I OSK 462/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-14
Skład orzekający: Anna Lech, Wiesław Morys, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podróż służbowa żołnierza zawodowego odbyta w granicach państwa, w którym żołnierz stale pełni służbę, może być traktowana jako podróż krajowa w rozumieniu przepisów dotyczących należności pieniężnych?Ratio decidendi
Podróż służbowa odbyta poza granicami Polski nie jest podróżą krajową, nawet jeśli odbywa się w państwie, w którym żołnierz stale pełni służbę. Kluczowe jest miejsce odbycia podróży, a nie miejsce stałego pełnienia służby. W związku z tym, do takiej podróży stosuje się przepisy dotyczące podróży zagranicznych, w tym zasady wypłaty należności w walucie obcej i według stawek dla danego państwa.Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz zawodowy stale pełniący służbę w Niemczech, odbył podróż służbową na terenie Niemiec. Złożył wniosek o rozliczenie kosztów tej podróży, wyliczając należność na 313 EUR, stosując zasady dla podróży krajowej. Organ wypłacił 307,75 EUR, uznając podróż za zagraniczną i stosując inne przepisy. Skarżący wezwał organ do zaprzestania naruszania prawa, a następnie wniósł skargę na czynność organu, zarzucając nieprawidłowe rozliczenie kosztów podróży służbowej i naruszenie przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od W. P. na rzecz Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1649/12 w sprawie ze skargi W. P. na czynność Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej w przedmiocie rozliczenia kosztów zagranicznej podróży służbowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. P. na rzecz Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1649/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. P. na czynność Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej w przedmiocie rozliczenia kosztów zagranicznej podróży służbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
W. P. (dalej jako skarżący) wystąpił do Szefa Polskiego Zespołu Łącznikowego w H. o rozliczenie kosztów zagranicznej podróży służbowej, która trwała od 5 lutego 2012 r., od godz. 13:00, do 10 lutego 2012 r., do godz. 21:15, co daje 5 dób i 8:15 godzin, tj. 6 diet. W związku z tym, skarżący wystąpił o wypłatę 313 EUR. Wniosek ten został przesłany do Dyrektora Departamentu Administracyjnego MON celem jego realizacji.
Pismem z 8 marca 2012 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Departamentu Administracyjnego MON z wezwaniem do zaprzestania naruszania prawa.
W wezwaniu tym podniósł, że przedłożył organowi dokumenty rozliczające zagraniczną podróż służbową opiewające na kwotę 313 EUR. Natomiast 6 marca 2012 r. nastąpiła wypłata należności w kwocie 307,75 EUR, a zatem o 5,25 EUR niższa niż została przez skarżącego wyliczona. Podkreślił, że wypłacenie należności pieniężnych nastąpiło bez uprzedniego wydania decyzji w sprawie. Podniósł, że dokument rozliczający podróż służbową, opatrzony własnoręcznym podpisem, co do zasady jest dokumentem zaświadczającym stan faktyczny, a zatem niedopuszczalna jest zmiana treści tego dokumentu bez jego wzruszenia w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Skoro takie postępowanie nie zostało przeprowadzone, to brak było podstaw do zmiany treści tego dokumentu, jak to uczynił organ.
W odpowiedzi na wezwanie Dyrektor Departamentu Administracyjnego MON wyjaśnił skarżącemu, że Szef Polskiego Związku Łącznikowego nie jest właściwym dowódcą do dokonania wypłaty należności przysługujących z tytułu rozliczenia kosztów podróży służbowej, gdyż zgodnie z § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. nr 184, poz. 1237), w trakcie pełnienia służby poza granicami, żołnierz w zakresie służbowym podlega organowi, który wyznaczył go do służby albo organowi, któremu został bezpośrednio podporządkowany przez Ministra Obrony Narodowej. Kompetencje te zatem należą do Departamentu Administracyjnego. Jednocześnie organ poinformował skarżącego, że zasady rozliczenia i wypłaty należności przysługujących z tytułu rozliczenia kosztów podróży służbowych określają rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. nr 41, poz. 243 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe (Dz. U. nr 221, poz. 1744 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. nr 236, poz. 1991 z późn. zm.). W związku z tym, zdaniem organu, przysługująca skarżącemu należność z tytułu podróży służbowej została rozliczona prawidłowo.
Pismem z 12 kwietnia 2012 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej skargę na naruszenie przez Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej prawa w związku z brakiem należytej reakcji na wezwanie skarżącego z 8 marca 2012 r. o zaprzestanie naruszania prawa przez organ.
W związku z tym, skarżący wnosił o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez wskazany organ oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący w swojej skardze zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 7, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie; 2. art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego zastosowanie niezgodnie z treścią; 3. § 8 ust. 1 oraz 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa poprzez jego zastosowanie niezgodnie z treścią; 4. § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe poprzez jego zastosowanie niezgodnie z treścią; 5. § 9 ust. 4, § 21 ust. 2 pkt 3a regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej w związku z decyzją nr [...] Ministra Obrony Narodowej z [...] lipca 2011 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych poprzez ich zastosowanie niezgodnie z treścią.
W uzasadnieniu skargi podał, że na mocy decyzji nr [...] Ministra Obrony Narodowej z [...] czerwca 2011 r., [...] lipca 2011 r. na okres kadencji do 30 czerwca 2014 r. został wyznaczony na stanowisko Szefa Oddziału w Sojuszniczym Dowództwie Sił NATO w H. w Niemczech. W dniach od 5 do 10 lutego 2012 r. odbył podróż służbową na terenie Niemiec, a następnie 13 lutego 2012 r., zgodnie z brzmieniem § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa złożył stosowne dokumenty rozliczające podróż służbową. Skarżący wskazał, że kierując się treścią § 8 ust. 1 i ust. 2 tego rozporządzenia oraz § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe, złożył oświadczenie o okolicznościach mających wpływ na prawo do diet, ryczałtów lub zwrotu innych kosztów podróży bądź na ich wysokość. Wyjaśnił, że mając na uwadze fakt odbywania podróży służbowej na terenie państwa o stałym miejscu pełnienia przez niego służby, zastosował zasady obliczania podróży służbowej dla podróży krajowej. O tym, w opinii skarżącego, przesądza treść art. 86 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W przepisie tym, zdaniem skarżącego, ustawodawca w sposób jednoznaczny stwierdził, że żołnierzowi zawodowemu skierowanemu przez dowódcę jednostki wojskowej do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby w kraju lub poza granicami państwa, przysługują należności za podróże służbowe, tj. diety; zwrot kosztów przejazdu na trasie od stałego miejsca pełnienia służby do miejscowości stanowiącej cel skierowania i z powrotem; zwrot kosztów noclegów lub ryczałt za nocleg; zwrot kosztów dojazdu środkami komunikacji miejscowej w formie ryczałtu oraz zwrot innych niezbędnych i udokumentowanych wydatków poniesionych w związku ze skierowaniem. Zdaniem skarżącego, z treści tego przepisu wynika, że tego typu należności przysługują żołnierzowi zawodowemu, którego stałe miejsce pełnienia służby jest również poza granicami państwa, jako że ustawodawca nie zastrzegł, że stałe miejsce pełnienia służby oznacza tylko miejsce na terytorium RP. Z kolei uprawniony organ, wydając decyzję o wyznaczeniu żołnierza zawodowego na stanowisko poza granicami państwa, wskazał w niej stałe miejsce pełnienia służby. Zatem, przesądzającym o uznaniu podróży za krajową lub zagraniczną jest miejsce stałego odbywania służby oraz miejsce odbywania podróży. Skoro, w ocenie skarżącego, zarówno miejsce odbywania służby, jak i podróży jest w tym samym kraju, to należy, dla potrzeb obliczania diet, kierować się zasadami odnoszącymi się do krajowej podróży służbowej. I w związku z tymi zasadami wyliczył koszty podróży służbowej na kwotę 313,00 EUR. Natomiast 6 marca 2012 r. od organu finansującego pobyt żołnierza poza granicami państwa wpłynęła kwota 307,75 EUR, czyli kwota mniejsza o 5,25 EUR od kwoty przez niego wyliczonej. Dlatego też pismem z 8 marca 2012 r. wezwał Dyrektora Departamentu Administracyjnego MON do zaprzestania naruszania prawa, zarzucając organowi obniżenie wymaganej należności bez uprzedniego wszczęcia postępowania w celu skutecznego wzruszenia przedłożonego przez skarżącego rozliczenia. Zdaniem skarżącego, organ nie podjął żadnych prób wyjaśnienia wątpliwości, które miał, skoro obniżył wartość wypłaconej należności. Ponadto skarżący wskazał, że jeżeli organ finansujący pobyt żołnierza poza granicami państwa otrzymał wymagane prawem dokumenty, to nie mógł bez podania uzasadnionych przyczyn obniżyć wysokości wypłacanej należności. Podkreślił, że organ wypłacający należność na podstawie przedłożonych i wymaganych prawem dokumentów nie posiada prerogatyw do samodzielnego korygowania dokumentów. Korekta przedłożonych dokumentów wymaga bowiem wszczęcia przewidzianych prawem procedur. Dodatkowo skarżący wskazał, że jeżeli organ kierował się odmienną interpretacją przepisów prawnych, to miał obowiązek wyjaśnić to skarżącemu. Podał, że mimo dokonanej przez organ zmiany nie jest świadomy popełnionych błędów.
Reasumując skarżący podniósł, że organ w sposób niezgodny z prawem dokonał korekty oświadczenia, czym wyczerpał znamiona rażącego naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że czynność organu związana z rozliczeniem delegacji nie ma charakteru decyzji lub postanowienia, chociaż dotyczy indywidualnego podmiotu i nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Zatem organ nie był zobowiązany do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach rozliczeń wyjazdów służbowych. Tym samym organ stwierdził, że wobec braku obowiązku prawnego wydania decyzji administracyjnej nie było podstaw do stosowania procedury administracyjnej i uznania zasadności złożonej skargi i właściwości sądu administracyjnego.
Pismem z 7 czerwca 2012 r. skarżący podkreślił, że przedmiotem jego skargi nie jest bezczynność organu, lecz przekroczenie przez organ uprawnień polegających na dokonaniu korekty rozliczenia kosztów zagranicznej podróży służbowej, do której to korekty organ nie był uprawniony.
W związku z pismem skarżącego precyzującym skargę, sprawa ta została przerejestrowana ze sprawy II SAB/Wa 206/12 do repertorium SA, jako skarga na czynność Dyrektora Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej w przedmiocie rozliczenia kosztów zagranicznej podróży służbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wyjaśnił, że istota sprawy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ sprowadzała się do oceny tego, czy podróż służbowa żołnierza z H. (w Niemczech) do O. (w Niemczech), winna zostać zakwalifikowana jako podróż zagraniczna, czy krajowa. Sąd podkreślił, że obydwu powyższych rodzajów podróży służbowych dotyczą bowiem odmienne regulacje prawne. W pierwszej kolejności należało więc odkodować pojęcie "podróż krajowa". W ocenie WSA w Warszawie, powyższe określenie dotyczy wyłącznie podróży, która została odbyta w granicach kraju ojczystego. Sformułowanie "podróż krajowa" należy więc traktować jako synonim określenia "podróż na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Powyższe wnioski wynikają wprost z treści art. 86 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ustawodawca dokonał w tym przepisie wyraźnego rozróżnienia pomiędzy podróżą krajową, a odbytą poza granicami kraju. Treść wyżej powołanej normy prawnej wskazuje też na to, że sposób rozumienia zwrotu "podróż krajowa", pozostaje bez związku z miejscem stałego pełnienia służby. Ustawodawca rozgraniczył bowiem podróż służbową poza stałym miejscem pełnienia służby w kraju, od podróży służbowej poza stałym miejscem pełnienia służby poza granicami kraju. Stąd, wbrew twierdzeniom skarżącego, fakt, że stałym miejscem pełnienia przez niego służby są Niemcy, nie sprawia, że podróż służbowa odbyta w Niemczech, może być kwalifikowana jako podróż krajowa.
W świetle powyższego, unormowania art. 86 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pragmatycznej należy odczytywać w ten sposób, że podróż odbyta poza granicami Polski nie jest podróżą krajową.
Dodatkowym potwierdzeniem wyżej odkodowanej woli ustawodawcy jest treść paragrafu 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa. W tej regulacji prawnej prawodawca w sposób jasny i niewymagający dokonywania wykładni wskazał, że podróż odbyta poza miejscem pełnienia służby, jeśli miała miejsce poza granicami państwa, winna być traktowana jako podróż zagraniczna. Przesądzającym jest bowiem fakt, że wypłata diety za taką podróż ma nastąpić w walucie obcej. Nadto ustęp 2 wyżej powołanego przepisu odsyła do stawki diety ustalonej dla danego państwa obcego.
Z powyższych powodów Sąd I instancji uznał, że organ dokonując wypłaty należności przysługujących z tytułu rozliczenia kosztów podróży służbowych, prawidłowo oparł się na przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju.
Dodatkowo Sąd I instancji wyjaśnił, iż w realiach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, nie znajdują potwierdzenia zarzuty strony, że organ dokonał korekty oświadczenia strony w sprawie wysokości należności za odbytą podróż służbową. Organ nie dokonywał korekty, a dokonał obliczenia należności pieniężnej koniecznej do zwrotu żołnierzowi, w oparciu o dane ujawnione przez stronę we wniosku. To bowiem do uprawnień organu, a nie żołnierza, należy ustalenie wysokości kwoty należnej do zwrotu. Sposób liczenia spornej należności zaprezentowany przez stronę, nie jest wiążący dla organu.
Co zaś się tyczy kwestii tego, czy wypłata spornej należności winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, czy też w formie czynności materialno-technicznej, Sąd I instancji nie wypowiadał się w niniejszej sprawie, gdyż jej przedmiotem nie była skarga na bezczynność organu w wydaniu decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. P., reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie wystąpił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Wystąpił również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania za obie instancje sądowe, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszeni art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 11 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie do oceny zachowania organu administracyjnego, którego działania stanowiły przedmiot skargi. Skarżący kasacyjnie zarzut ten powiązał z § 8 ust. 1 i § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 września w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe, zwanego dalej "rozporządzeniem dot. podróży służbowych", poprzez ich niewłaściwą interpretację.
Autor skargi kasacyjnej sformułował również zarzut naruszenia art. 86 ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz
§ 8 ust. 1 i 2 rozporządzenie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia
5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, zwanego dalej "rozporządzeniem dot. należności pieniężnych", poprzez ich niewłaściwą interpretację i wskutek tego niezastosowanie w sprawie § 8 ust. 2.
Uzasadniając tak postawione zarzuty skarżący kasacyjnie podniósł, iż Minister Obrony Narodowej naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. w ten sposób, że w sytuacji, gdy otrzymał od skarżącego wniosek o dokonanie wypłaty należności z tytułu odbytej podróży służbowej w określonej przez skarżącego dokładnej wysokości, a następnie uznał, że wysokość ta jest nieprawidłowa, to powinien poinformować skarżącego o zaistniałych wątpliwościach, podać ich przyczyny, wyjaśnić, które z zastosowanych przez skarżącego przepisów były niewłaściwe i podać jednocześnie te, które stanowiły podstawę do dokonania odmiennych obliczeń.
Obowiązek ten, zdaniem skarżącego kasacyjnie, wynikał już z samego faktu odmiennych wyników obliczeń dokonanych przez skarżącego i organ, których podstawą musiałoby być albo zastosowanie odmiennych przepisów prawa albo odmienna ich interpretacja.
W odniesieniu do pozostałych postawionych zarzutów wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że istotne w sprawie było ustalenie, czy skarżący stale wykonujący swoją służbę na terenie Niemiec odbył podróż zagraniczną w granicach tego kraju, a zatem, czy w tak ustalonych okolicznościach faktycznych była to podróż krajowa, czy zagraniczna. W tym zakresie skarżący kasacyjnie powołał treść § 8 ust. 1 rozporządzenia dot. należności pieniężnych i wskazał, że w ustępie 2 tego przepisu ustawodawca uregulował odmiennie jedynie wielkość stawki diety mając przy tym na uwadze fakt, że czas takiej podróży (podróży służbowej odbytej na terenie kraju pobytu) unormował w innej regulacji, do której odwołuje się w ustępie 1 tego przepisu.
Wnoszący skargę kasacyjną zwrócił też uwagę, że w świetle treści § 15 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia czas zagranicznej podróży służbowej liczy się w razie odbywania jej środkami komunikacji lądowej – od chwili przekroczenia granicy państwowej w drodze za granicę do chwili przekroczenia jej w drodze powrotnej do kraju. W sytuacji faktycznej skarżącego pojawiła się zatem istotna wątpliwość, czy jego podróż mogła być potraktowana jako zagraniczna, skoro w podróży tej skarżący nie przekraczał jakiejkolwiek granicy państwowej, a już na pewno nie granicy polskiej. W rezultacie podróż ta winna zostać zakwalifikowana jako podróż krajowa.
Skarżący kasacyjnie podkreślił, że Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do brzmienia przytoczonych przepisów, a dokonując interpretacji art. 86 ust. 7 ustawy pragmatycznej oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia dotyczącego podróży służbowych uczynił to w oderwaniu od przepisów rozporządzenia dot. podróży służbowych.
W końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej, jej autor przytoczył treść art. 86 ust. 7 ustawy pragmatycznej i wywiódł z niej, że żołnierz wykonujący zadania poza stałym miejscem pełnienia służby, które może być położone zarówno w kraju, tj. w Polsce, jak i poza jego granicami, ma prawo do określonych świadczeń, a nadto, że zadania te możliwe są do wykonywania także zarówno w kraju, jak i poza jego granicami, a regulacja ta koresponduje z treścią § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia dot. należności pieniężnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa prawnego.
Organ stwierdził, że interpretacja pojęcia "podróż krajowa" jest prawidłowa, a w sprawie bezspornym jest, że podróż skarżącego kasacyjnie miała miejsce poza granicami Polski. Stwierdził też, że zamieszczone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowisko dotyczące wykładni przepisów w oparciu o m.in. "teorię racjonalnego ustawodawcy", czy "spójność przepisów prawa" jest w istocie polemiką z uzasadnieniem wyroku i nie stanowi merytorycznego zarzutu podlegającego rozpoznaniu prze Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 86 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. To bowiem z tego zarzutu skarżący kasacyjnie w istocie wywodzi dalsze zarzuty, tzn. zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz zarzuty naruszenia przepisów dwóch rozporządzeń wykonawczych do przywołanej powyżej ustawy.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów stwierdzić należy, iż ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie tylko prawidłowo uznał, że kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia sprawy ze skargi W. P. była wykładnia pojęcia "podróż krajowa", ale również dokonał prawidłowej wykładni tego pojęcia w ramach interpretacji przepisu o charakterze ustawowym, nadrzędnym wobec powołanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów cyt. dwóch rozporządzeń wykonawczych, a mianowicie art. 86 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
I tak, Sąd I instancji zgodnie z zasadami wykładni skorzystał w pierwszej kolejności z wykładni językowej i na tej podstawie ustalił, że sformułowanie "podróż krajowa" należy rozumieć jako podróż odbytą wyłącznie w granicach Polski w odróżnieniu od "podróży odbytej poza granicami kraju". Rozróżnienie to wprowadził sam ustawodawca wprowadzając w treści przepisu wyraźne rozgraniczenie pomiędzy podróżą służbową poza stałym miejscem pełnienia służby w kraju od podróży służbowej poza stałym miejscem pełnienia służby poza granicami państwa. Tak ustalona przez Sąd I instancji treść przepisu jest logiczna i zgodna ze znaczeniem użytych przez ustawodawcę słów.
Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał też interpretacji przepisów wykonawczych i to zarówno przepisów rozporządzenia z dnia 5 marca 2010 r. dot. należności pieniężnych, jak i rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2009 r. dot. podróży służbowych. Otóż, Sąd I instancji zasadnie podniósł, że treść § 8 ust. 1 rozporządzenia dot. należności pieniężnych w sposób oczywisty wskazuje, że podróż odbyta poza miejscem pełnienia służby, jeśli pełnienie służby miało miejsce poza granicami państwa, winna być traktowana jako podróż zagraniczna, a wypłata należności następuje w walutach obcych, wg stawki diety ustalonej dla danego państwa obcego. Ponadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, zasadność takiego stanowisko wynika również z wyraźnego odesłania do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 86 ust. 15 ustawy pragmatycznej zamieszczonego przez prawodawcę w § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, czyli do przepisów rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2009 r. dot. podróży służbowych. Tym samym prawodawca wprowadzając szczegółowe unormowania dotyczące należności pieniężnych dokonał harmonizacji tych uregulowań z unormowaniem ustawowym zawartym także i w art. 86 ust. 7 ustawy, na co zwrócił zresztą uwagę Sąd I instancji na wstępie uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
W tej sytuacji, nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., w związku z § 8 ust. 1 i § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 16 grudnia 2009 r. poprzez ich niewłaściwą interpretację.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło