II SA/Wa 1717/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (sprawozdawca), Sędziowie WSA Joanna Kube, Stanisław Marek Pietras, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę – W dniu [...] lutego 2012 r. Komendant [...] Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia A. K. (dalej skarżący) pozwolenia na broń palną myśliwską. Podstawą wszczęcia ww. postępowania była informacja o prawomocnym skazaniu skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego [...] za przestępstwo umyślne z art. 239 § 1 Kodeksu karnego (dalej k.k.) w zbiegu z art. 271 §1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni do czasu zakończenia postępowania zainicjowanego jego prośbą o ułaskawienie skierowaną do Prezydenta RP w sprawie o sygn. akt [...] oraz prośbą skierowaną do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Okręgowego [...]. Skarżący podniósł, że w przypadku uwzględnienia tej ostatniej prośby i skasowania wyroków skazujących, odpadnie podstawa wszczęcia postępowania administracyjnego. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – test jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej k.p.a.). Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Komendant [...] Policji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 § 1 oraz art. 123 i art. 268a k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia organ podkreślił, że postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską toczy się z urzędu, a nie na wniosek strony. Zatem nie jest spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 98 k.p.a. Również brak jest zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione byłoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Jest bowiem faktem, że skarżący jest osobą prawomocnie skazaną wyrokiem za popełnienie przestępstwa umyślnego. Złożenie prośby do Prezydenta RP o ułaskawienie czy prośby do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji nie pozbawiają powyższego wyroku statusu orzeczenia prawomocnego. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wskazał, iż wystąpił o ułaskawienie z uwagi na okoliczności, w jakich został uznany za winnego popełnienia przestępstwa (pierwszy wyrok, jaki zapadł w sprawie karnej był uniewinniający, a zarzucony w akcie oskarżania czyn nie pozostawał w związku z posiadaniem broni palnej myśliwskiej). Natomiast wywiedzenie przez Rzecznika Praw Obywatelskich kasacji do Sądu Najwyższego może skutkować koniecznością umorzenia wszczętego postępowania jako bezprzedmiotowego. Dlatego, według skarżącego, należy przynajmniej zwrócić się do Rzecznika o wskazanie czy podjął decyzję odnośnie wniesienia kasacji. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 97 § 1, art. 98 § 1 oraz art. 268a k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego zażaleniem postanowienia, choć organ pierwszej instancji popełnił błąd w zakresie podstawy prawnej ograniczając się do wskazania jedynie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Niemniej jednak okoliczności wymienione w art. 97 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a. nie występują, co potwierdza zarówno materiał dowodowy, jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Ponadto przedmiotowe uchybienie zostało naprawione przez organ odwoławczy w ramach przysługujących mu uprawnień reformatoryjnych, zatem nie miało ono istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy co do jej istoty. Organ drugiej instancji również nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania, tak z urzędu, jak i na wniosek strony. Podkreślił, że żadna z próśb skarżącego (zarówno o ułaskawienie, jak też o wniesienie kasacji) nie może mieć charakteru zagadnienia wstępnego, gdyż w obrocie prawnym nadal pozostaje prawomocny wyrok skazujący stronę za przestępstwo. Zagadnienie wstępne to problem prawny, który ujawnił się w toku postępowania administracyjnego, a brak jego rozstrzygnięcia uniemożliwia zastosowanie przepisów prawa materialnego (w niniejszej sprawie - ustawy o broni i amunicji). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie ma przeszkód do kontynuowania postępowania i zakończenia go decyzją administracyjną. Na powyższe postanowienie Komendanta Głównego Policji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Komendanta [...] Policji w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowego postanowienia i zawieszenie postępowania administracyjnego, 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania z powodów wskazanych przez stronę, przez co organ uniemożliwił stronie skorzystanie z możliwości uzupełnienia materiału dowodowego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w przedmiocie jego prośby o ułaskawienie Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...], wydał dla niego negatywną opinię. W związku z tym powyższa okoliczność traci znaczenie, jednak nadal aktualne pozostaje postępowanie przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich z wniosku skarżącego o wniesienie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego [...]. Oczekiwanie na rozstrzygnięcie tego postępowania jest, zdaniem skarżącego, uzasadnione z uwagi na fakt, iż w poprzedniej sprawie karnej zachodziły na tyle istotne wątpliwości, że skarżący został uniewinniony. Postępowanie administracyjne może się zatem okazać bezprzedmiotowe. Według skarżącego, zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie wynika z przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący bowiem w wyniku wniesienia kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich - w świetle uchybień przy orzekaniu przez Sąd Okręgowy [...] - nie może spełniać przesłanek uzasadniających cofnięcia pozwolenia na broń. Kwestia ta ma bezpośredni związek przyczynowy z rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Skarżący zarzucił organowi dokonanie wyłącznie formalnej oceny zaskarżonego postanowienia. Tymczasem przedmiotowa ocena powinna być poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Dodał, iż organ jednoznacznie zmierza do zastosowania wobec niego kary administracyjnej w postaci cofnięcia pozwolenia na broń, co stanowi karę dodatkową względem wymierzonej mu kary w postępowaniu karnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W świetle wyżej wskazanych kryteriów skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Natomiast w myśl art. 98 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z treści drugiego z ww. przepisów (tj. art. 98 § 1 k.p.a.) wynika, iż uprawnienie do żądania zawieszenia postępowania służy wyłącznie stronie, na której żądanie wszczęto postępowanie. Odnosząc ten przepis do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] lutego 2012 r. przez Komendanta [...] Policji. Zatem przepis art. 98 § 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Nie budzi również wątpliwości, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 97 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a. Skarżący bowiem posiadając pełną zdolność do czynności prawnych występował w postępowaniu przed organami administracji we własnym imieniu i interesie. Kwestia sporna między stronami sprowadza się do oceny, czy w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkujące obowiązkiem zawieszenia przez organ postępowania administracyjnego. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej NSA, z dnia 28 maja 2008 r., II OSK 1698/07, LEX nr 489631), w którym stwierdzono, że: "Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia." (tak A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, publ. LEX/el, 2012). W orzecznictwie sadowoadministracyjnym podkreśla się ten bezpośredni charakter zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Innymi słowy, chodzi tu o taki związek przyczynowy, który bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., sygn. akt II SA 1678/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 55; uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., sygn. akt OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1, poz. 11). Przenosząc powyższe wywody prawne na grunt niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko organów administracji o braku podstaw do zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie sposób bowiem doszukać się poważnego zagadnienia prawnego, skoro skarżący – co jest okolicznością bezsporną – został prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne z art. 239 § 1 k.k. (utrudnianie postępowania karnego tzw. poplecznictwo) w zbiegu z art. 271 §1 k.k. (poświadczenie w dokumencie nieprawdy tzw. fałsz intelektualny) w związku z art. 11 § 2 k.k. Zatem spełniona jest przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 576). Stosownie do pierwszego z ww. przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a tej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Skoro w przedmiotowej sprawie ma przeszkód do prowadzenia postępowania i wydania decyzji, to zawieszenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a w rezultacie zatamowanie biegu postępowania i opóźnienie rozstrzygnięcia sprawy, byłoby sprzeczne z istotą tej instytucji. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący podejmuje działania zmierzające do wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego występując do Rzecznika Praw Obywatelskich o wniesienie kasacji od prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie (art. 521 § 1 Kodeksu postępowania karnego, dalej k.p.k.) czy też uwolnienia się od skutków tego wyroku zwracając się z prośbą o ułaskawienie (art. 560 i n. k.p.k.). Zresztą, jak wskazano w skardze, ta druga okoliczność nie jest już aktualna w kontekście niniejszej sprawy, ponieważ sąd orzekający w pierwszej instancji, tj. Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...] negatywnie zaopiniował prośbę skarżącego o ułaskawienie. Podkreślić bowiem należy, iż w niniejszej sprawie istotny jest fakt prawomocnego skazania skarżącego za popełnienie przestępstwa umyślnego, który przesądza o możliwości załatwienia sprawy administracyjnej, a tym samym uniemożliwia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.