II FSK 1420/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała, Protokolant Monika Myślak-Kordjak, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1098/12 w sprawie ze skargi S. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od S. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 21 grudnia 2012 r., III SA/Wa 1098/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 stycznia 2012 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: wnioskiem z 22 kwietnia 2011r. pełnomocnik S. P. (dalej: "skarżąca") wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 6 grudnia 2010r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej - członka zarządu spółki, wraz ze spółką oraz drugim członkiem jej zarządu, za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2005r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Jako podstawę żądania wznowienia postępowania pełnomocnik skarżącej wskazał przesłankę zawartą w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p.") tj. niezawiniony brak udziału skarżącej w postępowaniu. W przedmiotowym wniosku pełnomocnik skarżącej powołując się na przepis art. 246 § 1 O.p. wystąpił o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z 6 grudnia 2010r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...], stosownie do art. 243 §1 O.p., postanowieniem z 12 maja 2011r., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z 6 grudnia 2010r. Następnie postanowieniem z 14 czerwca 2011r., wydanym na podstawie art. 246 § 1 O.p., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji. Postanowieniem z 11 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. Analizując argumenty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania oraz akta sprawy pod kątem przesłanki wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie stanął na stanowisku, że w sprawie brak jest okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania - w oparciu o przesłankę art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Zdaniem dyrektora izby skarbowej wskazane przez pełnomocnika skarżącej okoliczności związane z brakiem jej udziału w postępowaniu, nie pociągają za sobą niezbędnego prawdopodobieństwa uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania. 3. W skardze do WSA w Warszawie skarżąca zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie: art. 246 § 1 O.p.; art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681, ze zm.); art. 122 i art. 187 O.p. 4. WSA w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna i z uwagi na powyższe uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Z uwagi na wyrok WSA w Warszawie zapadły 21 grudnia 2012 r., III SA/Wa 1097/12, stwierdzający, że organ drugiej instancji w wyniku wznowienia postępowania wydał decyzję wobec skarżącej z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 4 O.p., ponieważ bezpodstawnie uznał, że skarżąca brała udział w postępowaniu w rezultacie czego naruszył również art. 245 § 1 pkt 2 O.p., sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę uznał za oczywiste, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 stycznia 2012 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki wydane zostało z naruszeniem art. 246 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku dyrektor izby skarbowej zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 246 § 1 oraz art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 O.p., poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie uznając, że wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania na tyle istotnego, aby mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Takie uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na to, że zebrany materiał dowodowy potwierdzał prawidłowość rozstrzygnięcia organów obu instancji w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej z 6.12.2010 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2005 r. albowiem brak było podstaw do przyjęcia, że okoliczności sprawy wskazywały na prawdopodobieństwo uchylenia powołanej wyżej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. Prawomocnym wyrokiem z 2 lipca 2015 r., II FSK 1419/13 NSA stwierdził, że "Skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i nie podała organowi podatkowemu w trybie przewidzianym w tej ustawie swojego nowego adresu zamieszkania, pod którym, jak twierdzi we wniosku o wznowienie postępowania, zamieszkiwała i na dowód czego załączyła do tego wniosku zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały od dnia 1 grudnia 2009 r. [...] organ podatkowy prowadząc wobec Skarżącej postępowanie w zakresie wymiaru podatku (z tytułu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o.) nie poprzestał na informacjach podanych w stosownym trybie przez samą Skarżącą, lecz mając na uwadze, że przesyłka zawierająca postanowienie o wszczęciu postępowania nie została odebrana przez Skarżącą, przed wydaniem decyzji wymiarowej zwrócił się do właściwego miejscowo (ze względu na podane miejsce zamieszkania) organu podatkowego oraz oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o podanie informacji co do aktualnego miejsca zamieszkania Skarżącej. Oba te organy potwierdziły, na podstawie danych, którymi dysponowały, że miejscem zamieszkania Skarżącej jest [...]. Co więcej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] poinformował, że Skarżąca w złożonych do tego organu deklaracjach podatkowych - PIT-28 za 2009 r. data wpływu 29 stycznia 2010 r. oraz PIT- 37 złożonym w dniu 30 kwietnia 2010 r., jako aktualne miejsce swojego zamieszkania podała również ww. adres w [...]. Oba te formularze zawierają w ich części "B" nagłówek "dane identyfikacyjne i aktualny adres zamieszkania podatnika". Wspomniane wyżej deklaracje zostały złożone do organu podatkowego w okresie, kiedy według twierdzeń Skarżącej zawartych we wniosku o wznowienie postępowania i przedłożonego przez nią wraz z tym wnioskiem zaświadczenia - mającego stanowić główny dowód potwierdzający nieprawidłowość dokonywanych przez organ podatkowy doręczeń i tym samym zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz według oceny Sądu pierwszej instancji - miała ona zamieszkiwać pod adresem w Warszawie. Skarżąca nie tylko więc nie dokonała wymaganej przepisami aktualizacji informacji o miejscu swojego zamieszkania, ale swoim działaniem, podając w deklaracjach podatkowych jako aktualne miejsce zamieszkania - [...] - utwierdziła organ podatkowy w przekonaniu (niezależnie od podania tego adresu w ostatnim złożonym przez nią zgłoszeniu aktualizacyjnym), że jest to jej aktualne miejsce zamieszkania. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, nie sposób w takiej sytuacji przyjąć, że Skarżąca nie brała udziału postępowania bez własnej winy. Organ podatkowy na podstawie informacji podawanych przez samą Skarżącą, również w okresie, kiedy jak twierdziła później, nie mieszkała już w [...], miał pełne podstawy, aby przyjąć, że jest to jej aktualny adres zamieszkania. Racjonalnie rzecz biorąc nie można wymagać od tego organu podatkowego, aby ten wbrew własnym ustaleniom dokonanym na podstawie informacji pochodzących od samej Skarżącej, negował - podany przez nią w zgłoszeniu aktualizacyjnym, a następnie potwierdzany w składanych deklaracjach podatkowych - adres zamieszkania. Stawianie w takiej sytuacji dalszego wymogu organowi podatkowemu - co czyni Sąd pierwszej instancji na podstawie twierdzeń Skarżącej podnoszonych przez nią w toku wznowionego postępowania - iż organ ten w takim przypadku powinien był jeszcze zwrócić się o udostępnienie danych ze zbioru PESEL, jest nieuzasadnione i czynione z perspektywy informacji przekazywanych ex post przez Skarżącą w ramach wznowionego postępowania. Należy więc stwierdzić, że organ podatkowy przy uwzględnieniu ówczesnych okoliczności, prowadząc postępowanie podatkowe dochował należytej staranności w zakresie ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania Skarżącej, ponieważ, jak już bowiem była o tym mowa, nie poprzestał na informacjach podanych przez Skarżącą w ostatnim zgłoszeniu aktualizacyjnym i mając na uwadze, że przesyłka zawierająca postanowienie o wszczęciu postępowanie nie została odebrana przez Skarżącą, podjął w tym zakresie dodatkowe działanie zwracając się do właściwego, ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania Skarżącej, organu podatkowego oraz, według tych samych kryteriów, do właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które to działania informacje te potwierdziły." W tej sytuacji oczywistym jest, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji z 6 grudnia 2010 r. Zgodnie z art. 246 § 1 O.p. organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Treść przywołanego rozstrzygnięcia NSA z 2 lipca 2015 r. jednoznacznie wskazuje, że w dacie wydawania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 11 stycznia 2012 r. nie została spełniona przesłanka określona w art. 246 § 1 O.p. dająca podstawę do wstrzymania wykonania decyzji. Z tych przyczyn rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, bazujące na rozstrzygnięciu WSA w Warszawie z 21 grudnia 2012 r., III SA/Wa 1097/12 naruszało art. 246 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).