IV SAB/Wr 81/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi O. A. Z. Z. w W. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes O. A. Z. Z. w W. J. B. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego we W. o udzielenie informacji publicznej w zakresie przesłania kserokopii wyroków: Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. akt VII P 29/10 i Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt III APa 43/11. W odpowiedzi na powyższe Prezes Sądu Okręgowego we W. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. poinformował wnioskodawcę, że sprawa zarejestrowana pod sygnaturą VII P 29/10 jest nieprawomocna, albowiem Sąd Apelacyjny we W. wskazanym wyżej orzeczeniem uchylił wyrok Sądu I instancji do ponownego rozpoznania. W związku z tym żądanie w podanym zakresie uznano za przedwczesne, gdyż sprawa będzie podlegała ponownemu rozpoznaniu przez sąd I instancji. Nadto poinformowano wnioskodawcę, że zgodnie z treścią przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.) podmiot zobowiązany udziela aktualnej, zgodnej ze stanem faktycznym informacji publicznej. Wskazując na powyższe stwierdzono, że udostępnienie przedmiotowej informacji może dojść do skutku po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. O. A. Z. Z. w W. reprezentowany przez Prezesa J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność organu w sprawie udzielenia informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. Stwierdzono, że wprawdzie podmiot udzielił odpowiedzi pismem z dnia 11 lipca 2012 r., ale pismo to w żaden sposób nie zaspokaja żądania informacyjnego udostępnienia wydanych orzeczeń co oznacza, że brak jest udostępnienia informacji jak i brak jest decyzji odmownej. Organ uznał wniosek ,,za przedwczesny" oraz postawił warunek, że ,,udostępnienie przedmiotowej informacji może dojść do skutku po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie". Podniesiono, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji i taki stan rzeczy narusza art. 61 ust. 1 zd. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego we W. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Poza argumentacją zawartą w piśmie z dnia 11 lipca 2012 r. powołał się ponadto na treść art. 4 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Prezes Sądu Okręgowego we W., nie będąc na daną chwilę w posiadaniu żądanej informacji publicznej, udzielił odpowiedzi skarżącemu, zgodnej ze stanem faktycznym. Stwierdzono, że udostępnienie przedmiotowej informacji może dojść do skutku po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie. Obecnie przedmiotowa sprawa zarejestrowana jest pod sygnaturą VII P 74/12, w dniu [...] lipca 2012 r. odbyła się rozprawa, która została odroczona, a termin kolejnej rozprawy wyznaczony jest na dzień [...] września 2012 r., o czym poinformowano skarżącego pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu [...] listopada 2012 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Pełnomocnik Prezesa Sądu Okręgowego we W. r. pr. M. K. – W. oświadczyła ponadto, że przedmiotowa sprawa została odroczona przez sąd powszechny na dzień [...] grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - art. 149 p.p.s.a. Natomiast skarga nieuzasadniona podlega oddaleniu - 151 p.p.s.a, bowiem Sąd stwierdza brak merytorycznych podstaw do wydania wyroku przewidzianego w art. 149 p.p.s.a. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. pogląd wyrażony w Komentarzu do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa T. Wosia, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańskiej, Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (tak: J. P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 28). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. W pierwszej kolejności należało wyjaśnić czy żądane przez skarżącego informacje zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy. Powyższa kwestia nabiera szczególnego znaczenia w razie sporu - jak w sprawie niniejszej - między stroną wnioskującą o udostępnienie informacja podmiotem, od którego żąda ona tej informacji. Sąd administracyjny, do którego strona zwróciła się o ochronę przed bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępniania żądanej informacji może stwierdzić bezczynność i zobowiązać podmiot obowiązany do udostępnienia informacji do określonego działania, tylko wówczas, gdy dotyczy to informacji publicznej. Powyższe oznacza, że Sąd aby móc stwierdzić, że podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności musi rozstrzygnąć czy żądana informacja mieści się w ustawowym pojęciu informacji publicznej (tak: wyrok NSA z 10 stycznia 2007 r., I OSK 50/06, Lex 291197). Przechodząc do rozważań natury merytorycznej wskazać należy, iż pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej dalej – ustawa. W świetle powyższych regulacji informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, w orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, iż przy ich wykładni należy kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie. Należy, zatem uznać, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy strefy faktów. Informację publiczną stanowi, więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczący organu bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, także te, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę w sprawach publicznych. Zwrot ,,informacja publiczna zawierająca aktualną wiedzę w sprawach publicznych" winien być interpretowany w dwóch aspektach. Po pierwsze, że ustawowe prawo do informacji jest związane z żądaniem udostępnienia obiektywnie aktualnej (teraźniejszej) wiedzy (zasobu wiadomości) w sprawach publicznych będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Po drugie, że prawo to nie obejmuje żądania udzielenia informacji zawierającej wiedzę w sprawach publicznych obiektywnie nieaktualną tzn. zdezaktualizowaną wskutek czynności konwencjonalnej właściwego organu eliminującej akt będący nośnikiem danej wiedzy z obrotu prawnego. Kryterium stanowi tu zatem nie czynnik czasowy dotyczący momentu wytworzenia wiedzy (wiedza archiwalna, wiedza niearchiwalna), ale to, czy kształtuje ona lub kształtowała stosunki w sprawach publicznych. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa stanowisko, zgodnie z którym sądy i trybunały podlegają regułom i procedurom ustawy o dostępie do informacji publicznej, o ile inne przepisy ustawowe, zawierające przepisy proceduralne, nie będą przewidywały procedur szczególnych. Choć z różnymi zastrzeżeniami, formułowane jest również stanowisko, że wyrok sądowy mieści się w katalogu informacji publicznych. Nie wchodząc w tym miejscu w analizę prawną tych zastrzeżeń (np. w jakim zakresie akta postępowania w sprawach indywidualnych, ,,prywatnych", dotyczą spraw publicznych) należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa opinia, że informację publiczną stanowią tylko akta prawomocnie zakończonego postępowania sądowego lub prokuratorskiego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2003 r., II SA 3572/02 ,,Wokanda" 2003, nr 10, s. 35, z dnia 8 lutego 2005 r., OSK 1113/04, Lex 17180, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2010 r. II SAB/Rz 12/10, zamieszczony w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W innej grupie orzeczeń prezentuje się stanowisko, w myśl którego akta sądowe, same w sobie, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Są one natomiast zbiorem różnego rodzaju informacji, wśród których znajdują się również informacje publiczne (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt I OSK 714/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Prezes Sądu Okręgowego we W. pismem z dnia [...] lipca 2012 r. poinformował wnioskodawcę, że wniosek w sprawie przesłania uchylonego wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 23 czerwca 2011 r. jest przedwczesny, odnosi się do wiedzy nieaktualnej, co oznacza, że zawiadomił implicite wnoszącego podanie, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym ustawą o dostępie do informacji publicznej. W świetle treści art. 3 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego postępowanie organu należy uznać za zasadne. Konsekwencją uchylenia zaskarżonego orzeczenia jest powrót do sytuacji, która istniała przed wydaniem orzeczenia przez sąd pierwszej instancji, gdyż wyrok kasacyjny prowadzi do pozbawienia skutków prawnych orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Wyrok taki nie mógł bowiem kształtować stosunków w sprawach publicznych. Powyższe, w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że sprawa rozstrzygnięta wyrokiem sądu pierwszej instancji, który został wyeliminowany z obrotu prawnego, nie jest sprawą zakończoną, a uchylony wyrok nie jest nośnikiem aktualnej wiedzy o sprawach publicznych. Wyrok taki nie spełnia zatem ustawowego warunku zaliczenia go do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest poza sporem, że jeżeli żądanie strony nie stanowi żądania udzielenia informacji publicznej, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., lecz należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Kolejne żądanie skarżącego dotyczyło udzielenia mu informacji publicznej w postaci przesłania wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. III APa 43/11. W związku z tym należy podnieść, że zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji publicznej następuje m.in. w drodze ogłoszenia informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 ustawy. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2012 r. IV SAB/Gl 72/11, wskazano, że udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej ma charakter generalny i nie wymaga wniosku żadnego podmiotu. Następuje ono ex lege, w wyniku realizacji obowiązku określonego w art. 8 ust. 3 ustawy i obejmuje całodobowy i nieprzerwany dostęp do informacji publicznych, spełanijących warunki określone w art. 8 ustawy oraz do dodatkowych informacji odpowiadających wymogom sformułowanym w art. 8 ust. 6 ustawy (Lex nr 1139702). W przedmiotowej sprawie żądany przez skarżącego prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2012 r. III Apa 43/11, został zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej na internetowym portalu orzeczeń Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (orzeczenia.wroclaw.sa.gov.pl), co jest równoznaczne z jego publicznym udostępnieniem. Nie ma przy tym znaczenia fakt, czy w chwili wystąpienia skarżącego o udostępnienie wyroku, wyrok ten figurował już w Biuletynie Informacji Publicznej, czy też został w nim umieszczony później. W orzecznictwie przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego, nawet wówczas gdy udostępnienie informacji w Biuletynie nastąpiło już po złożeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r. I OSK 462/11, Lex nr 990254). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organ nie pozostawał w bezczynności, zatem na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ze względu na treść art. 200 powołanej wyżej ustawy Sąd nie mógł uwzględnić wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego. PM 04.01.2013 r.