II SA/Ke 791/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) w K., po rozpatrzeniu odwołania W. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w K. z dnia [...], znak: [...] o umorzeniu z urzędu postępowania administracyjnego wszczętego w sprawie wykonanych robót budowlanych przy budowie przewodu kominowego w budynku gospodarczo-inwentarskim na terenie posesji w S., przy ul. D. 63, nr ewid. 1150. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W wyniku przeprowadzonej w dniach 12 i 19 stycznia 2009r. oraz 25 luty 2009r, na skutek interwencji W. K., kontroli na posesji położonej w S. przy ul. D. 63, pracownicy PINB w K. stwierdzili, że w jednym z pomieszczeń gospodarczych, tj. w tzw. kuchni letniej budynku gospodarczo-inwentarskiego, zamontowano kocioł grzewczy o bliżej nieokreślonej mocy, na paliwo stałe wraz z niezbędną armaturą, który dzięki rurom zakopanym w ziemi służy do ogrzewania przedmiotowego budynku gospodarczo-inwentarskiego i pobliskiego budynku mieszkalnego. Kocioł grzewczy został podłączony do przewodu dymowego. W pomieszczeniu nie stwierdzono żadnej wentylacji grawitacyjnej ani nawiewu. Na podstawie oświadczenia inwestora H. O. ustalono, że kocioł grzewczy został zamontowany w dniu 8.01.2009r., w miejscu uprzednio rozebranej kuchni kaflowej, przyłącze cieplne zostało zaś wykonane latem 2007 roku. Powyższe roboty budowlane zostały wykonane bez uprzedniego zgłoszenia i bez pozwolenia na budowę. Z przedłożonej w dniu 17.02.2009r. przez H. O. ekspertyzy technicznej istniejącego budynku gospodarczo-inwentarskiego z pomieszczeniem kotłowni, sporządzonej przez S. F., posiadającego uprawnienia budowlane o specjalności konstrukcyjno-budowlanej wynikało, że dla prawidłowego funkcjonowania pomieszczenia kotłowni należy w nim wykonać wentylację, nadmurować cegłą ceramiczną pełną istniejący komin z przewodem spalinowym do wysokości 1,20 m ponad istniejącą połać dachu, wykonać wentylację grawitacyjną z rur PCV Ø 150 wyprowadzoną ponad dach na wysokość 60 cm, wykonać nawiew w drzwiach o wymiarach 20 x 20 cm. Decyzją z dnia [...] PINB w K. nakazał H. O. wykonanie w terminie do 20.04.2009r. robót budowlanych wskazanych w ekspertyzie S. F.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB z dnia [...] Wykonanie nałożonych na inwestorkę obowiązków potwierdziła kontrola PINB w K. dokonana w dniu 25 maja 2009r. Wyrokiem Sądu Rejonowego (sygn. I C 14/10) z dnia 30 listopada 2011r., po rozpatrzeniu powództwa W. K. przeciwko H. O. o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń, pozwana została zobowiązana do zaprzestania emisji dymu i spalin z kotłowni zlokalizowanej w budynku gospodarczym znajdującym się na jej posesji w natężeniu przekraczającym przeciętną miarę, poprzez wyburzenie dotychczasowego komina kotłowni i w jego miejsce wybudowanie komina z cegły pełnej, wypalanej z gliny klasy 150 o wysokości 2,25 m ponad poziom kalenicy dachu kotłowni, założenie na krawędziach komina z kątownika 4 pionowych wzmocnień zewnętrznych o długości 1,8 m spiętych obejmami, jedna u podstawy komina, druga na wysokości 1,8 m, w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. W piśmie z dnia 16.04.2012r. W. K. zawiadomiła PINB w K. o popełnieniu przez H. O. samowoli budowlanej polegającej na rozbiórce części istniejącego komina w przedmiotowym budynku gospodarczym i nadbudowaniu tego komina w sposób niezgodny z wyrokiem Sądu Rejonowego. W związku z powyższym wniosła o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę komina. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 27.04.2012r. pracownicy PINB w K. stwierdzili, że w budynku gospodarczo-inwentarskim powyżej połaci dachowej wykonano nowy komin z cegły palonej, wzmocniony obejmami z kątowników. Na wykonane roboty zakończone w grudniu 2011r. H. O. nie uzyskiwała pozwolenia na budowę ani nie dokonywała zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót. Ustalenia powyższe spowodowały wydanie przez PINB w K. postanowienia z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego przewodu kominowego. Postanowienie to zostało uchylone w trybie zażaleniowym przez WINB postanowieniem z dnia W toku ponownego postępowania, w oparciu o przeprowadzoną w dniu 12.06.2012r przez organ I instancji kontrolę ustalono, że wysokość przedmiotowego komina wynosi 2,24 m, komin jest otynkowany nowym tynkiem, w pomieszczeniu kotłowni zamontowano kratkę wentylacyjną, a przewód wentylacyjny wyprowadzony jest ponad dach. Nadto w protokole sprawozdawczo-opiniodawczym z dnia 23.06.2012r. mistrz kominiarski H. B. potwierdził, że przewód kominowy został wykonany z prawidłowego materiału, tj. cegły czerwonej pełnej, zgodnie z Polskimi Normami, a komin został wyprowadzony ponad dach prawidłowo. Pomiary ciągu kominowego wykazały, że jest on prawidłowy. Powyższe okoliczności skutkowały wydaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. W odwołaniu od tej decyzji W. K. zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 105 k.p.a. Powołując się na wyrok NSA w sprawie II OSK 167/06 podniosła, że w niniejszej sprawie organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną wykonawczą. Wskazała ponadto, że roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego zapadłym w sprawie I C 14/10. W toku postępowania odwoławczego WINB nakazał organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego polegającego na uzupełnieniu protokołu sprawozdawczo-opiniodawczego. Uzupełniając ten protokół mistrz kominiarski H. B. stwierdził, że przewód kominowy został wykonany z cegły czerwonej – pełnej, wypalanej, klasy 150, zgodnie z Polską Normą PN 75/B-12001, przekrój przewodu kominowego dla kotła na paliwo stałe jest prawidłowy, wysokość przewodu kominowego zapewnia wyrzut spalin na bezpieczną wysokość, komin jest wykonany zgodnie z Polską Normą PN/B-10425, przewód kominowy jest drożny, ciąg prawidłowy, komin wyposażono w naciągi stabilizujące i wzmacniające jego konstrukcję. Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przyjmując kwalifikację komina jako urządzenia budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego uznał, że samowolne wykonanie robót budowlanych przy jego budowie skutkuje koniecznością zastosowania przepisów art. 50 i 51 cyt. ustawy. W pierwszej kolejności należało zatem rozważyć, czy zachodzą przesłanki do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego, a następnie decyzji o której stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, jako że roboty budowlane zostały wykonane, mając dodatkowo na uwadze wyrok Sądu Rejonowego z dnia 30 listopada 2011r. w sprawie o sygn. akt I C 14/10. Organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego podkreślając, że ratio legis tego przepisu polega na zagwarantowaniu zachowania spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie władzy. Celem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było ustalenie, czy roboty budowlane nakazane przez sąd powszechny zostały wykonane przez inwestora zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami, oraz czy nie zagrażają one życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, a w związku z tym, czy zachodzą przesłanki do nakazania wykonania przy przedmiotowym kominie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem WINB, organy administracji nie są natomiast uprawnione do badania, czy roboty budowlane zostały wykonane ściśle zgodnie z wyrokiem sądu powszechnego, albowiem ocena taka należy do sądowych organów egzekucyjnych. Organ wyjaśnił, że bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza brak możliwości wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. WINB stwierdził, że wykonane przez H. O. roboty budowlane związane z budową komina nie powodują żadnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, tym samym nie ma podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Stanowisko to organ oparł przede wszystkim na opinii mistrza kominiarskiego H. B. oraz na dokonanych w wyniku przeprowadzonej w dniu 12.06.2012r. kontroli ustaleniach, że wysokość komina wynosi 2,24 m, tj. zgodnie z Polską Normą PN-89/B-1054, przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Organ wskazał, że ani z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie I C 14/10, ani z opinii biegłych wydanych w tamtej sprawie nie wynika, aby komin miał zostać wyburzony i wykonany od podstaw również wewnątrz budynku. W opinii biegłego M.M. mowa jest o tym, że obejmy stalowe mają sięgać od podstawy komina (kalenicy dachu) do wysokości 1,70 m. W ocenie organu odwoławczego, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji powykonawczej, obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu nie może bowiem ograniczać się do nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ w ten sposób nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Nakaz nakładany w powyższym trybie nie ma charakteru procesowego i nie może służyć celom dowodowym (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. II OPS 2/10). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając tym rozstrzygnięciom naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 81c ust. 2, art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 84a ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego oraz art. 105, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organom oparcie się wyłącznie na opinii mistrza kominiarskiego H. B., tymczasem w jej ocenie aby stwierdzić, czy przedmiotowy komin został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami, oraz czy nie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź środowiska powinna zostać sporządzona w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ekspertyza rzeczoznawcy z zakresu budownictwa, gdyż kominiarz nie posiada odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z tego zakresu. W skardze powołano się na normę PN-89/B-10425, zgodnie z którą przed wykonaniem przewodu dymowego musi być sporządzona odpowiednia dokumentacja techniczna, na budowę komina o wysokości 2,25 m powinien być opracowany projekt konstrukcyjny wskazujący szczegółowo sposób zabezpieczenia komina przed przewróceniem, a na wykonanie stalowych obejm odpowiedni atest. Tymczasem w niniejszej sprawie nie zostały sporządzone żadne projekty, spawanie konstrukcji wsporczej odbyło się sposobem gospodarczym i nie dokonano jakiegokolwiek odbioru wykonanych prac. Ponadto wysokość komina licząc od kalenicy dachu wynosi tylko 1,94 m, a nie 2,24 m jak ustalił organ. Skarżąca zarzuciła organom pominięcie dowodów w postaci wyroku Sądu Rejonowego zapadłego w sprawie I C 14/10 oraz wydanych w tamtej sprawie opinii biegłych sądowych M.M. i L.S.. Podniosła, że Sąd Rejonowy nakazał wyburzenie komina i wybudowanie go na nowo w całości, a więc również wewnątrz budynku. Zdaniem skarżącej, umorzenie postępowania administracyjnego na tej podstawie, że komin został wykonany prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź środowisku jest rażąco sprzeczne z prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie I C 14/10. W skardze wskazano na wynikające z art. 365 § 1 k.p.c. związanie również organów administracji publicznej wyrokiem sądu powszechnego. Skoro więc sąd powszechny uznał, że istniejący komin został wykonany niezgodnie z przepisami i normami prawa budowlanego oraz nakazał inwestorowi wyburzenie całego komina, to organy nadzoru budowlanego nie mogą ustalać sprzecznie z prawomocnym wyrokiem, że wyburzenie tylko części komina ponad dachem i wykonanie fragmentu nowego komina w wysokości niższej niż to wynika z wyroku sądu, jest zgodne z przepisami i normami prawa budowlanego. Komin wewnątrz budynku pozostaje bowiem nadal wykonany z niewłaściwego materiału i ma zbyt mały przekrój. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) stosowania wyrobów budowlanych. Do zadań organów nadzoru budowlanego należy ponadto stosownie do art. 84 ust. 1 Prawa budowlanego kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego (pkt 1); kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej (pkt 2); badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych (pkt 3); współdziałanie z organami kontroli państwowej (pkt 4). Z powyższej regulacji wynika, że organ nadzoru budowlanego nie jest organem egzekucyjnym w stosunku do orzeczeń sądów cywilnych. Jest wprawdzie w myśl art. 365 § 1 k.p.c. związany prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego w sprawie dotyczącej tego samego zagadnienia prawnego, a zatem nie może rozstrzygnąć kwestii w nim przesądzonych odmiennie, nie oznacza to jednak aby nie mógł we własnym zakresie orzec o wykonaniu określonych obowiązków w celu wyeliminowania stanu niezgodnego z prawem, pod warunkiem, że nie będzie to oznaczać rozstrzygnięcia innego niż wyrok sądu cywilnego. Postępowanie administracyjne jest bowiem postępowaniem odrębnym niż cywilne, a przepis art. 365 § 1 k.p.c. nie wyklucza rozstrzygania przez organy administracji publicznej w granicach własnych kompetencji, byleby została zachowana spójność w działaniu organów państwowych. Rolą organów nadzoru budowlanego nie jest sprawdzanie wykonania obowiązków nałożonych na strony postępowania cywilnego (bo to należy do egzekucyjnego postępowania sądowego), ale niedopuszczenie, poprzez wykorzystanie własnych kompetencji, do istnienia w obrocie stanów niezgodnych z prawem. Niezrealizowanie przez inwestora obowiązków orzeczonych przez sąd cywilny może uzasadniać umorzenie postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w razie stwierdzenia, że stan faktyczny jest zgodny z prawem. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. I C 14/10, H. O. została zobowiązana do zaprzestania emisji dymu i spalin z kotłowni zlokalizowanej w budynku gospodarczym znajdującym się na jej posesji w natężeniu przekraczającym przeciętną miarę, poprzez wyburzenie dotychczasowego komina kotłowni i w jego miejsce wybudowanie komina z cegły pełnej, wypalanej z gliny klasy 150 o wysokości 2,25 m ponad poziom kalenicy dachu kotłowni, założenie na krawędziach komina z kątownika 4 pionowych wzmocnień zewnętrznych o długości 1,8 m spiętych obejmami jedna u podstawy komina, druga na wysokości 1,8 m. Obowiązek tej treści będzie więc podlegał egzekucji w ewentualnym sądowym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Orzeczenie Sądu Rejonowego w K. nie wyklucza jednak sytuacji, w której wykonanie robót budowlanych nie będących realizacją obowiązku nałożonego powyższym wyrokiem doprowadzi do stanu zgodnego z prawem i w efekcie osiągnięty zostanie również cel postępowania cywilnego, tj. zaprzestanie emisji dymu i spalin z kotłowni zlokalizowanej w posesji inwestora w natężeniu przekraczającym przeciętną miarę. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie może być tak, że tylko wykonanie robót nakazanych przez sąd powszechny będzie oznaczało przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a wykonanie wszelkich innych robót, choćby prowadziło do stanu zgodnego z prawem w myśl przepisów prawa budowlanego, nie będzie miało tego skutku. Niedopuszczalne wręcz byłoby nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązków w sytuacji, gdy stwierdzony stan faktyczny zgodny jest z obowiązującymi przepisami i normami prawa budowlanego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsporne wynika, że wykonując przedmiotowy komin H. O. dopuściła się samowoli budowlanej. Trafnie organ zakwalifikował komin wraz z niezbędnym oprzyrządowaniem jako urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, albowiem jest on funkcjonalnie związany z innym obiektem budowlanym (budynkiem gospodarczo-inwentarskim) jak również umożliwia ogrzewanie znajdującego się na posesji budynku mieszkalnego. Prowadzenie zatem robót budowlanych przy jego wykonaniu wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż tego typu roboty budowlane nie są zwolnione od uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 cyt. ustawy) i nie wymagają zgłoszenia (art. 30 ust. 1 ustawy). Z uwagi na charakter komina jako urządzenia budowlanego organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że do usunięcia skutków przedmiotowej samowoli budowlanej należy zastosować przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. Zadaniem organu I instancji było więc ustalenie, czy zachodzą przesłanki wydania w niniejszej sprawie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, tj. nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ocena przez organ wybudowania komina zgodnie z prawem, zasługuje na akceptację. Cały zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, został oceniony wszechstronnie, a nie wybiórczo, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i nie zostały skutecznie podważone przez stronę skarżącą. Stan techniczny komina ustalono na podstawie wyników z przeprowadzonej w dniu 12.06.2012r. kontroli oraz protokółu sprawozdawczo-odbiorczego wraz z jego uzupełnieniem, sporządzonego przez mistrza kominiarskiego. Zdaniem Sądu, kontroli dokonały osoby posiadające fachową wiedzę z zakresu budownictwa i prawa budowlanego – dwóch inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K., sporządzając protokół wraz ze zdjęciem fotograficznym, zaś mistrz kominiarski legitymuje się odpowiednią wiedzą z zakresu kominiarstwa potwierdzoną uprawnieniami Izby Rzemieślniczej nr [...]. Zarzut skarżącej odnośnie konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem odpowiedniej ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego pozwalającej na stwierdzenie, czy przedmiotowy komin wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i normami oraz czy nie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź środowiska nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawach regulowanych przepisami ustawy – Prawo budowlane, obejmujących działalność projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych ustalenia zawarte w protokołach kontroli stanowią materiał dowodowy w rozumieniu przepisów działu II rozdział 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Potwierdzeniem takiego stanu jest regulacja art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, z której wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przed podjęciem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie oznacza więc obowiązku organu zasięgnięcia opinii biegłego. Organ może skorzystać z takiego środka dowodowego, jeżeli okoliczności sprawy wymagają wiedzy specjalistycznej, którą organ nie dysponuje. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Twierdzenia skarżącej odnośnie wysokości komina, nieustalenia jego aktualnego stanu technicznego oraz nieodniesienia go do obowiązujących przepisów w zakresie prawa budowlanego, nie poparte opinią profesjonalisty, nie mogą skutecznie podważać dokonanej przez organ oceny stanu technicznego wybudowanego komina. Jak już bowiem podkreślono, czynności kontrolne zostały przeprowadzone przez uprawnionych pracowników nadzoru budowlanego i w sprawach z zakresu budowy obiektów budowlanych, określonych przepisami prawa budowlanego, zaś kontroli przewodów kominowych i podłączeń dymowych, spalinowych, wentylacyjnych oraz urządzeń pomocniczo-kominowych w budynku inwentarsko-gospodarczym dokonał uprawniony mistrz kominiarski. Zupełnie nietrafne jest wywodzenie przez skarżącą obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej z Normy Polskiej (PN 89/B-10425). Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386 ze zm.), Polska Norma jest normą krajową, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną, powszechnie dostępną, oznaczoną – na zasadzie wyłączności – symbolem PN. Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Polskie Normy nie należą do żadnej z wyżej wymienionych kategorii, a skoro nie stanowią źródła prawa, ich treść nie może być przedmiotem merytorycznej kontroli ani organu ani sądu administracyjnego. W ocenie Sądu organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i wykazał, że wykonane przez H. O. roboty budowlane przy budowie komina nie powodują zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, nie naruszają przepisów prawa budowlanego. Wybudowanie komina zgodnie z prawem oznacza brak podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych, na podstawie art. 51 Prawa budowlanego i w konsekwencji powoduje bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie. W orzecznictwie bowiem przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia m.in. w przypadku, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. III SA 2225/01). O bezprzedmiotowości można więc mówić wówczas, gdy brak jest podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, ponieważ prawidłowo ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie dawał, jak już podniesiono, podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych przy przedmiotowym kominie, w myśl art. 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.