II GSK 511/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia NSA Anna Robotowska, Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska może zróżnicować stawki opłat za zajęcie pasa drogowego w zależności od rodzaju umieszczonych w nim urządzeń infrastruktury technicznej (np. sieci wodociągowych i kanalizacyjnych w porównaniu do sieci gazowych)?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zróżnicowanie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego w zależności od rodzaju umieszczonych w nim urządzeń infrastruktury technicznej jest dopuszczalne. Sąd stwierdził, że urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe, mimo że mogą być wykonane z podobnych materiałów, służą różnym celom i mają odmienne właściwości, co uzasadnia zróżnicowanie stawek opłat na podstawie art. 40 ust. 9 pkt 5 ustawy o drogach publicznych. W związku z tym, WSA błędnie stwierdził nieważność uchwały w tym zakresie, naruszając tym samym zasadę równego traktowania podmiotów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miejskiej ustalającej stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność części uchwały, uznając, że zróżnicowanie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne w stosunku do urządzeń gazowych narusza prawo, w tym zasadę równego traktowania. Rada Miejska wniosła skargę kasacyjną, kwestionując to rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewic z Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 464/12 w sprawie ze skargi [...] na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od [...] na rzecz Rady Miejskiej [...] 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi [...] z siedzibą w T. P. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, w punkcie 1) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 2 punkt 6, § 3 punkt 1, § 3 punkt 2; w punkcie 2) zasądził od Rady Miejskiej W. na rzecz skarżącej [...] z siedzibą w T. P. kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. I Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżoną uchwałą Rada Miejska W. z [...] grudnia 2011 r., nr [...] ustaliła wysokość opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Jako podstawę prawną wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm., dalej: u.d.p.). W przedmiotowej uchwale ustalono w § 2, że: 1. Za zajęcie 1 m2 powierzchni jezdni dróg na cele określone w § 1 ust. 1 i 4 ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia: 1) przy zajęciu jezdni do 50% szerokości jezdni - 5,00 zł 2) przy zajęciu jezdni powyżej 50% szerokości jezdni - 8,00 zł 2. Stawki określone w § 2 ust. 1 stosuje się również do ciągów pieszo-jezdnych i ścieżek rowerowych. 3. Za zajęcie 1 m2 powierzchni innych niż jezdnia elementów pasa drogowego na cele określone w § 1 ust. 1 i 4 ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia: 1) przy zajęciu chodnika, zatoki postojowej, zatoki autobusowej - 4,00 zł 2) przy zajęciu pozostałych elementów pasa drogowego (pobocza, rowu, zieleńca) - 3,00 zł 4. Zajęcie pasa drogowego na czas krótszy niż 24 godziny traktowane jest jak zajęcie pasa drogowego przez jeden dzień. 5. Opłata za zajęcie pasa drogowego nie może być niższa niż 50,00 zł. 6. Przy realizacji inwestycji polegających na budowie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych dla opłat określonych w § 2 ust. 1 - 3 udziela się bonifikaty w wysokości 70%. Bonifikata nie ma zastosowania dla budowy przyłączy do istniejącej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W § 3 natomiast ustalono, że: 1. Za zajęcie pasa drogowego na cele, o których mowa w § 1 ust. 2 ustala się roczną stawkę opłaty za 1 m2 powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy urządzenia w wysokości 30,00 zł. 2. Przy naliczaniu opłat, o których mowa ust. 1 dla umieszczonych w pasie drogowym urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych stosuje się bonifikatę w wysokości 90%. 3. Roczne stawki opłat w wysokości określonej w ust. 1 obejmują pełny rok kalendarzowy umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. Za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym na czas krótszy niż rok kalendarzowy opłatę oblicza się proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. 4. Za zajęcie pasa drogowego na cele, o których mowa w § 1 ust. 2 o powierzchni mniejszej niż 1 m2 opłatę pobiera się jak za 1 m2. [...] z siedzibą w T. P. pismem z dnia 30 kwietnia 2012 r. wezwał Urząd Miejski W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę uchwały w ten sposób, iż infrastruktura techniczna służąca do przesyłania paliwa gazowego (zaklasyfikowana jako "inne urządzenie") zostanie również objęta stawką opłaty w wysokości wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. a/ – c/, to jest w wysokości przyjętej dla urządzeń wodociągowo–kanalizacyjnych. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] Rada Miejska W. uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za nieuzasadnione z uwagi na uchylenie przedmiotowej uchwały uchwałą tego organu z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...]. [...] z siedzibą w T. P. wniosła skargę na uchwałę z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], wnosząc o jej unieważnienie w części dotyczącej § 2 pkt 6, § 3 pkt 1 i pkt 2. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w M. wniosła o jej oddalenie. Sąd na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w określonym w skardze zakresie. Zdaniem Sądu przyjęte przez organ kryterium, w oparciu o które nastąpiło rozróżnienie rodzaju urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych i gazowych nie ma oparcia w przepisach prawa. Przepisy prawa budowlanego określające pojęcie urządzenia budowlanego wskazują, że są to np. przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków (art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm.). Tak więc posiłkując się pojęciem "urządzenia" określonym w prawie budowlanym można wnioskować, że instalacje wodociągowe i gazowe nie są to urządzenia różnego rodzaju w znaczeniu o jaki chodzi w art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p. Nadto § 140 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.) wyjaśniając jakie urządzenia umieszczane w pasie drogowym stanowią infrastrukturę techniczną, wyodrębnił łącznie w ust. 2 pkt 2 przewody [...] gazowe, ciepłownicze i wodociągowe. Zarówno sieci sanitarno-kanalizacyjne, jak i sieci energetyczne stanowią urządzenia jednorodzajowe w postaci rur i to aktualnie produkowane z tożsamego materiału. A skoro tak, to brak podstaw prawnych do wprowadzenia zróżnicowanych stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez te urządzenia. Ponieważ zaskarżoną uchwałą zróżnicowano stawki opłat za zajęcie pasa drogowego przez urządzenia jednorodzajowe, jakimi są umieszczane w nim urządzenia służące zaopatrzeniu w wodę i odbioru ścieków oraz przesyłające gaz, Sąd I instancji stwierdził, że nastąpiło to z naruszeniem powołanego wyżej przepisu prawa, czego konsekwencją jest obowiązek stwierdzenia jej nieważności w zakresie zaskarżonych regulacji dotyczących wysokości opłat. Regulacje ustalające opłatę za zajęcie pasa drogowego wskutek umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego mają charakter kompleksowy, zaś przepisy uchwały wydanej w oparciu o przepis art. 40 ust. 8 u.d.p. tworzyć powinny system spójny, uwzględniający kryteria zróżnicowania określone w art. 40 ust. 9 tej ustawy. Stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych przepisów uchwały - umożliwi Radzie Gminy dokonanie regulacji w zakresie omawianych opłat, przy zachowaniu zasad wynikających z powołanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych. Dodatkowo Sąd I instancji stwierdził, że jakkolwiek organ zaprzecza, aby u podstaw zróżnicowania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego stało kryterium podmiotowe, to przy braku uzasadnienia do różnicowania stawek na podstawie art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p. – z przyczyn wyżej opisanych – uchwała w zaskarżonym zakresie narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania podmiotów przez władze publiczne. Zadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, do których w jednakowym stopniu należą sprawy wodociągów, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, zaopatrzenia w wodę, gaz itd. - art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym – zatem przejawem dyskryminacji w życiu gospodarczym jest ustalanie, bez konkretnego uzasadnienia wynikającego z przepisu ustawy, znacznie niższych stawek opłaty za zajmowanie pasa drogowego przez urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne (ponoszonych przez podmiot podległy władzy samorządowej) przy jednoczesnym wprowadzeniu wysokiej stawki tej opłaty w stosunku do innych urządzeń, w tym urządzeń służących do przesyłania gazu (ponoszonych przez podmiot niezwiązany z władzą samorządową) - w sytuacji gdy są to urządzenia jednorodzajowe o podobnej konstrukcji, realizujące przy tym identyczne cele, tj. służą zaspokojeniu potrzeb publicznych. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Rada Miejska W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) Naruszenie przepisów postępowania, w tym: - art. 147 § p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 141, poz. 1591 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu przez WSA w Gdańsku, że uchwała Rady Miejskiej W. z dnia [...] listopada 2012 r. narusza interes prawny skarżącego; - art. 147 § p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a i art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 32 Konstytucji oraz art. 40 ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że podjęta uchwała narusza zasadę równości wobec prawa oraz że organ nie miał możliwości zróżnicowania stawki z uwagi na rodzaj urządzenia umieszczonego w pasie drogowym i do stwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonej uchwały w części chociaż zachodziły podstawy do oddalenia skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, kasator szczegółowo odniósł się do postawionych w niej zarzutów. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Problem prawny, jaki zaistniał w niniejszej sprawie, dotyczy tego czy Rada Miejska W., uchwalając zaskarżoną uchwałę (jako akt prawa miejscowego) mogła zróżnicować stawki za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych w zależności od umieszczonych w nim urządzeń: sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej – niższe, a wyższe - za inne urządzenia infrastruktury technicznej, w tym te zaopatrujące w gaz. Na wstępie należy zauważyć, że naczelną zasadą demokratycznego państwa prawnego jest działanie organów władzy publicznej w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. Zasadę tę wyraża art. 7 Konstytucji R.P. Przepis ten zawiera normę zakazującą domniemywania kompetencji takiego organu i tym samym nakazuje, by wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Z przepisu tego wynika, że akty prawa miejscowego muszą być podejmowane w oparciu o wyraźną normę kompetencyjną rangi ustawowej. W kontrolowanej sprawie podstawę do wydania zaskarżonej uchwały stanowił art. 40 ust. 8 u.d.p. (organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego – zd. pierwsze), z tym że wytyczne co do zakresu uregulowania omawianą uchwałą znajdowały się także w ust. 2, 3, 5 i 9 art. 40 u.d.p. Przepis art. 40 ust. 2 u.d.p. określa, przypadki, w których zajęcie pasa drogowego wymaga zezwolenia zarządcy drogi, jak: cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (w tym umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego pkt 2). Z kolei art. 40 ust. 3 u.d.p. stanowi, że za zajęcie pasa drogowego pobierana jest opłata. Przepis ten wprowadza obowiązek pobierania opłaty za zajęcie pasa drogowego, co także oznacza, że opłata ta musi zostać najpierw ustalona. Zasadę obliczania opłat za umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego określa art. 40 ust. 5 u.d.p. (Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i rocznej stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.). Jednocześnie przepis art. 40 ust. 8 zd. 2 określa maksymalną wysokość stawki opłaty, o której mowa w ust. 5, ustalaną w drodze uchwały przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Stawka tej opłaty nie może przekroczyć 200 zł. Odnosząc powyższe do kontrolowanej przez WSA uchwały Nr [...], należy zauważyć, że została podjęta przez właściwy organ (Radę Miejską W.), w § 3 ustalała stawki opłat za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej przez wszystkie urządzenia objęte art. 40 ust. 2 pkt 2) u.d.p., a ustalone tym paragrafem stawki nie przekraczały kwoty 200 zł i były zgodne z zasadami obliczania opłaty wyznaczonymi przez art. 40 ust. 5 u.d.p. Zakwestionowana natomiast została przez WSA dopuszczalność różnicowania stawek opłat za umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego w zależności od rodzaju urządzeń: inne dla sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, a inne dla sieci gazowej. Sąd I instancji przyjął, że art. 40 ust. 9 u.d.p. określający kryteria, które należy uwzględnić przy ustalaniu stawek opłat: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; 3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; 4) rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym, a szczególnie powołany pkt 5, nie daje podstawy do różnicowania stawek opłat w zależności od rodzaju urządzenia. Sąd I instancji, odwołując się także do art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, § 140 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2 marca 1999 r., jednorodzajowości urządzeń, gdyż woda, ścieki i gaz przesyłane są za pomocą rur, do tego wykonanych z tożsamego materiału, przyjął, że sieci wodno-kanalizacyjne i gazowe stanowią jednorodzajowe urządzenia i dlatego w odniesieniu do tych urządzeń nie znajduje podstaw prawnych różnicowanie stawek opłat, o których mowa w art. 40 ust. 8 u.d.p. Stanowiska WSA w tym zakresie nie można podzielić. Sąd I instancji przesłankę - rodzaju urządzenia w pasie drogowym, o którym mowa w art. 40 ust. 9 u.d.p., którą uwzględnia się przy ustalaniu stawek opłat na podstawie art. 40 ust. 8 u.d.p., zawęził jedynie do rodzaju materiału i kształtu (rury) samych przewodów przesyłowych. Nie uwzględnił, że za pomocą tych urządzeń przesyłane są różne substancje (ciecze, gaz) i urządzenia te muszą spełniać szereg parametrów technicznych właściwych dla substancji, która jest nimi przesyłana. Zatem jako rodzaj urządzenia, o którym mowa w art. 40 ust. 9 u.d.p. należy rozumieć nie tylko budulec i kształt sieci, ale i cel, jakiemu będzie to urządzenie służyło. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK548/11 (opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że "Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, ustalając stawki opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego na zasadzie art. 40 ust. 8 i 9 u.d.p. i przyjmując preferencje dla np. urządzeń inwestycji celu publicznego, nie musi tych preferencji stosować wobec wszystkich tego rodzaju urządzeń, bowiem inwestycje celu publicznego stanowią tylko wspólny mianownik różnych urządzeń, o których mowa w art. 40 ust. 9 pkt 5 u.d.p.". Skład orzekający w pełni podziela powyższe stanowisko. Należy zauważyć, co słusznie podnosi skarżąca, woda jest niezbędna do codziennego funkcjonowania, a ścieki są normalnym następstwem funkcji życiowych człowieka i działalności gospodarczej, o tyle – gaz, gdy chodzi o jego właściwości grzewcze, może być zastąpiony przez inne materiały – drewno, węgiel, prąd elektryczny. Mimo, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. wśród zadań własnych gminy mających na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty znajdują się sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz, to zgodnie z tym, co wyżej powiedziano, istnieją priorytety w zaspokajaniu tychże potrzeb. Stanowiska WSA nie potwierdza powołany przez niego art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, stanowiący, że przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Omawiana uchwała, oparta na przepisach ustawy o drogach publicznych dotyczy sieci przesyłowych zlokalizowanych w pasie drogowym, a nie urządzeń związanych z obiektem budowlanym i zapewniających możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Podobnie przepis § 140 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2 marca 1999 r. jedynie wskazuje, co należy do infrastruktury technicznej, m.in. przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe. W oparciu o powyższe argumenty należało podzielić stanowisko skarżącej, że urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne i gazowe są różnymi urządzeniami infrastruktury technicznej, a nie jednorodzajowymi i mogą zostać ustalone stawki opłat za zajęcie pasa drogowego opisywanymi urządzeniami, które będą się różniły w zależności od rodzaju urządzenia. Nie zostaną przy tym naruszone zasady dotyczące realizacji zadań publicznych przez gminę (art. 2 ust. 1 u.s.g.) i zaspokajania potrzeb zbiorowych wspólnoty (art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g.). Z faktu przyjęcia, że urządzenia sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej oraz gazowej są jednorodzajowe i ich rozróżnienie skutkujące przyjęciem przez Radę Miejską [...] kilku stawek opłat, nie znajduje oparcia w przepisach ustawowych, WSA doszedł do konkluzji, że kontrolowana uchwała naruszyła art. 32 Konstytucji RP, który w ust. 1 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a w ust. 2 wprowadza zakaz dyskryminacji. Z zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika zaś nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (por. orzeczenie z 29 września 1997 r., sygn. K 15/97; wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 2012 r., sygn. SK 17/09, OTK ZU nr 5/A/2012, poz. 5, z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. K 63/07, OTK-A nr 6, poz. 60 z 2010 r., z dnia 21 września 1999 r., sygn. K 6/98, OTK ZU nr 6/1999, poz. 117, z dnia 28 maja 2002 r., sygn. P 10/01, OTK ZU nr 3/A/2002, poz. 35). Zasada równości zakłada tym samym odmienne traktowanie podmiotów różnych, tj. podmiotów nieposiadających wspólnej cechy istotnej. W ocenie WSA doszło także do naruszenia art. 6 ust. 1 u.s.d.g., według którego z kolei podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Przede wszystkim kontrolowana uchwała nie była skierowana do określonych podmiotów. Jej zakres został określony przedmiotowo. Nadto, jak wyżej wskazano działalność związana z umieszczaniem i zajmowaniem pasa drogowego przez urządzenia infrastruktury technicznej ma różnorodny charakter, w zależności od rodzaju urządzenia, które zostaje umieszczone w pasie drogowym. W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska WSA co do naruszenia obowiązku równego traktowania podmiotów, albowiem działalność związana z umieszczaniem w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej dotyczy właśnie różnych urządzeń. Zatem należało uznać zasadność zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP. Na marginesie zauważyć należy, że na skutek stwierdzenia nieważności uchwały w § 3 pkt 1 i 2 zaistniał taki stan prawny, iż nie obowiązują żadne opłaty roczne za zajęcie pasa drogowego, co jest niezgodne z art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając skargę na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., uwzględni powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z powyższych względów z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, o kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło