V SA/Wa 1952/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; uchyla zaskarżoną decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmówił K. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy zakończonej decyzją wydaną przez ten organ w dniu [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] odmówił umorzenia zadłużenia figurującego na koncie K. K. w kwocie 5 792,13 zł, obejmującego należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2009 r. do stycznia 2010 r. oraz na Fundusz Pracy za okres od grudnia 2008 r. do stycznia 2010 r. Od powyższej decyzji przysługiwało prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które należało wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta została doręczona w dniu 14 marca 2012 r. W związku z powyższym termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przypadał na dzień 28 marca 2012 r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją został nadany w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 4 kwietnia 2012 r. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2012 r. decyzję nr [...], w której stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja ta została doręczona w dniu 4 maja 2012 r. Po jej doręczeniu K. K. wnioskiem z dnia 7 maja 2012 r. zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. We wniosku wskazała, iż przyczyną przekroczenia terminu na złożenie środka zaskarżenia było opóźnienie w przekazaniu wymienionej decyzji przez domownika. Wskazała 24 marca 2012 r. jako dzień faktycznego otrzymania decyzji. Oznacza to, że w tej dacie dowiedziała się o fakcie wydania decyzji i treści rozstrzygnięcia, a zatem nie było już przeszkody do skorzystania przez nią z przewidzianych przez prawo środków prawnych tj. wniesienia prośby o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu tj. od 24 marca 2012 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu nadała w placówce pocztowej dopiero 7 maja 2012 r., a zatem ze znacznym przekroczeniem siedmiodniowego terminu o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Decyzję opisaną powyżej zaskarżyła K. K. wskazując, iż jest ona sprzeczna z przepisami oraz z zasadami przewidzianymi w k.p.a., a nadto narusza Konstytucję RP. Wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi jej autorka opisała stan faktyczny, jaki jej zdaniem zaistniał w niniejszej sprawie. Podkreśliła, że okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygniecie które były dla niej korzystne nie zostały uwzględnione a wydana decyzja miała na celu wykorzystanie przez organ faktu uchybienia terminu po to aby ostatecznie zamknąć sprawę. W ocenie skarżącej analiza dat i faktów wskazanych w kwestionowanej decyzji potwierdza, iż organ przy jej wydaniu świadomie pomijał niekorzystne dla siebie okoliczności. Skarżąca podniosła, że w dniu składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności nie tylko nie miała wiedzy o jakimkolwiek uchybieniu terminu, ale także nie była w stanie takiej wiedzy uzyskać. Zatem nie było podstaw do złożenia przez nią wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącej zdarzeniem ujawniającym tą okoliczność była dopiero decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dopiero po jej otrzymaniu dowiedziała się, bowiem o uchybieniu terminu co oznacza, że termin na złożenie wniosku o jego przywrócenie należy liczyć od dnia otrzymania tejże decyzji. To zaś (zdaniem skarżącej) wskazuje na to, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem wymogów przewidzianych w przepisach obowiązującego prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Rozstrzygając wyżej opisaną skargę przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wnoszący prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie na skutek takich zdarzeń za które nie ponosi odpowiedzialności. W prośbie o przywrócenie terminu powinien, więc wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się go zachować. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Bogate orzecznictwo sądowe które dokonało wykładni przepisu art. 58 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że strona względnie jej pełnomocnik powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych, oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od nich niezależna (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1397/05 – lex nr 315129). Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien nadto przyjąć tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tegoż miernika przywrócenie terminu nie byłoby zatem dopuszczalne gdyby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się z kolei, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy gdy nie mogła ona przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że istnieje to należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione (E. Iserzon J. Starościak k.p.a. komentarz wyd. IV str. 136-137). Co nie mniej istotne prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu a jednocześnie z wniesieniem tej prośby należy dopełnić czynności dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzja z dnia [...] marca 2012 r. odmawiająca skarżącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek została doręczona M. W. w dniu 14 marca 2012 r., który dopiero w dniu 24 marca 2012 r. przekazał ją skarżącej, co wynika z oświadczenia ww. (z dnia 4 maja 2012 r.). Skarżąca nie będąc profesjonalistą mogła więc uznać, że 14-dniowy termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. biegnie od dnia doręczenia jej odpisu tejże decyzji przez M. W. tj. od dnia 24 marca 2012 r. Nie miała więc uzasadnionych podstaw aby przypuszczać, iż organ początek tego terminu określi na dzień 14 marca 2012 r. a w konsekwencji stwierdzi uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niewątpliwie jednak skarżąca dowiedziała się o tym, iż uchybiła terminowi z treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] stwierdzającej to uchybienie. Odpis tejże decyzji otrzymała w dniu 4 maja 2012 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu nadała w placówce pocztowej w dniu 7 maja 2012 r. zatem bez przekroczenia 7-dniowego terminu o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. W związku z powyższym zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmawiająca przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. z powołaniem się jedynie na przekroczenie terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a. była wadliwa. Nie oznacza to jednak, iż istniały merytoryczne podstawy do przywrócenia terminu. Ta kwestia nie była bowiem badana przez organ i winna być przedmiotem stosowanych ustaleń i ocen w dalszym toku postępowania. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.