I SAB/Wa 373/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. R., W. R. i I. E. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku J. R. z dnia 16 czerwca 2010 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ul. [...] o powierzchni [...] m2 oznaczonej nr [...] wydzielonej z nieruchomości hipotecznej pod nazwą [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J. R., W. R. i I. E. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. R., W. R. i I. E. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nie rozpoznaniem przez organ kwestii odszkodowania za nieruchomość położoną w rejonie ulic [...] w W., oznaczoną hip. jako "[...] o powierzchni [...] m2. W uzasadnieniu skargi strony wyjaśniły, że podaniem z dnia 31 maja 2010 r., złożonym w biurze podawczym Urzędu [...] w Wydziale [...] zwrócili się do Prezydenta [...] o podjęcie w trybie art. 215 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102, poz. 651 ze zm.) o przyznanie odszkodowania z tytułu pozbawienia faktycznej możliwości władania działką położoną w W. w rejonie ulic [...] oznaczoną nr [...] wydzieloną z nieruchomości hipotecznej pod nazwą " [...]" . Pismem z dnia 15 listopada 2011 r., do sprawy zostały złożone opracowania geodezyjne geodety uprawnionego mgr inż. A. R. wraz z mapami sytuacyjnymi nieruchomości hipotecznej pod nazwą "[...] ", obejmujące wszystkie dawne działki hipoteczne na tle obecnego podziału ewidencyjnego. Z uwagi na to, że brak było jakichkolwiek informacji na temat prowadzonego postępowania jak również nie rozpatrzono sprawy pomimo upływu wyznaczonego terminu, skarżący skierowali do Wojewody [...] zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. Organ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin trzymiesięczny na podjęcie rozstrzygnięcia. Jeszcze przed wydaniem postanowienia przez Wojewodę [...] pismem z dnia 19 marca 2012 r., Prezydent [...] poinformował strony, że wyda decyzję w sprawie do dnia 30 czerwca 2012 r. Skarżący podkreślili jednak, że pomimo upływu terminu wyznaczonego przez organ nadzorczy, jak również pomimo upływu dodatkowego terminu wyznaczonego do dnia 30 czerwca 2012 r., Prezydent [...] do dnia wniesienia skargi nie podjął rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. Powyższa bezczynność narusza przepisy k.p.a., jest nieuzasadniona, jak również nie została przez organ wyjaśniona. Przekazując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w piśmie z dnia 6 września 2012 r., nr [...] Prezydent [...] wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania zgromadzono szereg materiałów mających określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 u.g.n. W związku z trudnościami w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą działką, pismem z dnia 6 września 2012 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie prawnym i przewidywanym terminie zakończenia postępowania, który wyznaczono na dzień 30 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stan faktyczny sprawy jest między stronami niesporny. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowo- administracyjnym podkreśla się z kolei, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, iż od dnia wystąpienia przez skarżących z wnioskiem z dnia 11 maja 2010 r. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, do dnia złożenia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Prezydent [...] nadal nie podjął rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. Skarżący złożył zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie, które postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na załatwienie sprawy wynoszący 3 miesiące. Następnie organ informował w piśmie z dnia 19 marca 2012 r. o konieczności zebrania materiału dowodowego i o tym, że decyzja w sprawie wydana zostanie w terminie do dnia 30 czerwca 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ powołał się na trudności w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawiana działką. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] uchybił powołanym wyżej przepisom k.p.a. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco interesował się sprawą. Zaznaczyć przy tym należy, że wystosowanie pism informujących o niemożności załatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej załatwienia, nie można uznać za czynności zmierzające do zakończenia sprawy. Podawane natomiast w powyższych pismach przyczyny nie załatwienia sprawy w terminie konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, w żaden sposób nie usprawiedliwiają bezczynności organu. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. organ został zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 2 miesięcznym od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. Wyznaczając taki termin Sąd uznał, że będzie on wystarczający do zakończenia postępowania w sprawie. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność, choć naganna nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak już to wyżej wskazano z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia wpłynięcia wniosku, do dnia wyrokowania organ podejmował działania w sprawie . W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.