II GSK 1182/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. "U." we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 17 kwietnia 2013 r.; sygn. akt III SA/Wr 453/12 w sprawie ze skargi S. "U." we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] maja 2012 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji celowej postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną; 2) zwrócić S. "U." we W. wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 (sto) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 453/12 odrzucił skargę S. U. we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji celowej. Wskazał, że w niepodpisanym piśmie z 14 sierpnia 2012 r. strona skarżąca wystąpiła ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zwrotu dotacji celowej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 14 września 2012 r., wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie i złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania S. (KRS) w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z 23 października 2012 r. strona skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Równocześnie z pismem przesłano: podpisany egzemplarz skargi, dokument określający umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) oraz pełnomocnictwo. Postanowieniem z 3 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 35/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, S. zostało wezwane w dniu 14 września 2012 r. do podpisania skargi i złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania w terminie 7 dni. Strona wykonała wprawdzie nałożone obowiązki, jednak po upływie zakreślonego terminu (w dniu 23 października 2012 r.), a zatem czynność ta jest bezskuteczna. Jednocześnie postanowieniem z 3 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 lutego 2013 r. Skoro zatem - wobec przekroczenia zakreślonego terminu - strona skarżąca nie wykonała skutecznie nałożonych obowiązków, wniesiona przez nią skarga nie może być merytorycznie rozpoznana i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Środek prawny (określony jako zażalenie) od powyższego orzeczenia złożyło S. U. we W., zaskarżając je na podstawie art. 86 § 3 ppsa w całości i zarzucając naruszenie zasad postępowania polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy (art. 7 kpa) oraz nieprzeprowadzeniu zawnioskowanych dowodów (art. 106 ppsa). Ponadto wniosło o przeprowadzenie dowodu z pisma Poczty Polskiej z 24 kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu podniesiono, że korespondencja w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych skargi nie została skutecznie doręczona stronie skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Środek odwoławczy skierowany jest przeciwko postanowieniu o odrzuceniu skargi. Skoro zatem z treści wskazanego pisma wynika, że zamiarem strony było zaskarżenie tego postanowienia, należy potraktować je, mimo błędnego nazwania zażaleniem, jako skargę kasacyjną, bowiem taki środek zaskarżenia przysługuje na postanowienie o odrzuceniu skargi. Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj. Zgodnie z art. 173 § 1 ppsa od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 175 § 1 ppsa skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. W związku z treścią i sposobem sformułowania wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, należy wskazać na postawione przez ustawodawcę wymogi w tym zakresie. Zgodnie z art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna odpowiadać określonym wymaganiom formalnym i materialnym. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymagania ogólne, przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46 oraz art. 47 ppsa. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy: oznaczyć sąd, do którego jest skierowana; podać imię i nazwisko lub nazwę stron; ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczyć rodzaj pisma; zamieścić osnowę skargi kasacyjnej; zamieścić podpis autora skargi, wymienić załączniki; oznaczyć miejsce zamieszkania stron i ich pełnomocników lub adres do doręczeń. Ponadto do skargi kasacyjnej należy dołączyć: pełnomocnictwo, odpis lub odpisy skargi kasacyjnej oraz odpisy załączników. Skarga kasacyjna powinna spełniać także wymagania szczególne, stanowiące o jej istocie. Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stosownie natomiast do art. 174 ppsa skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 ppsa rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Zgodnie z art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wielokrotnie w orzecznictwie NSA podkreślano, że Sąd nie może domyślać się argumentacji, czy intencji strony skarżącej. Określenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie powinno zatem obejmować wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało. Uwzględniając zatem treść przepisu art. 176 w związku z art. 174 pkt 1 i 2 ppsa wyjaśnić należy, że zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego albo zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany, zaś w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisów postępowania wykazanie i wyjaśnienie potencjalnego wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien więc zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Nie zmienia takiej konkluzji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1), na gruncie której sformułowano tezę o konieczności rozpoznania także tych zarzutów, które nie w pełni poprawnie powołują się na zastosowanie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawnych. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż nawet stosunkowo liberalne podejście do sposobu wskazywania i uzasadniania zarzutów z punktu widzenia faktycznie zachodzących rozumowań w procesach stosowania prawa przez sąd pierwszej instancji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zarzuty te zostały sformułowane i zindywidualizowane co do przepisu lub przepisów, które w ocenie autora skargi kasacyjnej zostały naruszone. Skarga kasacyjna niespełniająca powyższych wymagań, mających charakter wymogów materialnych, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna na gruncie art. 180 w zw. z art. 178 ppsa. Niespełnienie wymogów materialnych jest bowiem wskazaną w ostatnim z przywołanych przepisów "inną przyczyną" (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 439, a także s. 425 i 428). Sytuacja odpowiadająca wskazanym wyżej cechom, zachodzi w niniejszej sprawie. Po pierwsze, autor skargi kasacyjnej nie sformułował w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, co jest, jak już wyżej wskazano, jednym ze szczególnych wymagań skargi kasacyjnej. Ponadto wskazane zarzuty i ich uzasadnienie są jedynie powtórzeniem zarzutów sformułowanych w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zarzuty te były już przedmiotem rozpoznania przez NSA, który postanowieniem z 5 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 35/13 oddalił zażalenie Stowarzyszenia. W stosunku do postanowienia odrzucającego skargę ograniczono się do lakonicznego stwierdzenia, że WSA odrzucając skargę nie zbadał wszechstronnie sprawy, gdyż nie wziął pod uwagę, że korespondencja w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych skargi nie została stronie skarżącej skutecznie doręczona. W podstawach skargi kasacyjnej nie wskazano jednak jakiegokolwiek przepisu, który mógłby naruszyć Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę i który byłby związany z tak sformułowanym zarzutem. Załączony do skargi kasacyjnej wniosek o przeprowadzeniu dowodu z pisma Poczty Polskiej nie został w żaden sposób uzasadniony. Nie wykazano, w jaki sposób dokument ten miałby się przyczynić do wyjaśnienia wątpliwości w sprawie. Powyższe uchybienia należy ocenić na gruncie wymogów art. 176 ppsa, w świetle przymusu adwokacko-radcowskiego wynikającego z art. 175 § 1 ppsa, jako przyczynę uznania wniesionej skargi kasacyjnej za niedopuszczalną, co w kontekście wskazania konsekwencji powyższej kwalifikacji, określonej w art. 180 w zw. z art. 178 ppsa, powoduje jej odrzucenie. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.