II SA/Wa 1578/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-29

Skład orzekający: Janusz Walawski, Ewa Grochowska – Jung, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę skarbową, nawet jeśli informacje te dotyczą bezpośrednio osoby wnioskłującej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę skarbową, nawet jeśli informacje te dotyczą bezpośrednio wnioskodawcy. Tajemnica skarbowa chroni indywidualne dane zawarte w dokumentach składanych przez podatników oraz informacje gromadzone w ramach kontroli skarbowej. Choć osoba, której dane dotyczą, może swobodnie dysponować tymi informacjami, nie uprawnia jej to do żądania ich ujawnienia od innego podmiotu związanego tajemnicą skarbową w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca D. J. (reprezentowany przez pełnomocnika M. M.) wystąpił o udostępnienie dokumentacji dotyczącej kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK) w T. K. S.A. Organ odmówił udostępnienia części dokumentów, powołując się na tajemnicę skarbową, tajemnicę bankową, ochronę danych osobowych oraz tajemnicę przedsiębiorcy. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji w części dotyczącej tajemnicy skarbowej, organ ponownie rozpoznał sprawę i wydał decyzję utrzymującą w mocy odmowę udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę skarbową. WSA oddalił skargę, uznając odmowę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca), Joanna Kube, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w części odmowy udostępnienia akt kontroli [...] oraz akt kontroli [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – oddala skargę – Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. M. M. wystąpił do Najwyższej Izby Kontroli Delegatura w [...] o udostępnienie mu, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, całości dokumentacji dotyczącej [...] w [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. organ wystąpił do M. M. o doprecyzowanie zakresu i formy wnioskowanej informacji. W odpowiedzi na wezwanie M. M. wskazał, że chciałby zapoznać się z całością dokumentacji jaką dysponuje Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w [...], poprzez wskazanie terminu, w którym mógłby przejrzeć zgromadzone materiały. Realizując wniosek organ, w dniu [...] marca 2011 r., udostępnił M. M. dokumentację, o którą wnosił. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. M. M., w związku z planowaną anonimizacją dokumentów dotyczących T. K. [...] w [...], wniósł o nieusuwanie danych D. J. z przygotowanych kopii akt, ponieważ w tej sprawie występuje w imieniu D. J. Do pisma tego M. M. dołączył pełnomocnictwo procesowe z dnia [...] lipca 2008 r. dla radcy prawnego M. M. do występowania i reprezentowania D. J. Pełnomocnictwo to zostało następnie potwierdzone pełnomocnictwem z dnia [...] maja 2011 r. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. M. M. ponownie wystąpił do Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udostępnienie mu całości dokumentacji dotyczącej T. K. [...] w [...]. Dyrektor Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), po rozpoznaniu wniosków M. M. z dnia [...] stycznia i [...] marca 2011 r., odmówił udostępnienia mu informacji publicznej w zakresie części dokumentów zgromadzonych w postępowaniach kontrolnych: z akt [...] t. [...] str. [...] t. [...] str. [...]; z akt [...] t. [...] str. [...], t. [...] str. [...], t. [...] str. [...] ze względu na treść informacji objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, ze względu na prywatność osoby fizycznej i tajemnicę handlową przedsiębiorcy oraz tajemnicę skarbową, bankową i ze względu na ochronę danych osobowych. Prezes Najwyższej Izby Kontroli, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy, decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej M. M. Następnie w dniu [...] września 2011 r. D. J., reprezentowany przez pełnomocnika M. M., zwrócił się do Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w [...] o udostępnienie mu dokumentacji dotyczącej przeprowadzonych przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w [...] kontroli w T. K. [...] w [...], tj.: 1) dokumentów zamieszczonych w aktach kontroli [...] "Realizacja umowy prywatyzacyjnej, gospodarowanie majątkiem oraz zarządzanie finansami w T. K. [...] w [...] w latach 1997-2003" – tom [...] (strony: [...]), tom [...] (strony: [...]); 2) dokumentów zamieszczonych w aktach kontroli [...] "Przebieg procesu prywatyzacji T. K. [...] w [...] oraz reprezentowanie interesów Skarbu Państwa wobec tego podmiotu" – tom [...] (strony: [...]), tom [...] (strony: [...]), tom [...] (strony: [...]). Realizując powyższy wniosek, Dyrektor Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 104 kpa w związku z § 5 pkt 3 i 4, § 7 ust. 1 i § 12 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia 28 sierpnia 2006 r. nr 13/2006 w sprawie udostępniania informacji publicznych przez jednostki organizacyjne Najwyższej Izby Kontroli, odmówił D. J. udostępnienia informacji publicznej, objętej punktem 1 i 2 wniosku z dnia [...] września 2011 r. Następnie, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], stosując art. 16 ust. 1 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku. Organ wyjaśnił, że odmowa podyktowana jest ochroną treści zawartych w dokumentach akt kontroli, a będących przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy, w szczególności ochroną w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji i tajemnic ustawowo chronionych innych, niż informacje niejawne, do których dostęp podlega wyłączeniu stosownie do treści powołanego w podstawie decyzji art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także z uwagi na treść powszechnie obowiązujących regulacji ustawowych, chroniących poszczególne rodzaje tajemnic. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi D. J. na przedmiotową decyzję, wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2822/11 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2011 r. w części w jakiej odmówiono dostępu do informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę skarbową, w pozostałym zakresie odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę powody odmowy, jakie legły u podstaw wydanych w sprawie decyzji, uznając swoją kognicję jedynie w zakresie tajemnicy skarbowej, przyjął w tej części skargę do merytorycznego rozpoznania, natomiast w pozostałej części skargę odrzucił, stosując w tym względzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Odnosząc się natomiast do tajemnicy skarbowej Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśnił, na czym właściwie opiera swoje twierdzenia o istnieniu tajemnicy skarbowej. Oprócz powołania przepisów art. 293 § 1, art. 294 § 1, 4 i 5 oraz art. 297 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 34 i art. 34a–c ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t. j.: Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 214 ze zm.), w odniesieniu do dokumentów zgromadzonych w aktach kontroli [...], nie wskazano nawet, jakiego rodzaju są to dokumenty, których treść miałaby uzasadniać odmowę udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę skarbową. Ogólnikowe twierdzenia w tym względzie nie mogą zastąpić merytorycznego uzasadnienia decyzji. Niewystarczającym jest bowiem powołanie jedynie podstaw prawnych. Brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji nie pozwala uznać prawidłowości samego rozstrzygnięcia. Na uwagę zasługuje przy tym skąpy materiał dowodowy, jaki przedstawiono Sądowi. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Delegatury NIK w [...], działając z upoważnienia Prezesa NIK decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie części dokumentów zgromadzonych w postępowaniach kontrolnych [...], zamieszczonych w wymienionych niżej tomach akt kontroli Najwyższej Izby Kontroli, znajdujących się na kartach: 1. w aktach kontroli [...] "Realizacja umowy prywatyzacyjnej, gospodarowanie majątkiem oraz zarządzanie finansami w T. K. [...] w [...] w latach 1997 - 2003" - tom [...] - strony: [...]; 2. w aktach kontroli [...] "Przebieg procesu prywatyzacji T. K. [...] w [...] oraz reprezentowanie interesów Skarbu Państwa wobec tego podmiotu" – tom [...] - strony: [...]. Jako podstawę prawną odmowy udostępnienia powyższych informacji wskazano art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, z uwagi na obowiązek zachowania tajemnic ustawowo chronionych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca zarzucił zaskarżonej decyzji brak merytorycznego uzasadnienia stanowiska organu i ograniczenie się do lakonicznego wskazania, że dane dokumenty objęte zostały tajemnicą, bez wyjaśnienia jakie dane i dlaczego podlegają ochronie. Ponadto wskazał, ze organ bezpodstawnie odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej ponieważ wcześniej w dniu [...] maja 2011 r. wyraził zgodę na przeglądanie akt. Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznych znajdujących się w aktach kontroli [...] "Realizacja umowy prywatyzacyjnej, gospodarowanie majątkiem oraz zarządzanie finansami w T. K. [...] w [...], w latach 1997 – 2003" – tom [...] – karty akt kontroli: [...] i polecił udostępnienie tych informacji zgodnie z wnioskiem, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że przyczyną wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanych informacji była konieczność zachowania przede wszystkim przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, prawo do informacji publicznej ograniczają przepisy ustaw chroniących określone tajemnice, natomiast w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo to podlega również ograniczeniu, ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Uzyskanie przez NIK informacji chronionych na podstawie innych przepisów ustawowych nie uprawnia Izby do ich ujawnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie tych informacji objętych tajemnicą ustawowo chronioną naraziłoby Najwyższą Izbę Kontroli na zarzut działania niezgodnego z prawem. Stwierdził, że Dyrektor Delegatury NIK w [...] prawidłowo dokonał stosownych wyłączeń w zakresie ujawnienia treści dokumentów zawartych na wymienionych w jego decyzji nr [...] kartach akt kontroli, z wyjątkiem informacji znajdujących się w aktach kontroli [...] – tom [...] – karty: [...]. Informacje zawarte na kartach: str. [...] nie stanowią tajemnicy skarbowej. Zostały wytworzone w Najwyższej Izbie Kontroli, a ich treść nie zawiera danych chronionych tą tajemnicą. Decyzja odmowna w zakresie dostępu do informacji objętych klauzulą tajemnicy skarbowej znajdujących się w aktach kontroli [...] – Tom [...] - str. [...] oraz aktach kontroli [...] - Tom [...] - str. [...], została wydana ze względu na art. 293 § 1, art. 294 § 1 i 4 oraz art. 297 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm.), w zw. z art. 34 - 34 c ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz. 214, ze zm.). Przepisy te określają jakie rodzaje danych są objęte tajemnicą skarbową oraz jakie podmioty są obowiązane do jej zachowania. Informacje do których odmówiono dostępu na kartach akt kontroli [...] - Tom VIII - str. 2904 - 2913, str. 2915 - 2917, str. 2919 - 2934, str. 2936 - 2937, str. 2945 oraz [...] - Tom III - str. 564 - 566 - stanowią informacje zawarte w aktach spraw dotyczących podatnika oraz informacje gromadzone i przetwarzane w ramach kontroli skarbowej, stosownie do art. 298 pkt 4, art. 299 Ordynacji podatkowej oraz art. 34 – 34 c ustawy o kontroli skarbowej. Są to informacje dotyczące D. J. zebrane przez Urząd Skarbowy w [...], w tym pozyskane w ramach kontroli prowadzonej przez ten Urząd oraz kserokopia dokumentów dotycząca D. J., uchwała nr [...] Rady Nadzorczej T. K. [...] z dnia [...] października 1999 r. Powyższe informacje zostały udostępnione Izbie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], w przypadku akt kontroli [...] - Tom [...] - str. [...] oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], w przypadku akt kontroli [...] - Tom [...] - str. [...] i Urząd Kontroli Skarbowej w [...] – w przypadku kontroli [...] - str. 564 - 566. Ww. podmioty stosownie do art. 299a Ordynacji podatkowej i art. 34 ustawy o kontroli skarbowej, przed udostępnieniem przedmiotowych danych, oznaczyły je klauzulą tajemnicy skarbowej. Zgodnie z art. 294 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 34 ustawy o kontroli skarbowej, do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązani są odpowiednio pracownicy urzędów skarbowych i izb skarbowych, inspektorzy i pracownicy zatrudnieni w urzędach kontroli skarbowej, jak również inne osoby (w tym przypadku pracownicy NIK), którym udostępniono informacje objęte tajemnicą skarbową, chyba że na ich ujawnienie zezwala przepis prawa. W obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu upoważniającego NIK do ujawnienia tej tajemnicy innym podmiotom, w trybie u.o.d.i.p. Zatem zadośćuczynienie wnioskowi D. J. i wskazanie, jakie dane zawarte we wskazanych powyżej aktach kontroli stanowią tajemnicę skarbową stanowiłoby de facto naruszenie tej tajemnicy i czyn zagrożony sankcją karną z art. 306 Ordynacji podatkowej. D. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję w zakresie jej punktu nr 2, tj. w zakresie w jakim utrzymana została w mocy odmowa dostępu do informacji publicznej, wyłącznie w części dotyczącej informacji dotyczących lub przeznaczonych dla D. J., tj. w zakresie, w jakim są to "[...] informacje dotyczące D. J. zebrane przez Urząd Skarbowy w [...], w tym pozyskane w rumach kontroli prowadzonej przez ten Urząd [...]" (skróty wykonane przez autora pisma). "[...] kserokopia dokumentów dot. D. J. [...]" (skróty wykonane autora pisma), "[...] udostępnione Izbie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] i Urząd Kontroli Skarbowej w [...] (skróty wykonane przez autora pisma) i wniósł o uchylenie decyzji w tej części, tj. w zakresie punktu numer 2 na zasadzie art. 145 § 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga D. J., biorąc pod uwagę zakres w niej wskazany, dotyczy części decyzji Prezesa NIK nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w zakresie odmowy udostępnienia mu informacji dotyczących D. J. zebranych przez Urząd Skarbowy w [...], w tym pozyskanych w ramach kontroli prowadzonej przez ten Urząd, oraz kserokopii dokumentów dotyczących D. J., które zostały udostępnione Izbie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], w przypadku akt kontroli [...] - Tom [...] - str. [...] oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], w przypadku akt kontroli [...] - Tom [...] - str. [...] i Urząd Kontroli Skarbowej w [...] - w przypadku kontroli [...] - str. [...]. Zatem w tym zakresie decyzja ta jest kontrolowana przez sąd administracyjny, bowiem tylko co do tej części decyzji skarżący skorzystał z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga D. J. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie istotnie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy. Niewątpliwie bowiem Prezes najwyższej izby Kontroli jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, natomiast żądane informacje, jako dokumenty wchodzące w skład akt kontrolnych organu stanowią informacje publiczną. Co do tej kwestii strony nie pozostają w sporze. Sporna natomiast jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia części żądanych informacji publicznych, jak wskazał skarżących ściśle jego dotyczących. W myśl art. 5 cytowanej ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). W niniejszej sprawie organ odmawiając skarżącemu udostępnienia informacji publicznych dotyczących jego osoby powołał się na tajemnicę skarbową. Zgodnie z art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749) indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Przepis § 1 stosuje się również do danych zawartych w: 1) informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1; 2) aktach dokumentujących czynności sprawdzające; 3) aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe; 4) dokumentacji rachunkowej organu podatkowego; 5) informacjach uzyskanych przez organy podatkowe z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1; 6) informacjach uzyskanych w toku postępowania w sprawie zawarcia porozumień, o których mowa w dziale IIa. (art. 293 § 1 ustawy). Natomiast krąg podmiotów zobowiązanych do przestrzegania tajemnicy skarbowej wymienia natomiast art. 294 § 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązani są: 1) pracownicy urzędów skarbowych oraz izb skarbowych; 1a) funkcjonariusze celni i pracownicy urzędów celnych oraz izb celnych; 2) wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta, marszałek województwa oraz pracownicy urzędów ich obsługujących; 3) członkowie samorządowych kolegiów odwoławczych, a także pracownicy biur tych kolegiów; 4) minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz pracownicy Ministerstwa Finansów; 5) osoby odbywające staż, praktykę zawodową lub studencką w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub w innych organach podatkowych, 6) przedstawiciele obcej władzy obecni w toku czynności kontrolnych, w związku z prowadzeniem równoczesnych kontroli. Zgodnie zaś z § 4 artykułu 294 cytowanej ustawy do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązane są również inne osoby, którym udostępniono informacje objęte tajemnicą skarbową, chyba że na ich ujawnienie zezwala przepis prawa. Własny zakres przedmiotowy i podmiotowy tajemny skarbowej wskazuje ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity Dz.U. z 2011 r., Nr 41, poz. 214). wskazując, że tajemnicę skarbową stanowią wszelkie informacje gromadzone i przetwarzane w ramach kontroli skarbowej, w tym w warunkach opisanych w art. 7c i 7d u.k.s., tj.: – informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość zobowiązania podatkowego; – informacje z instytucji finansowych, o których mowa w art. 33 ust. 1–5 u.k.s., zawierające dane identyfikujące posiadacza rachunku bankowego; – informacje od wydawcy i redaktora dziennika lub czasopisma, nadawcy programów radiowych i telewizyjnych oraz usługodawcy świadczącego usługi drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. nr 144, poz. 1204 z późn. zm.) dotyczące danych o firmie i adresie przedsiębiorców lub imionach, nazwiskach i adresach osób fizycznych zamieszczających ogłoszenia i reklamy, pozwalających na ich identyfikację. Podmiotowo do przestrzegania tajemnicy skarbowej są natomiast obowiązani: 1) inspektorzy i pracownicy zatrudnieni w urzędach kontroli skarbowej; 2) osoby uprawnione na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, w tym także przedstawiciele organów Unii Europejskiej, oraz, w zakresie realizacji wspólnych programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, przedstawiciele innych państw; 3) Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej oraz inspektorzy i pracownicy zatrudnieni w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych; 4) osoby odbywające staż, praktykę zawodową lub studencką w jednostkach organizacyjnych kontroli skarbowej. Zarówno z jednej, jak i drugiej regulacji wynika, że tajemnicę skarbową stanowi wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik, inkasent składa organowi podatkowemu, a także, jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ informacji na temat tych danych. Dane objęte tajemnicą skarbową dotyczą w zasadzie pełnej treści dokumentów składanych przez podatników, płatników lub inkasentów. Obejmują one bowiem zawsze dane odnoszące się do danego podmiotu (w tym sensie są danymi indywidualnymi) i dotyczą źródeł i wysokości osiąganych przychodów oraz rodzajów i wysokości poniesionych wydatków (kosztów), a także zapłaconych zaliczek na podatek. Dane te obejmują również określenie danych osobowych podatnika (imiona i nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców), datę urodzenia, miejsce zamieszkania i miejsce wykonywania działalności gospodarczej lub miejsce zatrudnienia (nauki), numer ewidencyjny (PESEL), numer identyfikacji podatkowej (NIP), stan cywilny, osoby pozostające na utrzymaniu podatnika, dane dotyczące spadkodawcy, zapisodawcy, pożyczkodawcy, czy też kwoty dotyczące zobowiązań podatkowych. Niewątpliwie także dane dotyczące numerów poszczególnych spraw podatkowych oraz dat wszczęcia i zakończenia indywidualnych postępowań podatkowych są danymi stanowiącymi tajemnicę skarbową. Tajemnica skarbowa jest szczególnym rodzajem tajemnicy, której granice muszą być zakreślone szeroko. Z opodatkowaniem związane są bowiem zjawiska gospodarcze, a niejednokrotnie wiąże się ono z indywidualnymi przejawami życia jednostki, co wymaga ścisłego przestrzegania zawodowej dyskrecji dotyczącej wszelkich informacji, jakie są pozyskiwane na potrzeby stosowania prawa podatkowego. Dlatego też informacje znajdujące się w posiadaniu organu podatkowego czy kontroli skarbowej mogą być wykorzystywane tylko wewnątrz ich struktur organizacyjnych i wyłącznie na potrzeby podatkowe, natomiast wszelkie wyjątki muszą być expressis verbis określone przepisami prawa (por. C. Kosikowski Komentarz do art. 293 ustawy - Ordynacja podatkowa [w:] R. Dowgier, L. Etel Leonard, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz: Ordynacja podatkowa. Komentarz, publ. LEX Nr 100501, G. Pelewicz: Komentarz do art. 34 ustawy o kontroli skarbowej [w:] K. Kandut (red.), A. Sędkowska (red.), M. Ciecierski, A. Derkacz, S. Marciniak, A. Mudrecki, G. Pelewicz, P. Stanisławiszyn, I. Wołczak: Ustawa o kontroli skarbowej. Komentarz, publ. LEX Nr 110243). Z powyższego wynika zatem, że Prezes NIK był podmiotem zobowiązanym do zachowania tajemnicy skarbowej, dlatego też nie miała możliwości udostępnienia skarżącemu w ramach informacji publicznych żądanych dokumentów nawet w sytuacji, gdy dotyczyły one konkretnie osoby skarżącego. Należy dodatkowo zauważyć, że zarówno ordynacja podatkowa jaki ustawa o kontroli skarbowej wskazują, że tajemnica skarbowa nie dotyczy osoby, której objęte tą tajemnicą informacje dotyczą (art. 294 § 5 ordynacji podatkowej i art. 34 ust 6 ustawy o kontroli skarbowej). Powyższe uregulowania dotyczą jednak sytuacji, gdy osoba ta może swobodnie i bez ograniczeń wykorzystywać te informacje, posługiwać się nimi, a także rozpowszechniać je, mimo że w świetle komentowanej ustawy stanowią one tajemnicę skarbową. Instytucja tajemnicy skarbowej nie powoduje bowiem ograniczenia prawa samych zainteresowanych do swobodnego dysponowania tymi informacjami. (por. tamże). Nie uprawnia jednak do żądania udostępnienia takiej informacji od innego podmiotu związanego tajemnica skarbową. Zatem w tym zakresie, w ocenie Sądu, organ zasadnie odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznych z powołaniem się na tajemnice skarbową. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, ponieważ zaskarżona decyzja dokładnie i w odniesieniu do każdego powodu odmowy – każdej tajemnicy szczegółowo informuje, które strony z akt kontroli i dlaczego nie mogą być udostępnione. Decyzja ta, w ocenie Sądu zawiera wszystkie niezbędne elementy. Odnosząc się natomiast do kwestii przedstawienia pełnomocnikowi skarżącego do wglądu w dniu [...] maja 2011 r. żądanych dokumentów, należy wskazać, że w aktach administracyjnych oświadczeniem wicedyrektora Delegatury NIK w [...], w dniu [...] maja 2011 r. pełnomocnikowi wnioskodawcy okazano jedynie akta kontroli wraz ze sporządzonymi kserokopiami dokumentów wskazanymi we wniosku o ich udostępnienie posegregowanymi wg następujących kategorii: nieudostępnione (opatrzone klauzulami - tajemnica skarbowa, zawierających dane chronione prawem bankowym lub dane osobiste), do udostępnienia, do dalszej analizy, które były przedmiotem prac NIK w związku ze złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Czynność ta nie była związana z możliwością przeglądania tych akt kontroli, z uwagi na miejsce okazania i czas trwania tej czynności – ok. 5 minut, a także objętość dokumentów – kilkanaście tysięcy dokumentów. Z drugiej zaś strony ani skarżący, ani pełnomocnik nie przedstawiają żadnych okoliczności "udostępnienia tych dokumentów" powtarzając jedynie datę w jakiej okazano pełnomocnikowi ww. dokumenty, co w ocenie Sądu potwierdza wiarygodność powyższego oświadczenia wicedyrektora Delegatury NIK w [...]. Reasumując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo zgromadził i rozpatrzył materiał dowodowy, wyczerpująco ustalił stan faktyczny, a następnie wydała decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej odpowiadająca prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło