II GZ 342/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B D G Spółki z o.o. w B W na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 531/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W z dnia 25 czerwca 2012 r., Nr [...] w sprawie ze skargi B D G Spółki z o.o. w B W na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W z dnia [...] września 2012 r. znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automacie o niskich wygranych poza ośrodkiem gry bez wymaganej licencji postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we W odmówił B D G Sp. z o.o. w B W wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W z dnia [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automacie o niskich wygranych poza ośrodkiem gry bez wymaganej licencji. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że w skardze spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego we W z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymanej w mocy zaskarżoną do sądu decyzją Dyrektora Izby Celnej we W argumentując, że wobec podniesionych w skardze zarzutów, charakteru sprawy oraz wysokości wymierzonej kary zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Skarżąca wskazała również, że za zasadnością wstrzymania wykonania decyzji przemawia jej sytuacja ekonomiczna oraz fakt zatrzymania urządzenia. Sąd I instancji powołując treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., stwierdził, że skarżąca nie wykazała potencjalnego niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub wywołania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem strona nie udokumentowała w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i ewentualnego skutku wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji wziął pod uwagę dokumenty i informacje podane przez skarżąca w związku z jej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Stwierdził, że nie mogły one stanowić postawy do pozytywnego rozpoznania wniosku, gdyż pomimo wskazywanych przez stronę problemów finansowych, z dokumentacji – rachunków zysków i strat – wynikało, że skarżąca uzyskuje sukcesywne przychody zaś wyciągi z kont bankowych nie obrazowały operacji finansowych w dłuższym okresie czasu. Sąd I instancji stwierdził ponadto, że fakt zatrzymania urządzenia, również nie może stanowić uzasadnienia dla zastosowania instytucji ochrony tymczasowej. Zażaleniem B D G spółka z o.o. w B W zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez dowolne przyjęcie, że skarżąca spółka nie wykazała potencjalnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub wywołania trudnych do odwrócenia skutków grożących w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy swobodna szczegółowa i wnikliwa analiza sytuacji materialnej skarżącej, prowadzi do wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy." W cytowanym przepisie mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt lecz także inne akty wydane wcześniej pod warunkiem, że mieszczą się one "w granicach tej samej sprawy". Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na żądającym wstrzymania aktu administracyjnego. Podkreślić należy, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno zatem wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 182/12 "obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.". Zauważyć ponadto należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, zatem strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenia płynące z wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podzielić należy pogląd Sądu I instancji o niewykazaniu przez skarżącą przesłanek uprawnajacych do zastosowania ochrony tymczasowej. Jak bowiem wynika z wniosku i motywów przytoczonych przez stronę na jego poparcie, skarżąca powołała się na ogólnikowe stwierdzenia, że sytuacja ekonomiczna, zatrzymanie urządzenia do gier i okoliczności podniesione w samej skardze odnoszące się do zaskarżonej decyzji powodują, w ocenie spółki, niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody w przypadku wykonania decyzji. Niepoparcie tych twierdzeń żadnymi konkretnymi okolicznościami bądź dokumentami, wskazującymi na możliwość wystąpienia takich okoliczności, nie pozwala na dokonanie oceny czy rzeczywiście wykonanie objętej skargą decyzji może spowodować wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., koniecznych do wstrzymania wykonania aktu. Niezasadnym jest wobec tego zarzut zażalenia, że swobodna, szczegółowa i wnikliwa analiza materialna skarżącej prowadziłaby do wniosku, iż zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Brak wykazania konkretnych okoliczności przemawiających za zasadnością podniesionych we wniosku twierdzeń, o czym mowa powyżej, spowodował, iż niemożliwym stało się dokonanie oceny stanu materialnego skarżącej pod kątem potencjalnego wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.. Zauważyć przy tym należy, że Sąd I instancji z urzędu wziął pod rozwagę przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji informacje dotyczące sytuacji finansowej spółki wynikające z dokumentów i oświadczeń związanych z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżącej, co dodatkowo czyni niezasadnym zarzut dowolności w rozstrzyganiu przez Sąd I instancji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Odnosząc się do podniesionych w uzasadnieniu zażalenia okoliczności, również związanych z zarzutem dowolności rozstrzygania przez Sąd I instancji, dotyczących problemów finansowych skarżącej, kosztów działalności przekraczających przychody skarżącej i wykonania decyzji, która może doprowadzić do egzekucji kary, a w konsekwencji utraty zdolności płatniczych, zwolnienia pracowników i upadłości likwidacyjnej spółki, zauważyć należy, że te wywody nie zostały poparte konkretnymi przesłankami na podstawie, których można dokonać oceny wpływu wykonania decyzji na sytuację skarżącej. Wskazać w tym zakresie należy, że ewentualne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej spowodowane wykonaniem decyzji nie stanowi w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki do jej wstrzymania (por. postanowienie NSA z 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 643/12). Podkreślenia wymaga również kwestia powoływania się przez skarżącą w ramach wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na zarzuty skargi i charakter sprawy, które to argumenty nie mogą stanowić skutecznego uzasadnienia żądania wstrzymania wykonania decyzji. Przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku (por. postanowienie NSA z 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 590/12). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 postanowił jak w sentencji.