IV SA/Gl 237/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-12-11

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga – Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu w rozumieniu ustawy o Policji, może zostać zobowiązana do jego opróżnienia na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zobowiązując skarżącą do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że lokal pozostaje w dyspozycji Policji, a skarżąca nie posiada do niego tytułu prawnego w rozumieniu przepisów ustawy o Policji, mimo posiadania umowy najmu z innym podmiotem. Sąd podkreślił, że w przypadku lokali policyjnych kluczowe znaczenie ma decyzja administracyjna o przydziale, a nie umowa cywilnoprawna.
Stan faktyczny
Skarżąca B. P. zwróciła się o scedowanie na siebie praw najemcy lokalu mieszkalnego po zmarłych rodzicach, funkcjonariuszach Policji. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organy Policji kolejno nakazały opróżnienie lokalu przez B. P. i jej rodzinę, uznając, że utracili oni tytuł prawny do jego zajmowania. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując status prawny lokalu i prawidłowość zastosowanych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych oddala skargę. Pismem z dnia 7 czerwca 2011 r. B. P. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w B. z prośbą o wyrażenie zgody na scedowanie na siebie praw głównego najemcy lokalu mieszkalnego po zmarłych rodzicach. W dniu 15 czerwca 2011 r. Komendant Miejski Policji w B., działając na podstawie art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia uprawnień B. P. do lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] Decyzją nr [...] z dnia [...]Komendant Miejski Policji w B. nakazał opróżnienie wyżej wymienionego lokalu przez B. P. wraz z wszystkimi osobami w nim zamieszkującymi. Od powyższej decyzji B. P. złożyła odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji w K., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w postępowaniu administracyjnym nie zapewniono wszystkim stronom czynnego udziału, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawierał ustaleń odnośnie osób zamieszkujących we wskazanym lokalu, jak też brak było informacji o osobach uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu, zajmującym lokal od roku 1961. Decyzją nr[...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w B., po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i wyeliminowaniu przywołanych powyżej uchybień, działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawa o Policji", zobowiązał B. P. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] wraz ze wszystkimi zamieszkałymi tam osobami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zajmowane przez stronę wraz z córką S. P. i synem P. P. mieszkanie - część lokalu mieszkalnego nr[...] w budynku przy ul. [...] - zostało przekazane decyzją administracyjną z dnia [...] nr[...], Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. do dyspozycji Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej w B. ze wskazaniem przydziału przedmiotowego mieszkania na rzecz ówczesnego funkcjonariusza K. D. (ojca strony). Osoby uprawnione do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu już nie żyją, tj. K. D. (zm. [...]) i K. D. (zm. [...]), a ich córka B. P. i inni członkowie rodziny (wnuczka i wnuk) utracili prawo zamieszkiwania w tym lokalu, w myśl obowiązujących przepisów, ponieważ nie są już członkami rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, jak również nie spełniają przesłanek określonych w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, w związku z czym należało zobowiązać B. P. oraz jej córkę i syna do opróżnienia przedmiotowego mieszkania. Od powyższej decyzji B. P., S. P. oraz P. P. złożyli odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "K.p.a.", art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 105, poz. 884 z póź. zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wywiódł, iż po śmierci K. D. (w dniu [...]) jego żona, K. D. jako wdowa, mogła pozostać w przedmiotowym mieszkaniu na podstawie § 4 pkt 4 lit. a i b obowiązującego ówcześnie zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (...), który stanowił, że uprawnionymi do mieszkania funkcyjnego są uprawnieni do renty rodzinnej członkowie rodzin po zmarłych funkcjonariuszach, emerytach i rencistach milicyjnych. Na tej podstawie K. D., jako żona zmarłego funkcjonariusza, mogła kontynuować dotychczasową umowę najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego w B. przy ul. [...] co więcej w oparciu o umowę z dnia 01.10.1998 r., nr[...], stała się głównym najemcą przedmiotowego mieszkania. Zgodnie z § 7 umowy najmu do zamieszkania w przedmiotowym lokalu z głównym najemcą uprawnione zostały następujące osoby: B. P. - córka, P. P. - wnuk, S. P. - wnuczka. W dniu [...] nastąpił zgon K. D. - matki zainteresowanej. Tymczasem, załatwianie spraw dotyczących przydziału lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji wynikających z przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji, jak i rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych (...) przeznaczonych dla policjantów, następuje tylko w odniesieniu do policjantów, emerytów i rencistów policyjnych. W stosunku do osoby nieuprawnionej, przepisy dopuszczają jedynie możliwość wydania decyzji administracyjnej o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Ustawa o Policji w art. 88 i art. 98 przyznaje uprawnienia do lokalu mieszkalnego policjantowi w służbie stałej i policjantowi zwolnionemu ze służby, który nie posiada prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 29 ust. 2 i 3 tej ustawy, prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. W rozpoznawanej sprawie B. P. ani żadne z jej dzieci nie są funkcjonariuszami Policji, nie są również osobami uprawnionymi do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym ojcu, czy też dziadku. Tym samym nie posiadają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogą takiego tytułu prawnego uzyskać. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. nr 71, poz. 733 z późn. zm.) do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy tejże ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Wskazane przepisy odrębne uregulowały w sposób szczególny możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez członka rodziny po śmierci osoby uprawnionej, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej w art. 691 Kodeksu cywilnego. Konsekwencją zaś zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Zdaniem organu odwoławczego, fakt zameldowania na pobyt stały w konkretnym lokalu mieszkalnym nie stanowi okoliczności decydującej o posiadaniu przez osobę zameldowaną tytułu prawnego do zajmowania tegoż mieszkania. Wobec faktu, że B., S. i P. P. nie legitymują się tytułem prawnym (w rozumieniu ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i ich rodzin) do zajmowania, pozostającego w dyspozycji Komendy Miejskiej Policji w B., lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] organ pierwszej instancji słusznie orzekł o jego opróżnieniu. W skardze na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. pełnomocnik B. P. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, jak również zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nie rozpatrzeniu sprawy w sposób wnikliwy, przez co naruszona została zasada obiektywizmu, bowiem pominięto istotną okoliczność, iż lokal mieszkalny położony w B. przy ulicy [...] znajduje się w dyspozycji Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej z siedzibą w B. przy ul. [...]. Zakład ten posiada tytuł prawny do dysponowania przedmiotowym lokalem a nie Komenda Miejska Policji w B. Potwierdza to umowa najmu z dnia 1 października 1998 r., zawarta na czas nieokreślony, na podstawie której, pobierany był czynsz regulowany od głównego najemcy K. D. (matki skarżącej), a wcześniej obowiązywała umowa najmu z dnia 8 kwietnia 1972 r. Wadliwe ustalenia stanu faktycznego sprawy doprowadziły również do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 w związku z art. 90 ustawy o Policji oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 roku w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji (Dz. U. Nr 167, poz. 1754). Wspomniana umowa najmu lokalu nie została zawarta zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 przywołanego rozporządzenia, który stanowi, iż umowę najmu lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku, o którym mowa w § 1, zawiera się na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez organ Policji właściwy w sprawie przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, wówczas wynajmującym jest jednostka organizacyjna Policji, w której zarządzie pozostaje lokal lub kierownik jednostki administrującej budynkiem, ale w niniejszej sprawie wynajmującym był Zakład Gospodarki Mieszkaniowej z siedzibą w B. a najemcą matka skarżącej K. D. Żadna jednostka organizacyjna Policji, w tym Komenda Miejska Policji w B. nie była stroną umowy najmu z Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w B. ani też stroną umowy najmu z matką skarżącej K. D. Zatem w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uznania przedmiotowego lokalu za lokal funkcyjny pozostający w dyspozycji jednostki organizacyjnej Policji. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, wskazane powyżej naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego doprowadziły do wydania zaskarżonej decyzji w sposób sprzeczny z prawem, co w pełni uzasadnia wniesienie skargi. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym przy ocenie aktu administracyjnego nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej ani też zasady współżycia społecznego, w tym możliwość pokrzywdzenia skarżącej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego i to w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności omówienia wymaga analiza przesłanek, określonych w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który obowiązywał w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji. Przepis ten stanowi, iż decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 tej samej ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Zacytowana treść jednoznacznie wskazuje, że art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji określa formę rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji). Z postanowień powołanego przepisu wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz zajmowanie go bez tytułu prawnego. Ustanowienie w przepisie prawa materialnego formy decyzji administracyjnej dla rozstrzygnięcia sprawy powoduje, że jest ona rozpoznawana w trybie unormowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 K.p.a.). Jak wynika z akt sprawy, skarżąca kwestionuje obydwie przesłanki. Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy przede wszystkim należy zwrócić uwagę na cel wynikający z przepisów Rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Regulacje te mają służyć zapewnieniu prawa do lokalu mieszkalnego policjantowi i członkom jego rodziny. Tytuł prawny do lokalu należy rozumieć tylko i wyłącznie w znaczeniu tej ustawy. Tytułem prawnym do lokalu będzie decyzja o jego przydziale, a nie umowa najmu, na którą powołuje się skarżąca. Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. W § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji (Dz. U. z 2004 r. nr 167, poz. 1754), które reguluje warunki najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, wskazano, że umowę najmu lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku, o którym mowa w § 1, zawiera się na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez organ Policji właściwy w sprawie przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (ust. 1). Wynajmującym jest jednostka organizacyjna Policji, w której zarządzie pozostaje lokal lub kierownik jednostki administrującej budynkiem (ust. 2). Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu ustawy o Policji. W rozpatrywanej sprawie lokal mieszkalny położony w B. przy ulicy [...] znajduje się w dyspozycji Policji, a nie Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej z siedzibą w B. przy ul. [...] co zostało wyraźnie zaznaczone w decyzji z dnia [...] nr [...] na podstawie której w trybie natychmiastowym wezwano H. T. do opróżnienia dwóch pokoi i przydzielono te pokoje wraz z prawem używania kuchni i innych przynależnych pomieszczeń na rzecz Komendy Miejskiej Milicji Obywatelskiej, która to wskazała na konieczność ulokowania w tym mieszkaniu funkcjonariusza tejże Komendy - nieżyjącego obecnie K. D. oraz nadano temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta nie została uchylona i cały czas obowiązuje i w dalszym ciągu wywołuje przewidziane w niej skutki prawne. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest fakt, iż skarżąca do tej pory w wymienionym lokalu zamieszkuje. Powyższe oznacza, że lokal ten znajduje się w dalszym ciągu w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów. Zatem w stosunku do tego lokalu zastosowanie posiadają unormowania zamieszczone w ustawie o Policji. Jednocześnie pierwszy z warunków art. 90 ustawy o Policji został zatem spełniony, jak również w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Przede wszystkim, zwrócić należy uwagę, że wobec braku legalnej definicji "dysponowania" lokalem, pojęcie to zostało zdefiniowane na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego, i zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi (por. postanowienie NSA z 3 lipca2009 r. sygn. I OSK 834/09, wyrok SN z 20 czerwca 2002 r., sygn. I CKN 683/00). Nie może przy tym, budzić wątpliwości, że minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością Policji (art. 29 ust. 4 ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 r. nr 65, poz. 437). Skoro natomiast sporny lokal stanowił już w roku 1961 mieszkanie funkcyjne dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem, to brak jest podstaw prawnych do kwestionowania faktu, że przedmiotowy lokal pozostawał i pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych (por. wyrok NSA z 17 marca 2011 r., sygn. I OSK 1878/10). Okoliczność pozostawania przedmiotowego lokalu w dyspozycji Policji potwierdzała sama skarżąca we wniosku z dnia 7 czerwca 2011 r. Jak również nie kwestionowała w toku postępowania administracyjnego faktu zajmowania lokalu bez tytułu prawnego, ponieważ lokal ten nie został jej przydzielony w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, jak również nie posiada ona prawa do tego lokalu na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Nie został on również przydzielony skarżącej w formie umowy najmu i nie jest ona ani właścicielem ani współwłaścicielem zajmowanego lokalu. Trafności tezy skarżącej, jakoby sporny lokal nie pozostawał w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, przeczy również argumentacja powołana w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 18 września 2008 r., sygn. K 7/07, gdzie wskazano, że przepis art. 90 ustawy o Policji odnosi się do dysponowania przez te organy lokalami uzyskanymi: w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej - stanowiących własność gminy - lub zakładów pracy. Nie budzi wątpliwości Miejskiego Zakładu Budynków Komunalnych ani Komendanta Miejskiego Policji w B. prawo do dysponowania przedmiotowym lokalem, dlatego podnoszona w skardze okoliczność zawarcia przez matkę skarżącej umowy najmu nie przesądza o wadliwości decyzji nakazującej opróżnienie lokalu. Zauważyć, bowiem należy, że jedynie lokale mieszkalne w domach stanowiących - własność prywatną - będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległych mu organów podlegają regulacji prawnej zamieszczonej w ustawie o ochronie praw lokatorów. Zauważyć przyjdzie, iż art. 89 ustawy o Policji wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego - są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek; 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie uznały, iż przedmiotowy lokal nigdy nie został przydzielony skarżącej, jak też w stosunku do córki i syna skarżącej również nie została wydana decyzja o przydziale lokalu, a osoby te nigdy nie były ujęte przy przydziale i nigdy nie nabyły prawa do tego lokalu z tytułu uprawnienia przysługującego ich dziadkowi. Podsumowując, skarżąca jako dziecko funkcjonariusza, posiadała prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, ale nie posiadała i nadal nie posiada samodzielnego prawa do lokalu z zasobów resortu spraw wewnętrznych i administracji, jak też po śmierci ojca również takiego prawa nie nabyła. Nadmienić w tym miejscu wypada, że obowiązujący w dacie przydziału lokalu mieszkalnego przepis art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (t. j. Dz. U. z 1962 r. nr 47, poz. 227) przewidywał, że nie podlegają publicznej gospodarce lokalami budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie MO oraz funkcjonariuszy służby więziennej i zakładów poprawczych. Podobne regulacje zawierały również kolejne ustawy poświęcone tej materii, tj. ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (t. j. Dz. U. z 1987 r. nr 30, poz. 165 z późn. zm.), ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t. j.: Dz. U. z 1998 r. nr 120, poz. 787 z późn. zm.) i obecnie obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Niezasadne są również pozostałe zarzuty podniesione w skardze zarówno dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 837/10 zajął jednoznaczne stanowisko, że zarzut ten jest niezasadny. Sąd ten dokonał wykładni powyższych przepisów i przyjął, że art. 30 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. nie ma zastosowania do lokali pozostających w dyspozycji organów Policji. Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 K.p.a. Wrew twierdzeniom skargi, w sprawie został prawidłowo zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny, a wręcz można określić, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, natomiast skarżąca kwestionuje ocenę prawną tego stanu faktycznego. Decyzje wydane w sprawie spełniają również wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., czyli zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym przytaczają zastosowane przepisy i szczegółowo wyjaśniają podstawę prawną rozstrzygnięcia. W zaistniałej sytuacji Sąd w całości podzielił stanowisko organów, tak co do statusu prawnego spornego lokalu, jak i przepisów, które mają do niego zastosowanie, uznając zarzuty skargi dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione. Reasumując, rozpoznając niniejszą skargę Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Kontrola legalności przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania prowadzi do wniosku, że w toku postępowania skarżąca miała zapewniony czynny udział i była pouczana o prawie do wypowiadania się, co do zebranych materiałów i dowodów, jak również o prawie do zgłaszania żądań (k - 67 akt administracyjnych). Skarżąca przy tym, ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu administracyjnego nie przedstawiła dokumentów, które ewentualnie mogłyby uzasadniać poczynienie ustaleń odmiennych od przyjętych w sprawie. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z poszanowaniem art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i art. 7 K.p.a., natomiast ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy, lub stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Oceniając również z urzędu zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd podzielił dokonaną w uzasadnieniu rozstrzygnięcia interpretację przepisów ustawy o Policji. W świetle przedstawionej analizy stanu normatywnego i faktycznego w sprawie przyjdzie stwierdzić, że organy administracji zasadnie wydały decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, ponieważ skarżąca nie wykazała się tytułem prawnym do jego zajmowania. W tym stanie rzeczy, wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa, skarga na podstawie art. 151 i art. 132 p.p.s.a. podlega oddaleniu, co orzeczono w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło