II SA/Bk 758/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. o wznowienia postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 350/12 ze skargi wyżej wymienionego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2. przyznać adwokatowi S. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego Z. S. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- II SA/Bk 758/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 350/12 tutejszy sąd prawomocnie oddalił skargę Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie potwierdzenia niewykonywania pracy na skutek represji politycznych. Wyrok uprawomocnił się w dniu 2 października 2012 r. – po upływie 30 dni od doręczenia go wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy (doręczenie miało miejsce dnia 30 sierpnia 2012 r.). W piśmie z dnia 12 września 2012 r. zatytułowanym "Wniosek o wznowienie postępowania" Z. S. wskazał, że nie otrzymał wezwania na rozprawę w dniu 9 sierpnia 2012 r. w sprawie dotyczącej zaliczenia mu okresów nieskładkowych do stażu ubezpieczeniowego i "na tej podstawie występuje o wznowienie postępowania". W uzasadnieniu wniosku zarzucił sądowi, że ten nie stwierdził rażącego naruszenia prawa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, polegającego na przyznaniu jego żonie zasiłku rodzinnego zamiast renty inwalidzkiej dla niego. Wskazał, że tego błędu nie dopatrzył się również ustanowiony z urzędu adwokat, który nie zaskarżył wyroku. Zarządzeniem z dnia 3 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do wskazania, na jakiej podstawie zostało oparte żądanie wznowienia postępowania. Zakreślono termin siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie (k. 13). Pełnomocnik skarżącego nie wskazał podstaw wznowienia w zakreślonym terminie, natomiast występował do strony o podanie podstaw żądania wznowienia (k. 15). Zostały one wskazane w piśmie skarżącego z dnia 12 października 2012 r. (k. 19). Wyjaśnił on, że wystąpił o wznowienie na podstawie "nieprzedstawienia dowodów zwolnienia mnie z pracy i niewezwania na rozprawę". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona w sprawie niniejszej skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Skarga o wznowienie, aby mogła zostać merytorycznie rozpoznana, powinna spełniać określone wymagania formalne, które wymienia przepis art. 279 p.p.s.a., w tym powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie, wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Przy czym niezachowanie co najmniej jednego z powyższych wymogów powoduje niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Natomiast stosownie do treści art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Zauważyć należy, że sformułowane w rozpoznawanej sprawie żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 350/12 opiera się na twierdzeniu, że skarżący: nie został wezwany na rozprawę, na której wydano powyższy wyrok, sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez ZUS, pełnomocnik wyroku nie zaskarżył. Z pisma precyzującego z dnia 12 października 2012 r. wynika nadto, że żądanie wznowienia oparte jest na twierdzeniu nieprzedstawienia dowodów i niewezwania strony na rozprawę. W ocenie sądu, mimo braku jasno sformułowanej podstawy wznowienia, skarżący opiera swoje żądanie na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania oraz nie była należycie reprezentowana). Tak wskazane podstawy wznowienia sformułowane w skardze i w piśmie uzupełniającym nie zachodzą w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W przypadku powołania podstawy wznowienia polegającej na "pozbawieniu możności działania" muszą zajść trzy warunki: w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, strona została pozbawiona możności działania bez własnej winy oraz bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa. Nadto zarzucając pozbawienie możności działania wnoszący skargę o wznowienie postępowania nie tylko winien uprawdopodobnić ten zarzut, ale przede wszystkim wskazać konkretne przepisy prawa, wskutek naruszenia których został pozbawiony możności działania (vide postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., II OSK 2637/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Natomiast "brak należytej reprezentacji" zachodzi przykładowo, gdy strona będąca osobą fizyczną nie posiada zdolności do czynności prawnych i z tej przyczyny powinna być reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, który jednak w postępowaniu nie występował w jej imieniu. Natomiast nie może wystąpić ta podstawa, gdy strona jest reprezentowana – jak w sprawie II SA/Bk 350/12 - przez profesjonalnego pełnomocnika (vide postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 9 października 2012 r., II SA/Bk 632/12, CBOSA oraz powołane w nim orzecznictwo). Nie stanowi wskazania ustawowej podstawy wznowienia postępowania, polegającej na "pozbawieniu możności działania" i "braku należytej reprezentacji", powołanie przez stronę okoliczności niewezwania jej do osobistego stawiennictwa na rozprawę i niezawiadomienia jej o niej osobiście, gdy takie zawiadomienie wysłano ustanowionemu pełnomocnikowi, który następnie uczestniczył w rozprawie i zapoznał się z pisemnym uzasadnieniem wyroku – na jego wniosek sporządzonym. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie II SA/Bk 350/11, w której skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy. To wskazany pełnomocnik był zawiadomiony o terminie rozprawy (vide k. 43, 45 akt II SA/Bk 350/12) oraz był na niej obecny osobiście (k. 48 akt II SA/Bk 350/12), jak również po wydaniu wyroku złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, które zostało mu doręczone w dniu 30 sierpnia 2012 r. (k. 60 akt II SA/Bk 350/12). Zdaniem sądu reprezentowanie strony przez profesjonalnego pełnomocnika, nawet gdy działa on nieudolnie lub niewłaściwie, wyklucza w ogóle możliwość wystąpienia podstawy wznowienia z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. polegającej na braku należytej reprezentacji (vide postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 27 maja 2010 r., II SA/Gl 50/10, CBOSA oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 621). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu odrzucającym skargę o wznowienie z dnia 28 września 2010 r., jeśli strona nie została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to nie sposób uznać, że była ona pozbawiona możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa (I FSK 1051/09, CBOSA). Zauważyć należy, że z akt postępowania II SA/Bk 350/12, ani z pism złożonych przez samego skarżącego do sprawy niniejszej nie wynika, iż istniały przeszkody do podejmowania przez niego czynności procesowych. Stąd też nie można przyjąć, że mógł zostać pozbawiony możności działania, a w konsekwencji, że okoliczności przez niego wskazane stanowią podstawę wznowienia postępowania. Ze złożonych przez skarżącego pism procesowych nie wynika również, by oprócz wyżej wymienionych okoliczności powoływał on inne, które mogłyby stanowić podstawę wznowienia. W szczególności niezadowolenie z treści wyroku nie stanowi podstawy wznowienia, a to z uwagi na możliwość złożenia skargi kasacyjnej od wyroku, w której powinny być zawarte zarzuty odnośnie procedowania sądu i merytorycznej treści jego orzeczenia. Mając na uwadze brak ustawowych podstaw wznowienia postępowania – skarga podlegała odrzuceniu w oparciu o art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy orzeczono w pkt 2. postanowienia na podstawie art. 250 §18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).