III SO/Kr 36/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 grudnia 2012 r. sprawy z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny radcy prawnemu M. B. postanawia odrzucić wniosek J. J. pismem z dnia 16 listopada 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie grzywny radcy prawnemu M. B. za naruszenie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U., nr 16, poz. 93 ze zm.) dalej "K.c." oraz art. 3 i art. 64 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r., nr 10 poz. 65 ze zm.). Zdaniem wnioskodawcy radca prawny M. B. naruszyła ww. przepisy wydając 29 czerwca 2011 r. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie sygn. akt III SA/Kr 761/10. Wskazał jako podstawę wymierzenia wnioskowanej grzywny art. 287 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 761/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustanowił w ramach prawa pomocy dla skarżącego J. J. pełnomocnika z urzędu - radcę prawnego. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczył 9 czerwca 2011 r. M. B. jako radcę prawnego z urzędu dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. art. 3 P.p.s.a. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 63.P.p.s.a. Jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Stosownie do Art. 64. P.p.s.a. § 1. Wniosek składa się bezpośrednio do sądu. § 2. Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. § 3. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Pierwszy z przepisów, na których opiera swoje żądanie wnioskodawca w sprawie - art. 417 K.c. § 1. – ma brzmienie: Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przepis ten stanowi podstawę dochodzenia odszkodowania za działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej nie będące orzeczeniem lub decyzją. Wniesienie pozwu do sądu powszechnego nie musi być poprzedzone dodatkowym postępowaniem ani działaniami strony. Drugi z przepisów, na których opiera swoje żądanie wnioskodawca w sprawie - art. 173. § 1. P.p.s.a. – ma brzmienie: Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten statuuje zasadniczy środek odwoławczy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b z dnia 28 września 2002 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.) wniesienie skargi kasacyjnej może być jednym ze sposobów udzielenia pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu w postępowaniu w drugiej instancji. Innym sposobem udzielenia pomocy prawnej jest sporządzenie przez pełnomocnika z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej na piśmie i doręczenie jej stronie. Trzeci z przepisów, na których opiera swoje żądanie wnioskodawca w sprawie - art. 3. ustawy o radcach prawnych – ma brzmienie: 1. Zawód radcy prawnego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą ustawą. 2. Radca prawny wykonuje zawód ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej oraz zasad etyki radcy prawnego. 3. Radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzieleniem pomocy prawnej. 4. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie. 5. Radca prawny nie może być zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę. 6. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505, z późn. zm.) - w zakresie określonym tymi przepisami. Jest to przepis ogólny określający wymagania nałożone na radców prawnych w zakresie staranności działania, etyki pracy oraz tajemnicy zawodowej. Art. 64. ustawy o radcach prawnych: 1. Radca prawny i aplikant radcowski podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej: 1) za zawinione, nienależyte wykonywanie zawodu radcy prawnego; 2) za czyny sprzeczne ze ślubowaniem radcowskim lub z zasadami etyki radcy prawnego. Przepis ten reguluje zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych. Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej radców prawnych reguluje rozdział 6 ustawy o radcach prawnych. W sprawach tych właściwy jest Okręgowy Sąd Dyscyplinarny, a stosownie do art. 681.ust.1. ww. ustawy: Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się odpowiednio na wniosek rzecznika dyscyplinarnego lub Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego. Sprawy dyscyplinarne radców prawnych nie mieszczą się w kognicji sądów administracyjnych. Natomiast przepis art. 287 P.p.s.a. stanowi, że w przypadku, gdy sąd w orzeczeniu: 1) uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie, 2) stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu, stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję. Sprawa, której dotyczy wniosek nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych. Skarżący wniósł o wymierzenie grzywny, a przepisy które wskazał jako podstawę swych żądań dotyczą odpowiedzialności za szkody wyrządzone wykonywaniem władzy publicznej oraz ogólnych zasad wykonywania zawodu przez radców prawnych i ich odpowiedzialności dyscyplinarnej. Art. 287 P.p.s.a. określa sytuacje, w których strona może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 417-4172 K.c. Właściwym do orzekania o odszkodowaniu jest sąd powszechny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 674/11 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "przepis ten reguluje tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i nie mógł być zastosowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (...), gdyż, pomimo, że ustawa procesowa regulująca postępowanie przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zawiera w powołanym przepisie podstawę prawną roszczeń odszkodowawczych, to jednak nie przyznaje sądom administracyjnym kompetencji do rozpoznawania spraw cywilnych o takie roszczenia." Pogląd przedstawiony powyżej Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela. Wniosek o wymierzenie grzywny, oparty na przepisie art. 287 P.p.s.a. regulującym podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej w sytuacjach określonych tym przepisem, został wniesiony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych, a zatem podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji.