VII SA/Wa 2134/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w [...] na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Z. J. W. prowadzącego działalność gospodarczą – [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. ([...]) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie dokonania wykładni prawnej przepisów ws. stacji kontroli pojazdów. Organ wskazał, że Z. J. W. zwrócił się o dokonanie wykładni prawnej art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 802). W odpowiedzi organ poinformował, że nie dokonuje interpretacji przepisów prawa, ponieważ obowiązek ten nie wynika z aktów normatywnych oraz wskazał podmioty uprawnione do świadczenia pomocy prawnej. Po kilkukrotnej wymianie korespondencji Z. J. W. wniósł o wszczęcie postępowania w tej sprawie uzasadniając wniosek interesem faktycznym i prawnym w uzyskaniu rzetelnych i wyczerpujących informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych które mogą mieć wpływ na ustalenie praw obowiązków strony w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. W dniu [...] maja 2012 r. organ wydał wskazane na wstępie postanowienie. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpoznając ponownie sprawę uznał, że interpretacja (wykładnia) art. 5 ust 3 ww. ustawy nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 1 p 1 kpa nie jest sprawą, w której postępowanie normuje kpa. Oznacza to, że nie jest możliwe wszczęcie postępowania w tej sprawie. Skargę na powyższe postanowienie złożył Z. J. W., wskazując że stanowisko Ministra jest błędne i narusza art. 6, 9 i 61 kpa. Zdaniem skarżącego organ jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, oraz winien czuwać nad tym aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udziela jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, jak stanowi art. 9 kpa. Sytuacja, w której znajduje się skarżący wyczerpuje wszystkie znamiona opisane w ww. przepisie. Skarżący jako właściciel Stacji Kontroli Pojazdów, któremu decyzją Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z [...].91.2011r. poświadczono, że jego stacja nie posiada wyposażenia i warunków lokalowych niezbędnych do dalszego funkcjonowania jest niewątpliwie stroną postępowania z uwagi na swój interes faktyczny i prawny (art. 28 kpa ). Okolicznością prawną mogącą mieć wpływ na zasadność ww. decyzji jest interpretacja art. 5 ust 3 ustawy z 22 maja 2009r. o zmianie ustawy Prawo o Ruchu Drogowym. Od interpretacji tego przepisu zależy, czy skarżący mógł do 31 grudnia 2015 r. wykonywać badania techniczne poświadczenia, o którym mowa w art. 83 ust 3 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. To zaś może skutkować poniesieniem bądź nieponiesieniem szkody przez skarżącego z powodu nieznajomości prawa (brakiem jego wykładni lub właściwej interpretacji). Odmowa udzielenia ww. wyjaśnień i wskazówek narusza art. 9 w zw. z art. 6 kpa. Odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie narusza także art. 61 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa. Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie dokonania wykładni art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż stanowisko organu odpowiada prawu. Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że przedmiotem postępowania administracyjnego ogólnego są sprawy rozstrzygane decyzją administracyjną, jak stanowi art. 1 pkt 1 kpa. Indywidualny charakter sprawy, to taki który dotyczy imiennie oznaczonego podmiotu oraz jego konkretnych praw i obowiązków określonych w przepisach prawa. Tylko w sytuacji, gdy z przepisów prawa materialnego wynika umocowanie organu administracji do prowadzenia postępowania administracyjnego o charakterze jurysdykcyjnym, organ władny jest rozstrzygnąć sprawę przez wydanie decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt. 1 i 2 kpa, warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej...(vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2012r., IV SA/Po 1011/11, LEX nr 1139584). Dodać przy tym trzeba, że cecha indywidualności sprawy rozstrzyganej przez organ administracyjny pozwala na odróżnienie przypadków podejmowania aktu administracyjnego generalnego oraz indywidualnego. Akt administracyjny generalny, nawet nazwany decyzją, będzie dotyczył określonych abstrakcyjnie adresatów oraz tak samo oznaczonych praw lub obowiązków. Nie będzie realizowany tylko w jednorazowym zastosowaniu (por. w. Chróścielewski - Akt administracyjny generalny, Łódź 1044, s 101-105). W powyższym kontekście, po wniesieniu przez osobę fizyczną żądania wszczęcia określonego postępowania administracyjnego, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokonanie oceny formalnej i procesowej wniesionego podania. Przez ocenę formalną należy rozumieć sprawdzenie, czy podanie odpowiada wymaganiom formalnym dla tego rodzaju pisma, art. 63 § 1 kpa Natomiast przez ocenę procesową, należy rozumieć stwierdzenie istnienia przesłanek koniecznych do wszczęcia postępowania (art. 1 pkt 1 i art. 28 kpa), w tym także ustalenie zdolności organu do prowadzenia postępowania w tej sprawie i wydania stosownej decyzji (art. 19 i art. 27 kpa). W przypadku ustalenia, że sprawa objęta podaniem nie dotyczy sprawy indywidualnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa, zachodzi bezwzględna przeszkoda do wszczęcia postępowania. W takiej sytuacji organ zobligowany jest do wydania postanowienia, w trybie art. 61 a kpa o odmowie wszczęcia postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skarżący domagał się bowiem dokonania wykładni - interpretacji art. 5 ust 3 cyt. ustawy z 22 maja 2009r. o zmianie ustawy Prawo o Ruchu Drogowym, wywodząc ten obowiązek z treści art. 9 kpa. Skarżący podał, że od interpretacji tego przepisu zależy czy mógł on we wskazanym okresie wykonywać badania techniczne poświadczenia, o którym mowa w art. 83 ust 3 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Interpretacja art. 5 ust 3 ww. ustawy nie jest rodzajem sprawy prowadzonej w oparciu o przepisy kpa. Takiego obowiązku nie nakłada bowiem na organy żaden przepis ustawy procesowej. Nie jest to zatem sprawa o charakterze indywidualnym rozstrzygana przed organami administracji publicznej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa. Obowiązek ten nie wynika również z art. 9 kpa, jak wywodził skarżący. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że okolicznością prawną mogącą mieć wpływ na zasadność decyzji jest udzielanie stronie należytej i wyczerpującej informacji przez organ administracji w konkretnej sprawie, które należy odróżnić od doradztwa prawnego. Przepis art. 9 kpa nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa. Nie może być też utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2010r., II SA/Po 260/10, LEX nr 757173, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 kutego 2011r., II SA/Bd 1445/10, LEX nr 1085607). Obowiązek informowania stron, określony w art. 9 kpa, nie oznacza wymogu udzielania stronie porad prawnych o konsekwencjach zaistnienia hipotetycznych stanów faktycznych dotyczących jej sytuacji prawnej, w szczególności gdy określone okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego z udziałem strony (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 lutego 2012r., II SA/Gd 772/11, LEX nr 1123183). Przepis art. 9 kpa nie nakłada na organ administracji obowiązku dokonywania wykładni, czy interpretacji przepisów prawa. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu, toczącym się przed Dyrektorem Transportowego Dozoru Technicznego, w trybie art. 83 ust. 3 pkt 5 ustawy Prawo o uchu drogowym, skarżący mógł kwestionować w drodze przysługujących mu środków zaskarżenia, a następnie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W świetle przedstawionej argumentacji, jako prawidłowe należało ocenić stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmawiające, na podstawie art. 61 a kpa wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.