I SA/Gd 1268/10
WyrokWSA w Gdańsku2011-03-15
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zasad udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych, wprowadzająca obowiązek opisywania faktur i sporządzania szczegółowych sprawozdań, jest zgodna z przepisami ustawy o systemie oświaty i Konstytucji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w zakresie § 9 pkt 2 i § 10 pkt 2 załącznika nr 1, wprowadzająca obowiązek szczegółowego opisywania faktur oraz sporządzania sprawozdań z wykorzystania dotacji, mieści się w granicach ustawowej delegacji zawartej w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Przepisy te służą kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych i nie naruszają przepisów Konstytucji.Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła uchwałę Rady Miasta w sprawie zasad udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych, kwestionując zapisy dotyczące wstrzymania dotacji w przypadku niezłożenia rozliczenia, obowiązku szczegółowego opisywania faktur oraz terminu rozliczania dotacji. Spółka zarzuciła naruszenie ustawy o systemie oświaty i Konstytucji. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, które nie zostało uwzględnione, Spółka wniosła skargę do WSA. WSA odrzucił skargę w części dotyczącej stwierdzenia nieważności § 8 pkt 3 załącznika, powołując się na wcześniejsze orzeczenie w tej samej sprawie, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 8 pkt 3 załącznika nr 1 Uchwały Rady Miasta z dnia 17 lutego 2010 r. 2. W pozostałym zakresie skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na uchwałę Rady Miasta z dnia 17 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie dotacji do placówek oświatowych 1. odrzuca skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 8 pkt 3 załącznika nr 1 Uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia 17 lutego 2010r.; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala.
W dniu 17 lutego 2010 r. Rada Miasta, działając na podstawie art. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 ze zm.) oraz art. 80 ust. 1-4 i art. 90 ust. 1-4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmiany treści załącznika nr 1 Uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 27 maja 2009 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych niesamorządowych i niepublicznych (szkoły/placówki o uprawnieniach publicznych): przedszkoli, szkół podstawowych, szkół gimnazjalnych, szkół ponadgimnazjalnych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych.
W Załączniku nr 1 do powyższej uchwały z dnia 17 lutego 2010 r. zawarto m.in. następujące postanowienia:
§ 8 pkt 3 - W przypadku nie złożenia w terminie rozliczenia dotacji, o której mowa w pkt 2, dotacja zostanie wstrzymana do czasu złożenia sprawozdania przez szkołę/placówkę.
§ 9 pkt 2 - Każda z faktur (rachunków) potwierdzająca poniesione wydatki powinna być opatrzona na odwrocie pieczęcią szkoły/placówki oraz zawierać sporządzony w sposób trwały opis zawierający informacje: w jakiej części poniesiony wydatek został sfinansowany z otrzymanej dotacji i jakie było przeznaczenie wydatku.
§ 10 pkt 2 - Sprawozdanie powinno zawierać: nazwę szkoły/placówki, wysokość otrzymanej dotacji i za jaki miesiąc została ona wypłacona, wysokość dotacji narastająco od początku roku kalendarzowego oraz zestawienie faktur (rachunków) zgodnie ze wzorem nr 3.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2010 r. "A" sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej w skrócie zwana Spółką) wezwała Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę lub uchylenie § 8 pkt 3, § 9 pkt 2 i § 10 pkt 2 załącznika nr 1 do Uchwały nr [...] – w dalszej części zwana w skrócie Uchwałą.
Uchwałą nr [...] z 29 września 2010 r. Rada Miasta nie uwzględniła wezwania Spółki do usunięcia naruszenia prawa.
W ustawowym terminie Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta nr [...], domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w części odnoszącej się do zapisów § 8 pkt 3, § 9 pkt 2 i § 10 pkt 2 złącznika. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572) – dalej w skrócie zwana u.s.o. oraz art. 94 Konstytucji.
W uzasadnieniu Spółka podniosła, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, albowiem dotyczy sfery uprawnień i obowiązków Spółki jako podmiotu uzyskującego dotacje z Urzędu Miasta w związku z prowadzeniem niepublicznej szkoły. Dalej skarżąca wskazała, że § 8 pkt 3 załącznika do Uchwały ustanawia swego rodzaju sankcję i dodatkowe warunki do uzyskania dotacji. Taka regulacja pozostaje jednak w sprzeczności z art. 90 ust. 4 u.s.o. i wykracza poza zakres delegacji zawartej w tym przepisie. Daj podkreśliła, że art. 90 ust. 3f u.s.o. wprowadza dla organów dotujących uprawnienia kontrolne w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji. Brak jest jednak podstaw do tego, aby na beneficjenta nakładać dodatkowe obowiązki w postaci prowadzenia dokumentacji finansowej w szczególnej formie jak opisane jest to w § 9 pkt 2 załącznika do Uchwały. Zdaniem Spółki za niezgodny z przepisem art. 90 ust. 4 u.s.o. należy także uznać § 10 ust. 2 załącznika do Uchwały, albowiem wprowadza on miesięczny termin rozliczania dotacji, podczas gdy ich rozliczanie winno mieć miejsce w ujęciu rocznym.
W odpowiedzi na skargę Gmina Miasta wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia Skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 892/10, albowiem rozpoznawana sprawa dotyczy tożsamej Uchwały, w szczególności kwestionowanego w niniejszej sprawie zapisu § 8 pkt 3. Dalej organ wskazał, że skarżąca Spółka nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi na Uchwałę. Ponadto organ zwrócił uwagę na to, że art. 90 ust. 4 u.s.o. upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do wstrzymania przyznanej dotacji w razie niezłożeni rozliczenia w terminie. Przepis ten umożliwia także wprowadzenie mechanizmów weryfikacji wydatkowania udzielonej dotacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego aktu prawa miejscowego w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 Nr 142 poz. 1591), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym, określa podmioty uprawnione do skierowania skargi na akt organu samorządu terytorialnego, jako "każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej". Badając tę niezbędną dla dopuszczalności skargi, a także swojej kognicji przesłankę, Sąd uznał, jako nie budzący wątpliwości fakt, że zaskarżona uchwała w przedmiocie ustalenia zasad udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych niesamorządowych i niepublicznych (szkoły/placówki o uprawnieniach publicznych): przedszkoli, szkół podstawowych, szkół gimnazjalnych, szkół ponadgimnazjalnych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Skarga wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy wymaga nadto swego wyprzedzenia sui generis środkiem odwoławczym określonym przez ustawodawcę, jako "wezwanie do usunięcia naruszanie prawa". Dopiero po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia uprawniony podmiot może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Także i ta przesłanka została w sprawie spełniona. Skargę wniesiono w terminie trzydziestu dni od otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym wymogi formalne do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały spełnione.
W następstwie pozytywnego ustalenia w tym zakresie przystąpić można zatem było do zbadania legitymacji prawnej strony skarżącej. Jest to swoistego rodzaju kwalifikowana legitymacja prawna, wyraźnie określona we wskazanym przepisie i nie mają do niej zastosowania ani przepis art. 28 ani też przepis art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego ani też art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a ma bowiem charakter lex generalia i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie ujęta w innej ustawie, a więc stanowiącej lex specialis (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Postępowanie sądowoadministarcyjne, s. 124). Interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2003 r., II SA 2637/02, Lex, nr 80699). Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne poddać analizie powołane w skardze przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), aby ustalić, czy istotnie nadawały one skarżącym bezpośrednie, konkretne i realne uprawnienie, a uprawnienie to zostało naruszone zaskarżoną uchwałą Rady Miasta.
Jak stanowi art. 90 ust. 1 ustawy o systemie oświaty niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Zgodnie natomiast z zapisem zawartym w jej art. 90 ust. 3 dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Ustęp czwarty przywoływanego przepisu daje natomiast upoważnienie organowi samorządu terytorialnego do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania. Zgodzić się przyjdzie przeto z twierdzeniem zawartym skardze, iż jako podmiot prowadzący szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych na terenie miasta [...], skarżąca Spółka ma ukształtowane przepisem prawa materialnego uprawnienie do korzystania z dotacji oświatowych, zatem posiada interes prawny w tym, by ukształtowana zaskarżoną Uchwałą sfera praw i obowiązków pozostawała w zgodzie z obiektywnym porządkiem prawnym.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że zaskarżona przez Spółkę Uchwała, w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 8 pkt 3 załącznika do Uchwały była już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. W wyroku z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 892/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że powyższy zapis stanowi obejście prawa prowadzące do naruszenia ustawowych uprawnień podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej, a w konsekwencji stwierdził jego nieważność. Mając zatem powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie skargę Spółki, w części odnoszącej się do stwierdzenia nieważności § 8 pkt 3 załącznika do Uchwały należało odrzucić.
W art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591, tekst jedn.) wskazano, że nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na uchwałę organu gminy, jeżeli w sprawie w sprawie orzekał sąd administracyjny i skargę oddalił. Jakkolwiek sytuacja opisana w tym przepisie dotyczy wyroków oddalających skargę, to jednak zasada wyrażona w tej normie winna mieć również zastosowanie w wypadku, gdy sąd administracyjny orzekał już w sprawie i stwierdził nieważność uchwały. Pod względem procesowym wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały organu gminy korzysta bowiem z powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższy pogląd został wyrażony w postanowieniu NSA – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 14 listopada 1991 r., SA/Wr 826/91, LexPolonica nr 299926, a niniejszy skład Sądu w pełni to stanowisko aprobuje. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym odrzucił skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 8 pkt 3 załącznika do Uchwały.
W pozostałym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona Uchwała, w zakresie regulacji zawartych w § 9 pkt 2 i § 10 pkt 2 załącznika nr 1 nie jest niezgodna z delegacją ustawową zawartą w art. 90 ust. 4 u.s.o. oraz nie narusza postanowień art. 94 Konstytucji.
Powoływany wyżej przepis ustawy o systemie oświaty zawiera ustawową delegację dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania. Przy określaniu zasad udzielania i rozliczania dotacji oraz kontroli prawidłowości ich wykorzystania organ może uwzględniać w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
Zakwestionowane przez Spółkę zapisy załącznika do Uchwały obligują podmiot otrzymujący dotację do umieszczania na fakturach zakupu informacji o tym w jakiej części poniesiony wydatek był finansowany z udzielonej dotacji oraz wskazania przeznaczenia tego wydatku. Ponadto na beneficjenta środków publicznych nałożono obowiązek sporządzania sprawozdania, które winno zawierać elementy enumeratywnie wymienione w § 10 pkt 2 załącznika do Uchwały.
Nie może budzić wątpliwości, że ustawodawca upoważnił organy stanowiące samorządu terytorialnego do szczegółowego określenia trybu i zakresu kontroli jaka może zostać przeprowadzona z punktu wiedzenia prawidłowości wykorzystania środków uzyskanych z udzielonej dotacji. Wynika to wprost z treści art. 90 ust. 4 u.s.o. Pozostaje zatem rozważyć, jak należy rozumieć przyznane przez ustawodawcę uprawnienie do określenia trybu i zakresu dopuszczalnej kontroli oraz, czy zakwestionowane zapisy załącznika do Uchwały mieszczą się w zakresie ustawowej delegacji.
Pojęcie kontroli winno być rozumiane jako działanie mające na celu sprawdzenie, żestawienie zastanego stanu faktycznego ze stanem wymaganym. Uprawnienie do określenia trybu kontroli to z kolei ustalenie zasad na jakich będzie się ona odbywać, sposobu postępowania, procedury przeprowadzania kontroli. Oznaczenie zakresu kontroli należy natomiast pojmować jako wskazanie jej granic, rozmiaru, wskazanie elementów poddanych kontroli. W ocenie Sądu zakwestionowane zapisy załącznika do Uchwały wpisują się w tak określone ustawowe ramy delegacji.
Analizując treść art. 90 u.s.o. należy zauważyć, że ustawodawca wprowadził zróżnicowanie w zakresie elementów przesądzających o przyznaniu dotacji oraz o jej późniejszym wykorzystaniu. Przyznanie dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki ma charakter podmiotowy, albowiem pozostaje w ścisłym związku z liczbą uczniów, którzy mają uczęszczać do szkoły. Dodatkowo przyznanie dotacji jest ograniczone terminem udzielenia informacji o planowanej liczbie uczniów przez podmiot prowadzący szkołę (art. 90 ust. 2a). Z kolei wydatkowanie już udzielonej dotacji jest ograniczone poprzez wskazanie celów, którym ma ona służyć. Wskazuje na to explicite treść art. 90 ust. 3d u.s.o., zgodnie z którym dotacje mają być przeznaczane na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, a przy tym mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Jednocześnie w art. 90 ust. 3e u.s.o. zagwarantowano organom jednostek samorządu terytorialnego możliwość kontrolowania prawidłowość wykorzystania dotacji. Należy przez to rozumieć, że organy są uprawnione do badania tego, czy beneficjenci dotacji wykorzystują otrzymane środki w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z celami określonymi w art. 90 ust. 3d u.s.o. Rozwinięciem tej regulacji jest zawarcie ustawowej delegacji dla organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do szczegółowego określenia procedury kontroli oraz zakresu, elementów poddanych kontroli, przy zastosowaniu kryterium prawidłowości wykorzystania środków, a więc zgodności z celami, którymi udzielone dotacje maja służyć.
W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należy, że zakwestionowane przez Spółkę zapisy załącznika do Uchwały nie pozostają w sprzeczności z zakresem ustawowej delegacji. W ocenie Sądu, ustanowienie obowiązku opisywania faktur w sposób o jakim mowa w § 9 pkt 2 załącznika do Uchwały, wpisuje się w uprawnienie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do określenia elementów niezbędnych do przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystania środków. Obowiązek wskazania przeznaczenia wydatku poniesionego ze środków uzyskanych z dotacji daje bowiem możliwość porównania, czy poniesienie konkretnego wydatku pozostaje w zgodzie z realizacją celów o jakich mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. Daje to możliwość przyporządkowania sumy wydatkowanej ze środków publicznych do oznaczonego wydatku i sprawdzenia, czy udzielona dotacja jest wykorzystywana w sposób prawidłowy, a więc na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Niewątpliwie zestawienie treści faktury z umieszczoną na niej adnotacją pozwala także zweryfikować, czy przeznaczeniem podniesionego wydatku było zaspokojenie bieżących potrzeb szkoły lub placówki, czy też udzielona dotacja służyła pokryciu zaległych zobowiązań. Jest to o tyle istotne, że ze środków pochodzących z dotacji można pokrywać wyłącznie te wydatki, które związane są z zaspakajaniem aktualnych potrzeb szkoły lub placówki.
Zapisom zawartym w § 9 pkt 2 załącznika do Uchwały nie sprzeciwiają się przy tym przepisy przywoływanego przez Spółkę rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Należy zauważyć, że przepis § 5 ust. 1 tego rozporządzenia określa pewne minimum w zakresie danych, które muszą być zawarte w fakturze VAT. Wskazuje na to wprost użycie w tym przepisie określenia "co najmniej" w odniesieniu do wymienianych elementów faktury. Przepis nie sprzeciwia się natomiast temu, aby dokument faktury zawierał inne, dodatkowe zapiski czy informacje. Nie ma zatem prawnych przeszkód, aby faktury nabycia zawierały informacje o jakich mowa w zakwestionowanym załączniku do Uchwały.
W ocenie Sądu także ustanowienie Uchwałą Rady Miasta obowiązku prowadzenia sprawozdawczości mieści się w granicach ustawowego upoważnienia z art. 90 ust. 4 u.s.o. Prowadzenie sprawozdawczości stanowi element kontroli prawidłowości wykorzystania środków pieniężnych przekazanych beneficjentowi z tytułu udzielonej dotacji. Wprowadzenie tego obowiązku mieści się w zakresie uprawnienia do określenia trybu przeprowadzania kontroli, a więc wskazania procedury, sposobu postępowania, który służyć ma temu celowi. Zatem § 10 pkt 2 załącznika do Uchwały poprzez wskazanie niezbędnych elementów, które winny zostać zawarte w sprawozdaniu z wykorzystania środków publicznych nie sprzeciwia się delegacji ustawowej zawartej w art. 90 ust. 4 u.s.o.
Należy przy tym wskazać, że z treści przywoływanych w skardze przepisów nie sposób wywieść, że udzielona dotacja winna być rozliczana wyłącznie w ujęciu rocznym. Wskazywany przez Spółkę art. 90 ust. 3c u.s.o. wskazuje jedynie na to, w jakiej częstotliwości i w jakim terminie dotacje są przekazywane na rachunek beneficjenta. Określa zatem sposób postępowania organu samorządu terytorialnego przy wypłacaniu dotacji, nie ustanawia natomiast zasad i terminu , zgodnie z którymi ma ona być rozliczana. Podobnie rocznego sposobu rozliczania nie można wyinterpretować z art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Przepis ten określa jedynie termin do zwrotu niewykorzystanej części udzielonej dotacji. Co jednak istotniejsze ustawodawca wprost w art. 90 ust. 4 u.s.o. upoważnił organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia terminu rozliczenia dotacji. W tym zakresie to akt prawa miejscowego ma decydujące znaczenie w zakresie określenia terminu w jakim następuje rozliczenie. Oczywistym jest przy tym, że termin ten nie może zostać oznaczony w sposób sprzeczny z treścią art. 90 ust. 3c u.s.o., a zatem obowiązek rozliczenia dotacji nie powinien zostać ustanowiony zanim upłynie termin do jej wypłaty. Taka sprzeczność z tym przepisem nie występuje jednak w treści zapisów zaskarżonego załącznika do Uchwały.
Niewątpliwie należy zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej, że art. 90 ust. 3f u.s.o. określający uprawnienia kontrolne organu dotującego nie stanowi podstawy do wprowadzania dodatkowych obowiązków. Pogląd skarżącej, że z uwagi na taki ustawowy zapis podmiot uzyskujący dotację nie ma obowiązku podejmowania innych, dodatkowych czynności jest jednak nietrafny. Nie można bowiem tracić z pola wiedzenia tego, że z mocy delegacji zawartej w art. 90 ust. 4 u.s.o. organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego zostały umocowane do określania szczegółowych warunków co do sposobu (trybu) prowadzenia kontroli oraz oznaczenia granic (zakresu) kontroli. To z tego przepisu należy zatem wywodzić umocowanie do nałożenia obowiązku prowadzenia sprawozdawczości z wykorzystania środków publicznych. Prowadzenie tej sprawozdawczości, czy też obowiązek opisywania faktur stanowią element określenia sposobu postępowania podmiotu dotowanego w ramach kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji.
Dla oceny legalności zapisów zaskarżonej Uchwały nie bez znaczenia jest również to, że to z woli ustawodawcy organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego zostały wyposażone w prerogatywę do stanowienia przepisów określających zasady kontroli. Gdyby bowiem prawo kontroli wykorzystania środków publicznych miało być realizowane wyłącznie poprzez prawo wglądu w dokumentację i prawo wstępu do szkół, ustawodawca nie zawarłby w ustawie stosownej delegacji. Zatem przepis art. 90 ust. 3f u.s.o. należy interpretować w ten sposób, że mocą przepisów ustawy, w ramach przyznanego uprawnienia do kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji, osoby prowadzące kontrolę mają prawo wstępu na teren szkoły oraz prawo do przeglądania dokumentacji szkolnej. Jest to zatem zespół zagwarantowanych ustawowo uprawnień podmiotów kontrolujących, którym musi towarzyszyć obowiązek znoszenia, akceptowania takich działań przez podmioty podlegające kontroli. Niemniej jednak w ramach przyznanego prawa, zgodnie z ustawową delegacją, dopuszczalne jest określanie w aktach prawa miejscowego innych warunków niezbędnych do realizacji celu w postaci kontroli prawidłowości wykorzystania środków publicznych. Cel ten może być osiągnięty poprzez ustanowienie obowiązku prowadzenia sprawozdawczości z wykorzystania środków pieniężnych, czy też obowiązku odpowiedniego opisywania faktur, a takie zapisy zawarte w załączniku do zakwestionowanej Uchwały nie wykraczają poza delegację z art. 90 ust. 4 u.s.o.
Należy także nadmienić, że prawo kontroli wykorzystania udzielonej dotacji pozostaje w ścisłym związku z wyrażoną w ustawie o finansach publicznych zasadą jawności i przejrzystości gospodarowania środkami publicznymi. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w odniesieniu do środków publicznych muszą obowiązywać szczególne zasady weryfikacji ich wydatkowania przez podmioty nie wchodzące w skład sektora finansów publicznych. Cele te, w odniesieniu do dotacji oświatowych, są realizowane właśnie poprzez stanowienie aktów prawa miejscowego określających szczegółowo reguły, procedury i granice kontroli, zgodnie z ustawową delegacją zawartą w 90 ust. 4 u.s.o.
Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania, zgodnie z wnioskiem organu, albowiem w sprawie nie zaistniały przesłanki o jakich mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym orzekł o odrzuceniu skargi w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 8 pkt 3 załącznika do Uchwały. Natomiast nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 9 pkt 2 i 10 pkt 2 załącznika do Uchwały, w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w tym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło