III SA/Łd 842/12
WyrokWSA w Łodzi2012-11-29
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.) może być podstawą do kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.) nie może być podstawą do kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym. Kwestia prawidłowego doręczenia decyzji nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym, a zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia służącym w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach.Stan faktyczny
Skarżący J. J. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie dotyczące zarzutów w sprawie opłaty paliwowej. Skarżący kwestionował prawidłowość egzekwowanych kwot, podnosząc m.in. kwestię akcyzy od oleju opałowego oraz zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W toku postępowania ustalono, że decyzje Naczelnika Urzędu Celnego określające opłatę paliwową stały się ostateczne, a skarżący nie wnosił od nich odwołań. Skarżący podniósł również zarzut niedoręczenia decyzji dopiero na etapie postępowania sądowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 § 1, § 1a, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) – u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów - Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. decyzjami od nr [...] do nr [...] z dnia [...] oraz z dnia [...] określił J. J. opłatę paliwową za okres od stycznia do listopada 2007 r. Na podstawie ww. decyzji Dyrektor Izby Celnej w Ł. wystawił w dniu 3 kwietnia 2012 r. tytuły wykonawcze, które zostały przesłane do Dyrektora Izby Celnej w B. P. jako właściwego organu egzekucyjnego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z informacją przekazaną przez Dyrektora Izby Celnej w B. P. tytuły wykonawcze wraz zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] Pismem dnia [...] nr [...] (data wpływu do Izby Celnej w Ł. 12.06.2012 r.) organ egzekucyjny na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. zwrócił się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych przez stronę zarzutów w piśmie z dnia 27 kwietnia 2012 r. (sprecyzowanych w piśmie z dnia 28 maja 2012 r.). W ww. pismach J. J. podniósł, iż kwestionuje prawidłowość egzekwowanych kwot należności głównej. Zdaniem strony o wysokości opłaty paliwowej należy rozstrzygać po wyjaśnieniu kwestii akcyzy od rzekomo zużytego oleju opałowego na cele inne niż grzewcze. Samo wydanie decyzji przez Urząd Celny, od której się odwołał nie wystarczy do rozpatrzenia kwestii w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Taki stan rzeczy wypełnia znamiona zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Ponadto strona w piśmie z dnia 28 maja 2012 r. podniosła zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W ocenie Strony prowadzenie egzekucji zobowiązań, co do których złożone zostało odwołanie, poprzez zajęcie rachunków bankowych powoduje zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej z winy organu i narażenie na szkody. Zdaniem strony, mając na uwadze ważny interes strony i interes społeczny, zachodzi konieczność naprawienia szkód i zwrotu niesłusznie wyegzekwowanych kwot i odsetek przez Skarb Państwa.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej w Ł. wniosła zażalenie. J. J. zarzucił prowadzenie egzekucji należności wynikających z nieostatecznych decyzji, naruszenie przepisów art. 204, art. 187 § 1 oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrując zarzut strony z art. 33 pkt 3 u.p.e.a., polegający na określeniu w tytule wykonawczym egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, organ wskazał, iż polega on na powstaniu rozbieżności między treścią obowiązku opisanego w tytule, a treścią obowiązku określonego orzeczeniem stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Organ stwierdził, że po przeprowadzeniu analizy zarówno decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. oraz tytułów wykonawczych wystawionych na ich podstawie nie stwierdzono rozbieżności w przedmiocie egzekwowanego obowiązku. Ponadto strona nie wniosła odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. o nr od [...] do nr [...] z dnia [...] oraz o nr [...] z dnia [...], a co za tym idzie są to ostateczne rozstrzygnięcia podlegające egzekucji. Skoro organ podatkowy, w postępowaniu dotyczącym opłaty paliwowej, samodzielnie dokonuje ustaleń i oceny zebranych dowodów, nie można uznać, że rozstrzygnięcie organu administracji w kwestii podatku akcyzowego stanowi zagadnienie wstępne, które obliguje organ egzekucyjny do wstrzymania tegoż postępowania z uwagi na spełnienie przesłanek zarzutu z art. 33 pkt 3 u.p.e.a. Ustawodawca w art. 37q ustawy o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym stwierdza, że do opłaty paliwowej stosuje się odpowiednio Ordynację podatkową. Powyższe oznacza, że opłata paliwowa jest podatkiem, (dodatkiem do podatku akcyzowego), za pomocą którego Państwo realizuje określony cel - stanowi ona bowiem przychód Krajowego Funduszu Drogowego (obecnie także Funduszu Kolejowego), który służy finansowaniu inwestycji drogowych (obecnie również kolejowych). Decyzja podatkowa jest aktem administracyjnym konkretyzującym prawa i obowiązki indywidualnego podmiotu. Jest to akt administracyjny, który rozstrzyga sprawę co do jej istoty, albo w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Decyzja odgrywa również bardzo ważną rolę procesową, gdyż poprzez prawo złożenia od niej odwołania warunkuje prawo do obrony podatnika. Zgodnie z przepisem art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W sytuacji, gdy decyzja jest wykonalna (lub opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności) i podatnik nie zapłacił zaległości podatkowych wynikających z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, organ egzekucyjny ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Od decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Celnego służy odwołanie do właściwego Dyrektora Izby Celnej. Odwołanie należy do środków zaskarżenia będących instytucjami procesowymi, za pomocą których podatnicy mogą żądać weryfikacji decyzji wydanych przez organy administracji podatkowej. Wniesienie odwołania, czy złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy daje bowiem legitymację właściwemu organowi do wszczęcia postępowania weryfikacyjnego. Takiego uprawnienia, w sytuacji gdy decyzja staje się wykonalna w trybie egzekucji administracyjnej nie posiada zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny.
Natomiast w odniesieniu do argumentacji strony, przedstawiającej wypełnienie znamion zarzutu z art. 33 pkt 3 u.p.e.a, poprzez kwestionowanie prawidłowości określonych w decyzji kwot organ uznał ją za niewłaściwą. Jednocześnie wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż Dyrektor Izby Celnej w Ł. wydając postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w przedmiocie wniesionych zarzutów naruszył art. 204, art. 187 § 1 oraz 121 § 1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na fakt, iż wskazane regulacje odnoszą się do postępowania podatkowego.
Organ wskazał, że strona w zażaleniu kwestionuje prawidłowość naliczenia egzekwowanych kwot opłaty paliwowej oraz odsetek jednocześnie wskazując, iż Dyrektor Izby Celnej w Ł. występuje w podwójnej roli: jako organ rozpatrujący odwołanie oraz wierzyciel zlecający egzekucję zobowiązań ciążących na zobowiązanym. Zdaniem strony taki stan daje wgląd w cały materiał dowodowy, co nie zostało uwzględnione w rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...]. Organ wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne w administracji jest odrębnym postępowaniem od postępowania podatkowego i podlega regulacji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnej w administracji oraz odpowiednio stosowanym przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. W takim stanie faktycznym organowi wierzycielskiemu brak jest kompetencji do oceny merytorycznej i weryfikacji postępowania podatkowego, odwoławczego, następnie decyzji administracyjnej, gdyż powstałaby trzecia instancja rozpatrująca sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego, w trakcie którego obowiązki podlegające egzekucji zostały określone.
Rozpatrując kolejny zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zawartego w art. 33 pkt 8 u.p.e.a. organ wskazał, że organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego stosuje tylko środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Ustawodawca ogranicza swobodę organu egzekucyjnego w wyborze środków prowadzących do wykonania obowiązku i zakazuje stosowania innych niż przewidziane w ustawie, choćby były bardziej skuteczne. Stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Celem każdego postępowania egzekucyjnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W tym kontekście z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Niewątpliwie stosowane w postępowaniu środki egzekucyjne są uciążliwe dla zobowiązanego. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie. Katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został określony w art. 12 u.p.e.a. i obejmuje egzekucję z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, innych wierzytelności i praw majątkowych ruchomości, nieruchomości, z ułamkowej części nieruchomości oraz użytkowania wieczystego. Biorąc pod uwagę katalog dopuszczalnych środków egzekucyjnych, Dyrektor Izby w Ł. wskazał, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków. W przypadku bowiem prowadzenia takiej egzekucji strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Rachunek pozostaje otwarty, a strona może swobodnie dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę.
W odniesieniu do twierdzenia zobowiązanego, iż egzekucja i zastosowany w jego toku środek egzekucyjny powoduje zabranie kwot nienależnych urzędowi i nie traktuje równo interesów podatnika i Skarbu Państwa, organ wskazał, że jednym z elementów należności publicznoprawnych jest obowiązek ich zapłaty. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym względem postępowania orzekającego - jego kontynuacją, dopełnieniem. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku wierzyciel ma obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Ustawodawca nie pozostawił więc wierzycielowi swobody, wręcz przeciwnie – wyłączył zasadę rozporządzalności dochodzenia przez niego wykonania przez zobowiązanego obowiązku. Wierzyciel związany jest samym faktem niewykonania przez zobowiązanego obowiązku, co warunkuje podjęcie przez niego stosownych działań.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu oraz poprzedzającemu go postanowieniu nr [...] rozstrzygnięcie sprawy bez zgromadzenia wszystkich dowodów i bez podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcia znanych z urzędu faktów, oraz niedokonanie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego z naruszeniem reguł określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art.10, art. 11, oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego jako obywatela. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 33 pkt 3 i 8. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 25 czerwca 2012 r.
Skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Celnej oprócz zajęcia rachunków dokonał zajęcia jego ruchomości i nieruchomości co wystarczająco zabezpieczyło interesy Skarbu Państwa. W związku z umorzeniem egzekucji te czynności okazały się zbędne, zbyt uciążliwe i naraziły go na szkody. Szkodą jest nie tylko strata spowodowana brakiem możliwości obracania i zarabiania od grudnia 2011 zajętymi w kwocie ponad 425 tys. zł środkami pieniężnymi, ale utrata płynności, likwidacja gorzelni i pogorszenie reputacji jako przedsiębiorcy (wobec kontrahentów, banków, organów administracji). Już sam fakt zajęcia rachunków bankowych negatywnie wpływa także na ocenę klienta przez banki co jest szkodą o znacznych rozmiarach, którą nie naprawi dokonane uchylenie zajęć w związku z umorzeniem postępowań egzekucyjnych w zakresie podatku akcyzowego za lata 2006-2007. Skarżący podał, że w związku z wszczęciem egzekucji i zajęciem rachunków bankowych zaprzestał działalności w gorzelni w L. (wynikało to także z przepisów dotyczących składów podatkowych), pracę straciło ponad 20 osób pracujących w gorzelni, spadły dochody, przychody z działalności spadły z kwoty 3635 tys. zł za I połowę 2011 r. do 283 tys. zł za I połowę 2012 r. To potwierdza wyjątkową uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) – dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. - występującego w roli wierzyciela - utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 25 czerwca 2012 r. zawierające stanowisko wierzyciela o uznania zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione.
Badając legalność zaskarżonych postanowień Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Wskazać należy, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności. Rozpatrzenie zarzutów następuje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Obowiązek zwrócenia się przez organ egzekucyjny do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionego zarzutu uzależniony jest od rodzaju prowadzonej egzekucji oraz podstawy wniesionego zarzutu. W przypadku egzekucji o charakterze pieniężnym wierzyciel powinien zająć stanowisko w sprawie zarzutów w każdym przypadku, z wyjątkiem wniesienia zarzutu na podstawie przesłanki zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (por. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wrocław 2005, s. 328). Wyrażenie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 36 z 1991r. poz. 161 ze zm.) - dalej - u.p.e.a. - stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą może być jedna, bądź kilka z wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek.
A zatem w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 pkt 1 – 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów.
W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. (art. 33 pkt 3 u.p.e.a.) oraz zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.).
Zarzut z art. 33 pkt 3 ustawy polega na określeniu w tytule wykonawczym egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia administracyjnego. W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwość powstania rozbieżności między treścią obowiązku opisanego w tytule wykonawczym a treścią obowiązku określonego orzeczeniem stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego wynika z tego, że tytuł wykonawczy jest nowym dokumentem. W związku z powyższym zarzut z art. 33 pkt 3 u.p.e.a. nie ma związku ze sposobem opisania decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, gdyż dotyczy on sposobu opisania obowiązku podlegającego wykonaniu, który to opis obowiązku powinien odpowiadać opisowi wynikającemu z decyzji administracyjnej.
W świetle powyższego niezasadny jest zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji. W ocenie strony niezgodność ta wynika z faktu, że o wysokości opłaty paliwowej organ powinien rozstrzygnąć po rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej akcyzy od zużytego oleju opałowego na cele inne niż grzewcze. Powyższe stanowisko skarżącego należy uznać za błędne. Wskazać bowiem należy, że podstawę wystawienia tytułów wykonawczych z dnia 3 kwietnia 2012 r. stanowiły odpowiednio decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia 13 lutego 2012 r. określające wysokość opłaty paliwowej za styczeń, luty, marzec, kwiecie, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień październik i listopad 2007 r. Od powyższych decyzji skarżący nie odwołał się. Decyzje te są więc ostateczne.
Oceniając zgłoszony przez skarżącego zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. Sąd stwierdził, że w istocie zmierza on do podważenia prawidłowości wydanych decyzji podatkowych, określających należności dochodzone obecnie w postępowaniu egzekucyjnym. Wprawdzie w postępowaniu sądowym skarżący podnosił, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. T. nie doręczył mu decyzji z dnia 13 lutego 2012 r. w przedmiocie opłaty paliwowej, więc nie mógł się od nich odwołać, jednak powyższe nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Wskazać bowiem należy, że Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r., w sprawie o sygn. II FSK 1378/08 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym NSA wskazał, że z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, iż "organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności ("zasadności") decyzji wymiarowej, ani też "wymagalności" zobowiązania podatkowego w niej określonego. Ta ostatnia przesłanka wiąże się natomiast m.in. z kwestią prawidłowego doręczenia decyzji". Stwierdzić więc należy, że kwestia prawidłowego doręczenia decyzji nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym.
Ponadto zauważyć należy, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w P. T. z dnia [...] doręczone zostały w trybie art. 150 O.p. (przesyłki były prawidłowo awizowane). Wierzyciel wyjaśnił, że podatnik nie zaktualizował danych adresowych w toku postępowania podatkowego dotyczącego opłaty paliwowej, mimo że był o tym obowiązku pouczony (pismo z dnia 16 listopada 2012 r. k. 27 akt sądowych). Wobec powyższego wysłanie pism na adres wynikający z akt sprawy, nawet jeśli podatnik faktycznie zmienił adres, w ocenie Sądu, nie narusza ustawowej procedury wysyłania pism (art. 146 § 1 i 2 O.p.).
Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że strona zgłaszając zarzuty nie podnosiła faktu niedoręczenia decyzji organu podatkowego z dnia 13 lutego 2012 r. wydanych w przedmiocie opłaty paliwowej. Skarżący zaczął ten fakt kwestionować dopiero na etapie postępowania sądowego (pismo z dnia 2 listopada 2012 r. k. 18 akt sądowych). Przypomnieć należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Skarżący w doręczonych mu tytułach wykonawczych o terminie tym został pouczony, podobnie jak o podstawach, na których mogą być wniesione zarzuty, poprzez przytoczenie w tych tytułach treści art. 33 u.p.e.a. zawierającego enumeratywne wyliczenie tych podstaw. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1435/10). Wobec powyższego Sąd stwierdza, że kwestionowanie prawidłowości doręczenia decyzji ostatecznych Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 13 lutego 2012 r. jest prawnie nieskuteczne.
Podkreślić też należy, że w analizowanej sprawie prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą wydania decyzji administracyjnej, również oznaczenie decyzji organu podatkowego poprzez wskazanie jej numeru i daty wydania spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy. Dane zawarte w tytule pozwalają więc na prawidłową identyfikację orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, jak wyżej, że zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a. tylko przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Zatem stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego przy egzekucji świadczeń o charakterze pieniężnym, a z takimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie jest wymagane przez przepisy ustawy i nie jest wiążące dla organu egzekucyjnego.
Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie wierzyciel - Dyrektor Izby Celnej w Ł. zajął stanowisko również w zakresie zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i w tym zakresie rozstrzygnięcie to narusza prawo, jednak naruszenie to, w ocenie Sądu, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Powyższe stanowisko wierzyciela nie ma bowiem żadnego wpływu na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. Podkreślić też należy, że obowiązkiem wierzyciela jest jedynie wyrażenie własnej oceny zasadności zarzutów zgłoszonych przez dłużnika, a nie orzekanie o ich zasadności lub nie. Dlatego też to, że w niniejszej sprawie przedstawił swoją ocenę zgłoszonego przez stronę zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie oznacza, że orzekł co do jego zasadności. Zarzut zasadności zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego winien bowiem być przedmiotem odrębnej oceny dokonanej przez organ egzekucyjny rozpatrujący zgłoszone zarzuty. Organ egzekucyjny nie jest związany wypowiedzią wierzyciela w tej kwestii.
Zdaniem Sądu, tylko w sytuacji, gdyby wierzyciel nie rozpatrzył wszystkich zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, do rozpatrzenia, których jest zobowiązany, rozstrzygnięcie wierzyciela jako wadliwe podlegałoby uchyleniu. Takie bowiem naruszenie polegałoby na niewykonaniu przez wierzyciela obowiązku przedstawienia swojego stanowisko względem zarzutu, mimo że było jego obowiązkiem w myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. Ponadto ewentualne wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej i, czyniąc to, i wierzyciel, i organ egzekucyjny oraz ich organy wyższego stopnia działałyby bez podstawy prawnej - czyli postanowienia ich kwalifikowałyby się do uznania za nieważne (oczywiście w odpowiednich częściach). W niniejszej sprawie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego był przez zobowiązanego zgłoszony, a zatem wierzyciel nie wyszedł poza granice zgłoszonych zarzutów. Również odstąpienie przez organ egzekucyjny, który nie jest jednocześnie wierzycielem, od wymogu uzyskania wypowiedzi wierzyciela stanowi naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania egzekucyjnego. Z takim przypadkiem także nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Wobec powyższego wyrażona przez wierzyciela ocena zarzutu z art. 33 pkt 8 u.p.e.a., co do którego stanowisko wierzyciela nie jest obowiązkowe, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Ocena w tej kwestii dokonana przez wierzyciela nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w przedmiocie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu.
Zdaniem Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a. Wierzyciel przedstawiając swoje stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów nie naruszył bowiem powyższych przepisów.
Reasumując sąd uznał, iż skarga J. J. nie jest zasadna.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu, Sąd oddalił skargę.
P.M.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło