II SA/Ol 1341/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P. G. – redaktora naczelnego dziennika na odmowę Zarządu Polskiego Związku Łowieckiego udzielenia informacji prasowej oddala skargę. P.G., redaktor naczelny dziennika "[...]", wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracycjnego w Olsztynie na odmowę udzielenia informacji prasowej przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w E. (dalej też jako: " ZO PZŁ"). W skardze zarzucono naruszenie przez PZŁ art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm., dalej jako: "Prawo prasowe"), przez błędne przyjęcie, że zachodzą okoliczności odmowy udzielenia infromacji prasowej oraz naruszenie art. 4 ust. 3 tej ustawy, poprzez niezachowanie wymogów, jakim powinna spełniać odmowa udzielenia informacji prasowej. Skarżący wnosił o uchylenie odmowy i o nakazanie Zarządowi Głównemu Polskiego Związku Łowieckiego udzielenia informacji, poprzez udzielenie odpowiedzi na następujace pytania: 1) Czy uchwała zarządu KŁ "[...]" z dnia 17 lipca 2012 r., nakładająca na K.O. karę porzadkową, została uznana za zgodną, czy niezgodną z prawem?, 2) Jeżeli w/w uchwała uznana została za nieprawidłową, to dlaczego nie została ona uchylona w trybie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie i § 173 ust. 2, które dla zastosowania nie wymagają ani prawomocności uchylanych uchwał, ani spełnienia jakiegokolwiek warunku, oprócz tego, że uchwała musi być niezgodna z prawem?, 3) W jakim trybie podejmowane są obowiązki ZO PZŁ w E. w ramach nadzoru, jeżeli nie mogą one być realizowane w trybie wnioskowym, na wniosek zainteresowanej osoby, 4) Na podstawie jakiego zapisu Statutu PZŁ Zarząd Okręgowy PZŁ w E kwalifikuje wnioski o uchylenie uchwał w trybie nadzoru jako zażalenia?, 5) Na podstawie jakiego zapisu Statutu PZŁ Zarząd Okręgowy PZŁ w E. rozpatruje sprawy uznane przez siebie jako zażalenia?, 6) Na podstawie jakiego zapisu Statutu PZŁ Zarząd Okręgowy PZŁ w E. wyraża opinie na temat zarzutów podniesionych we wniosku o uchylenie uchwały zarządu koła w trybie nadzoru i do kogo takie opinie sa kierowane? Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wobec braku odpowiedzi na wniosek z dnia 19 września 2012 r. o udzielenie informacji prasowej, skarżący w dniu 28 września 2012 r. wystąpił do Zarządu Okręgowego PZŁ w E. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, co w świetle orzeczenia Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2001 r. II SAB 254/01, stanowi odmowę udzielenia informacji prasowej. W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w E. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska strona przeciwna wskazała, że pytania zawarte we wniosku o udzielenie informacji prasowej dotyczyły postępowania wewnątrzorganizacyjnego, związanego z wymierzeniem przez koło łowieckie kary porządkowej jednemu z członków. Wskazano, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, że w dniu 21 września 2012 r. ZO PZŁ w E. udzielił odpowiedzi na pismo skarżącego pocztą elektroniczną. Skarżący w sprawie tej 28 września 2012 r skierował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, bowiem w ciągu 8 dni nie otrzymał, jego zdaniem, odpowiedzi na postawione pytania. Zarząd Okręgowy PZŁ w E. pismem z dnia 4 października 2012 r. przesłanym także pocztą elektroniczną, poinformował o udzielonej wcześniej odpowiedzi na wniosek oraz o możliwości wglądu do dokumentacji źródłowej. Z możliwości tej skarżący jednak nie skorzystał. Polski Związek Łowiecki powołując się na przepisy art. 4 ust. 1 oraz art. 4 ust. 3 i 4 Prawa prasowego, stwierdził, że ustawa wyraźnie zakreśla jedynie termin, dotyczący odmowy udzielenia informacji natomiast nie określa natomiast terminu, w jakim informacja powinna być udzielona. Zważywszy na to, iż Prawo prasowe nie odsyła do terminów kodeksu postępowania administracyjnego, przyjąć należy, że informacji powinno się udzielić bez zbędnej zwłoki, w rozsądnym terminie. Pan P.G. - redaktor naczelny dziennika "[...]" w dziesiątkach a nawet już w setkach, kierowanych do Polskiego Związku Łowieckiego pytań, a następnie skargach do wojewódzkich sądów administracyjnych, domaga się udzielenia mu informacji w terminie 3 dni od wpłynięcia wniosku, a następnie, po upływie kilku dni, kieruje wezwania do usunięcia naruszenia prawa i skargi do sądów administracyjnych. Wezwania do usunięcia naruszenia prawa kierowane są nawet w przypadku udzielenia mu informacji. Ponadto wskazano, że Polski Związek Łowiecki nie jest zobowiązany do udzielania opinii prawnych, wskazywania podstaw prawnych podejmowanych działań, czy też informowania o zasadach funkcjonowania postępowania wewnątrzorganizacyjnego, określonych przepisami Statutu PZŁ. Wszystkie z 6 postawionych przez skarżącego pytań nie dotyczą informacji o działalności Zarządu Okręgowego PZŁ, natomiast wnoszą o podanie podstawy statutowej podjętych działań, które na dodatek nie były podejmowane. Wyjaśniono, że w związku z pismem skarżącego dotyczącym wymierzenia kary porządkowej K.O., Zarząd Okręgowy poinformował skarżącego, że tryb nadzoru, w myśl przepisów Statutu PZŁ, nie jest trybem wnioskowym. Poinformował także o podjętych działaniach. Stwierdzono, że chociaż w trybie nadzoru można uchylić każdą uchwałę sprzeczną z prawem, to zasadą powinno być pierwszeństwo trybu odwoławczego. Ponieważ uchwała o ukaraniu przez Zarząd Koła nie była prawomocna, to za zgodą samego zainteresowanego jego wniosek przesłano do koła łowieckiego, jako odwołanie, a Zarząd Okręgowy ograniczył się do wyrażenia opinii w piśmie. Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. pełnomocnik PZŁ wniósł o odrzucenie skargi a w razie nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi. Wniosek o odrzucenie skargi pełnomocnik motywował tym, iż przepisy Prawa prasowego pozwalają na zaskarżenie do sądu administracyjnego tylko odmowy udzielenia informacji prasowej. W niniejszej sprawie PZŁ nie odmówił udzielenia informacji a udzielił jej drogą elektroniczną w dniu 21 września 2012 r. Ponadto wskazano, że w sprawie zbędne było wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powtórzono, że pytania zawarte we wniosku nie dotyczyły działalnonści Związku ale interpretacji Statutu PZŁ i Prawa łowieckiego, co nie mieści się w ramach informacji prasowej. Zarząd udzielił informacji w zakresie konkretnej sprawy , na którą powoływał się dziennik "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił odmowę udzielenia informacji prasowej, formułując dwa sprzeczne ze sobą wnioski. Wnosił bowiem w skardze, po pierwsze o uchylenie odmowy udzielenia informacji prasowej, po drugie o zobowiązanie strony przeciwnej do udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania. Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy co do istoty należało rozważyć kwestię dopuszczalności skargi. Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 , dalej jako: "p.p.s.a") sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Przedmiotem orzekania przez sąd administracyjny mogą być nie tylko sprawy w zakresie dotyczącym kontroli działalności administracji publicznej, określonym w art. 3 § 2 tej ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają bowiem także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepisem szczególnym dopuszczajacym drogę sądowoadministracyjną w sprawach, dotyczacych informacji prasowej jest art. 4 ust. 4 Prawa prasowego. Przy czym ustawodawca dopuścił możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego tylko odmowy udzielenia informacji prasowej lub niezachowania wymogów odmowy, określonych w art. 4 ust. 3 tej ustawy. Ustawodawca przewidział 30 dniowy termin do wniesienia skargi, odsyłając w tych sprawach do odpowiedniego stosowania w postępowaniu przed sądem przepisów o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych. Oznacza to, że w sprawach prasowych nie można zaskarżyć do sądu administracyjnego bezczynności organu w udzieleniu informacji prasowej. W przypadku braku reakcji przyjmuje się, że taka bezczynność nie istnieje lecz oznacza odmowę udzielenia informacji w rozumieniu art. 4 ust. 1 i ust. 2 Prawa prasowego (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt II SAB 254/01). W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji prasowej wpłynął do Zarządu Okręgowego PZŁ w E. w dniu 19 września 2012 r. Odpowiedź na ten wniosek została udzielona 21 września 2012 r. Zdaniem redakcji jednak nastąpiła odmowa udzielenia informacji, którą to uczyniono przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Z uwagi na przedmiot skargi, określony przez stronę skarżącą, jako odmowa udzielenia informacji prasowej, Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna. Została ona wniesiona z zachowaniem terminu, liczonego od dnia 21 września 2012 r., przez uprawniony podmiot. Strona skarżąca na rozprawie była reprezentowana przez pełnomocnika, który nie pozostaje z redakcją w stosunku pracy. Zgodnie z art. 35 § 2 p.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki. Zważywszy na specyfikę pracy świadczonej przez dziennikarza na rzecz redakcji, w ocenie Sądu, jako jej pracownika można traktować dziennikarza pozostającego z redakcją w innym stosunku prawnym aniżeli stosunek pracy. Ocena taka jest uzasadniona tym bardziej, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera własnej definicji pracownika i nie odsyła w tym zakresie do stosowania przepisów kodeksu pracy. Nie miało to ponadto istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ skarga została podpisana przez redaktora naczelnego dziennika. Należało zatem rozważyć, czy skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa prasowego, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W ocenie Sądu, nie mógł zostać uwzględniony wniosek skarżącej o uchylenie zaskarżonej odmowy udzielenia informacji prasowej. We wniosku redakcja domagała się informacji prasowej, dotyczącej działalności nadzorczej Zarządu Okręgowego PZŁ w E. w indywidualnej sprawie ukarania karą porządkową. W odpowiedzi na ten wniosek udzielono informacji o tym, jakie działania PZŁ podjął w tej konkretnej sprawie. We wniosku redakcja sformułowała też 6 pytań, na które odpowiedzi oczekwiała. Pytania te nie dotyczyły jednak sfery faktów lecz mieściły się w sferze wyjaśnień, dotyczących ocen co do zgodności z prawem podjętej przez organ PZŁ uchwały (pytanie 1 i 2) oraz abstrakcyjnych wyjaśnień przepisów prawa wewnętrznego PZŁ, jakim jest Statut tego Zrzeszenia i trybu działania jego organów (pytanie 3-6). Żądania te nie mieszczą się w zakresie pojęciowym informacji. Obowiązek udzielania prasie informacji, o którym mowa w art. 4 ust. 1 Prawo prasowe, sprowadza się do stworzenia dziennikarzom możliwości zapoznania się z informacją o działalności. Pod pojęciem działalności należy rozumieć podejmowane działania, czyli określone czynności faktyczne. Na podstawie takiej informacji dziennikarz ma prawo do opisywania nie tylko udostępnionych faktów, ale także do prezentacji własnej oceny tejże działalności. Nieuprawnione jest jednak żądanie formułowania takich ocen przez podmiot, do którego zwrócono się o udostępnienie informacji. Obowiązek udzielenia informacji prasowej, podobnie jak informacji publicznej dotyczy tylko informacji, którą posiada podmiot, do którego zwrócono sie o informację. Oznacza to, że podmiot ten musi udostępnić tylko takie informacje, która znajdują sie w jego dyspozycji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, gdyby PZŁ chciał zaspokoić oczekiwania redakcji i odpowiedzić na postawione we wniosku pytania, to musiłaby wytworzyć nowe informacje specjalnie na potrzeby wnioskodawcy. Ponadto informacje te nie dotyczyłyby sfery faktów ale odnosiły się do kwestii oceny podejmowanych działań a w zakresie pytań od 3 do 6 miałyby charakter zupełnie abstrakcyjny. Treść pytań sformułowanych we wniosku z dnia 19 września 2012 r. wykracza zatem poza zakres obowiązku udzielania prasie informacji, o którym mowa w art. 4 ust. 1 Prawa prasowego. Do zakresu tego nie należy bowiem wyjaśnienie znaczenia prawnego określonych czynności oraz formułowanie opinii prawnych na temat podejmowanych działań. Z tych względów brak jest podstaw do uchylenia odpowiedzi z dnia 21 września 2012 r. zarówno w zakresie udzielonej informacji, jak też w zakresie zaniechania odpowiedzi na 6 pytań postawionych we wniosku. Skoro w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach prasowych stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu decyzji, to kwestionując prawidłowość odmowy udzielenia informacji prasowej, sąd administracyjny stwierdza jej nieważność albo ją uchyla. Przepisy prawa prasowego nie dają możliwości zaskarżania bezczynności. Wobec tego Sąd nie może też zobowiązać podmiotu, do którego zwrócono się o informację prasową do załatwienia wniosku w określonym terminie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.