II OSK 796/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-14

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Małgorzata Stahl, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może wygasnąć na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (bezprzedmiotowość) w sytuacji, gdy ten sam inwestor uzyskał pozwolenie na budowę na podstawie innej decyzji o warunkach zabudowy dla tego samego terenu, a także czy interes społeczny uzasadnia wygaśnięcie decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie zaszły przesłanki do wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że tożsamość podmiotu uzyskującego różne decyzje o warunkach zabudowy dla tej samej nieruchomości nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji, gdy inny podmiot uzyskał pozwolenie na budowę. Ponadto, realizacja inwestycji na podstawie jednej decyzji nie czyni innej decyzji o warunkach zabudowy bezprzedmiotową w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., zwłaszcza gdy nie narusza to interesu społecznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy z 2008 r. dla inwestycji mieszkaniowej. Po serii decyzji organów administracji i wyroków sądów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z kwietnia 2012 r. odmówiło stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E. W. na tę decyzję. E. W. wniósł skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 652/12 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. oddalił skargę E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie wygaśnięcia decyzji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Firma Budowlano-Usługowa [...] Sp. z o.o. wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta Rzeszowa o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z infrastrukturą techniczną" na działkach nr [...] w obr. [...], położonych przy ul. [...] w Rzeszowie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Prezydent Miasta Rzeszowa ustalił warunki zabudowy na opisane wyżej zamierzenie inwestycyjne. E. W., właściciel działki sąsiadującej z obszarem objętym zamiarem inwestycyjnym, wystąpił do Prezydenta Miasta Rzeszowa z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Prezydent Miasta Rzeszowa odmówił stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Decyzja ta została uchylona przez SKO w Rzeszowie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Prezydent Miasta Rzeszowa umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu podkreślono, że pismem z dnia [...] września 2009 r. strony postępowania zostały zawiadomione, że [...] sierpnia 2009 r. tj. po zwrocie akt sprawy, ponownie zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zwrócił uwagę, że w trakcie postępowania administracyjnego stwierdzono, iż przedmiotowe działki położone przy ulicy [...] w Rzeszowie zostały zabudowane zespołem zabudowy mieszkaniowej przez Firmę Budowlano-Usługową [...] sp. z o.o. Podkreślono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., udzielił pozwolenia na jego użytkowanie. W związku z tym Prezydent Miasta Rzeszowa stwierdził, że zakończony został proces inwestycyjny, a "warunki zabudowy dotyczące tego terenu zostały wyczerpane". W konkluzji wywiedziono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zrealizowanej już inwestycji na przedmiotowych działkach stało się bezprzedmiotowe. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Według SKO, organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] października 2009 r. oparł się na dowodach, które nie mogą stanowić uzasadnienia do wydania zaskarżonej decyzji. We wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. wskazano, że dotyczy on decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji stanowiącej "zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z infrastrukturą techniczną". Natomiast organ I instancji umarzając postępowanie w tej sprawie z powodu bezprzedmiotowości, powołał się na okoliczność, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Rzeszowa "udzielił już pozwolenia na użytkowanie zespołu zabudowy mieszkaniowej zwartej i wolno stojącej (etap II)" zrealizowanego na w/w działkach położonych przy ulicy [...] w Rzeszowie, dla Firmy [...]. Kolegium zwróciło uwagę, że rozstrzygnięcia te dotyczą dwóch różnych zakresów przedmiotowych inwestycji, a wydanie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. zmieniającej pozwolenie na budowę, co wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., dotyczy jedynie zmiany strychu nieużytkowego na poddasze mieszkalne, a więc nie zmienia przedmiotu postępowania, na co wskazuje sentencja tej ostatnio powołanej decyzji. Dodatkowo SKO podkreśliło naruszenie przez organ I instancji art. 107 § 1 i 3 k.p.a., z uwagi na sporządzenie przez ten organ w sposób wadliwy uzasadnienia faktycznego i prawnego odnoszącego się do wydania odmowy ustalenia warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 177/10, stwierdził nieważność decyzji SKO w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Sądu, tylko konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w "znacznej części", albo zupełny brak takiego postępowania przed I instancją, uprawnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej i zwrotu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z uzasadnienia decyzji nie sposób wywieźć, jakie fakty nie zostały wyjaśnione przez organ I instancji, SKO w Rzeszowie w swych wywodach stwierdziło wyłącznie, iż Prezydent Miasta Rzeszowa oparł się na dowodach, "które nie mogą stanowić uzasadnienia do wydania zaskarżonej decyzji". Organ odwoławczy, nie podał okoliczności faktycznych, jakie należy mieć na względzie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydając decyzję opartą na dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. SKO w Rzeszowie winno przekonywująco wskazać, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle lub zaniechał go w znacznej części. Brak przeprowadzenia przez Prezydenta Miasta Rzeszowa niezbędnego postępowania wyjaśniającego, winien zostać oceniony przez organ odwoławczy w kontekście możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. W ocenie Sądu brak przeprowadzenia rozprawy przez SKO w Rzeszowie w trakcie której, organ odwoławczy mógłby przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające, ustalając m.in. czy innym podmiotom służyłby przymiot strony w aspekcie charakteru planowanej zabudowy oznacza naruszenie zasad ogólnych k.p.a. Organ I instancji umarzając postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy powołał się na art. 105 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji I instancji można wywnioskować, że chodziło o zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., wedle którego organ umarza postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Ocena trafności zastosowania tego przepisu winna znaleźć się w motywach decyzji SKO w Rzeszowie, a pomimo to zaskarżona decyzja nie zawiera w tym zakresie żadnych uwag. Te uchybienia zdaniem Sądu miały charakter rażącego naruszenia prawa, które w myśl art. 156 § 1 k.p.a. jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. SKO w Rzeszowie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Rzeszowa z [...] października 2009 r. i jednocześnie odmówiło stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2008 r. o warunkach zabudowy dla Firmy Budowlano – Usługowej [...] Sp. z o.o. Organ uznał, że odwołanie D. W. zasługuje na uwzględnienie gdyż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. W ocenie SKO w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie zachodzą przesłanki nakazujące stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Nie można wykazać bezprzedmiotowości tego rozstrzygnięcia skoro przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zakazują wydania dla tego samego terenu kilku decyzji o warunkach zabudowy czy to dla różnych inwestorów czy to różniących się tylko zakresem przedmiotowym. Za piśmiennictwem przyjęto, że bezprzedmiotowość postępowania wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialno prawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy wywołuje ona taki skutek. W skardze na powyższą decyzję SKO E. W. podniósł zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie tożsamości zrealizowanej inwestycji, a także nieokreślenie jaki to interes społeczny i inwestora stoi na przeszkodzie wyeliminowania decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa o ustaleniu warunków zabudowy i dlaczego nie brano pod uwagę interesu strony skarżącej. SKO nie wyjaśniło także, na czym obecnie upatruje przedmiotowość decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. w sytuacji, gdy inwestor zrealizował swój zamiar i zbył już tytuł prawny do terenu i wybudowanych lokali mieszkalnych. Zarzucono decyzji obrazę art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez potraktowanie jego treści, jako wyłącznie regulacji prawa procesowego z pominięciem prawa materialnego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w rozstrzygnięciu art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego podlegała oddaleniu. Sąd podkreślił, że instytucję wygaśnięcia decyzji reguluje przepis art. 162 § 1 k.p.a., który normuje dwie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o jej wygaśnięciu: 1) decyzja stała się bezprzedmiotowa, 2) stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub interesie strony. Z wykładni gramatycznej cytowanego przepisu wynika zatem, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną lecz niewystarczającą przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. Nie ulega wątpliwości, że jeżeli przepis prawa nakazuje wygaśnięcie decyzji, to organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, nie zaś czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. in principio (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r. II OSK 659/08). Należy bowiem wskazać, że przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych nie jest jej bezprzedmiotowość lecz powstanie określonych tymi przepisami szczególnymi okoliczności faktycznych. Skarżący domaga się wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] kwietnia 2008 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą "zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z infrastrukturą techniczną". Decyzja ta wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717). Przepis art. 65 cytowanej ustawy reguluje możliwość wygaszenia decyzji wydanych w oparciu o tę ustawę. Z brzmienia przepisu art. 65 tej ustawy wynika, że "organ który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego stwierdza jej wygaśnięcie jeżeli: 1) inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę, 2) dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji". Nie budzi żadnych wątpliwości, że wygaśnięcie decyzji o którym mowa w art.162 § 1 k.p.a. musi być rozważane w powiązaniu z przepisami art. 65 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że żadna z przesłanek wygaśnięcia decyzji o których mowa w art. 65 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zachodzi. Zatem nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia o wygaszeniu decyzji o warunkach zabudowy w sprawie objętej skargą. Powyższe, w ocenie Sądu świadczy o tym, że rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszają prawa. Pozostałe zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku E. W., reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł następujące zarzuty: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 65 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię (zawartego w ww. przepisie sformułowania: "inny wnioskodawca"), a przez to zawężenie jego stosowania przez przyjęcie, iż ma on zastosowanie jedynie w przypadku uzyskania przez innego wnioskodawcę (innego w sensie tożsamości podmiotowej) pozwolenia na budowę, a nie ma zastosowania do sytuacji, gdy ten sam inwestor – wnioskodawca uzyskał co najmniej dwie decyzje o warunkach zabudowy dla tego samego terenu, a na podstawie jednej z nich uzyskał pozwolenie na budowę, - art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną subsumcję i jego niezastosowanie jako samoistnej podstawy prawnej orzeczenia stwierdzającego wygaśnięcie decyzji, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia stała się bezprzedmiotowa, a za stwierdzeniem jej wygaśnięcia przemawia co najmniej interes społeczny, II. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, tj.: - art. 141 § 4 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu skarżonego wyroku zarzutów skargi z dnia 10 czerwca 2012 r. i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia (brak przedstawienia przesłanek, na których Sąd oparł się uznając większość zarzutów skargi za nieuzasadnione), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia skargi, gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. naruszyła prawo materialne – art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie – na podstawie art. 188 p.p.s.a. – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości decyzji samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2012 r. z uwagi na naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania firma Budowlano-Usługowa "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie, reprezentowana przez adwokata, wniosła o oddalenie tej skargi i zasądzenie na rzecz tej Spółki kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wskazać należy, że powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przepis ten zawiera dwie normy prawne nakazujące organowi administracji stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Pierwsza z nich dotyczy przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, a druga - przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że pierwsza z tych norm ma charakter odsyłający (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. 11, Warszawa 2011, s. 663). Oznacza to, że jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej obowiązany jest przede wszystkim do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie. Takim przepisem, dającym podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest, również powołany w podstawach skargi kasacyjnej, przepis art. 65 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl tego przepisu organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę (pkt 1) albo jeżeli dla tego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji (pkt 2). Zgodzić się należy z przyjętym przez Sąd I instancji poglądem, że przepis ten nie miał jednak w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż nie zaszła żadna wymieniona w nim przesłanka. Uwzględnić należy, że stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Co więcej, podmiot, na wniosek którego wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla danego terenu, ma prawo ponownie ubiegać się o wydanie tego rodzaju decyzji w odniesieniu do tego samego terenu, pod warunkiem, że wniosek dotyczyć będzie innej inwestycji. Nie ma też przeszkód, aby wnioskodawca z tego rodzaju wnioskami wystąpił równocześnie i żeby dotyczyły one tego samego terenu, z tym że nie tych samych inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1683/10). Decyzja o warunkach zabudowy ma bowiem jedynie charakter wstępny w procesie inwestycyjnym, zakreślając najistotniejsze parametry przedsięwzięcia, a jednocześnie wskazując potencjalnemu inwestorowi, czy w ogóle jest możliwe zrealizowanie określonej koncepcji zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopiero na etapie uzyskiwania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestor jest obowiązany posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja o warunkach zabudowy ma bowiem charakter promesy wydania pozwolenia na budowę przy spełnieniu przez inwestora określonych w niej warunków. Realizacja inwestycji określonej w pozwoleniu na budowę wydanym w oparciu o uzyskaną uprzednio decyzję o warunkach zabudowy, w świetle art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., nie może stanowić przeszkody dla funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ustalającej warunki zabudowy dla innej inwestycji wydanej na rzecz tego samego podmiotu. Innymi słowy, tożsamość podmiotu, który uzyskał różne decyzje określające warunki zabudowy dla tej samej nieruchomości, wyklucza przyjęcie, by realizacja uprawnienia przez inwestora mająca swoje podstawy w wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o uzyskane warunki zabudowy, czyniła koniecznym stwierdzenie wygaśnięcia pozostałych decyzji o warunkach zabudowy uzyskanych przez ten sam podmiot. Instytucja wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy stanowi bowiem o poszanowaniu interesu osób trzecich, którzy co prawda uzyskali decyzję o warunkach zabudowy, lecz z uprawnienia tego nie będą mogli skorzystać, jako że inny podmiot uzyskał już pozwolenie na budowę. Nie sposób również przyjąć, by Sąd I instancji naruszył art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. niedostrzegając, jak wywodzi pełnomocnik skarżącego, że przepis ten mógł stanowić samoistną przesłankę podstawy prawnej wygaśnięcia decyzji jako bezprzedmiotowej z uwagi na interes społeczny. Podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności zrealizowania już inwestycji budowlanej, jak również przeniesienie własności zrealizowanych budynków wraz z gruntem, nie mogą świadczyć o interesie społecznym, którego uwzględnienie prowadziłoby do konieczności wygaszenia decyzji o warunkach zabudowy wydanej na rzecz inwestora w dniu [...] kwietnia 2008r. Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, czy to z powodu zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wydanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje on taki skutek (J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 662). W niniejszej sprawie stan faktyczny nie pozwala na przyjęcie, by mogła zostać stwierdzona bezprzedmiotowość decyzji wydanej na rzecz inwestora w dniu [...] kwietnia 2008 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą "Zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z infrastrukturą techniczną" w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Przede wszystkim uwzględnić należy, że inwestor nie zrezygnował z realizacji inwestycji na warunkach określonych w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2008 r. Dodatkowo na brak kolizji pozostawania tej decyzji w obrocie prawnym z interesem społecznym wskazują kolejne rozstrzygnięcia organów administracyjnych wydane w odniesieniu do planowanej przez inwestora zabudowy tego terenu. Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie ma okoliczność, iż pierwotnie wydana przez Prezydenta Miasta Rzeszowa decyzja z dnia [...] maja 2006 r. o warunkach zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn. "zespół zabudowy jednorodzinnej zwartej i wolno stojącej z niezbędną infrastrukturą techniczną" została zmieniona trybie art. 155 k.p.a. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. przyjmując dla planowanej inwestycji nazwę: "zespół zabudowy mieszkaniowej zwartej i wolno stojącej z niezbędną infrastrukturą techniczną". W oparciu o tak zmienioną decyzję o warunkach zabudowy inwestor w dniu [...] czerwca 2007 r. uzyskał pozwolenie na budowę dla inwestycji pn.: "zespół zabudowy mieszkaniowej zwartej i wolno stojącej z niezbędną infrastrukturą techniczną (II etap)" i inwestycję tę zrealizował, ponadto zostało już wydane pozwolenie na jej użytkowanie. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdziło nieważność decyzji zmieniającej, decyzja ta zaś aktualnie jest przedmiotem innego postępowania sądowego. Powyższe okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji uzyskanej przez inwestora w dniu [...] kwietnia 2008 r. określającej warunki zabudowy dla odpowiadającej zrealizowanej inwestycji pn. "zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z infrastrukturą techniczną", jako bezprzedmiotowej, godzi w interes społeczny, bądź interes strony. Nie sposób zatem uznać, że Sąd I instancji dokonał błędnej subsumcji art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jako samoistnej podstawy prawnej dla wygaśnięcia decyzji. Uznając za nieusprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazać trzeba, że, wbrew wywodom skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. pozwalając na odczytanie toku rozumowania Sądu I instancji oraz umożliwiając dokonanie kontroli instancyjnej tego orzeczenia. Syntetyczne, choć klarowne, ujęcie problemu stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy nie oznacza naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. prowadzącego do uchybienia przepisowi art. 151 p.p.s.a. Nie sposób bowiem przyjąć, by szczegółowe odniesienie się do wszelkich kwestii podnoszonych w skardze skutkować mogło uwzględnieniem skargi. Zauważyć ponadto należy, że autor skargi kasacyjnej nie podejmuje nawet próby wywodzenia, iż brak szerszych rozważań dotyczących podnoszonych w skardze argumentów spowodował pominięcie okoliczności, których uwzględnienie doprowadziłoby do uwzględnienia skargi. Nie sposób również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., brak było bowiem przesłanek do przyjęcia przez Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również by doszło do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty jako nieusprawiedliwione nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło