II SA/Po 875/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-12-18
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy ponad 10 m², będący altaną ogrodową, może zostać zakwalifikowany jako obiekt małej architektury, nie wymagający zgłoszenia budowy?Ratio decidendi
Altana ogrodowa o powierzchni zabudowy ponad 10 m², nawet jeśli służy celom rekreacyjnym, nie może być traktowana jako obiekt małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Budowa takiej altany wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a jej wzniesienie bez wymaganego zgłoszenia skutkuje obowiązkiem nałożenia przez organ rozbiórki obiektu na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. W związku z tym umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przez organ I instancji było błędne.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego przez E. K.-M. i G. M. obiektu budowlanego – budynku gospodarczego z altaną na terenie działki. Organ uznał, że obiekt ten, o powierzchni zabudowy ponad 10 m², należy zakwalifikować do obiektów małej architektury, co nie wymagało zgłoszenia. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając obiekt za budynek gospodarczy z altaną, wymagający zgłoszenia. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organu II instancji, zarzucając błędną kwalifikację obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi E. K.-M. i G. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję z dnia [...] 2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Uchyloną decyzją organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "kpa") umorzył jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania przez E. [...]-M. i G. M. bez wymaganego prawem zgłoszenia obiektu budowlanego – budynku gospodarczego z altaną na terenie działki nr [...] w [...],[...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie wydane w I instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. podniósł, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] września 2011 r. stwierdził na wyżej opisanej nieruchomości fakt pobudowania przez inwestorów E. [...]-M. i G. M. na terenie ogródka przydomowego przed lokalem mieszkalnym nr [...] obiektu budowlanego, wykonanego i usytuowanego w następujący sposób: na podłożu betonowym (posadzkę z płytek wykonano w kwietniu 2011 r.) zamontowano (wykonano na przełomie lipca i sierpnia 2011 r.) obiekt o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym [...], część obiektu jest zabudowana – wydzielona ściankami osłonowymi drewnianymi, a część jest tylko zadaszona ze ścianką ażurową od strony sąsiedniego ogródka; odprowadzanie wody z dachu rynnami i rurami spustowymi PCV na teren ogródka przy lokalu nr [...]; dłuższym obiekt ten usytuowany jest wzdłuż granicy między wydzielonymi ogródkami przynależnymi do poszczególnych lokali mieszkalnych (od nr [...] do nr [...]), w odległości ok. 70 cm [od granicy]; krótszym bokiem część niezabudowana obiektu usytuowana jest równolegle do zewnętrznej ściany budynku wielorodzinnego – słupki konstrukcyjne w odległości 43 i 51 cm od ściany budynku; drewniana konstrukcja z krawędziaków montowana jest [do] podłoża betonowego łącznikami z blachy stalowej ocynkowanej. Organ wskazał na następujące parametry obiektu: długość 4,[...] m (5,[...] m wraz z rynnami), w tym długość części niezabudowanej 2,[...] m; szerokość maksymalna (cześć zabudowana) 2,[...] m, szerokość minimalna (część tylko zadaszona obiektu) 1,[...] m; wysokość minimalna(okap) 1,[...] m od strony frontowej i 1,[...] m od strony budynku mieszkalnego, wysokość maksymalna w kalenicy 2,[...] m; powierzchnia zabudowy gruntu: 6,[...] m² (cześć zabudowana) i 4,[...] m² (część zadaszona), razem 10,[...] m²; kubatura łączna ok. 22 m³. Podniósł, że obiekt został wykonany dla celów rekreacji codziennej i utrzymania ogródka (przechowywanie narzędzi ogrodniczych, zabawek).
Wskazując, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego obiektu nie przekracza 25 m², organ stwierdził, iż w przypadku zakwalifikowania tego obiektu jako budynku gospodarczego z altaną, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jego wzniesienie nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak wymaga zgłoszenia. Natomiast obiekt budowlany zakwalifikowany do kategorii obiektów małej architektury, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę, a jeśli nie jest usytuowany w miejscu publicznym również nie wymaga zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu (art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego).
Organ wyjaśnił również, że ogródki przydomowe przy lokalach znajdujących się na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego na kontrolowanej działce nie są wyodrębnione geodezyjnie, jednakże każdoczesnemu właścicielowi lokalu nr [...] do wyłącznego używania przypada część wspólnej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 1[...] m², z przeznaczeniem na ogródek przydomowy.
Zdaniem organu, wobec nieprecyzyjnych definicji obiektów budowlanych, w tym zwłaszcza obiektu małej architektury w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, należy kluczowym kryterium uczynić przeznaczenie i wielkość obiektu. Gabaryty obiektu w porównaniu do wielkości głównego obiektu i otaczającej przestrzeni pozwalają na ocenę, że pobudowany obiekt jest obiektem niewielkim: powierzchnia zabudowy stanowi 0,51% powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] oraz 0,13% powierzchni nieruchomości, kubatura obiektu stanowi ok. 0,15% kubatury obiektu mieszkalnego. Nie bez znaczenia jest też fakt, że obiekt jest konstrukcją lekką, w części ażurową konstrukcją drewnianą, a nie masywną konstrukcją betonową czy murową. W ocenie organu przedmiotowy obiekt można zakwalifikować do obiektów małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Część obiektu stanowiąca zadaszony taras jest obiektem użytkowym służącym niewątpliwie rekreacji codziennej mieszkańców (zabawa, wypoczynek), z kolei część zabudowana ściankami drewnianymi spełnia definicją obiektu służącego utrzymaniu porządku (przechowywanie narzędzi ogrodniczych i sprzętu ogrodniczego), jak również rekreacji i wypoczynkowi (przechowywanie sprzętu sportowego, rekreacyjnego i wypoczynkowego).
Z powyższego organ wyprowadził wniosek, że nie istnieje przedmiot postępowania w postaci budynku gospodarczego z altaną, bowiem ustalony w postępowaniu obiekt należy zakwalifikować do obiektów małej architektury, który w świetle przepisów art. 3 pkt 4, art. 29 ust. 1 pkt 22 i art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia. Wobec tego postępowanie organ uznał za bezprzedmiotowe, które należy umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł R. W., którego Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za stronę postępowania pomimo występowania w sprawie Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego [...] w [...] (w tym zakresie organ w uzasadnieniu odwołał się do art. 28 kpa i przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).
Powołując się na stanowisko orzecznictwa, organ II instancji stwierdził, że indywidualny interes prawny wnoszącego odwołanie nabywcy lokalu mieszkalnego nr [...] [odrębnej własności lokalu] w wyżej opisanym budynku wynika z ograniczonego prawa rzeczowego w postaci prawa do wyłącznego używania części wspólnej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 1[...] m², z przeznaczeniem na ogródek przydomowy, a wynikającego z aneksu z dnia 12 maja 2009 r. do umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] z dnia 7 maja 2009 r. Organ przywołał w tym zakresie także przepisy art. 251 i art. 252 Kodeksu cywilnego.
W odwołaniu strona zakwestionowała sposób zakwalifikowania spornego obiektu do kategorii obiektów małej architektury, podnosząc, że obiekt ten jest altaną, do której zastosowanie znajduje art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto wskazała na kolidowanie wykonanej zabudowy z planowanym przekształceniem garażu w pomieszczenie mieszkalne (kwestia dostępu światła słonecznego, przesłaniania widoku, zacieniania), względy estetyczne i bezpieczeństwa pożarowego (wykonanie obiektu z materiałów łatwopalnych) oraz kwestie odprowadzania wody opadowej z rynny przedmiotowego obiektu.
Organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany uznać należy za obiekt gospodarczy z altaną, nie zaś za obiekt małej architektury. Przedstawiając słownikową – w braku ustawowej – definicję (Internetowy Słownik Języka Polskiego – www.sjp.pwn.pl, Encyklopedia Internetowa – wikipedia.pl) altany, organ stwierdził, że takie właśnie przeznaczenie ma zadaszona część przedmiotowego obiektu ze ścianką ażurową. Przedmiotowy obiekt gospodarczy z altaną o powierzchni ponad 10 m² nie jest żadnym z obiektów wymienionych w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, w tym nie jest obiektem architektury ogrodowej (lit. b), ani obiektem użytkowym służącym rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (lit. c), gdyż nie jest to obiekt podobny do [niewielkich] obiektów typu huśtawka, drabinka lub piaskownica, przykładowo wskazanych w tym przepisie. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał poglądy wyrażone w orzecznictwie, że w pojęciu obiektu małej architektury nie mieści się pojęcie altan. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że budowa przedmiotowego obiektu wymagała dokonania jej zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W związku z tym zastosowanie winna znaleźć procedura, o której mowa w art. 49b tej ustawy.
W skardze na decyzję organu II instancji inwestorzy domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów poprzez błędne zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu budowlanego jako obiektu gospodarczego z altaną oraz poprzez niezbadanie wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy przy kwalifikowaniu obiektu budowlanego jako obiektu małej architektury. W ocenie skarżących katalog obiektów małej architektury nie stanowi katalogu zamkniętego, bowiem posłużenie się w tym przepisie pojęciem "w szczególności" wprost wskazuje na jego otwarty charakter, zatem nie jest wykluczone tworzenie innych grup obiektów małej architektury oprócz wyraźnie wskazanych przez ustawodawcę, ponadto ustawodawca nie wprowadził w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego pojęcia "niewielkich rozmiarów". Zdaniem skarżących organ nie wziął pod uwagę wielkości obiektu i otaczających obiekt budowli, wielkości terenu, na którym obiekt posadowiono, konstrukcji i przeznaczenia obiektu. Wskazując na fakt, że sporny obiekt spełnia funkcję rekreacyjną (znajduje się w nim huśtawka składająca się ze sznurka i siedziska, która służy codziennej rekreacji dzieci), skarżący stwierdzili, że w tym zakresie można zaliczyć go do grupy obiektów, o której mowa w art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał argumentacje i wnioski skargi. Zakwestionował przy tym ustalenia organów, jakoby interes prawny uczestnika postępowania R. W. wynikał z prawa użytkowania, natomiast w przedmiotowej sprawie uczestnikowi temu przysługuje wyłącznie prawo do korzystania z części rzeczy wspólnej, z wyłączeniem innych osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zaskarżone rozstrzygnięcie – decyzja kasacyjna Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą została uchylona decyzja organu I instancji o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego – budynku gospodarczego z altaną pobudowanego przez skarżących na terenie działki nr [...] w [...],[...].
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że trafne jest uznanie przez organy nadzoru budowlanego za stronę postępowania, a zatem i za podmiot legitymowany do wniesienia odwołania, obok Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] – wspólnoty określonej w art. 6 ustawy o własności lokali – R. W., który jako nabywca (wraz z [...]) odrębnej własności lokalu nr [...] w wyżej opisanym budynku legitymuje się uprawnieniem do wyłącznego używania części wspólnej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 1[...] m².
Oceniając kwestię legitymacji do wystąpienia w postępowaniu administracyjnym uprawnionych podmiotów, podkreślić trzeba, że działania wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej w okolicznościach niniejszej sprawy przez Zarząd Wspólnoty dotyczą, co do zasady[,] nieruchomości wspólnej określonej przez art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, co wynika wprost z przepisów rozdziału 4 tej ustawy, a w szczególności z jej art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3. Niewątpliwie jednak każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może mieć swój własny interes prawny, podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jak i na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. Nie można zatem wywodzić generalnego wniosku, że we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a błędem byłoby automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. Skoro, więc działania wspólnoty [...] dotyczą nieruchomości wspólnej, to każdy właściciel lokalu stanowiącego w myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie. Jeśli bowiem członek wspólnoty wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota (tak NSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 729/09 i powołane tam orzecznictwo – wyrok dostępny w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, na co zwrócił uwagę pełnomocnik skarżących, nabywcy tego lokalu nie przysługuje prawo użytkowania (ograniczone prawo rzeczowe uregulowane w przepisach art. 252 i nast. Kodeksu cywilnego) nieruchomości (nawet ograniczone do jej oznaczonej części), lecz rodzaj uprawnienia tożsamego z podziałem quo ad usum (podział co do korzystania). Zagadnienie to nie ma jednakże większego znaczenia, bowiem istotne jest to, że każdoczesnemu nabywcy lokalu nr [...] (odrębnej własności lokalu mieszkalnego) przysługuje prawo do wyłącznego używania wyraźnie określonej części nieruchomości wspólnej stanowiącej ogródek przydomowy. Zapis zawarty w § 2 aneksu z dnia [...] 2009 r. do umowy sprzedaży (akt notarialny nr Rep. [...]) z dnia [...] 2009 r. nr Rep. [...] wprost na to wskazuje. Ustanowienie takiego uprawnienia w drodze umowy (stosunku zobowiązaniowego) nie powoduje, że z tego faktu strona nie może wywodzić swojego interesu prawnego. Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa, mogą być bowiem nie tylko przepisy prawa budowlanego, czy szerzej prawa administracyjnego, ale również innych gałęzi i dziedzin prawa, w tym także prawo cywilne (nie tylko prawo rzeczowe, ale również prawo zobowiązań). Istotne jest, aby pomiędzy sytuacją prawną danego podmiotu, a przedmiotem postępowania istniał związek polegający na tym, że akt stosowania obowiązującej normy prawa materialnego może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 2016/06, Lex 505371oraz z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt IOSK 1559/06, Lex 385385).
Sposób zagospodarowania i wykonana zabudowa ogródka przydomowego na niewyodrębnionej geodezyjnie części nieruchomości wspólnej, ale oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 1[...] m² i przypisanej każdoczesnemu właścicielowi lokalu nr [...] do wyłącznego używania, niewątpliwie może wpływać na sposób korzystania, zagospodarowania i możliwość zabudowy sąsiadującego z tą częścią nieruchomości, a bliźniaczo wydzielonego do wyłącznego korzystania przez każdoczesnego właściciela lokalu nr [...], ogródka przydomowego oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni 1[...] m². Wnoszący odwołanie wskazał też w uzasadnieniu tego środka zaskarżenia m.in. na kolidowanie wykonanej zabudowy z planowanym przez niego przedsięwzięciem (przekształcenie garażu w pomieszczenie mieszkalne), względy bezpieczeństwa pożarowego (wykonanie obiektu z materiałów łatwopalnych) oraz zwrócił uwagę na przedostawanie się wody opadowej z rynny przedmiotowego obiektu na teren jego ogródka.
Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdza, że jest ono trafne i w pełni opiera się na niespornych ustaleniach faktycznych poczynionych w sprawie przez organy nadzoru budowlanego.
Przepis art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) stanowi, że przez obiekty małej architektury należy rozumieć w szczególności: obiekty kultu religijnego jak kapliczki, krzyże przydrożne, figury (lit. c), posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej (lit. b), obiekty użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (lit. c).
Co się tyczy pojęcia altany stwierdzić należy, że wprawdzie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ani żaden inny przepis tej ustawy wprawdzie nie definiuje pojęcia altany, jednakże ustawa Prawo budowlane posługuje się nim. Altana, jako obiekt budowlany została wymieniona w art. 29 ust.1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego. W pkt 2 altana wymieniona jest wśród takich obiektów jak wolno stojący parterowy budynek gospodarczy, wiata lub ogród zimowy. Brak w przepisach Prawa budowlanego wiążącej definicji legalnej "altany" powoduje, że należy znaczenia tego pojęcia szukać w języku polskim powszechnie używanym. W Słowniku języka polskiego pod redakcją W. Doroszewskiego, PWN, Warszawa 1958, altana to "lekki, przewiewny budyneczek w ogrodach i parkach, często obsadzony roślinami pnącymi", z kolei w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją S. Dubiesza, PWN, Warszawa 2006, altana to "niewielka budowla ogrodowa, zwykle drewniana o ażurowych ścianach, służąca do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem".
W ocenie Sądu definicja ustawowa obiektu małej architektury w żaden sposób nie nawiązuje do obiektu budowlanego, jakim jest altana, biorąc pod uwagę jej funkcje użytkowe, jako miejsce spotkań i odpoczynku o konstrukcji chroniącej przed deszczem i słońcem. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1502/09 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że ustawa Prawo budowlane, a zwłaszcza art. 29 ust. 1 pkt 2, altanę kwalifikuje w zależności od powierzchni zabudowy jako obiekt wymagający pozwolenia na budowę (o powierzchni zabudowy od 25 m²) lub jako obiekt wymagający zgłoszenia zamiaru budowy organowi architektoniczno-budowlanemu (o powierzchni zabudowy do 25 m²), wykluczając tym samym możliwość potraktowania niewielkich altan jako obiekty małej architektury ogrodowej w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, a więc nie wymagające ani pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia. Altana nie może być zakwalifikowana jako obiekt małej architektury w myśl art. 3 pkt 4 lit. b ustawy Prawo budowlane, to jest "inny obiekt architektury ogrodowej", lub też jako niewielki "obiekt użytkowy służący rekreacji codziennej" w myśl art. 3 pkt 4 lit. c tej ustawy przede wszystkim z tej przyczyny, że jednoznacznie art. 29 ust. ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy stanowi, że budowa altan o powierzchni do 25 m² nie wymaga pozwolenia na budowę, jednakże stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 budowa altan wymaga zgłoszenia.
W konsekwencji jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozbawione są argumenty skargi dotyczące rozmiarów przedmiotowego obiektu, albowiem w przypadku obiektu będącego altaną niezależnie od jego rozmiarów brak będzie prawnej możliwości zaliczenia go do obiektów małej architektury ogrodowej.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że obiekt budowlany, którego legalności dotyczy kontrolowane postępowanie administracyjne, to rodzaj altany ogrodowej. Powierzchnia zabudowy obiektu wykonanego przez inwestorów w przedmiotowej sprawie wynosi ponad 10 m² , a inwestorzy przedmiotowego obiektu nie uzyskali na jego wzniesienie pozwolenia na budowę ani nie dokonali zgłoszenia zamiaru jego budowy, co wynika z niespornych ustaleń organu I instancji. Ze względu na podobieństwo konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne z małym budynkiem gospodarczym i wiatą oraz powierzchnię nieprzekraczającą 25 m2 przedmiotowy obiekt budowlany winien być objęty dyspozycją przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zakwalifikowanie obiektu jako altany czy też – jak to określił organ II instancji – "budynku gospodarczego z altaną" nie ma z perspektywy powołanych przepisów doniosłego znaczenia, bowiem art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczy wszystkich obiektów wymienionych m.in. w art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a zatem wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2.
W konsekwencji do ustalonego stanu faktycznego zastosowanie winien znaleźć również przepis art. 49b ustawy Prawo budowlane, który w ust. 1 stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni odpowiednich dokumentów wymienionych w pkt 1-3). Brak było wobec tego podstaw do umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przyczyny wskazane przez organ I instancji nie znalazły potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i w przepisach prawa. Zakwalifikowanie obiektu budowlanego, którego dotyczyło postępowanie, jako obiektu małej architektury było całkowicie błędne i pozbawione oparcia w przepisach Prawa budowlanego.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie uznał, iż w sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość, w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, postępowania legalizacyjnego prowadzonego w stosunku do takiego obiektu budowlanego wymienionego w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, którego wykonanie wymagało uprzedniego dokonania zgłoszenia zamiaru jego budowy na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wobec tego organ odwoławczy trafnie zastosował w sprawie art. 138 § 2 kpa i wydał decyzję kasacyjną w odniesieniu do decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło