II OSK 540/13

Dnia 19 marca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki A. w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2012 roku, sygn. akt II SA/Kr 1628/12 w sprawie ze skargi Zarządu Spółki A. w P. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 roku sygn. akt III SA/Kr 948/08 sprawy ze skargi Spółki A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] lipca 2008 roku Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Zarządu Spółki A. w P. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009r., sygn. akt: III SA/Kr 948/08 sprawy ze skargi Spółki A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 945/11 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie powyższą skargę odrzucił. Spółka A. w P. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brak jest w aktach sprawy pisma, które można by uznać za wezwanie do wykonania wyroku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, a więc Sąd I instancji był zobowiązany wezwać stronę skarżącą do wskazania, czy wzywała ten organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Ponownie odrzucając skargę Sąd I instancji podkreślił, że strona skarżąca podnosi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu nie wykonało wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 uchylającego decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W powyższym wyroku Sąd uznał legitymację osób podpisanych pod skargą do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym i skargę tę uwzględnił. Sąd I instancji podkreślił ponadto, że analiza zarówno tytułu skargi, jak i jej treści prowadzi do wniosku, że skarga złożona została w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd I instancji wyjaśnił, że po wydaniu wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wydało decyzję z dnia 16 grudnia 2010 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu I instancji, decyzja ta powinna być ewentualnie przedmiotem zaskarżania do sądu administracyjnego, a mimo to strona skarżąca złożyła skargę "na niewykonanie wyroku". Ponadto Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym decyzję, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, strona może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W ocenie Sądu I instancji, jedynym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Niniejsza skarga powinna więc być poprzedzona pisemnym wezwaniem tego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Sąd I instancji wezwał pismem z dnia 29 listopada 2012 r. pełnomocnika strony skarżącej do wykazania, że przed wniesieniem skargi z dnia 4 marca 2011 r. strona skarżąca wzywała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu do wykonania wyroku. W odpowiedzi strona skarżąca nadesłała pismo z dnia 22 listopada 2010 r., zatytułowane "skarga" i zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Zdaniem Sądu I instancji, jak wynika z powyższego pisma, nie było to wezwanie przedmiotowego organu do wykonania wyroku, lecz skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga ta została wcześniej rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 168/10, a orzeczenie to było znane stronie skarżącej. Sąd I instancji wyjaśnił ponadto, że w aktach sprawy brak jest pisma, które mogłoby być potraktowane jako wezwanie w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. Tym samym Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie strona skarżąca nie poprzedziła swojej skargi wezwaniem organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Skoro strona skarżąca nie wypełniła warunku skutecznego wniesienia skargi, Sąd I instancji zobowiązany był skargę odrzucić jako niedopuszczalną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka A. w P. reprezentowana przez A.G. i M.G. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: Po pierwsze, naruszenie art. 57 § 1 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania strony skarżącej do wskazania, jakie działanie bądź bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu jest przedmiotem skargi, w sytuacji, gdy treść skargi pozostawiała wątpliwość, co do przedmiotu skargi. Po drugie, naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez lakoniczne, sprzeczne wewnętrznie uzasadnienie postanowienia, w którym nie wyjaśniono, dlaczego Sąd I instancji przyjął, że przedmiotem skargi jest niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, co nie pozwala na jego kontrolę przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po trzecie, z ostrożności procesowej, w wypadku nieuwzględnienia poprzednich zarzutów, spółka zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z dnia 4 marca 2011 r. w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenie kosztów pomocy prawnej nieopłaconej w całości ani w części, udzielonej skarżącej spółce z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, wyjaśnienia wymaga, że w wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że z uwagi na treść pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2009 r., w którym odmówiono wydania aktualnego zaświadczenia z Katastru Wodnego dotyczącego imion i nazwisk członków zarządu Spółki A. w P. z tego powodu, że wpisane do niego zostały dwa zarządy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał uprawnienia podpisanego pod skargą Zarządu A. w P. do złożenia w imieniu spółki skargi do sądu administracyjnego. Podpisani pod skargą członkowie Zarządu Spółki nadal figurują w Katastrze Wodnym, nie zostali bowiem formalnie odwołani, a podjęta w 2002 r. uchwała Walnego Zgromadzenia o przedłużeniu ich kadencji w sposób formalny nie została wyeliminowana z porządku prawnego przez uprawniony do tego organ nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał wówczas, że wygaśnięcie kadencji dotychczasowego zarządu jest więc przedmiotem sporu, a zatem odmówienie w tej sprawie tak reprezentowanej spółce prawa do wniesienia skargi oznaczałoby ograniczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2012 r. stanowi następstwo postępowania toczącego się w opisanej wyżej sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r. Stąd też aktualność zachowują rozważania Sądu I instancji w zakresie legitymacji skargowej strony skarżącej. Oznacza to, że stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest Spółka A. w P., reprezentowana przez zarząd tej spółki w osobach A.G. i M.G., a nie jak to błędnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu Zarząd Spółki A. w P. Kwestia ta wymagała wyjaśnienia z uwagi na konieczność prawidłowego określenia strony postępowania, jednak uchybienie Sądu I instancji w tym zakresie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem nie było przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej. Po drugie, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 57 § 1 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji trafnie przyjął, że złożona przez spółkę skarga jest skargą na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Wynika to jednoznacznie zarówno z tytułu pisma jak i jego treści. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje pogląd prezentowany szeroko w doktrynie i orzecznictwie, że to treść skargi, a nie jej nazwa powinna decydować o przedmiocie sprawy, a błędne oznaczenie pisma nie może wiązać się z niekorzystnymi następstwami dla strony. Stąd też Sąd I instancji ocenił treść wniesionej skargi, a nie tylko jej tytuł, a ocenę wyrażoną w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela. Należy również mieć na uwadze, że analogiczny zarzut kasacyjny strona skarżąca podniosła już w skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt w II SA/Kr 945/11, wskazując, że Sąd I instancji nie wezwał strony skarżącej do sprecyzowania treści skargi, w szczególności wskazania co jest przedmiotem zaskarżenia: niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 czy też decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], a więc decyzja wydana w sprawie na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Jednocześnie jednak spółka zarzuciła wówczas, że Sąd I instancji nie wezwał strony skarżącej do wykazania czy wzywała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączy do wykonania przedmiotowego wyroku. Spółka podnosiła więc w istocie dwa zarzuty wzajemnie się wykluczające – pierwszy, dalej idący, dotyczący kwalifikacji złożonej skargi oraz drugi, mogący odnieść skutek wyłącznie w przypadku nieuwzględnienia zarzutu pierwszego, bowiem opierający się na założeniu, że skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., a dotyczący braku wezwania strony do wykazania, że przed wniesieniem skargi wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Tylko drugi z zarzutów odniósł skutek, co oznacza, że w postanowieniu z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2072/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony dalej idący zarzut dotyczący braku wezwania strony skarżącej do wykazania co jest przedmiotem zaskarżenia. Po trzecie, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej wywody Sądu I instancji w zakresie kwalifikacji przedmiotowej skargi są spójne i niesprzeczne. Za odwrotnym wnioskiem nie przemawia w szczególności zacytowane w skardze kasacyjnej stwierdzenie Sądu I instancji, że: "skarga dotyczy bardziej niezałatwienia sprawy zgodnie z oczekiwaniami strony skarżącej, niż niewykonania wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 948/08, a zwłaszcza nie dotyczyła decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.". Sąd I instancji doszedł więc do przekonania, że strona mylnie utożsamia skargę złożoną w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. ze skargą, która umożliwia zakwestionowania treści decyzji wydanej na skutek uprzedniego wyroku uchylającego, podczas gdy celem skargi wniesionej w trybie cytowanego przepisu jest wyłącznie zdyscyplinowanie organu, który pomimo uchylenia poprzednio wydanej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny nie wydaje kolejnego rozstrzygnięcie w sprawie. Nie sposób jednak z powyższego stwierdzenia wnioskować, że Sąd I instancji ma jakiekolwiek wątpliwości, co do intencji strony skarżącej przy wnoszeniu skargi. Ze zdania tego wprost wynika, że Sąd I instancji uznał, że skarga nie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] grudnia 2010 r. Jak już wyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę wyrażoną przez Sąd I instancji w tym zakresie. Po czwarte, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 58 § pkt 6 w związku z art. 154 § 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że nadesłana przez spółkę w odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji, skarga z dnia 22 listopada 2010 r., nie była wezwaniem organu do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Skarga ta, co wynika wprost z jej treści oraz trybu wniesienia (do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem organu), była skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Skarga ta została wcześniej rozpoznana przez Sąd I instancji prawomocnym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Kr 168/10 o umorzeniu postępowania sądowego. Takiej kwalifikacji skargi z dnia 22 listopada 2010 r. strona skarżąca nie kwestionowała, o czym świadczy złożona do akt tego postępowania opinia o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 27 stycznia 2011 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.