III SA/Wa 1498/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-21
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Grzegorz Nowecki, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zespół składników majątkowych i niemajątkowych, wnoszony w drodze aportu do spółki zależnej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a po stronie wnoszącego aport nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, w sytuacji gdy nie wszystkie związane z tym zespołem zobowiązania zostaną przeniesione na spółkę zależną?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdzając, że organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie interpretacji bez wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego przez wnioskodawcę. Brak jednoznacznego wskazania, co stanie się ze zobowiązaniami przypisanymi do wnoszonego aportem działu, uniemożliwił organowi dokonanie prawidłowej oceny prawnej i udzielenie ochrony podatnikowi. Sąd uznał, że organ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Spółka wniosła aportem zorganizowaną część przedsiębiorstwa (Dział Turystyki) do spółki zależnej, w zamian za akcje. Wnioskodawca uważał, że czynność ta nie generuje przychodu podatkowego. Organ podatkowy wydał interpretację, która uznała stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe tylko pod warunkiem przeniesienia wszystkich zobowiązań, a za nieprawidłowe, gdy część zobowiązań pozostanie po stronie wnioskodawcy. Spółka zaskarżyła interpretację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uchylił interpretację z przyczyn proceduralnych, wskazując na niepełny stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz N. S.A. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz N. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Spółka, w dniu 17 października 2011 r., złożyła wniosek o udzielenie pisemnej
interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od
osób prawnych w zakresie opodatkowania wniesienia aportem zorganizowanej
części przedsiębiorstwa do innej spółki kapitałowej.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.
Wnioskodawca jest spółką akcyjną posiadającą siedzibę na terytorium Polski.
Prowadził działalność gospodarczą m.in. w zakresie prowadzenia szeregu portali
tematycznych, sprzedaży związanych z nimi usług oraz prowadzenia działalności
związanej z turystyką. Działalność w tym ostatnim zakresie była prowadzona
w 3 obszarach, tj. w obszarze hoteli, biletów oraz imprez.
W ramach działalności hotelowej Wnioskodawca umożliwiał dokonywanie rezerwacji
noclegów, sal konferencyjnych, usług cateringowych oraz usług dodatkowych
w ponad 1.500 hotelach w Polsce oraz kilkudziesięciu tysiącach hoteli za granicą.
Usługi te były skierowane zarówno do osób indywidualnych, klientów korporacyjnych
jak i podmiotów prowadzących działalność turystyczną np. biur podróży. Rezerwacje
były dokonywane przez klientów zarówno w formie elektronicznej poprzez sieć
Internet jak i za pomocą telefonów oraz faksów. Zlecenia telefoniczne oraz przesłane
faksem były obsługiwane przez pracowników działu obsługi klienta.
W ramach działalności biletowej Wnioskodawca oferował swoim klientom możliwość
wyszukiwania, rezerwacji i zakupu biletów na połączenia lotnicze zarówno
tradycyjnych przewoźników, jak i tanich linii lotniczych. Do świadczenia
przedmiotowych usług były wykorzystywane systemy rezerwacji biletów,
wyszukiwarki biletów lotniczych oraz działu obsługi klienta, którego pracownicy
udzielali klientom informacji wyszukiwali optymalne połączenia, sprawdzali
poprawność taryf oraz udzielali pomocy w dokonywaniu rezerwacji. W ramach
przedmiotowej działalności dokonywana była również obsługa wystawiania biletów
oraz monitorowanie płatności.
W ramach działalności związanej z organizacją imprez Wnioskodawca realizował
działalność w zakresie turystyki biznesowej polegającej m.in. na organizacji
wyjazdów integracyjnych, bankietów, konferencji krajowych i zagranicznych.
W ramach przedmiotowych usług pracownicy tego działu zapewniali wybór bazy
hotelowo-konferencyjnej wraz z obsługą i cateringiem, atrakcjami wieczornymi,
czarterem samolotów oraz zajęciami integracyjnymi. W przedmiotowej działalności
były również świadczone usługi w zakresie organizacji wyjazdów grup turystycznych
z Polski i przyjazdów grup turystycznych do Polski.
Do prowadzenia działalności związanej z turystyką wykorzystywany był
wyodrębniony ze struktury organizacyjnej Wnioskodawcy zespól składników
majątkowych i niemajątkowych (dalej "Dział Turystyki'). W jego skład wchodziły
prawa i obowiązki wynikające umów z pracownikami związanymi wyłącznie
z działaniami na rynku turystycznym, jak również prawa i obowiązki z wszystkich
innych umów związanych z tą działalnością. W skład przedmiotowego działu
wchodziły również prawa i obowiązki wynikające z:
– ponad 20 umów o pracę,
– kilkunastu umów o współpracę,
– ponad 1500 umów z hotelami na terytorium Polski.
– umów z zagranicznymi dostawcami hotelowymi,
– umów na korzystanie z systemów wyszukiwania, obsługi oraz sprzedaży
biletów lotniczych,
– umów pośrednictwa w sprzedaży ubezpieczeń turystycznych,
– 188 umów zawartymi w celu wyświetlania oferty Wnioskodawcy na stronach
innych podmiotów,
– umów na realizację zorganizowanych wycieczek grupowych,
– umowy o pozycjonowanie witryny,
– umowy na tworzenie kontenłu na potrzeby portalu hotele.pl,
– umowy budowy brandu,
– umowy na realizację ekspozycji materiałów reklamowych,
– umowy z operatorem rent-a-car.
– umów na łącza internetowe,
– umowy na usługi hostingowe,
– zarejestrowanych praw ochronne na znaki towarowe,
oraz prawa do korzystania z kilkudziesięciu domen internetowych związanych z
branżą turystyczną, oprogramowanie, bazy danych oraz aktywa trwałe takie jak
komputery, serwery, ksero, niszczarki, kasa fiskalna, biurka, szafy, fotele.
Pracownicy przedmiotowego działu zajmowali pomieszczenia przyporządkowane
wyłącznie do prowadzenia tego rodzaju działalności.
Powyższe składniki majątkowe i niemajątkowych wchodzące w skład Działu Turystyki
pozwalały na prowadzenie działalności gospodarczej jako samodzielny podmiot, z
uwagi na możliwość samodzielnej realizacji zleceń dokonywanych przez klientów,
bez potrzeby angażowania pozostałych składników majątku Wnioskodawcy. Wiedza i
doświadczenia pracowników przedmiotowego działu pozwalały na prowadzenie
skutecznej konkurencji z innymi niezależnymi podmiotami prowadzącymi działalność
w podobnym zakresie.
Ewidencje rachunkowe oraz podatkowe prowadzone przez Wnioskodawcę pozwalały
na przypisanie Działowi Turystyki przychodów, kosztów, należności oraz zobowiązań
związanych z prowadzoną przez ten dział działalnością. Pozwało to na ustalenie
wyniku finansowego uzyskiwanego z tej działalności prowadzonej przez
Wnioskodawcę. Wśród pracowników przedmiotowego działu znajdowały się również
osoby odpowiedzialne za prowadzenie jego księgowości i finansów, obsługi kadr
i plac, obsługi administracyjnej i informatycznej.
W związku z zaplanowanymi działaniami mającymi na celu uporządkowanie struktury
grupy kapitałowej poprzez przyporządkowanie poszczególnym spółkom prowadzenia
poszczególnych rodzajów działalności Dział Turystyki został wniesiony w drodze
aportu do spółki zależnej Wnioskodawcy, tj. T. Spółka Akcyjna (dalej ,,T.'),
w zamian za akcje wyemitowane przez T. na mocy uchwały Nadzwyczajnego
Zgromadzenia Akcjonariuszy tej spółki podwyższającej jej kapitał zakładowy. Celem
przeprowadzonej transakcji była restrukturyzacja i uporządkowanie działalności
prowadzonej w ramach grupy kapitałowej Wnioskodawcy poprzez wyodrębnienie
działalności turystycznej do podmiotu wyspecjalizowanego wyłącznie w takiej
działalności.
W związku z powyższym spółka zapytała, czy zespół składników majątkowych i
niemajątkowych tworzących Dział Turystyki, wnoszonych w ramach aportu do
T. stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w świetle ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych, a po stronie Wnioskodawcy nie powstał przychód
podlegający opodatkowaniu w związku z objęciem w zamian za wskazany aport akcji
T.?
Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r. nr 74 poz. 397 ze
zm.; dalej "u.p.d.o.p.') przychodem jest nominalna wartość udziałów w spółce z
ograniczoną odpowiedzialnością objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej
postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Przedmiotowy przepis
przewiduje, iż przychodem podatnika podatku dochodowego od osób prawnych jest
wartość nominalna udziałów objętych przez niego w spółce z ograniczoną
odpowiedzialnością. Wyjątek od przedmiotowej zasady zachodzi w przypadku gdy
udziały są obejmowane w zamian za w kład niepieniężny w postaci przedsiębiorstwa
lub jego zorganizowanej części. W takiej sytuacji po stronie podatnika podatku
dochodowego od osób prawnych nie powstaje przychód podatkowy.
Pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane w art. 4a pkt 4
u.p.d.o.p. jako "(...) organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym
przedsiębiorstwie zespól składników materialnych i niematerialnych, w tym
zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który
zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te
zadania." Z kolei pojęcie przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane w art. 4a pkt 3
u.p.d.o.p. jako przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Kodeks
cywilny w art. 55' definiuje przedsiębiorstwo jako zorganizowany zespół składników
niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności
gospodarczej, obejmujący w szczególności: oznaczenie indywidualizujące
przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa), własność
nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów,
oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości, praw wynikających z
umów najmu i dzierżaw) nieruchomości lub ruchomości oraz praw do korzystania z
nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
wierzytelności, prawa z papierów wartościowych, środki pieniężne, koncesje,
licencje, zezwolenia, patenty i inne prawa własności przemysłowej, majątkowe prawa
autorskie i majątkowe prawa pokrewne, tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i
dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Definicja zawarta w art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p. wskazuje na konieczność spełnienia
szeregu warunków, aby dany zespól składników materialnych i niematerialnych mógł
być uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Za warunki takie uważane są:
istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, jego wyodrębnienie
organizacyjne oraz finansowe, przeznaczenie zespołu do realizacji zadań
gospodarczych oraz zdolność zespołu do samodzielnego realizowania zadań
gospodarczych. Dla uznania danego zespołu składników materialnych i
niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa niezbędne jest aby dany
zespół zawierał również związane z nim zobowiązania. Trzeba przy tym zaznaczyć,
iż przeniesienie zobowiązań związanych z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa
na inny podmiot jest kwalifikowane jako zmiana dłużnika, co zgodnie z art. 519 § 2
pkt 2 Kodeksu cywilnego wymaga uzyskania zgody wierzyciela.
Warunek wyodrębnienia organizacyjnego jest spełniony m.in. w sytuacji gdy dany
zespół ma określone miejsce w strukturze organizacyjnej, np. jako oddział, zakład,
wydział, biuro, projekt itp.
W przedmiotowym stanie faktycznym, zdaniem Wnioskodawcy, Dział Turystyki
spełnia przedmiotowe kryterium wyodrębnienia organizacyjnego. Działalność
turystyczna została wydzielona w ramach struktury organizacyjnej poprzez nadanie
jej formy Działu Turystyki. Dział ten prowadził on działalność w osobnych
pomieszczeniach, które były zajmowane i przyporządkowane wyłącznie do
prowadzenia działalności przez Dział Turystyki. Dodatkowo w ramach wydzielenia w
strukturze Wnioskodawcy były wyodrębnione określone kategorie składników
majątkowych i niemajątkowych wchodzących w skład przedmiotowego działu
Szczegółowa lista przedmiotowych składników została sporządzona przez Zarząd
Wnioskodawcy. W drodze przedmiotowych działań w skład tego działu zostały
zaliczono m.in. aktywa trwałe, oprogramowanie komputerowe, bazy danych, prawa
ochronne na znaki towarowe oraz prawa i obowiązki wynikające z poszczególnych
umów. Ponadto do prowadzenia wyłącznie działalności turystycznej byli wskazani
konkretni pracownicy Wnioskodawcy zaś przedmiotowy zespól pracowników posiadał
swoją wewnętrzną hierarchię uwzględnioną w ramach struktury Wnioskodawcy.
W związku z powyższym należy uznać, iż Dział Turystyki spełnia warunek
wyodrębnienia organizacyjnego.
Wyodrębnienie finansowe jest rozumiane jako sytuacja, gdy prowadzone ewidencje
pozwalają na przyporządkowanie przychodów, kosztów oraz należności i zobowiązań
do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Rozumiane jest to jako możliwość
przypisania tych wartości do realizowanych przez nią zadań gospodarczych. Nie
musi ono jednak polegać na samodzielnym sporządzaniu bilansu przez
zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Wnioskodawca wskazał, iż prowadzona
przez niego ewidencja księgowa pozwalała na rozpoznanie i przypisanie
poszczególnych przychodów i kosztów do Działu Turystyki albo do pozostałej
działalności prowadzonej przez Wnioskodawcę, w tym min. przychodów związanych
ze zleconymi Wnioskodawcy usługami świadczonymi w ramach Działu Turystyki oraz
powiązanymi z nimi kosztami działalności. Powyższe pozwalało na oddzielne
ewidencjowanie zapisów operacji gospodarczych funkcjonalnie związanych ze
świadczeniem usług turystycznych. W związku z powyższym zdaniem
Wnioskodawcy, Dział Turystyki spełnia warunek wyodrębnienia finansowego.
Kolejnym warunkiem jaki powinien spełniać zespół składników majątkowych dla
uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest zdolność do samodzielnej
realizacji zadań jakie wykonuje w dotychczasowym przedsiębiorstwie. Oznacza to
również, iż dany zespól składników powinien mieć możliwość samodzielnego
działania jako niezależny podmiot. Tak wiec dany podmiot oprócz wypełniania
określonych funkcji gospodarczych w ramach dotychczasowego przedsiębiorstwa
powinien mieć możliwość prowadzenia działalności samodzielnie.
W opinii Wnioskodawcy Dział Turystyki spełnia przedmiotowe kryterium. W jego
skład wchodziły oprócz umów z kontrahentami również określone domeny
internetowe, bazy danych oraz oprogramowanie, pozwalające na świadczenie usług
w dotychczasowym zakresie. Ponadto w jego skład wchodzili pracownicy
i współpracownicy zajmujący się bieżącymi kontaktami zarówno ze zleceniodawcami,
jak i dostawcami poszczególnych usług, przy sprzedaży których pośredniczył
przedmiotowy dział. Oznacza to, iż w danym zakresie zostanie zachowana ciągłość
funkcji personelu.
Dla spełnienia przedmiotowego warunku niezbędne jest również, aby poszczególne
składniki zorganizowanej części przedsiębiorstwa były powiązane funkcjonalnie.
W opinii Wnioskodawcy poszczególne składniki majątkowe i niemajątkowe
wchodzące w skład Działu Turystyki spełniają przedmiotowy warunek. Składniki te
pozwalają na samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej przez tenże Dział
bez potrzeby angażowania aktywów pozostałej części działalności Wnioskodawcy.
Umożliwiają one samodzielne świadczenie usług w dotychczasowym zakresie.
Domeny internetowe, które wchodziły w skład Działu Turystyki umożliwiały
umieszczenie pod ich adresami portali internetowych, które były obsługiwane przez
wchodzące w skład działu serwery za pomocą wykorzystywanego przez ten dział
oprogramowaniu. Za ich pomocą klienci mogli korzystać z usług świadczonych przez
tenże dział przy wykorzystaniu wchodzących w jego skład baz danych
umożliwiających na mocy zawartych z kontrahentami (np. hotelami, liniami
lotniczymi) dokonywanie rezerwacji i sprzedaży biletów lotniczych, rejsów
wycieczkowych, noclegów w hotelach czy też wynajęcia samochodu. W skład Działu
Turystyki wchodziły również komputery oraz inne aktywa takie jak np. biurka, krzesła
czy też łącza internetowe, umożliwiające przypisanym do niego pracownikom
świadczenia określonych usług, kontaktu z przyszłymi i obecnymi klientami oraz
reagowaniu w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w działaniu poszczególnych
systemów. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż zespół składników
majątkowych i niemajątkowych wchodzących w skład tego działu nie jest
przypadkowym zbiorem składników, a składniki te są ze sobą powiązane w sposób
funkcjonalny i umożliwiają samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.
Kolejnym warunkiem - zdaniem Wnioskodawcy - uznania danego zespołu składników
materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest
okoliczność zawierania się w niej zobowiązań związanych z danym zespołem
składników. Należy jednak wskazać, iż zgodnie z art. 519 § 2 pkt 2 Kodeksu
cywilnego zmiana dłużnika, a więc przeniesienie zobowiązania na inny podmiot
wymaga zgody wierzyciela. W przypadku braku uzyskania przedmiotowej zgody,
zobowiązanym pozostaje dotychczasowy dłużnik, lecz podmiot który miał przejąć
zobowiązanie jest odpowiedzialny względem dłużnika, iż wierzyciel nie będzie
dochodził od niego roszczeń. W sytuacji dokonywania aportu w skład którego
wchodzą zobowiązania, w tym zobowiązania finansowe, jak i wynikające
z poszczególnych umów, np. handlowych, reklamowych, koniecznym jest uzyskanie
zgody odpowiedniego wierzyciela w stosunku do każdego zobowiązania.
W przypadku braku udzielenia przez wierzyciela zgody na przeniesienie
zobowiązania na inny podmiot, zobowiązanie nie zostaje przeniesione na nowy
podmiot.
I
I
Niezasadnym - zdaniem Wnioskodawcy - jest jednak uzależnienie uznania danego
zespołu składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa od okoliczności, iż
wszyscy wierzyciele wyrażą zgodę na przejście wszystkich obowiązków na nowy
podmiot. Dla uznania danego zespołu za zorganizowaną część przedsiębiorstwa
wystarczającym jest, kiedy przy ustaleniu jego wartości oraz treści zostaną
uwzględnione związane z danym zespołem zobowiązania. Nie ma obowiązku aby
całość zobowiązań związanych z danym zespołem składników była przedmiotem
aportu w sytuacji gdy takiej czynności sprzeciwiają się wierzyciele lub zobowiązania
te nie istnieją.
Tymczasem , iż w skład Działu Turystyki weszły wszelkie zobowiązania związane ze
składnikami majątkowymi wchodzącymi w jego skład, takie jak np. wynikające z nich
zobowiązania finansowe, a w szczególności wynagrodzenia pracowników
i współpracowników, za świadczone usługi marketingowe czy też obowiązki
wynikające z umów z hotelami. Wnioskodawca, jak i T. dołożą należytych
starań w celu uzyskania zgody wszystkich wierzycieli przedmiotowych zobowiązań
wchodzących w skład Działu Turystyki w-celu uzyskania zgody na przeniesienie
przedmiotowych zobowiązań na rzecz T.. Nie można jednak wykluczyć, iż
w pojedynczych przypadkach zgoda laka nie zostanie wyrażona, zaś zobowiązania
takie nie zostaną przeniesione na T.. Zdaniem Wnioskodawcy, pomimo
możliwości wystąpienia w sytuacji w której pojedyncze zobowiązania nie zostaną
przeniesione na T. do której został w formie aportu wniesiony Dział Turystyki,
dział len nadal będzie spełniał kryteria do uznania go za zorganizowaną część
przedsiębiorstwa, z uwagi na fakt, iż brak przeniesienia całości zobowiązań wynika
z konieczności uzyskania zgody podmiotów niezależnych od Wnioskodawcy i
T., zaś decyzje takich podmiotów nie mogą prowadzić do zmiany sytuacji
podatkowej Wnioskodawcy. Ponadto zdecydowana większość zobowiązań
funkcjonalnie powiązanych z Działem Turystyki zostanie przeniesiona na rzecz
T.. Oznacza to, iż w skład przedmiotowego zespołu składników majątkowych i
niemajątkowych wchodzą zobowiązania powiązane z poszczególnymi składnikami.
Tak więc Wnioskodawca uważa, że, iż Dział Turystyki wniesiony w formie aportu do
T. w zamian za akcje tej spółki spełnia warunki uznania go za zorganizowaną
część przedsiębiorstwa. W związku z powyższym, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7
u.p.d.o.p. po stronie Wnioskodawcy nie powstał przychód wynikający z objęcia akcji
w podwyższonym kapitale zakładowym T..
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ podatkowy wydał w dniu [...] stycznia
2012 r. interpretacje indywidualną przepisów prawa podatkowego, w której uznano
stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w sytuacji gdy przejdą wszystkie
zobowiązania na Spółkę, natomiast za nieprawidłowe - gdy na Spółkę nie przejdą
wszystkie zobowiązania.
W związku z powyższym rozstrzygnięciem Spółka na mocy art. 52 § 3 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270), dalej"P.p.s.a.", w dniu 30 stycznia 2012r. Spółka wezwała organ
podatkowy (data wpływu 2 lutego 2012r.) do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby
Skarbowej w W. pismem z dnia 6 marca 2012 r. stwierdził brak podstaw do
zmiany indywidualnej interpretacji, podtrzymując argumentację zawartą
w interpretacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanej w
sprawie interpretacji indywidualnej zarzucono:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p.,
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 14e w zw. z art. 14c § 1 oraz art.
121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
podatkowa {Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej "O.p.".
W uzasadnieniu ww. zarzutów Spółka powołała argumentację zawartą we wniosku o
wydanie interpretacji i w związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej
Interpretacji w części stwierdzającej, iż stanowisko Spółki przedstawione we Wniosku
jest nieprawidłowe w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób
prawnych wniesienia aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa do spółki, w
sytuacji gdy nie przejdą na spółkę wszystkie zobowiązania, na podstawie art. 146 § 1
w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki naruszenia przepisów prawa
materialnego, Organ interpretacyjny wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że
zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych
relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze
przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego
podmiotu gospodarczego. Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej
przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za
jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p. Oznacza to, że
zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników,
przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym
zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką
składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią
w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mamy
więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są
wszystkie następujące przesłanki, tj.:
1) istnieje zespól składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
1) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym
przedsiębiorstwie,
2) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
3) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo
samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić
potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania
gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie.
Nie zgadzając się z powyższą argumentacją Spółki Organ stwierdził, iż pojęcie
zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie może obejmować dowolnej części
danego przedsiębiorstwa, lecz tylko tę część, która spełnia wszystkie kryteria
wskazane w art. 4a pkt 4 u.p.d.o.p.
W sytuacji więc gdy zobowiązania wygenerowane przez aportowany Dział Turystyki
istnieją, winny wchodzić do masy majątkowej stanowiącej zorganizowaną część
przedsiębiorstwa, bo z przepisu definiującego zorganizowaną część przedsiębiorstwa
wynika, że obejmuje ona także zobowiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny
sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej.
Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez
nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a
P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne
obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów
prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając
skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką
interpretację (art. 146 § 1 cytowanej ustawy).
Skarga jest zasadna, lecz z powodów innych, niż w niej podniesione. Podstawę
prawną działania Sądu w tym zakresie stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym
sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i
wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując
oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić
również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające
wpływ na tę ocenę.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione
wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt
ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z
obrotu prawnego.
Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej
interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę
tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę
oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy
nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego,
ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych
tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być
ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie
przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 O.p.).
Tak uregulowana instytucja wymaga, aby wnioskodawca starający się o udzielenie
pisemnej interpretacji podatkowej przez upoważniony do tego organ podatkowy,
składając zapytanie w sposób wyczerpujący przedstawił stan faktyczny oraz swoje
stanowisko w sprawie. W przypadku gdy stan faktyczny przedstawiony przez
wnioskodawcę, jak i jego stanowisko, nie zostały wyczerpująco przedstawione organ
podatkowy zobowiązany jest do wezwania strony do usunięcia braków formalnych
takiego wniosku, w trybie art. 169 w związku z art. 14h O.p. Niewykonanie tego
obowiązku przez wnioskodawcę stanowi podstawę do pozostawienia wniosku o
udzielenie interpretacji bez rozpoznania.
Wynikający z powołanego wyżej przepisu wymóg, aby stan faktyczny przedstawiony
we wniosku był wyczerpujący wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego
elementów, istotnych z punktu widzenia oceny stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli
wniosek zainteresowanego jest w tym względzie niepełny, a organ udzielający
interpretacji nie ma w tym zakresie wiedzy, to wydana interpretacja nie realizuje
jednego z podstawowych celów tej instytucji - nie chroni podatnika. Ochrona
podatnika ma bowiem miejsce wyłącznie w przypadku przedstawienia przez
wnioskodawcę wyczerpującego i rzetelnego stanu faktycznego.
Użyte w art. 14b § 3 O.p. ustawowe określenie "wyczerpująco" należy rozumieć, jako
przedstawienie danego zagadnienia wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo,
gruntownie i dokładnie, a zatem w taki sposób, by wnioskodawca mógł zająć
stanowisko w stosunku do prezentowanego stanu rzeczy, zaś organ podatkowy na
tej podstawie udzielić jednoznacznej odpowiedzi, co do konkretnego zdarzenia
przyszłego lub obecnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lutego 2010 r.,
sygn. akt I SA/Po 1124/09, LEX nr 610158).
Z całą pewnością interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego nie
może być wydana w oparciu o stan faktyczny, który budzi wątpliwości lub który
wymaga interpretacji. Interpretacja nie może polegać na dywagowaniu na temat
stanu faktycznego i w związku z wątpliwościami co do rzeczywistego stanu
faktycznego zawierać wariantowe ujęcie problemu.
Tymczasem w niniejszej sprawie stan faktyczny budzi wątpliwości i w zasadzie
odpowiedź na pytanie objęte zakresem zaskarżonej interpretacji w takim stanie
faktycznym jaki organ podatkowy przyjął za dostatecznie precyzyjny nie może być
udzielona.
Skarżąca Spółka w opisie stanu faktycznego w ogóle nie wskazała, co stanie się ze
zobowiązaniami przypisanymi do Działu Marketingu. Dopiero z jej stanowiska
wynika, że pewna część tych zobowiązań może pozostać przy Skarżącej. Zatem nie
wskazała jednoznacznie, czy wszystkie zobowiązania przypisane do Działu
Marketingu zostaną włączone do składników stanowiących przedmiot aportu do
nowej spółki. Spółka stwierdziła jedynie, że dołoży wszelkich starań aby uzyskać
zgody wszystkich wierzycieli na przeniesienie zobowiązań na rzecz T.. Brak
przedstawienia w opisie stanu faktycznego - przyjętego przez organ interpretacyjny
za podstawę jego rozstrzygnięcia w tym postępowaniu - tak istotnych okoliczności
faktycznych stanowi niewątpliwie naruszenie art. 14b § 3 O.p.
Ponadto zdaniem Sądu, takie stwierdzenie wyklucza możliwość wydania interpretacji
przepisów prawa podatkowego. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie
jednoznacznie stwierdzić, czy w stanie faktycznym wystąpi jeden z jego elementów
wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji organ nie może ocenić skutków
prawnopodatkowych stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie
interpretacji zgodnie z treścią art. 14c § 1 O.p. Jak podkreślono wyżej, zgodnie
z treścią art. 14b § 3 O.p. wnioskodawca ma obowiązek we wniosku o wydanie
interpretacji przedstawić w sposób wyczerpujący stan faktyczny w oparciu, o który
ma być wydana interpretacja. Skoro zgodnie z treścią art. 14c § 1 i 2 O.p.
interpretacja ma zwierać ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy przedstawionego
w zakresie stanu faktycznego opisanego we wniosku, to nie może się ona odnosić
do sytuacji co, do których sam podatnik nie potrafi jednoznacznie stwierdzić,
czy wystąpią w stanie faktycznym czy też nie.
W ocenie Sądu wynikający z art. 14b § 3 O.p. obowiązek wyczerpującego
przedstawienia stanu faktycznego wyklucza możliwość stwierdzenia we wniosku, że
być może pewne elementy stanu faktycznego wskazanego we wniosku wystąpią lub
też nie wystąpią. Taki opis stanu faktycznego jest niezgodny z treścią powołanego
przepisu. Organ nie jest bowiem uprawniony do wyrażania w trybie art. 14b O.p.
stanowiska w postaci wielowariantowej odpowiedzi uniwersalnej, determinowanej
zmiennymi okolicznościami faktycznymi (por. wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 987/07).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ obowiązany był wezwać Skarżącą Spółkę
na podstawie art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia i sprecyzowania stanu faktycznego
opisanego we wniosku przez wskazanie, czy przedmiotem interpretacji ma być stan
faktyczny, w którym wszystkie zobowiązania przypisane do Działu Marketingu będą
przedmiotem aportu czy też stan, w którym przedmiotem aportu będzie jedynie część
tych zobowiązań. Jeżeli Skarżąca chciała uzyskać interpretację wskazanych we
wniosku przepisu u.p.d.o.p. w zakresie tych dwóch stanów faktycznych powinna
wyraźnie wskazać to we wniosku przez zadanie organowi pytań odnośnie wykładni
przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do tych dwu sytuacji. Przy tak
postawionych pytaniach donośnie wykładni powołanego przepisu organ obowiązany
byłby do wydania dwóch interpretacji w zakresie dwóch różnych stanów faktycznych.
Dodatkowo organ powinien był wezwać Skarżącą do sprecyzowania stanu
faktycznego w zakresie przenoszonych zobowiązań. Wnioskodawca powinien
określić jakie znaczenie dla sytuacji ekonomicznej zorganizowanej części
przedsiębiorstwa miały te zobowiązania i wskazać, w jaki sposób wyłączenie części
tych zobowiązań z przedmiotu aportu może wpłynąć na możliwość realizowania
przez składniki majątkowe składające się na ten aport funkcji właściwych dla
zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii
faktycznej możliwe byłoby udzielenie odpowiedzi, czy aport wskazanych we wniosku
o wydanie interpretacji składników majątku do innej spółki z wyłączeniem części
zobowiązań, można uznać za aport zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Udzielając ponownej interpretacji organ podatkowy będzie zobowiązany wezwać
Skarżącą do uzupełnienia przedstawionego we wniosku stanu faktycznego
w zakresie jaki wynika z niniejszego uzasadnienia, a następnie do rozstrzygnięcia,
czy daną transakcje przedstawioną we wniosku należy zakwalifikować jako
wniesienie aportem zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Dalej idąca ocena Sądu - na tym etapie sprawy - byłaby przedwczesna.
Skoro wydana interpretacja nie odpowiada wymogom art. 14b § 3, art. 14c § 1 O.p.,
Sąd na mocy art. 146 § 1 oraz art. 152, art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji
wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło