II OSK 2966/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-07
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Elżbieta Kremer, Tomasz Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grzywna w celu przymuszenia, nałożona w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi, że nie posiada środków na jej uiszczenie?Ratio decidendi
Grzywna w celu przymuszenia, jako środek egzekucyjny w administracji, jest co do zasady łagodniejsza od wykonania zastępczego, co potwierdza kolejność stosowania tych środków w przepisach prawa budowlanego. Sytuacja majątkowa zobowiązanego ma znaczenie jedynie dla oceny skuteczności grzywny, a nie jej zasadności. Nieuiszczona grzywna może zostać umorzona, a uiszczona zwrócona, co odróżnia ją od wykonania zastępczego, którego koszty nie podlegają zwrotowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na postanowienie Dolnośląskiego WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o nałożeniu na Z. G. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł. Grzywna została nałożona z powodu niewykonania przez Z. G. obowiązku wykonania robót budowlanych związanych z usunięciem nieprawidłowości w stanie technicznym komina, nałożonego decyzją PINB z 2010 r. Z. G. kwestionował zasadność nałożenia grzywny, podnosząc m.in. brak środków na jej uiszczenie oraz niewykonalność nałożonego obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 679/12 w sprawie ze skargi Z. G. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną
II OSK 2966/13
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 21 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. G. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nakazał współwłaścicielom nieruchomości zabudowanej budynkiem przy ul. [...] we Wrocławiu: Z. G., D.G., R. G., K. D., T. D., U. W., O. M. działającemu przez ustawowego opiekuna M. M., wykonanie w terminie do 30 kwietnia 2011 r. następujących robót związanych z usunięciem nieprawidłowości w stanie technicznym komina przylegającego do ściany szczytowej budynku: podmurowanie ściany komina od poziomu posadowienia, osadzenie wyczystki na poziomie 0,5 m od poziomu terenu, skucie tynku z komina i przesuszenie odsłoniętych ścian komina, ocieplenie ścian przewodu wełną mineralną o grubości minimum 3 cm i otynkowanie komina cienkowarstwowym tynkiem.
W dniu [...] grudnia 2011 r., po uprzednim zawiadomieniu stron, organ I instancji przeprowadził kontrolę nieruchomości celem sprawdzenia wykonania obowiązku wynikającego z powyższej decyzji. Podczas kontroli organ stwierdził, iż obowiązek nie został wykonany.
Upomnieniem nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia wezwał Z. G., D. G., R. G., K. D., T. D., U. W. i O. M. do wykonania w terminie 7 dni obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] października 2010 r., a następnie wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z klauzulą o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej.
Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, działając na podstawie art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2 i art. 122 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. - dalej u.p.e.a.), nałożył na Z. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł z powodu uchylania się od wykonania omówionego obowiązku.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Z. G. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r.
Organ II instancji wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokół z kontroli przeprowadzonej dnia [...] grudnia 2011 r., wskazuje że obowiązek nałożony decyzją PINB dla miasta Wrocławia z dnia [...] października 2010 r. nie został do chwili obecnej wykonany. W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko dwa środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym. Zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Przepis ten pozostawia organowi egzekucyjnemu znaczny zakres luzu decyzyjnego w określeniu wysokości grzywny, bowiem nie limituje dolnej wysokości grzywny. Niemniej jednak ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia należy się kierować zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka, a z drugiej strony zasadą uwzględniania słusznego interesu obywatela. Oceniając wysokość nałożonej grzywny organ II instancji stwierdził, że organ stopnia powiatowego w sposób czytelny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wyjaśnił motywy, dla których uznał, iż jest ona odpowiednia do przymuszenia skarżącego do wykonania obowiązku. W ocenie organu odwoławczego ustalona kwota grzywny stanowi wystarczającą dolegliwość, aby spełnić swoje zadanie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Z. G. podniósł, że w dniu [...] kwietnia 2007 r. zawiadomił PINB we Wrocławiu, że współwłaściciele budynku we Wrocławiu przy ul. [...] (małżeństwo W.) dewastują budynek przez podłączenie walącego się komina do swojego tylko użytku. Protokołem oględzin z dnia [...] sierpnia 2007 r. PINB we Wrocławiu stwierdził, że małżeństwo W. dokonało samowoli budowlanej przez podłączenie do walącego się komina ze starej wędzarni pokojowego kominka, rozebranie ściany nośnej oraz zabudowę wspólnego podestu do swojego użytkowania. Dalej podano, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. organ uznał W. za winnych sprawstwa samowoli budowlanej i kolejną decyzją nakazał im dostarczenie projektu i ekspertyzy budowlanej, a kolejną decyzją nakazano likwidację samowoli. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. organ zmienił poprzednią decyzję, dołączając do grona "sponsorów" pozostałych współwłaścicieli budynku.
W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Sąd wyjaśnił, że źródłem obowiązku skarżącego jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] października 2010 r. nr [...], którą nałożono na współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] we Wrocławiu obowiązek wykonania określonych w tej decyzji robót budowlanych związanych ze stanem technicznym budynku. Decyzja ta jako ostateczna podlega wykonaniu, a w razie bezczynności zobowiązanego wierzyciel obowiązany jest, na mocy art. 6 u.p.e.a., uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków. Jednocześnie Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne nie naruszają prawa, ponieważ prawidłowo organy zastosowały przepis art. 120 § 2 u.p.e.a.
Zdaniem Sądu I instancji nie jest w sprawie sporne, że zarówno w chwili wydawania decyzji PINB dla miasta Wrocławia z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o nałożeniu obowiązku, jak i w chwili wydawania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, skarżący był (i jest) współwłaścicielem nieruchomości, na terenie której mają być wykonane określone roboty budowlane. Między innymi do skarżącego skierowano decyzję PINB z dnia [...] października 2010 r., a także wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne w administracji. W tym stanie rzeczy należy powiedzieć, że skarżący jest zobowiązanym i do niego należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązków, jakimi są egzekwowane roboty budowlane. Organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę nakładania grzywny, ponieważ do zobowiązanego skierowano najpierw upomnienie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], zgodnie z art. 15 u.p.e.a., a następnie prawidłowo wystawiono tytuł wykonawczy, precyzyjnie określając w nim niewykonane obowiązki stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a. Prawidłowo również zawarto w postanowieniu o nałożeniu grzywny wezwania do zapłaty grzywny i do wykonania obowiązków nałożonych decyzją ostateczną.
Nie uszło uwadze sądu rozpoznającego skargę, że organ stopnia powiatowego skierował egzekucję również wobec innych niż skarżący współwłaścicieli nieruchomości, jednak okoliczność ta pozostaje poza zakresem zaskarżenia w sprawie i nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
W rozpatrywanej sprawie organy egzekucyjne w uzasadnieniach postanowień w przedmiocie nałożenia grzywny wykazały zasadność nałożenia grzywny, czym wypełniono wymóg art. 107 § 3 k.p.a. Na aprobatę w ocenie Sądu zasługuje twierdzenie organu, że grzywna jest w realiach niniejszej sprawy odpowiednia do przymuszenia skarżącego do wykonania obowiązku i stanowi wystarczającą dolegliwość, by spełnić swoje zadanie, polegające na skutecznym zmobilizowaniu zobowiązanego do wykonania obowiązku. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.
Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że z analizy treści zażalenia skarżącego na postanowienie o nałożeniu grzywny i z analizy treści skargi do sądu administracyjnego wynika, że skarżący nie zgadza się z samą istotą nałożonych na niego obowiązków o charakterze niepieniężnym. Podkreślił jednak, że zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Dopóki w obiegu prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca tytuł wykonawczy, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. Również sytuacja finansowa czy majątkowa zobowiązanego ma nikłe znaczenie dla oceny zasadności zastosowania grzywny jako środka egzekucji obowiązków niepieniężnych. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia skargi.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. G., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 145 § 2 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo zaistnienia przesłanek do jej uwzględnienia i uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia;
2) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezbadanie w pełnym zakresie zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, mimo uprawnienia Sądu I instancji do uchylenia postanowienia z uwagi na zaistnienie innych uchybień niż wskazane w skardze;
3) art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie w zaistniałym stanie faktycznym grzywny w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł za środek prowadzący bezpośrednio do wykonania obowiązku i środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego;
4) art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. poprzez niezwrócenie uwagi na fakt, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone, gdyż obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
5) art. 65 § 1 i art. 66 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuznanie zażalenia skarżącego jednocześnie za wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej obowiązek o charakterze niepieniężnym, mimo zawarcia w treści zażalenia twierdzeń o braku podstaw do nałożenia tego obowiązku i podnoszenie, że skarżący nie powinien być stroną postępowania o nałożenie obowiązku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że organy administracji pominęły możliwość zakwalifikowania pism kierowanych przez skarżącego jako wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji opartych na przesłance art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż skarżący podkreślał, że nie powinien być stroną postępowania. PINB, który byłby niewłaściwy w sprawie niezwłocznie powinien przekazać je do organu właściwego. Sąd I instancji, pomimo obowiązku pełnej analizy sprawy nie dopatrzył się tego uchybienia w postępowaniu organów administracji, czym naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Zasadne było także uwzględnienie skargi z powodu niezauważonej przez Sąd I instancji nieprawidłowości w ustaleniu przez organ egzekucyjny, że grzywna w celu przymuszenia jest odpowiednia do wywołania wykonania obowiązku. W sytuacji materialnej skarżącego, która była przedmiotem oceny w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, nakładanie grzywny w celu przymuszenia nie mogło dać żadnych rezultatów, gdyż skarżący nie ma środków pozwalających na zlecenie i opłacenie wymaganych prac budowlanych. Żaden ze współwłaścicieli nie ma zresztą wystarczających środków na wykonanie nałożonego obowiązku. Nałożenie grzywny ani jej egzekucja nie wywoła zatem pożądanego przez organ egzekucyjny zachowania. W ocenie autora skargi kasacyjnej jedynym środkiem egzekucyjnym możliwym do zastosowania jest wykonanie zastępcze z późniejszym egzekwowaniem powstałych kosztów systematycznie dokonując egzekucji o charakterze pieniężnym. Zdaniem skarżącego kasacyjnie istotną okolicznością sprawy była powołana przez skarżącego niewykonalność nałożonego obowiązku, co stanowiłoby podstawę do umorzenia postępowania w myśl art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Skarżący twierdził, powołując się na swoje doświadczenie jako budowlaniec z uprawnieniami wykonawczymi oraz podpierając się ekspertyzami innych osób wykonujących samodzielne funkcje w budownictwie, że czynności nakazane w decyzji, które próbuje się na nim wymusić w drodze egzekucji administracyjnej są sprzeczne ze sztuką budowlaną i mogą prowadzić do katastrofy budowlanej. Ani Sąd I instancji, ani organy administracyjne nie zbadały zasadności tych twierdzeń, czym naruszono również przepisy k.p.a. o ciężarze prowadzenia postępowania dowodowego.
Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Została ona oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które nie mogą wywołać zamierzonego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku.
Przedmiotem kontroli przez Sąd I instancji stało się postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonych robót budowlanych.
Grzywna w celu przymuszenia nakładana jest na podstawie art. 119 u.p.e.a., gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Szczegółowe zasady nakładania grzywny uregulowane zostały przepisach art. 120 – 122 u.p.e.a., z których to żaden nie został przywołany przez autora skargi kasacyjnej w podstawach kasacyjnych, w konsekwencji czego należałoby uznać, iż prawidłowość jej nałożenia nie została zakwestionowana.
Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do trzech podstawowych kwestii, które wymagają ustosunkowania się.
Po pierwsze, autor skargi kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a., stwierdził, że organ egzekucyjny zdecydował się na zastosowanie środka w postaci grzywny w celu przymuszenia, mimo że środek ten nie stanowił w sytuacji skarżącego środka mniej uciążliwego niż wykonanie zastępcze.
Jak wynika z treści art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje przewidziane w ustawie środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Co do zasady przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, o czym świadczyć może chociażby przepis art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a., z którego wynika, że środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków wynikających z przepisów prawa budowlanego jest w pierwszym rzędzie grzywna w celu przymuszenia, a dopiero w przypadku nieskuteczności przedmiotowego środka organ egzekucyjny powinien zastosować wykonanie zastępcze. Taka kolejność stosowania środków egzekucyjnych w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nie budzi również większych wątpliwości w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych (wyr. NSA z dnia 13 maja 2009 r., II OSK 767/08 czy z dnia 25 lipca 2006 r., II OSK 463/05).
Wybór środka egzekucyjnego, który gwarantowałby zachowanie właściwej relacji między jego skutecznością a uciążliwością wymaga rozważenia przez organ egzekucyjny całokształtu okoliczności sprawy. W jednym przypadku z okoliczności sprawy będzie wynikało, że takim najbardziej właściwym środkiem jest wykonanie zastępcze, w innym zaś - grzywna w celu przymuszenia o określonej wysokości. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo przyjął, że właściwym środkiem będzie grzywna w celu przymuszenia, zwłaszcza że skarżący kasacyjnie nie ujawniał przed organem okoliczności, które prowadziłyby do przyjęcia odmiennego stanowiska. Zarzuty dotyczące naruszenia wynikającej z przepisu art. 7 § 2 u.p.e.a. zasady wyboru środka najmniej uciążliwego zostały postawione dopiero na etapie skargi kasacyjnej i sprowadzają się do kwestii braku środków na jej uiszczenie. Warto zatem w tym miejscu przypomnieć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., II OSK 1822/10, w którym wyrażony został pogląd, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego.
Słusznie przy tym właśnie wyjaśnił skarżącemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna w celu przymuszenia podlega umorzeniu, a na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek grzywna uiszczona lub ściągnięta może być w całości lub w części zwrócona, co również świadczy o jej łagodniejszym charakterze od wykonania zastępczego, gdyż w przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego, nie podlegają zwrotowi.
Reasumując, tę część rozważań należy uznać, że zarzut wyboru środka egzekucyjnego bardziej uciążliwego nie znajduje uzasadnienia.
Po drugie, skarga kasacyjna, w oparciu o zarzut naruszenia art. 145 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., kwestionuje zasadność skierowania środka egzekucyjnego w stosunku do skarżącego, wskazując, iż nie powinien on być uznany za stronę, czyli podmiot zobowiązany do wykonania robót budowlanych, a ponadto, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone, gdyż obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy wskazać, że nie może pozostawać bez znaczenia fakt, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., z której wynika podlegający egzekucji obowiązek przeprowadzenia określonych robót budowlanych została poddana kontroli sądu administracyjnego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2012 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2635/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. W wyroku tym stwierdzono, że obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane powinny być nałożone na właściciela obiektu budowlanego lub jeśli obiekt stanowi współwłasność – na współwłaścicieli. Skoro budynek mieszkalny położony we Wrocławiu przy ul. [...] stanowi współwłasność Z. G., D. G., R. G., K. D., T. D., U. W. i O. M., to skarżący jako jeden ze współwłaścicieli został prawidłowo wskazany jako adresat decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych, jak i następnie – postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Ponadto w wyroku tym Sąd Wojewódzki stwierdził, że w przypadku decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2010 r. brak jest podstaw do uznania, iż jest ona niewykonalna, gdyż o niewykonalności nie przesądzają wysokie koszty czy trudności techniczne.
W świetle prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2012 r., VII SA/Wa 2635/11 zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za nietrafne i niemogące wywołać oczekiwanego rezultatu.
Po trzecie, skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 65 § 1 i art. 66 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez nieuznanie zażalenia skarżącego jednocześnie za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej obowiązek o charakterze niepieniężnym, mimo zawarcia w treści zażalenia twierdzeń o braku podstaw do nałożenia tego obowiązku i argumentowanie, że skarżący nie powinien być stroną postępowania o nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych.
Tak sformułowany zarzut także nie jest uzasadniony. Otóż pismo skarżącego kasacyjnie z dnia 24 maja 2012 r., które zostało uznane za zażalenie na postanowienie Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia słusznie zostało tak zaklasyfikowane. Pismo to zostało złożone w terminie otwartym dla wniesienia zażalenia, zostało wniesione do właściwego organu i odnosiło się do "decyzji nakładającej astronomiczną grzywnę 5000 zł". Nie mogło zatem ulegać wątpliwości, że pismo to stanowiło zażalenie, nie zaś wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] października 2010 r. Natomiast nawet jeśli przyjąć, jak tego chciałby autor skargi kasacyjnej, że pismo to zawierało również inne żądania, to nie zmienia faktu, że zawierało również zażalenie, które uruchomiło kontrolę instancyjną postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. Analiza treści pisma skarżącego z dnia [...] maja 2012 r. nie daje podstaw do przyjęcia, że zastosowanie powinien znajdować art. 65 § 1 k.p.a. Z kolei nawet zaniechanie ewentualnego obowiązku, o którym mowa w art. 66 § 1 k.p.a. nie ma wpływu na wynik sprawy, która stała się przedmiotem niniejszego postępowania.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Nie orzeczono natomiast o wynagrodzeniu za udzieloną pomoc prawną dla ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, bowiem należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło