II GSK 559/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-03

Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Cezary Pryca, Joanna Sieńczyło-Chlabicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, opierając się na przepisach ustawy o grach hazardowych, które mogły nie zostać prawidłowo notyfikowane zgodnie z dyrektywą 98/34/WE?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Uchybienia proceduralne, w tym brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji, były na tyle istotne, że uniemożliwiły merytoryczną ocenę sprawy. Sąd podkreślił, że organy administracji miały obowiązek uwzględnić stanowisko TSUE dotyczące potencjalnego charakteru technicznego przepisów ustawy o grach hazardowych i konieczności ich notyfikacji, czego nie uczyniły.
Stan faktyczny
Spółka F.A.F. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Dyrektor Izby Celnej odmówił przedłużenia, powołując się na przepisy ustawy o grach hazardowych, które wykluczały możliwość przedłużenia zezwoleń wydanych na podstawie poprzedniej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji z powodu naruszeń proceduralnych, w tym wadliwego uzasadnienia i niepełnego zebrania materiału dowodowego. Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w O. i zasądzono od niego na rzecz F.A.F. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Op 466/12 w sprawie ze skargi F.A. F. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w O. na rzecz F. A. F. Spółki z o.o. w W. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 466/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. A. F. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] lutego 2010 r., orzekł, że nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu, że Dyrektor Izby Skarbowej w O., decyzją z dnia [...] marca 2004 r., udzielił F. A. F. Spółka z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa opolskiego na okres 6 lat. Wnioskiem z [...] czerwca 2009 r. (uzupełnionym dodatkowymi pismami) Spółka, zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w O. o przedłużenie zezwolenia z dnia [...] marca 2004 r. na okres kolejnych 6 lat. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zgodnie z właściwością wynikającą z ustawy z dnia 27 lipca 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323) zostało przekazane celem rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej w O.. Dyrektor Izby Celnej w O. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 129 ust. 1 w związku z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) oraz art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej odmówił przedłużenia zezwolenia. W uzasadnieniu organ stwierdził, uwzględniając dyspozycję zawartą w art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. dotyczące prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, nie mogą być przedłużane. Skarżąca Spółka F. A. F. wniosła odwołanie na powyższą decyzję, zarzucając jej m.in. art. 138 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 1 u.g.h. w związku z art. 14 ust. 1 ug.h., poprzez ich zastosowanie, mimo iż jako przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt. 11 Dyrektywy 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE, L.98.204.37 ze zm.), nie zostały notyfikowane przez Komisję Europejską, a tym samym nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji odmawiającej przedłużenia zezwolenia z dnia 10 marca 2004 r. oraz art. 24 ust. 1b w związku z art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992. r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Dyrektor Izby Celnej w O., decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2010 r. W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o obowiązującą od 1 stycznia 2010 r. ustawę z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, która wyeliminowała z obiegu prawnego poprzednio obowiązującą ustawę z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.). Powołując art. 117 przepisów przejściowych ustawy, organ podał, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 ustawy udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia. Uwzględniając treść art. 138 ust. 1 ustawy i art. 129 ust. 1, organ stwierdził, że zezwolenia te nie mogą być przedłużane. F. A. F. Sp. z o.o., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., powielając zarzuty podniesione w odwołaniu oraz argumentację na ich poparcie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w O. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. na podstawie art. 141 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz ja poprzedzającą. Sąd I instancji, zaznaczył, iż skarga skarżącej spółki zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą w skardze. Dalej Sąd I instancji wskazał, że kontrolując decyzje Dyrektora Izby Celnej w O., pod względem ich legalności, Sąd uznał, iż zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, a to czyniło zasadnym ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z uwagi na charakter stwierdzonych uchybień Sąd w sprawie nie dokonywał oceny merytorycznego rozstrzygnięcia w świetle przepisów prawa materialnego w przedmiocie odmowy skarżącej Spółce przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych powołując w podstawie prawnej art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 u.g.h. W ocenie Sądu I instancji, uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje te nie zawierają bowiem wymaganego przepisami prawa zakresu uzasadnienia, w tym w szczególności rozważań, do których obliguje organ przepis prawa materialnego stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. W decyzji pierwszoinstancyjnej, organ ograniczył się jedynie do chronologicznego przedstawienia czynności procesowych polegających na przesłaniu w dniu [...] grudnia 2009 r. i w dniu [...] grudnia 2009 r. pism do Izb Celnych, ABW, ZUS i Urzędu Skarbowego z różnymi zapytaniami oraz do zacytowania przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie. Podobnie uczynił ten sam organ w zaskarżonej decyzji odwoławczej, dodatkowo odnosząc się tylko do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu i to nie wszystkich (bez oceny naruszenia art. 24 ust. 1 b i art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Z uzasadnienia obu decyzji nie wynika, także na czym organy oparły swoje rozstrzygnięcie. W świetle unormowania wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. takie uzasadnienie decyzji nie mogło być uznane za odpowiadające prawu. Uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się, tak jak w rozpoznawanej sprawie, do powołania stosownych przepisów prawa, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Dodatkowo Sąd I instancji podał, iż skarżąca spółka już w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. zwróciła uwagę organowi, że mimo trwającego 5 miesięcy postępowania odwoławczego nie dokonano żadnych istotnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu sprawy. Była to odpowiedź na skierowane do strony [...] lipca 2010 r. pismo na podstawie art. 123 § 1, art. 200 § 1 i art. 216 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, wyznaczające jej tygodniowy termin na zapoznanie się z dowodami i wypowiedzenie się co do ich treści. Po odpowiedzi strony z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ jednobrzmiącymi pismami z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz kolejnymi zawiadomił jedynie skarżącą o nowym terminie załatwienia sprawy. Tyle i tylko takich czynności procesowych organ podjął się rozpoznając sprawę w obu instancjach. Wobec powyższych uchybień Sąd I instancji stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w O. w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zaś wskazane uchybienia, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie uzasadnienia obu decyzji nie czynią zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. i nie są do zaakceptowania z punktu widzenia wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Sąd I instancji wskazał, że organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien uwzględnić wskazane uwagi Sądu, co oznacza, iż organ prawidłowo dokona ustaleń faktycznych wraz z nowymi rozważaniami w nowym stanie prawnym po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt C – 213/11, C – 214/11 i C – 217/11. Dyrektor Izby Celnej w O. złożył skargę kasacyjną na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skargą kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w O. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik postępowania: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej: k.p.a.), w zw. z art. 8 oraz 118 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: u.g.h.), poprzez wadliwe uznanie, iż przepis art. 107 § 3 k.p.a. miał zastosowanie w sprawie oraz poprzez wadliwe uznanie, iż zaskarżone decyzje zawierają braki w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, stąd nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej: op), w zw. z art. 8 w zw. z art. 118 u.g.h., poprzez wadliwe uznanie, iż powyższy przepis op nie miał zastosowania przy wydaniu zaskarżonych decyzji oraz poprzez wadliwy brak uznania, iż decyzje spełniały wymogi przewidziane w powyższym przepisie op; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 8 oraz 118 u.g.h., poprzez pominięcie przez Sąd I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rozważań dotyczących przyczyn uznania, iż organy naruszyły wyłącznie przepisy k.p.a. podczas, gdy obydwie decyzje zostały wydane w oparciu o u.g.h.; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, iż organy celne w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 122, 187 § 1 oraz 191 op w zw. z art. 8 ugh w zw. z art. 118 u.g.h. poprzez wadliwy brak uznania, iż organy celne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zgodnie z wymogami przewidzianymi w powyższych regulacjach op; - art. 145 §1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na czym konkretnie polegało uchybienie wskazanym przez Sąd przepisom postępowania, a zatem jaki jeszcze materiał dowodowy winny organy zgromadzić, skoro zezwolenie będące przedmiotem sprawy nie mogło - ze względu na treść art. 138 ust. 1 u.g.h., zostać przedłużone oraz poprzez brak wskazania, jaki "nowy stan prawny" po wyroku TSUE z dnia 19.07.2012 r. winny organy uwzględnić. Powyższe uchybienie pozbawiło organy informacji o przesłankach rozstrzygnięcia Sądu oraz wyraźnych wskazań co do dalszego postępowania w sprawie; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 p.p.s.a., w związku z art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie przez Sąd I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dokonania oceny wpływu wytkniętych organom uchybień procesowych - w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz w uzasadnieniu decyzji - na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie. F.A.F.Sp. z o.o. złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] grudnia 2011 roku utrzymująca w mocy decyzję własną tegoż organu z dnia [...] lutego 2010 roku o odmowie przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji organy powołały przepisy art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych. W ocenie Sądu I instancji organ wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie obu decyzji administracyjnych. W szczególności Sąd I instancji wskazał, iż organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego odnoszące się do gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz nie uwzględniły stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawartego w wyroku z dnia 19 lipca 2012 roku wydanego w połączonych sprawach C - 213/11, C - 214/11 i C 217/11. Oznacza to, że w ocenie Sądu I instancji koniecznym jest odniesienie się przez organy administracji publicznej do kwestii charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych. Wskazując na konieczność uwzględnienia w tym zakresie stanowiska TSUE Sąd I instancji, choć w sposób bardzo lakoniczny, to jednak uznał, iż opisane wyżej kwestie nie mogą być przedmiotem oceny ze strony sądu administracyjnego, bowiem wpierw wymagają oceny dokonanej przez organy administracji publicznej. W tym miejscu przypomnieć należy, że TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 oraz C - 217/11 wyraził pogląd, iż przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalne "przepisy techniczne", w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. TSUE nie zaliczył przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych do "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, takich jak "specyfikacje techniczne" (w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy) oraz "zakazy" (określone w art. 1 pkt 11 dyrektywy). Stwierdził natomiast, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Trybunał nakazał sądom krajowym dokonanie w tym zakresie ustaleń, jednak jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 463/11 stwierdzenie Trybunału, że ustalenie technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych należy do sądu krajowego, należy odczytywać przez pryzmat specyfiki działania polskich sądów administracyjnych, sprawujących kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Z obowiązujących rozwiązań prawnych i przyjętego – zasadniczo – kasacyjnego typu kontroli działalności administracji publicznej wynika, że wobec wyraźnego odróżnienia kontroli administracji publicznej (rozstrzygania sprawy sądowoadministracyjnej) od wykonywania administracji publicznej (rozstrzygania sprawy administracyjnej), sąd administracyjny nie ma kompetencji do przejęcia sprawy administracyjnej jako takiej, do jej końcowego załatwienia i rozstrzygnięcia co do jej istoty. Rolą sądu administracyjnego nie jest zatem załatwienie objętej skargą sprawy, niejako za organ, a jedynie zbadanie legalności podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku podkreślił też, że ustalenie istotnego wpływu konkretnego przepisu ustawy, powodującego ograniczenia w zakresie używania automatów, na wielkość czy zakres sprzedaży tych automatów będzie wymagało uwzględnienia wielu bezpośrednich i pośrednich czynników, nie tylko prawnych, mogących mieć takie oddziaływanie, determinujących zarówno zachowania użytkowników (grających), jak i zachowania podmiotów urządzających gry. Zwrócił przy tym uwagę, że taki wpływ mogą mieć również przepisy ustawy, które nie były podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Ustalenie tego wpływu będzie wymagało zbadania i oceny różnorodnych i złożonych zależności pomiędzy stosowaniem konkretnego przepisu ustawy hazardowej a zachowaniem jej adresatów – urządzających gry i grających, mogących spowodować spadek popytu na automaty. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że z sentencji wyroku TSUE wynika, co prawda, że chodzi o ustalenie potencjalnego wpływu przepisu na właściwość lub sprzedaż automatów. Niemniej jednak postawienie tezy o takim możliwym wpływie nie może być gołosłowne, będzie wymagało uzasadnienia, odwołania się do konkretnych przesłanek – okoliczności, które ów istotny wpływ będą uprawdopodobniały. Te zagadnienia powinny być przedmiotem rozważań i ocen organów administracji przy rozpatrywaniu spraw, w których zachodzi potrzeba rozstrzygnięcia o możliwości zastosowania w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych. Obowiązek niestosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem unijnym dotyczy nie tylko sądów, ale również wszystkich organów rozstrzygających konkretne sprawy, co oznacza, że organ niejako z urzędu powinien ustalić czy ma do czynienia ze skuteczną normą prawną zarówno w świetle prawa krajowego, jak i unijnego. Brak procesu notyfikacji, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, stanowi istotne uchybienie proceduralne, które może powodować, że odnośne przepisy techniczne nie mogą być stosowane przez sąd, a w rezultacie nie mają mocy obowiązującej wobec osób prywatnych (vide wyroki w sprawach: C - 303/04, C - 433/05). Skoro przedstawione zagadnienia decydujące o możliwości zastosowania w sprawie powołanych wyżej przepisów ustawy o grach hazardowych, nie były przedmiotem rozważań organów administracji publicznej orzekających w tej sprawie, to zasadnym było uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. Stanowisko Sądu I instancji, wyrażone poprzez wydanie wyroku uchylającego obie decyzje administracyjne, w ocenie NSA, ma także znaczenie z punktu widzenia oceny przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania. W związku z powyższym organ rozpoznający ponownie sprawę winien mieć na uwadze poza wyrokami TSUE także i stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu pytania prawnego, przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu w postanowieniu NSA z dnia 15 stycznia 2014 roku sygnatura akt II GSK 686/13. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło