I OSK 910/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant: asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1290/11 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 12 grudnia 2012 r., II SA/Bd 1290/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Bydgoszczy oddalił skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w Bydgoszczy z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] Starosta Inowrocławski, na podstawie przepisów art. 73 w zw. z art. 71 i art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz z art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, dalej K.p.a.) po uchyleniu decyzji Starosty Inowrocławskiego z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku A. L., odmówił dokonania czynności materialno-technicznej, polegającej na ujawnieniu danych osobowych A. L., jako współwłaścicielki pojazdu, poprzez dokonanie wpisu adnotacji w dowodzie rejestracyjnym naczepy ciężarowej marki [...], nr [...], nr rej. [...] zarejestrowanej na rzecz W. L. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia orzekający organ ten szczegółowo przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, wskazując, że w dniu 14 stycznia 2009 r. do organu rejestrującego wpłynął wniosek A. L., z którego wynikało, iż wnioskodawczyni żąda ujawnienia − wpisania swoich danych osobowych, jako współwłaściciela w wymienionych we wniosku pojazdach, między innymi w naczepie o nr rej. [...], używanych w firmie transportowej [...]. Organ ten wyjaśnił również, że w aktach ewidencyjnych pojazdu znajduje się faktura VAT nr [...], z treści której wynika, iż pojazd zakupiony był przez P[...],[...],[...] oraz umowa przewłaszczenia własności pojazdu zawarta w dniu 20 grudnia 2002 r. pomiędzy [...], a [...]. Na podstawie tych dokumentów pojazd został zarejestrowany na [...]. Po ustaniu przyczyny czasowego przewłaszczenia pojazdu i przedłożeniu na tę okoliczność stosownego oświadczenia, w oparciu o wszystkie zgromadzone dokumenty własności, na wniosek W. L. pojazd został zarejestrowany decyzją Starosty Inowrocławskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. i jednocześnie został wydany dowód rejestracyjny serii [...], tablica rejestracyjna o wyróżniku [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...]. W dniu [...] listopada 2009 r. Starosta Inowrocławski wydał decyzję nr [...], mocą której zmieniono decyzję własną z dnia [...] czerwca 2007 r., o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu, na rzecz W. L. i A. L. SKO w Bydgoszczy po rozpoznaniu odwołania W. L. od powyższej decyzji uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu 26 marca 2010 r. decyzję, mocą której odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na rzecz W. L. i A. L. Od decyzji tej A. L. odwołała się do SKO w Bydgoszczy. Rozpatrując odwołanie SKO w Bydgoszczy uznało za zasadny zarzut skarżącej, że organ I instancji wykroczył poza zakres sprawy ograniczony treścią wniosku i określił przedmiot tej sprawy, jako rejestracja na rzecz dwojga współwłaścicieli. W konsekwencji uchylono decyzję Starosty Inowrocławskiego z [...] marca 2010 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające, Starosta Inowrocławski stwierdził, że bezsporny w sprawie jest fakt, iż naczepa ciężarowa marki [...], nr [...], nr rej. [...] została zarejestrowana ostateczną decyzją Starosty Inowrocławskiego z dnia [...] czerwca 2007 r., na rzecz W. L. na podstawie faktury VAT, z treści której wynika, iż pojazd zakupiony był przez firmę [...],[...],[...]. Obszernie zrekapitulowano przebieg postepowania w sprawie wywodząc przy tym, że brak jest dowodów uprawniających do zmiany ostatecznej decyzji o zarejestrowaniu naczepy. Między A. L., a W. L. istnieje spór co do własności składników majątkowych, w tym rzeczonego pojazdu. Wobec braku zgody W. L. na dopisanie do dowodu rejestracyjnego A. L. organ ten decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] odmówił dokonania czynności materialno-technicznej, polegającej na ujawnieniu danych osobowych A. L., jako współwłaściciela pojazdu. W odwołaniu od powyższej decyzji A. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: 1. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 64 Konstytucji RP, 2. art. 155 K.p.a. poprzez niezgodne z tym przepisem uznanie, że ujawnienie danych osobowych współwłaściciela pojazdu wymaga zmiany decyzji administracyjnej za zgodą drugiego współwłaściciela, 3. art. 7, 77 i 89 § 2 K.p.a. SKO w Bydgoszczy po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że samo wydanie dowodu rejestracyjnego jest tylko czynnością materialno-techniczną i sama ta czynność nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Wskazano, że w przedmiotowej sprawie skarżąca domaga się dokonania czynności materialno-technicznej polegającej na ujawnieniu danych osobowych A. L. w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, jednak skoro dane dotyczące właściciela pojazdu znajdują się w decyzji o rejestracji pojazdu, to w celu dokonania jakichkolwiek korekt w tym zakresie, zdaniem Kolegium zachodzi konieczność jej zmiany i w takiej sytuacji żądanie dokonania zmian tylko w dowodzie rejestracyjnym w drodze czynności materialno-technicznej, należało uznać za nieuzasadnione. W skardze do sądu A. L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: 1. art. 138 § 2 K.p.a., 2. art. 7 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego wynikającego z przedłożonych i wniesionych w sprawie dowodów, skutkujące wydaniem błędnej decyzji, 3. art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 64 Konstytucji RP, 4. art. 155 art. 162 K.p.a. poprzez niezgodne z tymi przepisami uznanie, że zmiana elementu treści dowodu rejestracyjnego może nastąpić w trybie zmiany decyzji administracyjnej zgodnie z art. 155 K.p.a. lub w trybie uchylenia tej decyzji na podstawie art. 162 K.p.a., 5. art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 59 z późn. zm.). Z uwagi na brak dostępu do akt postępowania skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu w niniejszej sprawie z akt spraw, w których wydane zostały decyzje administracyjne tj.: 1. decyzji Burmistrza Pakości z dnia [...] czerwca 2011 r., znak [...], 2. odwołania W. L. od ww. decyzji Burmistrza Pakości, 3. decyzji SKO w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...]. Skarżąca podniosła, że decyzje te, na skutek nie wywiązywania się z obowiązków podatkowych przez W. L. − jedynego widniejącego w dowodach właściciela pojazdów, skutkują dodatkowym obciążaniem majątku wspólnego, kolejnymi tytułami egzekucyjnymi wobec W. L., m. in. z Urzędu Miejskiego w [...] z tytułu podatków od środków transportowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Bydgoszczy stwierdził, że nie mogło być uwzględnione żądanie skarżącej ujawnienia jej danych osobowych w dowodzie rejestracyjnym bez zmiany treści poprzedniej decyzji. Niewystarczające dla zarejestrowania pojazdu i wydania dowodu rejestracyjnego było wystąpienie ze stosownym wnioskiem w tym przedmiocie tylko przez jednego współwłaściciela. Drugi współwłaściciel pojazdu, którego dotyczy wniosek skarżącej, nie złożył wniosku, ani też nie umocował skarżącej do działania w jego imieniu w sprawie o rejestrację pojazdu. W konsekwencji uprawniony jest wniosek, że organ administracji publicznej, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie naruszył prawa odmawiając skarżącej dokonania czynności materialno-technicznej przez wydanie dowodu rejestracyjnego z ujawnieniem jej osoby, skoro zgromadzone w sprawie dowody i materiały wskazywały jednoznacznie, że wnioskodawczyni nie uzyskała przymiotu wyłącznego właściciela tego pojazdu lub bezspornego prawa, jako współwłaściciel w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., Nr 186, poz. 1322 z późn. zm., dalej "rozporządzenie MI z 2002"), a drugi współwłaściciel nie złożył stosownego wniosku ani nie udzielił skarżącej pełnomocnictwa do działania w jego imieniu w sprawie o rejestrację pojazdu objętego współwłasnością. Skargą kasacyjną, reprezentowana przez pełnomocnika, A. L. zaskarżyła ww. wyrok w całości i zarzuciła naruszenie: A. przepisów procesowych: 1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej Ppsa) – w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że pomiędzy stronami, tj. A. M. L. i jej byłym mężem W. L. istnieje spór co do własności pojazdu, pomimo tego, że w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się wniosek W. L. o podział majątku wspólnego, z którego wynika, że wszystkie pojazdy nabyte w trakcie trwania małżeństwa A. M. L. i W. L. są przedmiotem współwłasności łącznej − skutkiem naruszenia ww. przepisów było oddalenie skargi na decyzję SKO w Bydgoszczy; B. przepisów prawa materialnego: art. 71 ust. 1 zd. pierwsze, art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 rozporządzenia MI z 2002 poprzez błędną ich interpretację polegającą na niedopuszczeniu innych dokumentów niż wymienionych w tych przepisach jako dowodów własności pojazdu, z pominięciem art. 75 i 77 K.p.a. art. 71 ust. 1 zd. pierwsze, art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez błędną interpretację polegającą na uznaniu, że ujawnienie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu danych drugiego współmałżonka będącego współwłaścicielem pojazdu nie może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca uznaje za nieuzasadniony pogląd sądu I instancji, że ujawnienie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu danych drugiego współmałżonka będącego współwłaścicielem pojazdu nie może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej. Rejestracja pojazdu jest czynnością materialno-techniczną służącą ewidencjonowaniu pojazdów wykonywaną m. in. w oparciu o dowód własności pojazdu. Ani z ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani z przepisów wykonawczych do tej ustawy nie wynika zakaz uwidaczniania w dowodzie rejestracyjnym wszystkich współwłaścicieli, bądź nakaz dokonywania rejestracji tylko na nazwisko jednego ze współwłaścicieli, czyli jednego z małżonków. Wskazała, że taki pogląd wynika z wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 7 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 281/97. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzutu naruszenia przepisu art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 i 77 K.p.a. nie sposób uznać za zasadny. Stosownie do § 4 rozporządzenia MI z 2002 dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: umowa sprzedaży; umowa zamiany; umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu, prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W rozpoznawanej sprawie jak zasadnie stwierdził sąd I instancji, wbrew twierdzeniu skarżącej sporna jest własność przedmiotowego pojazdu, a fakt, że skarżąca wraz z W. L. pozostawała w związku małżeńskim nie jest wystarczający dla stwierdzenia o statusie prawnym pojazdu. Skarżąca nie przedstawiła bezspornego dowodu własności pojazdu, bowiem nie przedłożyła dokumentu, o jakim mowa w cyt. wyżej rozporządzeniu. Z uwagi na fakt, że W. L. nie wyraża zgody na dokonanie przedmiotowej czynności, prawomocnym wyrokiem sądu został orzeczony rozwód i aktualnie toczy się postępowanie o podział majątku pomiędzy A. L. i W. L., a dodatkowo z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd został nabyty w ramach prowadzonej przez W. L. działalności gospodarczej. W przekonaniu Sądu, aby wywodzić skutecznie odnośnie tytułu własności przedmiotowej naczepy, należy przedstawić sądowe rozstrzygnięcie co do prawa jej własności. Ustalenia istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Trafnie przeto ocenił sąd wojewódzki, że orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że spór między b. małżonkami i sprzeciw W. L. wykluczał dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. Nie można także skutecznie zarzucić, że okoliczności tych dostatecznie nie wyświetlono w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącej dot. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 1 zd. pierwsze, art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 rozporządzenia MI z 2002 poprzez błędną ich interpretację polegającą na niedopuszczeniu innych dokumentów niż wymienionych w tych przepisach jako dowodów własności pojazdu, z pominięciem art. 75 i 77 K.p.a., skoro zgromadzone w sprawie dowody i materiały wskazywać miały, iż skarżąca nie uzyskała przymiotu wyłącznego właściciela tego pojazdu lub bezspornego prawa, jako współwłaściciel w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 4 rozporządzenia MI z 2002, a drugi współwłaściciel nie złożył stosownego wniosku ani nie udzielił skarżącej pełnomocnictwa do działania w jego imieniu w sprawie o rejestrację pojazdu objętego współwłasnością. Dowodem takim nie jest, wbrew twierdzeniem strony skarżącej kasacyjnie, wniosek W. L. złożony w sprawie o podział majątku. Dodatkowo § 4 rozporządzenia MI z 2002 dzieli się na ustępy, w judykaturze z uwagi na związanie zarzutami skargi kasacyjnej trafnie podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Skarga kasacyjna A. L. nie czyni przeto zadość takiemu wymogowi. W § 4 ust. 1 rozporządzenia MI z 2002 wskazano, że dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Żadnemu z tych dokumentów nie odpowiada oczywiście wskazywany w skardze kasacyjnej wniosek W. L. w sprawie o podział majątku. Dodatkowo zauważyć należy, że postanowieniem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...] uchylono postanowienie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu w przedmiocie zabezpieczenia. W swych wywodach Sąd Okręgowy w Bydgoszczy jednoznacznie wskazał, że majątek objęty wnioskiem o zabezpieczenie stanowi składniki firmy prowadzonej przez uczestnika postępowania – W. L. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano na czym ma polegać niewłaściwa interpretacja przepisu art. 71 ust. 1 zd. pierwsze ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącego, że "Dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe". Przepisu powyższego nie mógł naruszyć WSA w Bydgoszczy, skoro nie stanowił on przedmiotu jego wykładni. Nie naruszono także przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wedle którego rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5, to ostatnie zastrzeżenie oczywiście nie miało znaczenia w sprawie, skoro odnosi się do przypadku powierzenia pojazdu przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. Takiego dowodu własności pojazdu, z którego wynikałoby prawo jego zarejestrowania na A. L. i W. L. nie przedstawiono. Gdy idzie o przywołanie w skardze kasacyjnej poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z 7 stycznia 1999 r., II SA/Gd 281/97 (cbosa.nsa.gov.pl) to zauważyć należy, że wypowiedziana w nim teza nie stanowi, w ocenie Sądu, przesłanki do podważania trafności zaskarżonego wyroku WSA w Bydgoszczy. Przeciwnie, w przywołanym przez autora skargi kasacyjnej orzeczeniu wyraźnie wskazano, że nie ma przeszkód do wpisania obojga małżonków do dowodu rejestracyjnego, gdy wykażą (podkr. Sądu), że pojazd stanowi przedmiot objęty ustawową majątkową wspólnością małżeńską. Skoro okoliczność ta jest sporna, zasadnie organy administracyjne odmówiły dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu. Zarzutu naruszenia art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie sposób rozpoznać, skoro nie wskazano, której części redakcyjnej tego przepisu zarzut ten dotyczy (przepis powyższy dzieli się na dwa paragrafy), ani na czym ewentualnie miałoby polegać jego naruszenie przez sąd wojewódzki. Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej nie może domyślać się intencji strony skarżącej kasacyjnie. Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna, jako nieusprawiedliwiona podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.