I GSK 345/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 896/12 w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Objętym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. odrzucił skargę J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd i instancji wskazał, że J. J. reprezentowany przez adwokata M. S., pismem z dnia [...] września 2012 r. wniósł do WSA w Sz. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Z uwagi na podpisanie skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie dołączył odpisu pełnomocnictwa, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 11 października 2012 r. wezwał adw. M. S. do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wyżej wskazane wezwanie zostało doręczone w dniu 16 października 2012 r. Wykonując wezwanie, adwokat M. S. w dniu 25 października 2012 r. przesłał oryginał pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty od skargi. Wobec uzupełnienia braków formalnych skargi z uchybieniem terminu, Sąd wezwał J. J. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie lub nadesłanie odpisu skargi podpisanego przez skarżącego – w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. Jednocześnie Sąd pouczył, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie, spowoduje jej odrzucenie. Nadto w wezwaniu wskazano, że wprawdzie w dniu 19 października 2012 r. został ustanowiony pełnomocnik jednak nie był on umocowany do działania w imieniu skarżącej w dniu sporządzenia i wniesienia skargi tj. 10 września 2012 r. Wobec powyższego poinformowano skarżącego, że skarga będzie podlegała odrzuceniu. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 12 listopada 2012 r. Natomiast w dniu 26 listopada 2012 r. organ przekazał skierowaną do organu skargę uzupełnioną o podpis skarżącego. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarga powinna spełniać wymagania określone w art. 46 p.p.s.a.. Takim niezbędnym warunkiem dla skutecznego wniesienia skargi jest m.in. złożenie podpisu przez osobę, która to pismo wnosi. Brak własnoręcznego podpisu jest brakiem formalnym skargi, a nieusunięcie tego braku w zakreślonym terminie przez skarżącego, prowadzi do odrzucenia skargi przez Sąd, jako niedopuszczalnej. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi doręczono J. J. w dniu 12 listopada 2012 r. Zatem w dniu 19 listopada 2012 r. upłynął 7-dniowy termin do podpisania skargi, czego strona nie uczyniła w wyznaczonym terminie. Sąd podkreślił przy tym, że o zachowaniu terminu do wniesienia pisma procesowego (skargi), w przypadku wniesienia pisma za pośrednictwem organu zamiast wprost do sądu, decyduje data nadania tego pisma przez organ do właściwego sądu. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, gdyż nie uzupełniono jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. W skardze kasacyjnej J. J. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi, mimo uzupełnienia jej braków formalnych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Sz. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wezwanie z dnia 7 listopada 2012 r. stoi w sprzeczności z art. 49 p.p.s.a. i art. 6 p.p.s.a. W piśmie podano dwa rygory, jak też zaniechano wskazania na jaki adres i do jakiego organu skarżący powinien przesłać skargę lub w jakiej siedzibie ją podpisać. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi "ustawa stanowi inaczej", ponieważ z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi. W sytuacji gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. W orzecznictwie wskazywano, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym (warunkiem jest zatem, aby pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądami administracyjnymi). Wniosek taki wyprowadzono z treści art. 133 § 1 (mającego z mocy art. 166 p.p.s.a. zastosowanie także do postanowień), nakazującego sądowi wydawanie orzeczeń na podstawie akt sprawy, przez które należy rozumieć zarówno akta sądowe, jak i akta z postępowania administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 450/06, z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 286/08, por. także J.P. Tarno: "Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, Wydanie 3, str. 135). Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że J. J. reprezentowany przez adwokata M. S. wniósł do Sądu I instancji skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ponieważ pełnomocnictwo zostało przesłane z uchybieniem terminu w związku z powyższym Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia skargi podpisanej przez skarżącego w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W ocenie Sądu I instancji skarżący również uchybił tej czynności w związku z powyższym Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę. Uznać należy, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji było nieprawidłowe, gdyż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się skuteczne pełnomocnictwo z dnia 12 lipca 2012 r. udzielone adw. M. S. przez J. J. do występowania w sprawie wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (k. 26-28 akt administracyjnych). Nie istniały zatem podstawy do wezwania przez WSA prawidłowo ustanowionego pełnomocnika strony skarżącej, aby ponownie przedłożył dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Z tych powodów zaskarżone postanowienie z [...] grudnia 2012 r. o odrzuceniu skargi było nieprawidłowe i podlegało uchyleniu. Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę wymienione wyżej dokumenty i uznając ich skuteczność procesową nada dalszy bieg prawidłowo wniesionej skardze. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekł, ponieważ o zwrocie kosztów, stosownie do przepisu art. 209 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 tej ustawy. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i 204 ustawy wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).