II SA/Gl 640/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-11-29

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast przewidzianego w projekcie budowlanym trzykomorowego zbiornika na nieczystości stanowi nieprawidłowość uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 59f Prawa budowlanego, mimo że decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała oba rozwiązania, a budowa oczyszczalni o danej wydajności nie wymagała pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast przewidzianego w projekcie budowlanym trzykomorowego zbiornika na nieczystości stanowi nieprawidłowość uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej, nawet jeśli decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała oba rozwiązania. Brak zgodności obiektu z projektem zagospodarowania działki, który obligatoryjnie zawiera dane dotyczące urządzeń służących odprowadzaniu lub oczyszczaniu ścieków, jest podstawą do wymierzenia kary z art. 59f Prawa budowlanego. Nie można uznać tego za nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego, gdyż dotyczy ono zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, co wymagałoby zmiany pozwolenia na budowę, a takie zgłoszenie w trybie Prawa budowlanego nie zostało dokonane.
Stan faktyczny
Inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z garażem, które przewidywało budowę trzykomorowego zbiornika na nieczystości. W trakcie budowy wykonano przydomową oczyszczalnię ścieków. Po kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył inwestorom karę pieniężną za niezgodność wykonania obiektu z projektem zagospodarowania działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestorzy zaskarżyli postanowienie organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego i procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. ze skargi M.P. i A.P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu niezgodności wykonania obiektu budowlanego z pozwoleniem na budowę oddala skargę. Decyzją nr [...] z [...] r. Wójt Gminy B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem na działce nr [...] w S. przy ul. [...] dla A. i M. P. Projekt zagospodarowania działki przewidywał wykonanie na działce trzykomorowego bezodpływowego zbiornika na nieczystości. Także część architektoniczno-budowlana projektu zawiera projekt budowy trzykomorowego zbiornika ścieków. Pozwolenie na budowę zostało zmienione w części dotyczącej projektu budowlanego decyzją Starosty Powiatowego w B. nr [...] z [...] r., którą zatwierdzono zmiany do projektu budowlanego. Projekt stanowiący załącznik do tej decyzji w pkt II.4.2 także przewiduje wykonanie odprowadzenia kanalizacji sanitarnej do 3 komorowego bezodpływowego osadnika ścieków (k.4). Na projekcie zagospodarowania terenu zatwierdzonym decyzją zmieniającą również naniesiony jest zbiornik na nieczystości (k. 32). Z opisu zmian wynika, że dotyczyły one parametrów budynku i wysokości kalenicy części mieszkalnej w związku z powziętym przez inwestora zamiarem wykorzystania przestrzeni dachowej na poddasze użytkowe, co skutkowało podwyższeniem ścian podłużnych budynku i wprowadzeniu klatki schodowej. Wnioskiem z 19 grudnia 2011 r. inwestorzy wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego z garażem w związku z zamiarem przystąpienia do użytkowania przed wykonaniem wszystkich robot budowlanych. Podano, że do wykonania pozostało poddasze, okna dachowe i schody na piętro. Do wniosku dołączono inwentaryzację geodezyjną powykonawczą budynku, kopie świadectwa energetycznego budynku i decyzji o pozwoleniach na budowę, projekt budowlany do wglądu, a także oświadczenie kierownika budowy, że roboty w zakresie parteru oraz garażu zostały wykonane zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę, a teren uporządkowano. W znajdującym się w aktach dzienniku budowy na stronie 20 pod datą 24 lipca 2008 r. znajduje się wpis, że wykonano montaż przydomowej oczyszczalni ścieków. W dniu 28 grudnia 2011 r. przeprowadzono obowiązkowa kontrolę obiektu z udziałem inwestorów. W protokole z kontroli podano, że stwierdzono istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na wykonaniu przydomowej oczyszczalni ścieków wraz z rozsączeniem zamiast trzykomorowego zbiornika na nieczystości. Oczyszczalnię tę wykonano po północnej stronie budynku z rozprowadzeniem w południowej części działki. Protokół został podpisany bez uwag przez obojga inwestorów. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] w B. wymierzył A. P. i M. P. karę 1000 zł w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w zakresie zgodności obiektu z projektem zagospodarowania działki (art. 59a ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). W podstawie prawnej decyzji podano przepisy art. 59f, 59g ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zmiana polegająca na wykonaniu przydomowej oczyszczalni zamiast przewidzianego zatwierdzonym projektem budowlanym zbiornika na nieczystości, skutkuje niezgodnością obiektu z projektem zagospodarowania działki, co stanowi przypadek określony w art. 59a ust. 2 pkt 1 ustawy. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 59f ustawy, organ wymierza karę stanowiąca iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu (2) oraz współczynnika wielkości obiektu (1), co prowadzi do ustalenia kary w kwocie 1000 zł. W zażaleniu na postanowienie A. P. i M. P. wnieśli o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 59f, 59g w związku z art. 36a ust. 5 ustawy poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że stwierdzone odstępstwo stanowi nieprawidłowość prowadzącą do nałożenia kary, podczas gdy w istocie mieści się w granicach dopuszczonych prawem (art. 36a ust. 5 ustawy) i jest nieistotnym odstępstwem, nie wymaga zmiany pozwolenia na budowę i nie może stanowić przyczyny nałożenia kary. W uzasadnieniu wskazali, że zgodnie z uzyskaną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z 29 listopada 2001 r., odprowadzanie ścieków w obrębie terenu ma się odbywać za pomocą szczelnych zbiorników albo przydomowych oczyszczalni. Wynika z tego, że inwestorom pozostawiono swobodę w wyborze rozwiązania. Wobec powyższego zgłosili zamiar budowy i eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków Wójtowi gminy, który pismem z 8 listopada 2011 r. poinformował, że potwierdza przyjęcie wniosku i nie wnosi sprzeciwu do rozpoczęcia eksploatacji oczyszczalni. W piśmie tym, znajdującym się w aktach sprawy, wójt gminy powołał się na art. 152 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.). Przepis art. 22 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego zwalnia przydomowe oczyszczalnie o wydajności poniżej 7,5 m3 na dobę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonana oczyszczalnia ma wydajność 0,63 m3 na dobę i nie wymaga uzyskania odrębnego pozwolenia na budowę czy zmiany pozwolenia już wydanego. W tym zakresie powołano się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 11 marca 2010r., II SA/Go 42/10, w którym sąd przyjął, że zamiar budowy przydomowej oczyszczalni jest modyfikacją sposobu odprowadzania ścieków i nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w trybie art. 36a ustawy prawo budowlane. Dla realizacji oczyszczalni wystarczające jest dokonanie zgłoszenia, zatem nie można wymagać, aby zamiast wystąpienia ze zgłoszeniem inwestor dokonywał zmiany pozwolenia na budowę. Wykonanie oczyszczalni zamiast zbiornika nie stanowi także nieprawidłowości i istotnego odstępstwa w rozumieniu art. 36a ust. 5 ustawy. Nieistotne odstępstwo od warunków pozwolenia jest dopuszczalne. Użyte w art. 59f ust. 1 określenie "nieprawidłowości" ma charakter wyrażenia nieostrego, zatem wymaga wykładni celowościowej i systemowej. Nieprawidłowość to niezgodność z normami. Odstąpienie nie powodujące negatywnych skutków i nie naruszające norm jest dopuszczalne i nie stanowi odstępstwa istotnego. Na podstawie art. 59f ust. 1 w związku z art. 59a ust. 2 ustawy nie można karać za działania mieszczące się w granicach prawa i stanowiące uprawnienie inwestora. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie przeprowadzono obowiązkową kontrolę, o jakiej mowa w art. 59a prawa budowlanego. Kontrola ta ma na celu stwierdzenie prowadzenia budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Jej zakres obejmuje sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie: charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych), wykonania urządzeń budowlanych, zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego, uporządkowania terenu budowy. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a prawa budowlanego, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, przy czym zgodnie z art. 3 pkt 9 przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Zatem obiektem budowlanym jest całość inwestycji obejmująca budynek wraz z instalacją służącą oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków. Skoro projekt budowlany przewidywał wykonanie urządzenia budowlanego w postaci zbiornika na nieczystości, to wykonanie innego urządzenia jest nieprawidłowością w rozumieniu art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. d prawa budowlanego. Równocześnie okoliczność ta stanowi niezgodność obiektu z projektem zagospodarowania działki. Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego, projekt zagospodarowania działki powinien obejmować m. in. sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków. Zmiana objętego projektem zagospodarowania terenu sposobu odprowadzania ścieków powoduje zatem niezgodność obiektu z projektem zagospodarowania działki, określoną w art. 59a ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego. Również regulacja § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133) potwierdza zakres danych ujawnianych na projekcie zagospodarowania działki, w tym układ urządzeń budowlanych, wymiary i wzajemne odległości obiektów i urządzeń budowlanych. Każda zmiana w stosunku do projektu zagospodarowania terenu jest nieprawidłowością. Bez znaczenia dla sprawy jest, że alternatywne rozwiązanie przewidywała decyzja ustalająca warunki zabudowy, skoro do sprecyzowania rozwiązania doszło w pozwoleniu na budowę. Nie ma także znaczenia fakt dokonania wójtowi zgłoszenia zamiaru eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków dokonany w trybie art. 152 prawa ochrony środowiska. Organ ten nie był właściwy do zmiany pozwolenia na budowę. Podniesiono także w uzasadnieniu decyzji, że kara na podstawie art. 59f prawa budowlanego może być nałożona nie tylko w sytuacji stwierdzenia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 tej ustawy. Zakresy obu przepisów się nie pokrywają. W sprawie stwierdzono jednak nieprawidłowość, o jakiej mowa w art. 59a ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, będącą jednocześnie istotnym odstępstwem w rozumieniu art. 36a ust. 5. Stwierdzono także nieprawidłowość określoną w art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. d prawa budowlanego. Kara winna być nałożona za każdą stwierdzoną nieprawidłowość, jednak organ I instancji wymierzył ją w wysokości odpowiadającej stwierdzeniu jednej nieprawidłowości. Organ II instancji stanął na stanowisku, że stwierdzono dwie nieprawidłowości o pokrywających się zakresach, wobec zakazu orzekania na niekorzyść wnoszącego odwołanie nie może jednak zmienić decyzji w zakresie wysokości wymierzonej kary. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Zarzucili: - naruszenie art. 59f ust. 1 w związku z art. 59a ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. b prawa budowlanego polegające na przyjęciu, że każdorazowo brak zgodności obiektu z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie wykonania urządzeń budowlanych i projektem zagospodarowania tereniu oznacza spełnienie przesłanki nałożenia kary, - naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, czy wykonanie oczyszczalni przydomowej zamiast zbiornika na nieczystości stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 59 f prawa budowlanego, podczas gdy przewiduje ją decyzja ustalająca warunki zabudowy i jest ona korzystniejsza dla środowiska, - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez niezastosowanie i zaniechania przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu opisali przebieg postępowania i powtórzyli zarzuty podane wcześniej w odwołaniu. Zaakcentowali rozbieżności terminologiczne między przepisami art. 59a ust. 2 prawa budowlanego i art. 59f ust. 1 tej ustawy. Podkreślili, że nie można stawiać znaku równości między przedmiotem kontroli organu (zgodność wykonania obiektu), a okolicznością sankcjonowaną, którą są nieprawidłowości. Tylko niezgodność o charakterze kwalifikowanym jest przesłanką nałożenia kary, chodzi o niezgodność z założeniami projektowymi, które jednocześnie uchybiają przepisom prawa budowlanego lub zasadom sztuki budowlanej. Modyfikacja odprowadzania ścieków nie jest naruszeniem norm prawa lub sztuki budowlanej. Oba rozwiązania są dopuszczalne na gruncie przepisów prawa, w tym ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oraz są zgodne z uzyskaną przez inwestorów decyzją o warunkach zabudowy. Wykładnia utożsamiająca obie przesłanki narusza zasady interpretacji. Natomiast za rozumieniem przedstawionym w skardze przemawiają względy systemowe i celowościowe. Jako przepis represyjny art. 59f ust. 1 prawa budowlanego nie może być interpretowany rozszerzająco. Zarzucono, że dla ustalenia stanu faktycznego ograniczono się do przytoczenia twierdzeń zawartych w protokole obowiązkowej kontroli. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości, wobec czego zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczących ustalenia stanu faktycznego nie są zasadne. Nie jest kwestionowane, że do obowiązkowej kontroli obiektu doszło w wyniku zawiadomienia dokonanego przez inwestorów zamierzających przystąpić do użytkowania obiektu przez ukończeniem wszystkich prac. Nie są sporne okoliczności faktyczne stwierdzone w trakcie tej kontroli. Skarżący nie negują, że wykonali przydomową oczyszczalnię ścieków, podczas gdy zatwierdzony projekt budowlany przewidywał wykonanie trzykomorowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Nie było przez organy kwestionowane, że decyzja ustalająca warunki zabudowy dopuszczała alternatywnie oba rozwiązania. Organ odwoławczy nie naruszył wobec tego ani zasady dwuinstancyjności, ani art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., odnoszą się one do postępowania dowodowego i zbierania materiału sprawy, co w niniejszym przypadku na etapie postępowania odwoławczego nie było konieczne. Równocześnie trzeba zauważyć, że prowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego jest dopuszczalne tylko w ograniczonym zakresie określonym w art. 136 k.p.a., przeprowadzenie takiego postępowania w pełnym zakresie byłoby właśnie naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Spór w sprawie dotyczy w istocie nie kwestii faktycznych, lecz prawnych, chodzi bowiem o kwalifikację prawną stwierdzonego stanu faktycznego i interpretację przepisów prawa. Wyraźnie argumenty skargi odnoszą się właśnie do tych dwóch, związanych ze sobą kwestii. Stanowisko, jakie zajęły w tym zakresie organy administracji jest prawidłowe. W dacie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącym pozwolenia na budowę przepis art. 34 ust 3 pkt 1 prawa budowlanego przewidywał, analogicznie jak w dacie orzekania, że projekt zagospodarowania działki lub terenu winien określać sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków. W przypadku budowy budynku mieszkalnego jest to element projektu, który winien zostać zaprojektowany i wykonany, aby budynek mieszkalny mógł być zgodnie z przepisami prawa użytkowany. Oczywiście zbiornik na nieczystości lub przydomowa oczyszczalnia mogą być realizowane samodzielnie, niezależnie od budowy całego obiektu. W dacie wykonania oczyszczalni, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, nie wymagała pozwolenia budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę. Budowa taka wymagała zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego). Zasadnie organ odwoławczy zwraca uwagę, że organem właściwym do dokonania zgłoszenia zamiaru budowy takiej oczyszczalni nie był wójt gminy. Z dokumentów sprawy wynika, że wójt gminy otrzymał zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do eksploatacji oczyszczalni z 4 listopada 2011 r. Zgłoszenie to było dokonane w trybie art. 152 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150) i nie może zostać uznane za zgłoszenie, o jakim mowa w prawie budowlanym. W konsekwencji gdyby uznać, że oczyszczalnia była wykonana niezależnie od całego budynku, jako samodzielny obiekt budowlany, wówczas stanowiłaby przypadek samowoli budowlanej polegającej na budowie bez zgłoszenia i winna zostać poddana procedurze legalizacji w trybie art. 49b ustawy, co łączy się z koniecznością poniesienia opłaty legalizacyjnej w kwocie 5. 000 zł (art. 49b ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego). Inaczej wygląda sprawa w przypadku gdy ma miejsce wykonanie obiektu z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, a także gdy dojdzie do odmowy wydania pozwolenia na budowę i stwierdzenie nieprawidłowości z art. 59f ustawy. Do legalizacji takich sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 51 prawa budowlanego, który nie przewiduje pobierania opłaty legalizacyjnej. Inwestor narażony jest jednak za nałożenie kary za stwierdzone nieprawidłowości (art. 59f ust. 6 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący zastąpili rozwiązanie przewidziane projektem przez inne, niewątpliwie dopuszczalne co do zasady, ale także podlegające reżimowi prawa budowlanego. Stan faktyczny istniejący aktualnie na działce jest inny niż w zatwierdzonym projekcie budowlanym, brak jest też dokumentacji sporządzonej na potrzeby dokonania zgłoszenia. Argumentacja skarżących koncentruje się na czynieniu rozróżnienia między brzmieniem art. 59a ust. 2 i przepisem art. 59f prawa budowlanego. Pierwszy z nich określa zakres sprawdzeń dokonywanych podczas obowiązkowej kontroli. Bada się m. in. zgodność obiektu z projektem zagospodarowania działki oraz zgodność obiektu z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie wykonania urządzeń budowlanych, do jakich zgodnie z definicją legalną z art. 3 pkt 9 ustawy należą urządzenia służące gromadzeniu lub oczyszczaniu ścieków. Kontrola wykazała brak tej zgodności, zarówno w zakresie projektu zagospodarowania działki, który obligatoryjnie zawiera dane dotyczące urządzeń służących odprowadzaniu lub oczyszczaniu ścieków, jak i projektu architektoniczno-budowlanego. Podstawą wymierzenia kary z art. 59f ustawy, jest stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie, którego dotyczy kontrola. Można zgodzić się z ogólną tezą, że nieprawidłowość jest stanem polegającym na naruszeniu przepisów i nie zawsze brak zgodności z projektem oznacza nieprawidłowość. Po pierwsze, jak wyżej już wskazano, do wykonania jakiegoś obiektu nie objętego pozwoleniem mogło dojść na podstawie odrębnego pozwolenia lub zgłoszenia. Do wykonania oczyszczalni, w miejsce zbiornika mogło było dojść na podstawie zgłoszenia, wówczas mimo braku zgodności z projektem, obiekt nie byłby nieprawidłowością, będąc wykonanym legalnie. Nie budzi jednak wątpliwości, że takiego zgłoszenia w trybie prawa budowlanego w sprawie nie dokonano, nie można wobec tego przyjąć, że brak zgodności z projektem nie stanowi jednocześnie nieprawidłowości. Drugi przypadek, gdy brak zgodności z projektem nie rodzi negatywnych konsekwencji, ma związek z rodzajem odstąpienia. Jakkolwiek istnieje obowiązek wykonania obiektu zgodnie z pozwoleniem i zatwierdzonym projektem budowlanym, to przepis art. 36a ust. 5 dopuszcza nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego. Kwalifikacji zamierzonego odstąpienia dokonuje projektant, który ma obowiązek zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia (art. 36a ust. 6 ustawy). W projekcie takich danych naniesionych przez projektanta nie ma. Nie budzi to zresztą zdziwienia, bowiem taka zmiana jak dokonana przez inwestorów nie mieści się w zakresie odstępstw nieistotnych. Urządzenia do odprowadzania ścieków lub ich oczyszczania są elementem uwzględnianym w projekcie zagospodarowania działki, a zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 ustawy, nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu. Gdy odstąpienie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki nie może zostać uznane za nieistotne, w konsekwencji jest nieprawidłowością, którą organ stwierdza w wyniku kontroli. Istotne odstąpienie od projekt jest bowiem możliwe tylko w oparciu o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, co w sprawie w zakresie dotyczącym sposobu odprowadzania ścieków, nie miało miejsce. W konsekwencji stanowisko organów, że stwierdzone niezgodności obiektu z projektem stanowią nieprawidłowości uzasadniające nałożenie kary, jest zasadne i prawidłowe. Nie narusza także reguł wykładni, nie prowadzi bowiem z jednej strony do nieuzasadnionego utożsamienia dwóch terminów ustawowych, zaś z drugiej uwzględnia argumenty systemowe, związane z nakazem zachowania spójności regulacji i instytucji. Wysokość kary nie była zaś przez skarżących kwestionowana, organy przyjęły prawidłowy współczynnik kategorii obiektu, współczynnik jego wielkości oraz stawkę opłaty. Wobec utrzymania wysokości kary na poziomie ustalonym przez organ I instancji brak podstaw do weryfikowania zasadności tezy organu odwoławczego, że w sprawie winno było dojść do sumowania kar naliczonych odrębnie dla dwóch nieprawidłowości. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło