IV SA/Wr 151/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-07
Skład orzekający: Maciej Guziński, Halina Kremis, Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wcześniejszej decyzji przez sąd administracyjny, zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wcześniejszej decyzji przez sąd administracyjny, jest zobowiązany zastosować się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu. W przypadku braku takiego zastosowania, sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję. Opinia służbowa policjanta, będąca uznaniową decyzją administracyjną, musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi policjantki na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. utrzymującą w mocy negatywną opinię służbową. Opinia ta została wydana za okres od 2008 do 2009 roku i zawierała ocenę "poniżej wymagań" w zakresie pracy w zespole i dyspozycyjności, co skarżąca kwestionowała, wskazując na nieobecności spowodowane chorobą. Wcześniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dwukrotnie skutkowało uchyleniem decyzji organu z powodu braku odpowiedniego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Maciej Guziński (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Protokolant : Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie opinii służbowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wr 527/11), WSA uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] 2011 r. (nr [...]) w przedmiocie opinii służbowej.
Orzeczono w oparciu o następujący stan faktyczny.
Kierownik Referatu Dochodzeniowo - Śledczego Sekcji Kryminalnej KPP w S. wydał opinię służbową za okres służby od [...] 2008 r. do [...] 2009 r. policjantowi będącemu w służbie stałej asp. K. B. (dalej skarżąca).
Opinia ta składa się z - część A - dane opiniowanego, część B - opis stanowiska opiniowanego, część C - ocena opiniowanego w tym:
pkt 1 - ocena przygotowania zawodowego - zgodnie z wymogami przy czym wykształcenie, kwalifikacje zawodowe, staż służby - powyżej wymagań,
pkt 2 - ocena wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności według określonych kryteriów tj.:
znajomość obowiązujących przepisów i procedur oraz umiejętności ich stosowania - zgodnie z wymaganiami,
rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji - zgodnie z wymaganiami,
planowanie i organizowanie pracy - zgodnie z wymaganiami,
praca w zespole - poniżej wymagań,
komunikacja - zgodnie z wymaganiami,
zdolność analityczna - zgodnie z wymaganiami,
samodzielność - zgodnie z wymaganiami,
kreatywność - zgodnie z wymaganiami,
dyspozycyjność - poniżej wymagań,
10) radzenie sobie w sytuacjach kryzysowych - zgodnie z wymaganiami,
11) realizacja zadań i czynności - zgodnie z wymaganiami.
- pkt 3 - ocena opisowa opiniującego w zakresie przygotowania zawodowego, wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności, a także predyspozycje do zajmowanego stanowiska służbowego - w tej części opinii stwierdzono m.in., że opiniowana w okresie od stycznia 2009 r. zgodnie z kartą opisu stanowiska winna pełnić dyżury operacyjno-dochodzeniowe i obsługiwać zdarzenia zaistniałe podczas dyżuru. Jednak w tym czasie nie pełniła żadnego dyżuru, za każdym razem gdy wypadł jej w grafiku taki dyżur przedkładała zwolnienie lekarskie lub brała opiekę nad dzieckiem. W związku z tym w pkt 9 oceny wywiązywania się z obowiązków oraz realizacji zadań opiniowana otrzymała ocenę poniżej wymagań. Taka ocena skutkuje także tym, że opiniowana w pkt 4 oceny otrzymała ocenę poniżej wymagań, a dotyczy to pracy w zespole, z uwzględnieniem rozumienia celów i korzyści wynikających ze wspólnej realizacji zadań, współpracy a nie rywalizowania z członkami zespołu, współdziałania w realizacji celów bez obciążania własnymi zadaniami i czynnościami członków zespołu oraz w razie potrzeby udzielania pomocy i doradzania, niestwarzania sytuacji konfliktowych. Uchylanie się od pełnienia dyżurów przez opiniowaną stwarza sytuacje konfliktowe w ref. Doch.-ŚI., gdyż w przypadkach nie stawienia się do służby na dyżur wyjazdowy - dyżur taki musi być przydzielony innemu funkcjonariuszowi, co zakłóca jego rytm pracy i ogólnie powoduje niezadowolenie innych funkcjonariuszy. Nie wykazuje zainteresowania pracą w zespole ds. przestępstw gospodarczych. Swoje zadania wykonuje indywidualnie, nie wykazuje inicjatywy w realizacji wspólnych przedsięwzięć referatu dochodzeniowo-śledczego.
W pozostałych wskaźnikach ocennych wywiązywania się z obowiązków oceniono na zgodne z wymaganiami. Jednak biorąc pod uwagę, że w okresie opiniowania tj. od [...] 2009 r. opiniowana przebywała w sumie na 81 dniach zwolnienia lekarskiego nie jest możliwe pełne ocenienie opiniowanej w zakresie realizacji zadań i czynności.
W części D - propozycje dotyczące rozwoju zawodowego opiniowanego - nie wskazano propozycji a w części E - wnioski końcowe dotyczące opiniowanego stwierdzono, że jest to pierwsza opinia służbowa o nie wywiązywaniu się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej.
W odwołaniu od powyższej opinii skarżąca podniosła, że w pkt 4 i 9 opinii ocena powinna brzmieć - zgodnie z wymaganiami, zaś w pkt 2 i 5 powyżej wymagań. Wnioskowała o zmianę oceny w punktach wskazanych oraz o zmianę opinii służbowej na - przydatny na zajmowanym stanowisku służbowym - dobrze realizuje zadania i czynności służbowe. W uzasadnieniu podała, że opinia służbowa dotyczy okresu od [...] 2008 r. do [...] 2009 r. w tym czasie otrzymała dwie oceny służbowe za okres od [...] 2007 r. do [...] 2008 r. z oceną pozytywną (zgodnie z wymaganiami) i za okres od [...] do [...] 2009 r. z oceną negatywną (poniżej wymagań). Zarzuciła, że opiniujący w sposób zupełnie niezrozumiały utożsamia nieobecności spowodowane chorobami z pojęciem braku dyspozycyjności. Tymczasem dyspozycyjność doznawała ograniczeń z powodów niezależnych. Opiniujący podważa opinię lekarską oraz legalność wystawianych zwolnień lekarskich jak również prawo pracownika do korzystania ze zwolnień lekarskich podczas choroby i opieki nad chorym dzieckiem. Pracodawca nie wystąpił z wnioskiem do komisji lekarskiej bądź innego urzędu o podważenie legalności tych zaświadczeń, a zatem przyjął, iż są one legalne. Podkreśliła, że nie można mówić o braku dyspozycyjności w przypadkach choroby bądź uzasadnionych, usprawiedliwionych nieobecności w pracy jak również obarczać odpowiedzialnością nieobecnego pracownika za złą organizację pracy i przyjmować, że w okresie przebywania na zwolnieniu powodował sytuacje konfliktowe. Nie zgodziła się z zaniżeniem oceny w punkcie komunikatywność bowiem do 2009 r. była oceniana powyżej wymagań. Podkreśliła, że specyfika spraw zmusza do zaznajomienia się z nowymi aktami prawnymi. W wyniku nabytej wiedzy była w stanie udzielić pomocy wielu osobom (porady prawne, sporządzanie pism urzędowych) co nie należy do jej zakresu obowiązków. Stąd też uznała za zaniżoną ocenę dotyczącą rozwoju własnego i podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Rozpoznając odwołanie Komendant Powiatowy Policji w S., na podstawie § 11 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz. U. Nr 98, poz. 980 ze zm.), powołał komisję do zbadania zaskarżonej opinii. W dniu [...] 2010 r. komisja do zbadania zaskarżonej opinii sporządziła sprawozdanie z wnioskami o utrzymanie w mocy zaskarżonej opinii.
Następnie Komendant Powiatowy Policji decyzją nr [...] z dnia [...] 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną opinię służbową wydaną w dniu [...] 2009 r. i polecił włączyć do akt osobowych funkcjonariusza.
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wr 151/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] 2010 r.,
W motywach uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie i orzecznictwie okresowa opinia służbowa jest aktem administracyjnym przełożonego służbowego policjanta, który w oparciu o dostępne mu środki dowodowe stwierdza fakty, jakie wynikają z przeprowadzonych dowodów. Jest ona aktem, w drodze którego przełożony stwierdza, czy rozwój zawodowy opiniowanego policjanta przebiega we właściwym kierunku, czy kierowane do opiniowanego rozkazy i polecenia są należycie wykonywane, gwarantując sprawność działania całej formacji oraz czy zachodzą przesłanki awansowania służbowego lub służbowej degradacji, nie wyłączając zwolnienia ze służby. Sąd podniósł, że nie ma wątpliwości co do tego, że opinia służbowa ma w istocie charakter decyzji administracyjnej i jako taki akt winna zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne.
Decyzja, którą podjęto w sprawie skarżącej, jest decyzją uznaniową. Dlatego, zdaniem Sądu, akt ten winien być zaopatrzony w stosowne motywy, tak by strona mogła zapoznać się z tym co kierowało organem administracyjnym załatwiającym sprawę, a Sąd administracyjny mógł prześledzić drogę rozumowania organu i stwierdzić czy decyzja odpowiada prawu czy też z prawem tym jest sprzeczna.
Natomiast przedmiotowa decyzja nie została zaopatrzona w stosowne uzasadnienie, dlatego należało uznać, że naruszono art. 107 § 3 kpa, art. 9 kpa i art. 11 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało do jej uchylenia.
W wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w S. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżoną opinię służbową skarżącej wydaną w dniu [...] 2009 r.; zaskarżoną opinię, jako ostateczną, włączyć do akt osobowych funkcjonariusza.
W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia dokładnie przytoczono przebieg postępowania w sprawie przed organami Policji, powołując się na datę dokonania poszczególnych czynności wraz z opisującymi je okolicznościami. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że powodem uchylenia wcześniejszej decyzji był fakt, że brak było w niej uzasadnienia faktycznego i prawnego. Dlatego wychodząc naprzeciw wskazaniom Sądu, co do istnienia niezbędnych elementów składowych decyzji administracyjnej, którą jest również decyzja w sprawie włączenia zaskarżonej opinii służbowej do akt sprawy, należało wydać niniejszą decyzję. W związku z czym Komendant Powiatowy Policji w S., działając na podstawie art. 6f i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji § 10 ust. 2 pkt 3 oraz § 11 ust. 5 pkt 1 oraz ust. 7 rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej, podjął decyzję jak na wstępie.
Rozpoznając skargę, jak już wskazano, wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wr 537/11) WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skutki orzeczenia sądu administracyjnego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego i rozciągają się na przyszłe postępowanie administracyjne. Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on tworzyć nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej w sprawie poglądem. Sąd jest zobligowany do stosowania przyjętej uprzednio wykładni w całości oraz do konsekwentnego reagowania w przypadku stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wytycznych w zakresie dalszego postępowania.
Wskazano, że naruszenie przez organy administracyjne przepisu art. 153 p.p.s.a. winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a więc jej całkowitym wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Podkreślono w uzasadnieniu wyroku, że organ administracyjny zobowiązany jest przedstawić analizę zebranych dowodów i określić ich znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku uznania, że zgromadzone materiały są niewystarczające, powinien rzetelnie wyjaśnić stan sprawy w drodze dodatkowego postępowania dowodowego. Musi przy tym wziąć pod uwagę argumentację przedstawioną przez skarżącą we wnioskach i odnieść się do niej w sposób zrozumiały dla strony. Należy pamiętać, że bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Natomiast w przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie uległ zmianie, a orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2011 r. nie zostało wzruszone w żadnym trybie. Również obowiązujący w dniu podejmowania decyzji w sprawie § 9 ust. 1 nowego rozporządzenia MSWiA z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (Dz. U. nr 170, poz. 1145), które uchyliło z dniem 17 grudnia 2010 r. poprzedzające je rozporządzenie MSWiA z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzorem formularza opinii służbowej nakazuje, by do spraw dotyczących odwołań od opinii, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie rozporządzenia, stosować dotychczasowe przepisy.
Dalej Sąd stwierdził w uzasadnieniu, że bezsporne jest, że organ administracyjny, rozpatrując ponownie sprawę, był zobowiązany zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r. Tymczasem, zdaniem Sądu, organ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych we wskazanym wyroku. Wskazano w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie ostateczne, mające walor decyzji administracyjnej, warunkuje przepis art. 107 § 3 kpa dotyczący uzasadnienia takiego orzeczenia. Na istotę tej regulacji prawnej zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku wcześniejszym. Podkreślił w nim, że opinia służbowa policjanta ma w istocie charakter decyzji administracyjnej uznaniowej. Natomiast decyzja taka, poza innymi elementami, powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Wskazał w nim, jak powinno być skonstruowane uzasadnienie i jakie składniki powinno zawierać. Zwrócił uwagę na rolę uzasadnienia i obowiązek organu w zakresie jego prawidłowego sporządzenia. W konkluzji stwierdził, że tego rodzaju akt administracyjny winien być zaopatrzony w stosowne motywy, tak by strona mogła zapoznać się z tym, co kierowało organem załatwiającym sprawę, a Sąd mógł prześledzić drogę rozumowania organu i stwierdzić, czy decyzja odpowiada prawu, czy też jest z nim sprzeczna.
Zdaniem Sądu, rozpoznając ponownie sprawę, organ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych we wskazanym wyroku dotyczących wymogu prawidłowego umotywowania swojej decyzji. Z pewnością za wykonanie zalecenia Sądu nie można uznać uzupełnienia wydanej decyzji o rozstrzygnięcie nakazujące włączenie opinii do akt osobowych funkcjonowania. Sąd w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r. nie formułował wymogu zawarcia takiego rozstrzygnięcia w treści decyzji, tym bardziej, że nakaz włączenia opinii do akt osobowych pracownika wynika bezpośrednio z treści § 9 ust. 2 i § 11 ust. 7 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy, znajdującego zastosowanie w sprawie i został powtórzony w treści § 6 ust. 6 i § 8 ust. 8 nowego rozporządzenia MSWiA z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów.
Dalej Sąd stwierdził, że wskazanego przez Sąd uchybienia polegającego na niewykonaniu zalecenia w postaci uzasadnienia decyzji w sposób odpowiadający zaleceniom zawartym w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r. nie może sanować próba podania motywów rozstrzygnięcia w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę. Z istoty tego pisma wynika, że powinno ono zawierać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi.
Dlatego, zdaniem Sądu, rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy przede wszystkim powinien wykonać wyrok Sądu z dnia 14 kwietnia 2011 r., a więc uzasadnić kwestionowane rozstrzygnięcie zgodnie z zaleceniami zawartymi w powołanym orzeczeniu.
Rozpoznając po raz kolejny sprawę, decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...], Komendant Powiatowy Policji w S. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżoną opinię służbową skarżącej wydaną w dniu [...] 2009 r.; zaskarżoną opinię, jako ostateczną, włączyć do akt osobowych funkcjonariusza.
W motywach uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazano przepisy prawne, dokładnie przytoczono przebieg postępowania w sprawie przed organami Policji, powołując się na datę dokonania poszczególnych czynności wraz z opisującymi je okolicznościami.
W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że powołał komisję do zbadania zaskarżonej opinii. W skład powołanej komisji nie wchodził żaden policjant wydający lub uczestniczący przy wydawaniu zaskarżonej opinii, a ponadto powołany został przedstawiciel związku zawodowego. Komisja po zakończeniu prac wystosowała do Komendanta Powiatowego Policji w S. wniosek o utrzymaniu w mocy zaskarżonej opinii.
Dalej w uzasadnieniu decyzji podniesiono, że treść wniosku tej komisji obliguje organ do podjęcia rozstrzygnięcia odpowiadającego treści przedmiotowego wniosku komisji, co znajduje odzwierciedlenie w dyspozycji § 11 ust. 4 i 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej. Zatem rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie opiera się na uznaniu administracyjnym organu, lecz ściśle wiąże się z treścią wniosku komisji powołanej do zbadania zaskarżonej opinii służbowej.
Niezależnie od powyższego, w uzasadnieniu Komendant Powiatowy Policji w S. podniósł, że prace komisji zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i rzetelny, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności faktycznych dotyczących służby policjantki w okresie podlegającym opiniowaniu. Nadto nie wpłynęła żadna skarga dotycząca formy, bądź sposobu, czy zasad pracy przedmiotowej komisji. Osobista ocena skarżącej dotycząca nastawienia poszczególnych członków komisji do jej osoby oraz prywatna, nie poparta jest żadnymi dowodami, opinia skarżącej o ustaleniu "z góry" wyników jej prac nie może być przedmiotem jakiejkolwiek polemiki, czy zajmowania stanowiska przez organ.
W zakończeniu uzasadnienia podniesiono, że mając na uwadze powyższe oraz okoliczność, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie uległ zmianie, ani też nie zostały ujawnione w niniejszej sprawie żadne nowe okoliczności, rozstrzygnięto jak w sentencji decyzji.
W skardze, po opisie stanu faktycznego sprawy, skarżąca podniosła, że opinia jest dla niej krzywdząca, nie jest poparta bowiem żadnymi argumentami. Dotyczy w zasadzie oceny za jeden miesiąc pracy. Jej zdaniem, głównym argumentem przemawiającym za negatywną opinią była okoliczność, że przebywała na zwolnieniach lekarskich, a przecież nikt nie zakwestionował tych zwolnień lekarskich. Wniosła o uchylenie decyzji, bo nie zawiera żadnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego rozstrzygnięcia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Dla dokonania prawidłowej weryfikacji legalności zaskarżonej decyzji, w wypadku ponownego rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny, istotnego znaczenia nabiera ponadto postanowienie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Mając na uwadze wskazane zasady weryfikacji dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.
W świetle wskazanego art. 153 p.p.s.a., Komendant Powiatowy Policji w S. był zobowiązany zastosować się do wskazań określonych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku tutejszego Sądu (z dnia 7 grudnia 2011 r., IV SA/Wr 527/11), wydając decyzję z dnia [...] 2012 r.
W wyroku tym, Sąd podzielając stanowisko, że opinia służbowa policjanta ma w istocie charakter uznaniowej decyzji administracyjnej wskazał, że decyzja taka, poza innymi elementami, powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. (art. 107 § 3 kpa).
W powyższym wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że przedmiotowa decyzja winna być więc zaopatrzona, jak już wskazał Sąd w wyroku z dnia 24 kwietnia 2011 r., w stosowne motywy, tak by strona mogła zapoznać się z tym, co kierowało organem załatwiającym sprawę, a Sąd mógł prześledzić drogę rozumowania organu i stwierdzić, czy decyzja odpowiada prawu, czy też jest z nim sprzeczna.
W zakończeniu poprzedniego wyroku Sad stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy przede wszystkim winien wykonać wyrok Sądu z dnia 14 kwietnia 2011 r., a więc uzasadnić zakwestionowane rozstrzygnięcie zgodnie z zaleceniami zawartymi w powołanym orzeczeniu
Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę (skargę na decyzję z dnia [...] 2012 r.), organ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., a dotyczących wymogu prawidłowego umotywowania swojej decyzji.
Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest w istocie tożsame z uzasadnieniem zawartym w decyzji z dnia [...] 2011 r., którą – jak wskazano -Sąd w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r. uchylił. Uzasadnienie decyzji organ uzupełnił jedynie o stwierdzenie, że stanowisko komisji do zbadania zaskarżonej opinii z dnia [...] 2010 r. wnioskujące o utrzymanie w mocy zaskarżonej opinii służbowej, obliguje organ do podjęcia rozstrzygnięcia odpowiadającego treści przedmiotowego wniosku. Znajduje to, zdaniem organu, odzwierciedlenie w dyspozycji § 11 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.06.2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz. U. Nr 98, poz. 890 ze zm.). Zatem, zdaniem organu, rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie opiera się na uznaniu administracyjnym organu, lecz ściśle wiąże się z treścią wniosku komisji powołanej do zbadania zaskarżonej opinii służbowej.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, tego rodzaju uzupełnienie uzasadnienia wydanej decyzji, będącej przedmiotem zaskarżenia, niewątpliwie nie można uznać za wykonanie zalecenia Sądu. Wskazać należy bowiem, że zgodnie z wskazanym przez organ § 11 ust. 4 i 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy oraz wzoru formularza opinii służbowej, komisja sporządza sprawozdanie z wnioskiem o: uwzględnienie odwołania, utrzymanie w mocy zaskarżonej opinii. Wniosek o uwzględnienie odwołania powinien zawierać propozycję sposobu jego załatwienia (ust. 4). Przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania, po zapoznaniu się ze sprawozdaniem komisji: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną opinię albo 2) uchyla zaskarżoną opinię w całości lub w części i poleca wydanie nowej opinii, wskazując, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jej wydawaniu (ust. 5). Przepis ten został powtórzony w § 8 ust.5 i 6 nowego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie opiniowania służbowego policjantów (Dz. U. 2010 r. nr 170, poz. 1145 ze zm.).
Z powyższych postanowień nie wynika, jak chce organ, obowiązek Komendanta Powiatowego Policji – rozpatrującego odwołanie - do podjęcia rozstrzygnięcia odpowiadającego treści wniosku komisji. Powyższe przepisy wskazują, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania, po zapoznaniu się ze sprawozdaniem komisji, we własnym zakresie obowiązany jest do wydania stosownego rozstrzygnięcia: utrzymania opinii służbowej albo jej uchylenia w całości lub części z poleceniem wydania nowej.
Tym samym, za niewłaściwe w ramach procedury administracyjnej należy uznać działanie organu odwoławczego, który bez odniesienia się do okoliczności rozpoznawanej sprawy i bez przeprowadzenia we własnym zakresie ustaleń w przedmiocie treści wydanej opinii służbowej, ogranicza się jedynie do zaakceptowania wniosku powołanej komisji.
Sąd w obecnym składzie podziela stanowisko zawarte w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien uzasadnić kwestionowane rozstrzygniecie zgodnie z zaleceniami zawartymi w powołanym orzeczeniu. Podkreślić należy, że decyzja wydawana w ramach uznania administracyjnego, a taką jest decyzja w przedmiotowej sprawie, jest poddana szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Niedopuszczalne jest uchylanie się od oceny zarzutów podnoszonych przez stronę, natomiast organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne.
W kontekście powyższych rozważań dodać należy, że jeżeli organ nie zgadzał się ze stanowiskiem Sądu zawartym w poprzednim wyroku wydanym w sprawie, to miał możliwość zakwestionowania go poprzez wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro jednak nie skorzystał z tej możliwości, to tym samym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu uchylającym zaskarżoną decyzję, były dla organu wiążące.
Z uwagi na naruszenia prawa wskazane powyżej, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło