VII SA/Wa 2507/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wpisu lądowiska [...] do ewidencji lądowisk skargę oddala Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. , znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.) zwanej dalej Prawem lotniczym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa po rozpatrzeniu wniosku Muzeum [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. postanowił wpisać lądowisko [...] położone na terenie Muzeum [...] w [...], województwo [...], do ewidencji lądowisk pod nr [...], jako lądowisko przystosowane do startów i lądowań statków powietrznych o dopuszczalnej masie startowej MTOM do 5700 kg. Na powyższą decyzję R. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją zarzucając jej: 1) naruszenie przepisu art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania bez udziału wnioskodawcy w sytuacji, w której postępowanie toczące się w niniejszej sprawie dotyczy jego interesu prawnego, 2) naruszenie prawa materialnego tj. § 6 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie lądowisk z dnia 30 kwietnia 2004 r. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, 3) naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez pominięcie w podstawie prawnej przedmiotowej decyzji przepisów rozporządzenia, o którym mowa w punkcie poprzedzającym. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze wykazując, że odwołujący nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepis art. 28 kpa. Wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o wpisaniu lądowiska do ewidencji lądowisk, interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 93 ust. 2 Prawo lotnicze, który stanowi, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpisuje lądowisko do ewidencji lądowisk, na wniosek zgłaszającego lądowisko posiadającego zgodę posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko, po uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego i właściwej miejscowo gminy ( wójta, burmistrza, prezydenta miasta). Organ zaznaczył, że przepis art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego, wprowadzony do systemu prawa ustawą z dnia 30 czerwca 2011 r. -o zmianie ustawy Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 170, poz.1015) ma na celu ograniczenie katalogu stron, ustalanego w oparciu o unormowania art. 28 kpa, w postępowaniach w sprawie wpisywania lądowisk do ewidencji lądowisk. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podkreślił, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zaewidencjonowanie i z tym związana eksploatacja lądowiska [...] zlokalizowanego na działkach o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] będących w wieczystym użytkowaniu Muzeum [...] w [...] oraz o numerach: [...],[...],[...],[...] będących wydzierżawionymi przez Muzeum [...] w [...] od ich właściciela Politechniki [...] im. [...] w [...], na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] lutego 2011 r. Ponadto Politechnika [...] wydała oświadczenie o wyrażeniu zgody na używanie wydzierżawionego terenu na działalność lotniczą przez Muzeum [...] w [...]. Organ podał, że odwołujący R. B. wywodzi swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r. z faktu posiadania uprawy oraz zabezpieczenia roszczeń poprzez wpis do księgi wieczystej m.in., do działek sąsiadujących z powyższym lądowiskiem o numerach: [...],[...],[...],[...] (aktualnie brak wskazania jednoznacznego dokumentu określającego właściciela tych działek ) oraz działek nr [...] i [...] co do których toczy się postępowanie o ich zasiedzenie przez skarżącego z Politechniką [...] przed Sądem Rejonowym dla [...]. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że wszystkie działki posiadane (uprawiane) przez R. B., również te do których toczy się postępowanie sądowe o zasiedzenie oraz działki powstałe z podziału działek [...][...] tj. [...],[...],[...],[...] znajdują się poza terenem zaewidencjonowanego lądowiska [...]. Wobec powyższego podkreślił, że R. B. nie jest posiadaczem nieruchomości na której znajduje się lądowisko [...]. W związku z tym organ uznał, że nie jest podmiotem wyznaczonym przepisami prawa tj. art. 93 ust. 2 Prawo lotnicze, zatem nie posiada interesu prawnego, a tym samym nie ma statusu strony w postępowaniu administracyjnym rozstrzygniętym decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. B. wnosząc o jej uchylenie jak również poprzedzającej jej wydanie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r. o wpisaniu lądowiska [...] do ewidencji lotnisk nr [...]. Strona wniosła także o zasądzenie na jej rzecz od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego w postaci: 1) przepisu art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym rozstrzygniętym decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2012 r., o wpisaniu lądowiska [...] do ewidencji lotnisk, nr [...], podczas gdy postępowanie to dotyczyło interesu prawnego skarżącego, znajdującego oparcie w przepisach prawa cywilnego, tj. art. 140 kc, 144 kc, oraz art. 222 kc jak również w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 lipca 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. nr 170, poz. 1791), które w istotny sposób ograniczają możliwość ewentualnego wykorzystania nieruchomości skarżącego na cele budowlane, 2) przepisu art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego poprzez przyjęcie, że przepis ten w sposób wyczerpujący określa podmioty, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie wpisywania lądowisk do ewidencji lądowisk, tym samym ograniczając katalog stron ustalony w oparciu o unormowania art. 28 kpa wyłącznie do posiadacza nieruchomości, na której ma zostać zlokalizowane lądowisko. Ponadto zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. 3). naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynikającej z przepisu art. 10 kpa w związku z art. 40 § 1 i 61 § 4 kpa przez zaniechanie wezwania skarżącego do udziału w sprawie w charakterze strony, jak również wskutek zaniechania doręczenia mu zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego powyższe uchybienie ma charakter kwalifikowany stanowiąc przesłankę wznowienia postępowania w oparciu o przepisy art. 147 w związku z art. 145 § 1 punkt 4 kpa. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podtrzymał argumentację wyrażoną w odpowiedzi na skargę i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2012r., którą organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Wskazać należy, że charakter rozstrzygnięcia organu odwoławczego oznacza, że kontroli Sądu podlega wyłącznie prawidłowość dokonanej przez organ oceny legitymacji skarżącego do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Organ odwoławczy zobowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania, która wyznaczona jest przesłankami przedmiotowymi i podmiotowymi. Ustalenie przez organ, że podmiot wnoszący odwołanie nie ma interesu prawnego, a tym samym nie jest stroną postępowania obliguje do zakończenia postępowania odwoławczego poprzez jego umorzenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (por. uchwała Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r., OPS 16/98). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, uznawany również w nauce prawa, iż podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W wyroku z dnia 11 kwietnia 1991 r. III ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważony jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje". Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wykazać przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego. Zgodnie z przepisem z art. 28 kpa stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa może być zatem wyprowadzone tylko z prawa materialnego, z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku. Wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o wpisaniu lądowiska do ewidencji lądowisk interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego, który stanowi, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpisuje lądowisko do ewidencji lądowisk, na wniosek zgłaszającego lądowisko, po uzyskaniu pozytywnej opinii instytucji zapewniającej służby ruchu lotniczego i właściwej miejscowo gminy ( wójta, burmistrza, prezydenta miasta). Powyższy przepis art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego, wprowadzony do systemu prawa ustawą z dnia 30 czerwca 2011 r. - o zmianie ustawy Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2011 r. Nr 170, poz. 1015) ma na celu ograniczeniu katalogu stron, ustalanego w oparciu o przepis art. 28 kpa w postępowaniach w sprawie wpisywania lądowisk do ewidencji lądowisk. Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania, uznać należy, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego prawidłowo przyjął, iż R. B. nie ma legitymacji procesowej uprawniającej do wniesienia odwołania od decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2012 r. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że nie ma on interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego. Z akt sprawy wynika, że R. B. wywodzi swój interes prawny z faktu posiadania uprawy oraz zabezpieczenia roszczeń poprzez wpis do księgi wieczystej do działek sąsiadujących z przedmiotowym lądowiskiem o numerach: [...],[...],[...],[...] (aktualnie nie wskazano jednoznacznego dokumentu określającego właściciela tych działek ) oraz działek o numerze [...] i [...] co do których toczy się postępowanie o ich zasiedzenie przez powoda z Politechniką [...] przed Sądem Rejonowym dla [...]. Zauważyć nadto należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżący nie jest właścicielem nieruchomości sąsiadujących z działką na której zorganizowane zostało lądowisko będące przedmiotem niniejszego postępowania. Dokonując analizy zgromadzonych w toku postępowania dokumentów, zgodzić należy się z organem, że wszystkie działki posiadane przez skarżącego również te do których toczy się postępowanie sądowe o zasiedzenie oraz działki powstałe z podziału działek [...] i [...] tj. [...],[...],[...],[...], znajdują się poza terenem zaewidencjonowanego lądowiska [...]. Skarżący nie jest bowiem posiadaczem nieruchomości na której znajduje się lądowisko [...]. Lądowisko [...] położone jest na działkach o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] będących w wieczystym użytkowaniu Muzeum [...] w [...] oraz o numerach [...],[...],[...],[...] będących wydzierżawionymi przez Muzeum [...] w [...] od ich właściciela Politechniki [...][...] w [...] na podstawie umowy dzierżawy. Nadto Politechnika [...] wydała oświadczenie o wyrażeniu zgody na użytkowanie wydzierżawionego terenu na działalność lotniczą przez Muzeum [...] w [...]. Mając na względzie stan faktyczny sprawy oraz dyspozycję art. 93 ust. 2 Prawa lotniczego, stwierdzić należy, iż organ właściwie uznał, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wpis lądowiska [...] do ewidencji do ewidencji lądowisk. Sąd podziela argumentację przyjętą przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się ewidencjonowane lądowisko nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wpisania lądowiska do ewidencji lądowisk przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu co najwyżej interes faktyczny, a nie interes prawny, co nie pozwala jednak na przyznanie skarżącemu przymiotu strony, ze względu na brak wymaganego interesu prawnego. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoparwnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnego danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III S.A. 1876/99). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 1999 r., IV SA 1285/98, Lex 47898). Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia i obowiązki nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa, nie jest zatem legitymowany do kwestionowania zapadłym w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie wpływają one na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Skarżący podniósł, że zasiadywana przez skarżącego nieruchomość znajduje się bezpośrednim sąsiedztwie lądowiska, a przez lądowisko przechodzi służebność drogi koniecznej ustanowione na jego rzecz. Zgodzić się należy z organem, że okoliczność ta nie stanowi wystarczającej przesłanki, aby przyznać skarżącemu przymiot strony w tym postępowaniu. Należy wyjaśnić, że do wpisu lądowiska do ewidencji ustawa Prawo lotnicze wymaga jedynie uzyskania zgody posiadacza nieruchomości, na której znajduje się lądowisko, nawet nie uzależniając wpisu do złożenia oświadczenia przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Dlatego należy uznać, że w przypadku wniosku właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na której zlokalizowane jest lądowisko o uznanie za stronę w postępowaniu o wpis lądowiska do ewidencji lądowisk, taki wniosek należy uznać za uzasadniony i poparty interesem prawnym. Odnosząc się zaś do kolejnego zarzutu, iż wydanie decyzji o wpisie lądowiska do ewidencji mogłoby negatywnie wpłynąć na możliwość swobodnego wykonania prawa własności przez sąsiadów, w tym może utrudnić prowadzenie uprawy roli, należy wskazać, że interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego. Ponadto interes prawny strony powinien być także ściśle związany z przedmiotem prowadzonego postępowania. Przy czym interes prawny winien być aktualny, obiektywnie istniejący w dacie wejścia w życie zaskarżonego aktu, bądź najpóźniej w dacie złożenia skargi. Nie może to być tylko interes przewidywany w przyszłości, hipotetyczny. W tych konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego prawidłowo uznał, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu. Wobec braku posiadania przez skarżącego przymiotu strony słusznie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.