II OSK 1993/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-19

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Grzegorz Czerwiński, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły, czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, opierając się wyłącznie na dokumencie "Kwalifikacja przedsięwzięcia" przedłożonym przez inwestora, bez samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i ewentualnego powołania biegłego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że WSA nie przeprowadził rzetelnej kontroli legalności decyzji organów administracji. Sąd I instancji zarzucił organom brak samodzielnego postępowania dowodowego i oparcie się na dokumencie inwestora, jednak sam nie wykazał, dlaczego ustalenia organów są nieprawidłowe ani nie poddał analizie dokumentu "Kwalifikacja przedsięwzięcia". NSA uznał, że organy administracji miały kompetencje do samodzielnej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i nie było obowiązku powoływania biegłego, jeśli nie wykazały wątpliwości wymagających wiedzy specjalistycznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Wójt Gminy wydał decyzję o lokalizacji inwestycji, uznając, że nie wymaga ona oceny oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, zarzucając organom brak samodzielnego postępowania dowodowego i oparcie się na dokumencie inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając go za wadliwy i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 1059/12 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1059/12 po rozpoznaniu skargi W. M. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Wójt Gminy Z. po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] określił lokalizację inwestycji o znaczeniu lokalnym obejmującej budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] na działce nr [...] w miejscowości Z. Stacja bazowa ma składać się z sześciu anten umieszczonych na wysokości 46,5 m od poziomu terenu, których maksymalna moc promieniowania wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi : 1) dla dwóch anten systemu GSM pracujących w częstotliwości 900 MHz – 1914,52 W, 2) dla jednej anteny systemu GSM, pracującej w częstotliwości 900 MHz - 1452,31 W, 3) dla trzech anten systemu UMTS pracujących w częstotliwości 2100 MHz – 2965,24 W. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że inwestycja lokalizowana jest w terenie, dla którego nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Planowane przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco zawsze oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Nie wymaga również uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. W obszarze 150 m w miejscu dostępnym dla ludzi nie ma promieniowania przekraczającego wartości dopuszczalne. Ogólny przepis art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dalej u.p.z.p., nie stanowi podstawy do odmowy lokalizacji opisanej inwestycji. Wniesiony przez 96 mieszkańców protest nie może zostać uwzględniony. Właściciele działek sąsiadujących z inwestycją mogą żądać od inwestora odszkodowania z tytułu obniżenia wartości ich działek. Nie znaleziono także powodów, aby uwzględnić zarzuty wniesione przez hodowców pszczół oraz właścicieli nieruchomości sąsiadującej z inwestowaną, w tym W. M. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W. M., M. K. oraz A. K. Odwołujący się są właścicielami działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestowanym, tj. działek nr [...] i nr [...]. Ich zdaniem, organ pierwszej instancji w sposób nieuprawniony obdarzył walorem wiarygodności opracowanie przedłożone przez inwestora dotyczące oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej na środowisko. Mając na uwadze wagę oraz stopień złożoności inwestycji należało powołać zespół biegłych celem wydania opinii, czy obawy mieszkańców są uzasadnione pod względem jej szkodliwości. Organ w ogóle nie odniósł się do twierdzeń mieszkańców. Zlokalizowanie inwestycji zakłóci ich zdaniem ład przestrzenny, jak również ulegną pogorszeniu walory krajobrazowe. Wydana decyzja narusza także przepisy Konstytucji RP poprzez bezpodstawne ignorowanie zagrożeń jakie w przyszłości spowoduje planowana stacja bazowa telefonii komórkowej. SKO po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., o nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. Kolegium stwierdziło w szczególności, iż z dostarczonej przez wnioskodawcę dokumentacji wynika, że przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie nie osiąga progów wskazanych w rozporządzeniu i nie podlega obowiązkowi przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych od dopuszczalnych określonych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie występuje w miejscach ich przebywania i zamieszkania. SKO odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdziło, że ewentualna odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji musiałaby się opierać na wyraźnej sprzeczności z przepisem nakładającym wyraźnie jakieś ograniczenie. Oparcie decyzji odmownej na klauzuli generalnej jaką jest ład przestrzenny, jego kształtowanie i ochrona czyniłoby z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego decyzję uznaniową. Odwołujący się nie stawiają słusznych zarzutów wydanemu rozstrzygnięciu, a decyzja o ustaleniu lokalizacji ma charakter czysto informacyjny. Według SKO, organ pierwszej instancji nie ustrzegł się błędów w prowadzonym postępowaniu dowodowym wymagając od stron aby dostarczyły dowodów na poparcie zgłoszonego protestu. Naruszenie to nie ma jednak znaczenia dla sprawy, gdyż podjęto z urzędu kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Decyzję SKO zaskarżyli do WSA W. M., M. K. oraz A. K. Skarżący zarzucili rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 7, 77, 80 w zw. z art. 75 k.p.a. polegające na wybiórczym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, 2) art. 8 i 107 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, 3) art. 144 w zw. z art. 140 ustawy kodeks cywilny w związku z art. 56 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie, 4) art. 56 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 6 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżących, organy dopuściły się również obrazy art. 68 oraz art. 74 w zw. z art. 8 Konstytucji RP poprzez zupełne i bezpodstawne ignorowanie przez organ pierwszej instancji zagrożeń jakie w przyszłości wywoła planowana inwestycja. Podobnie jak w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji podniesiono, że organ zupełnie pominął motywy jakie legły u podstaw obdarzenia walorem wiarygodności opracowania nazwanego kwalifikacja przedsięwzięcia, a które to opracowanie bez weryfikacji zostało przyjęte jako dowód w sprawie. Właściwy organ winien zestawić zamiar inwestora z wymaganiami i potrzebami wymienionymi w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Ten zabieg przeprowadza się przy uwzględnieniu analizy urbanistycznej, którą obowiązkowo dokonuje się przed wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w żadnym razie nie sprzeciwia się zaliczenie tego przepisu do klauzul generalnych. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Według organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do zaaprobowania stanowiska organu pierwszej instancji. WSA postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 1059/12, odrzucił skargę M. K. i A. K., ponieważ ww. nie uiścili w terminie wpisu sądowego. Rozpoznając skargę W. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych okazały się zasadne. Sąd wskazał, że inwestycja polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Z treści wniosku Spółki [...] wynika, że maksymalna moc promieniowania izotropowego wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi: 1) dla dwóch anten systemu GSM pracujących w częstotliwości 900 MHz – 1914,52 W, 2) dla jednej anteny systemu GSM, pracującej w częstotliwości 900 MHz - 1452,31 W, 3) dla trzech anten systemu UMTS pracujących w częstotliwości 2100 MHz – 2965,24 W. Podane wartości promieniowania czyniły zasadnym pytanie o to, czy przedmiotowa inwestycja mieści się w katalogu przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stacji bazowych telefonii komórkowej dotyczą dwie hipotezy regulacji tego rozporządzenia - § 2 pkt 7 oraz § 3 pkt 8. Kryteriami zaliczenia do ww. inwestycji jest moc promieniowana izotropowego wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Za kryterium rozstrzygające w niniejszej sprawie należało uznać lokalizację wokół terenu stacji miejsc dostępnych dla ludności (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 664/08). W myśl art. 124 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Tym samym, miejscem dostępnym dla ludności będzie m.in. obszar, który nie został przez obowiązujące regulacje wykluczony z zabudowy o funkcji mieszkaniowej. NSA w wyroku z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt OSK 719/09, uznał że ustalenia miejsc dostępnych dla ludności nie można dokonać jedynie na podstawie mapy ewidencyjnej sporządzonej dla terenu, na którym zlokalizowano inwestycję. Uznanie inwestycji za oddziaływującą lub nie oddziaływującą na środowisko w rozumieniu przepisów powyższego rozporządzenia przekłada się na obowiązek dokonania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko przewidzianej przepisami art. 59 i n. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.; zwana dalej ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku). Organy obu instancji nie miały wątpliwości, że projektowana stacja bazowa nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko gdyż wokół stacji nie znajdują się w odległościach określonych w rozporządzeniu miejsca dostępne dla ludności. To ustalenie przyjęto opierając się na oświadczeniu wnioskodawcy wyrażonym w treści wniosku, a popartym załączonym do niego dokumentami o nazwie Kwalifikacja przedsięwzięcia. Sąd podzielił ocenę skarżących, że zarówno Wójt jak i SKO nie prowadziły właściwie postępowania dowodowego w zakresie tak istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności jaką jest kwestia oddziaływania inwestycji Spółki [...] sp. z o.o. na otoczenie. Tym samym nie można z przekonaniem uznać, że w postępowaniu były chronione słuszne interesy właścicieli działek sąsiadujących z terenem inwestowanym a mające swe źródło w przepisach chroniących środowisko naturalne. Sąd wskazał, że w aktualnym stanie prawnym wyjaśnienie oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej na otoczenie w kontekście przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymaga określenia czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten tworzących planowaną inwestycję znajdują się w określonych przepisami odległościach miejsca dostępne dla ludzi. Postępowanie dowodowe powinno być przeprowadzone przez organy w sposób samodzielny z uwzględnieniem reguły wynikającej z art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu organy w sposób niesamodzielny, bo bezkrytyczny wobec twierdzeń wnioskującego przyjęły prawdziwość tezy, że stacja bazowa nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko. W ten sposób Sąd ocenił fakt pełnego zaakceptowania opinii wyrażonej w opracowaniu pochodzącym od Spółki [...] o tytule Kwalifikacja przedsięwzięcia. Ponieważ dokument ten nie został sporządzony na zlecenie organu prowadzącego postępowanie, to nie ma on charakteru opinii sporządzonej przez biegłego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Go 71/12). Dokument, o którym mowa jest jednym z dowodów w sprawie, lecz z uwagi na sporny charakter inwestycji, podnoszoną przez strony ewentualność zagrożeń dla dobra publicznego i własności prywatnej, nie może być to jedyny dowód świadczący o braku prawnej konieczności przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Pomimo, że wyjaśnienie tej okoliczności przekładało się na wynik postępowania wszczętego na wniosek Spółki [...] i pomimo zgłaszanych przez mieszkańców i właścicieli nieruchomości sąsiadujących z inwestowaną zarzutów, organy nie zadały sobie trudu rozwiania związanych z lokalizacją stacji bazowej wątpliwości w kontekście jej negatywnego wpływu na miejsca dostępne dla ludzi. Ponieważ była to okoliczność sporna pomiędzy stronami, należało podjąć przewidziane przepisami k.p.a. środki aby ją w sposób dostateczny udowodnić. Tego standardu nie wypełnia inicjatywa polegająca na skierowaniu zapytań do wymienionych w zaskarżonej decyzji instytucji o wyrażenie opinii na temat ewentualnego wpływu stacji bazowej na pasieki pszczół zlokalizowane w jej sąsiedztwie; nie przekłada się ona w żadnym zakresie na kwalifikację inwestycji pod kątem hipotez rozporządzenia w sprawie oddziaływania. Sąd dodał, iż dokument przedstawiony przez inwestora nie został poddany weryfikacji innych organów specjalizujących się w dziedzinie ochrony środowiska. Wójt i SKO przyjmując okoliczność ewidentnie sporną za dostatecznie wyjaśnioną jedynie w oparciu o twierdzenia podmiotu wnioskującego, nie wytłumaczyły stronom z jakich powodów zaniechano podjęcia własnych ustaleń co do wpływu inwestycji na środowisko. W konsekwencji, nie przekonano stron o trafności wydanych rozstrzygnięć. Co więcej, organ pierwszej instancji podejmował próbę przerzucenia ciężaru dowodu na strony kwestionujące zamierzenie inwestycyjne. Jest to praktyka nie do zaakceptowania, albowiem dla wyjaśnienia, czy stacja bazowa mieści się w hipotezie przepisów rozporządzenia jest wymagana wiedza specjalistyczna. Dopiero oparte na regule art. 7, art. 77, 78 i art. 80 k.p.a. wyjaśnienie czy miejsca dostępne dla ludzi znajdują się w odległościach określonych w przepisach rozporządzenia, pozwoli odpowiedzieć na pytanie czy projektowaną inwestycję należy poddać reżimowi postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko. Sąd zwrócił uwagę, że SKO wydając zaskarżoną decyzję naruszyło art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem nie rozpatrzyło wszystkich zarzutów zgłoszonych przez strony odwołujące się. W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Z. wyraźnie zarzucono naruszenie zasad postępowania dowodowego polegające na bezkrytycznym zaakceptowaniu twierdzeń wnioskodawcy o braku oddziaływania inwestycji na środowisko. Podnoszono także konieczność przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych. Pomimo wyraźnie skonstruowanych zarzutów i wniosków SKO nie podjęło się wyjaśnienia ich zasadności. Z przepisu art. 78 § 1 k.p.a. wyraźnie wynika, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2011 r., sygn. akt. II OSK 1306/11). W ocenie Sądu stanowi to oczywiste naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a w szczególności prawa strony do skontrolowania działań organu pierwszej instancji w określonym treścią zarzutu zakresie. Sąd wskazał, że organy ponownie prowadząc postępowanie powinny we własnym zakresie wyjaśnić, czy objęta wnioskiem [...] Sp. z o.o. inwestycja, należy do przedsięwzięć wskazanych w przepisach rozporządzenia. Dopiero samodzielne ustalenia organów oparte na art. 7, art. 77, 78 i art. 80 k.p.a. pozwolą zweryfikować oświadczenie wnioskującej Spółki o tym, że projektowana stacja bazowa nie wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu, naruszenie przez organy przepisów o postępowaniu wyjaśniającym mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Jednocześnie ustalony sposób naruszenia regulacji dotyczących zasady prawdy obiektywnej, czyni przedwczesnym odnoszenie się do zarzutów skargi podnoszących naruszenie przepisów prawa materialnego. Z tych powodów Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej i drugiej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: I. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podstawa kasacyjna wskazana w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracji I i II instancji nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nie ustaliły samodzielnie stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności którą stanowi "(...) kwestia oddziaływania inwestycji Spółki [...] sp. z o.o. na otoczenie (...)" i tym samym niezasadne przyjęcie, iż organy administracji obydwu instancji naruszyły przepisy art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a., 2. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. z uwagi na nieprzeprowadzenie właściwej kontroli sądowej działalności organów administracji, co przejawia się brakiem wskazania przez Sąd w uzasadnieniu wyroku jakichkolwiek merytorycznych zarzutów wobec dokumentu przedłożonego przez Spółkę pn. Kwalifikacja środowiskowa i ustaleniem, bez postawienia uzasadnionych zarzutów, że dla poczynienia wyjaśnień okoliczności sprawy potrzebna jest wiedza specjalistyczna, więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. oraz Wójt Gminy Z. byli zobligowani do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego bądź przeprowadzenia innego dowodu celem weryfikacji tego dokumentu prywatnego przedłożonego przez [...] i prawdziwości zawartych w nim tez, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez zastosowanie i uwzględnienie skargi, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym, przed organem I, jak i II instancji nie miały miejsca naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 8. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku lakonicznych i nieumotywowanych wskazań co do dalszego sposobu postępowania organów administracji publicznej przy jej ponownym rozpatrywaniu, które to czynności organy przeprowadziły już w przedmiotowym postępowaniu wyjaśniając, że inwestycja Spółki nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wobec powyższych zarzutów, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zaskarżony wyrok jest wadliwy, albowiem Sąd I instancji nie przeprowadził rzetelnej kontroli legalności decyzji organów, a zarzucane organom uchybienia nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej jest zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej. Z tego też względu szczególne znaczenie przypisuje się uzasadnieniu wyroku, albowiem stanowi ono odzwierciedlenie przeprowadzenia przez Sąd administracyjny kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Wśród niezbędnych składników uzasadnienia wyroku przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienia obowiązek przedstawienia zwięzłego stanu sprawy. Obowiązek ten obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno zatem zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest zatem wskazanie przez sąd przepisu czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił i wyjaśnienie, na czym to uchybienie polegało, a także wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Powyższe przepisy, powołane w zarzutach skargi kasacyjnej, zostały naruszone przez Sąd I instancji, bowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie można wyprowadzić prawidłowego przeprowadzenia przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd I instancji zarzucił organom, że w toku postępowania administracyjnego nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób właściwy i nie dokonały własnych ustaleń w sprawie kwalifikacji inwestycji z punktu widzenia jej oddziaływania na środowisko na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, opierając się na Kwalifikacji przedsięwzięcia, a więc na dokumencie przedstawionym przez inwestora. Wobec tego, stwierdzić należy, że stawiając organom powyższy zarzut Sąd I instancji nie przedstawił żadnej argumentacji świadczącej o tym, że ustalenia organów są nieprawidłowe, nie podniósł też żadnych merytorycznych zarzutów wobec treści Kwalifikacji przedsięwzięcia, przedłożonej przez inwestora. Co więcej, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd w ogóle poddał analizie ten dokument. Nie sposób zatem prześledzić toku rozumowania Sądu I instancji, który nie uzasadnił należycie swojego stanowiska odnośnie braku dokonania przez organy samodzielnych ustaleń w kwestii oddziaływania inwestycji na środowisko. Zupełnie nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa jest twierdzenie Sądu I instancji, że dokument przedłożony przez inwestora jest jednym z dowodów w sprawie, lecz z uwagi na sporny charakter inwestycji nie może być to jedyny dowód świadczący o braku prawnej konieczności przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Należy zauważyć, że w sprawie nie przedłożono innego dowodu, który podważałby prawdziwość i wiarygodność tego dokumentu i nie postawiono konkretnych zarzutów co do jego treści, a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, aby nie można było, po przeprowadzeniu jego szczegółowej analizy, dokonać oceny co do kwalifikacji inwestycji z punktu widzenia jej oddziaływania na środowisko. Trzeba również mieć na względzie, że sprzeciw mieszkańców nie stanowi przesłanki negatywnej wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie sposób podzielić także stanowiska Sądu I instancji, że dokument przedstawiony przez inwestora winien zostać poddany weryfikacji innych organów specjalizujących się w dziedzinie ochrony środowiska. Jak zasadnie podnosi skarżąca kasacyjnie Spółka, obowiązek poczynienia ustaleń, czy inwestycja będzie zaliczała się do przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko, zawsze albo potencjalnie, spoczywa na organie prowadzącym postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Żaden przepis prawa nie nakłada na ten organ obowiązku wystąpienia o dokonanie takiej oceny czy też poddanie przedłożonych dokumentów weryfikacji innym organom kompetentnym w dziedzinie ochrony środowiska. Wójt Gminy, jak i SKO są organami właściwymi w sprawach w przedmiocie przeprowadzenia ocen oddziaływania przedsięwzięć na środowisko oraz wydawania decyzji środowiskowych, a więc posiadają kompetencje i fachową wiedzę do przeprowadzania tego typu postępowań. Brak jest także podstaw do stawiania organom zarzutu, że zaniechały przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych. W świetle art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Zgodnie natomiast z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W niniejszej sprawie organy uznały, że są w stanie samodzielnie dokonać ustaleń mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc, że nie istniała konieczność powołania biegłego. Sąd I instancji, poza stwierdzeniem, że dla wyjaśnienia, czy stacja bazowa mieści się w hipotezie przepisów rozporządzenia jest wymagana wiedza specjalistyczna i że inwestycja ma charakter sporny, nie wykazał, aby w niniejszej sprawie wystąpiły wątpliwości, dla wyjaśnienia których wymagana była wiedza specjalna, tj. przekraczająca zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób wydających decyzje w tych sprawach. Podkreślenia natomiast wymaga, że nie w każdym przypadku, kiedy strona lub sąd nie rozumieją wszystkich szczegółów i zawiłości technicznych sprawy należy odwoływać się do opinii biegłego. Gdyby przyjąć takie kryteria, to w każdej sprawie dotyczącej przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, należałoby powoływać biegłych (zob. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 496/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na względzie, uznając zasadność wszystkich podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając za niecelowe obciążenie kosztami tego postępowania skarżącej W. M.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło