III SA/Wa 1913/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. P. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2011 r., którą Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił M. P. wypłaty oprocentowania od zwrotu nadwyżki podatku naliczonego wykazanego w deklaracji za grudzień 2010 r. Na podstawie akt sprawy Sąd przyjął nastepujący stan faktyczny za podstawę do wydania wyroku w niniejszej sprawie. W dniu 29 lipca 2011 r. M. P. (dalej jako: “Skarżąca"), złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wniosek o niezwłoczny zwrot podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracji VAT – 7 za grudzień 2010 r. w kwocie 137.622 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 25 lutego 2011 r. złożyła korektę deklaracji VAT-7 za grudzień 2010 r. W poz. 61 deklaracji wykazała kwotę 137.622 zł do zwrotu na rachunek bankowy, nie wskazując w jakim terminie żąda jej zwrotu. Zdaniem Skarżącej, w takiej sytuacji organ zobowiązany był na podstawie art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej jako: “ustawa o VAT", do dokonania zwrotu podatku w terminie 60 dni. Termin ten nie wymaga żadnych dodatkowych czynności podatnika. Ponadto, ponieważ organ nie prowadził wobec niej postępowania wyjaśniającego, nie podjął czynności zmierzających do zbadania zasadności zwrotu i nie wydał postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku, to powinien zastosować przepis art. 87 ust. 7 ustawy o VAT, i różnicę podatku niezwróconą w ustawowym terminie, potraktować jako nadpłatę podlegającą oprocentowaniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że Skarżąca we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1 z 7 kwietnia 2011 r. wskazała, że zlikwidowała posiadane rachunki bankowe w K. O/C. i w B. w N.O/W.. Z informacji posiadanych przez organ wynikało, że Skarżąca od 7 kwietnia 2011 r. nie posiadała żadnego rachunku bankowego. Pismem z dnia 26 lipca 2011 r. organ wezwał skarżącą do skorygowania deklaracji VAT-7 za grudzień 2010 r. w zakresie informacji, które powinny byc wykazane w pozycjach 62, 63 i 64 deklaracji. Pismem z dnia 28 lipca 2011 r., które do organu wpłyneło w dniu 29 lipca 2011 r. Skarżąca odmówiła złożenia deklaracji korygującej VAT-7 za grudzień 2010 r. oraz wezwała organ do niezwłocznego zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego za ten miesiąc. W piśmie z 2 sierpnia 2011 r. Skarżąca poinformowała organ o numerze rachunku na, który organ powinien dokonać zwrotu podatku. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 2 sierpnia 2011 r. dokonał zwrotu podatku na wskazany przez nią rachunek bankowy. Decyzją z [...] września 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. odmówił Skarżącej wypłacenia oprocentowania od zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ponieważ Skarżąca zlikwidowała posiadane rachunki bankowe, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, to nie miał on możliwości zwrotu podatku w terminie 60-dniowym, określonym w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Mimo iż w sprawie doszło do przekroczenia wskazanego terminu, to organ nie ponosi winy za nieterminowy zwrot podatku. Skarżąca dopiero 2 sierpnia 2011 r. dostarczyła informację o posiadanym koncie bankowym, choć to w jej interesie leżało dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. W związku z powyższym organ uznał, że Skarżąca nie może skutecznie wnosić o wypłatę oprocentowania od nieterminowego zwrotu podatku. Pismem z 23 września 2011 r. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie: - art. 87 ust. 7 w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT - przez uznanie, że nie przysługują jej odsetki za zwłokę, w związku z niedotrzymaniem przez organ 60 dniowego terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w sytuacji gdy w trakcie biegu terminu do zwrotu, złożyła informację o likwidacji posiadanych rachunków bankowych i nie podała równocześnie informacji o rachunku nowozałożonym; - art. 5a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2004 r., Nr 269 poz. 2681 ze zm.) – przez jego niezastosowanie w sprawie, w wyniku czego Skarżąca nie otrzymała pełnej kwoty zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym tj. wraz z odsetkami za zwłokę; - art. 120, art. 122, art. 125 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej jako: "O.p." - przez ich niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do utraty przez Skarżącą prawa do otrzymania odsetek za zwłokę, ze względu na niedotrzymanie przez organ terminu do zwrotu podatku. Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przytoczył treść przepisów art. 5a ust. 1, 2 oraz art. 9 ust. 1c ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, z których wywiódł, że do obowiązków Skarżącej należało zgłoszenie organowi informacji o posoadanych rachunkach bankowych. Ponadto każda zmiana w tym zakresie powinna być zgłoszona w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Celem wskazanych regulacji jest umożliwienie organowi realizacji jego zadań związanych z samodzielnym rozliczaniem się podatników z budżetem Państwa, w tym m. in. realizację dyspozycji art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. W niniejszej sprawie Skarżąca dopiero 2 sierpnia 2011 r. zawiadomiła organ o posiadanym aktualnym rachunku bankowym i w tym dniu organ dokonał zwrotu podatku. Skarżąca likwidując rachunki zgłoszone w trakcie biegu terminu do zwrotu podatku, nie tylko skutecznie uniemożliwiła organowi realizację dyspozycji normy art. 87 ust. 2 w związku z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, ale też naruszyła dyspozycję norm art. 5a ust. 1 i ust. 2 oraz art. 9 ust. 1c ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. W związku z tym, organ nie dysponował wiedzą o żadnym z rachunków bankowych, do zgłoszenia których była ona zobowiązana. Zgodniez treścią art. 78 § 3 pkt 3 lit. c) O.p. oprocentowanie nadpłaty przysługuje w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skrygowanym zeznaniem (deklaracją), jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie, chyba że do opóźnienia w zwrocie nadpłaty przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. W takim stanie rzeczy zarzuty dotyczące naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz art. 5a ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, organ uznał za bezzasadne. Ponieważ Skarżąca swoim działaniem uniemożliwiła organowi dokonanie zwrotu podatku to wskazany, jako naruszony, przepis art. 87 ust. 7 ustawy o VAT nie będzie miał w sprawie zastosowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 120, art. 122, art. 125 oraz art. 187 O.p., organ uznał, iż to Skarżąca na mocy art. 5a ust. 1 i ust. 2 oraz art. 9 ust. 1c ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, była obowiązana do dokonania zgłoszenia rachunku bankowego w urzędzie. Powinność ta wynikająca z bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, nie ulega modyfikacji w kontekście zasad prowadzenia postępowania podatkowego. W konkluzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że bierność Skarżącej w obszarze obowiązków ewidencyjnych spowodowała, że w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, ponieważ brak było elementu istotnego dla realizacji ww. normy tj. rachunku bankowego Skarżącej. Pismem z 18 maja 2012 r. Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzuciła naruszenie: - art. 87 ust. 2 ustawy o VAT - przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wynikiem czego było uznanie, że przekroczenie terminu zwrotu podatku od towarów i usług nie powoduje obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę stosownie do dyspozycji art. 87 ust. 7 ustawy o VAT; - art. 120, art. 122, art. 125 oraz art. 180 O.p. - przez ich nie zastosowanie w sprawie, wskutek czego wydano decyzję niezgodną ze stanem faktycznym i zebranym materiałem dowodowym, co doprowadziło do orzeczenia odmowy wypłaty odsetek stosownie do art. 87 ust. 7 ustawy o VAT. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że pomimo złożenia wadliwej informacji według wzoru EDG -1, dotyczącej zamknięcia rachunków bankowych, (które w rzeczywistości nie zostały zamknięte), organ powinien ją wezwać do korekty informacji o wykazie posiadanych rachunków bankowych. Ponieważ organ uczynił to dopiero po złożeniu przez Skarżącą wniosku o wypłatę kwoty zwrotu różnicy podatku wraz z odsetkami za zwłokę, to nastąpiło to już po upływie ustawowego terminu 60 dni do zwrotu różnicy podatku na rachunek podatnika. Bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego doprowadziła do niezastosowania w sprawie art. 120, art. 122 oraz art. 125 O.p. co skutkowało uchybieniem terminu do zwrotu różnicy podatku wynikającego z przepisu art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nstepuje: Skarga jest zasanda. Zgodnie z tresćią art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym w roku 2011, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Na podstawie art. 86 ust. 7 ustawy o VAT podatnik miał prawo do złożenia wniosku o zwrot nadwyżki podatku naliczonego w termnie 25 dni. W art. 86 ust. 5a ustawy o VAT okreslony został terminy zwrotu podatku naliczonego podatnikom, którzy nie wykonali w okresie rozliczeniowym czynności opodatkowanych na terytorium kraju oraz czynności wymienionych w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT . Stosowenie do treści art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli zasadność zwrotu wymagała dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów O.p. lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. W rozpzonanej sprawie organ nie przedłużył terminu do dokoania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego. Sam zwrot nadwyżki podatku naliczonego został dokoany z przekroczeniem terminu okresloinego w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Skutki niezwrócenia przez organ nadwyżki podatku naliczonego nad nalerżnym w terminach ustanowionych przez art. 86 ust. 2 i 5a ustawy VAT określa przepis art. 87 ust. 7 ustawy o VAT, który stnaowi, że różnicę podatku niezwróconą przez urząd skarbowy w terminach, o których mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i ust. 5a, traktuje się jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów O.p. Zdaniem Sądu przepis art. 87 ust. 7 ustawy o VAT stnowi podstawę do odpowiedniego zastoswnania do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego przepisu art. 78 § 3 pkt 3 lit. c) O.p., który stnowi, że nadpłata podlega oprocentowaniu, jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 6 (dwa miesiące od złożenia skorygowanego zenania), chyba że do opóźnienia w zwrocie nadpłaty przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. W ocenie Sądu na podstawie art. 78 § 3 pkt 3 lit. c) O.p. organ może odmówić podatnikowi wypłaty odsetek od niezwrócnej w termnie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w sytuacji, gdy brak dochowania przez organ terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, spowodowany został wyłącznie działaniem lub zaniechaniem podatnika. W rozpoznanej sprawie organ nie wykazał, że brak zwrotu na rzecz Skarżącej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym spowodowany był wskazaniem przez nią we wniosku o zmianę wpisu w ewidencji działalności gospodarczej (karta 19 akt admnistracyjnych) likwiadacji obydwu posiadanych przez nią rachunków bankowych. Z akt sprawy wynika, że organ po otrzymaniu w dniu 25 lutego 2011 r.dekalracji VAT-7 za grudzień 2010 r., przed upływem terminu okreslonego w art.87 usyt. 2 zdanie pierwsze ustawy o VAT nie podjął, żadnych czynności w celu dokonania zwrotu Skarżącej nadwyżki podatku naliczonego wykazanej w tej deklaracji. Organ nie podjął działań w celu wyjaśnienia, w jakim terminie powinna być zwrócona kwota nadwyżki a także nie podjął działań w celu ustalenia numeru rachunku bankowego, na który miała być zwrócona kwota nadywżki podatku naliczonego. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy do organu wpłynęła deklaracja VAT-7 wykazująca kwotę nadwyżki podatku naliczonego do zwrotu, w której podatnik nie wskazał terminu dokonania zwrotu oraz, gdy organ nie znał numerem rachunku bankowego, na który miała być przekazana kwota zwrotu, powinien zgodnie z treścia art. 122 O.p. podjąć działania w celu uzyskania tych informacji. W rozpoznanej sprawie organ nie podjął starań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na dokonaie zwrotu nadwyżki podatku nalicoznego w termnie określonym w art. 87 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o VAT. Dopiero w dniu 26 lipca 2011 r. a zatem ponad dwa miesiące po upływiue terminu wskazanego w art. 87 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o VAT organ wystosował do Skarżącej wezwniae dotyczące ustalenia terminu zwrotu nadwyżki podatku (karta 14 akt admnistracyjnych). Znamienne jest, że w tym wezwaniu organ nie zawarł żadnych stwierdzeń odnoszących się do braku numeru rachunku bankowego, na który ma byc dokonany zwrot nadwyżki podatku naliczonego. Także adnotacje sporządzone przez pracowników organu na delaracji VAT-7 za grudzień (karta 11 akt admnistracyjnych) nie wskazują na to, żeby organ zajmował się kwestią braku numeru rachunku bankowego Skarżącej. Także inne znajdujące się w aktach sprawy dokumenty sporządzone przez prcowników organu w związku z żądaniem przez Skarżącą zwrotu nadwyżki podatku naliczonego za grudzień 2010 r. nie zawierają żadnych treści, które wskazywałyby na to, że organ w ogóle zajmował się kwestia braku numeru rachunku bankowego Skarżącej. W ocenie Sądu w świetle tych okoliczności należało stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek dowdów potwierdzającyh okolicznosć, że wskazanie przez Skarżacą likwidacji rachnków bankowych i brak wskazania numeru nowego rachunku, były okolicznościami powdującymi zwrotu nadwyżki podatku naliczonego po termnie wynikającym z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. W rozpoznanej sprawie rzeczywiście organ nie dysponoiwał numerem rachunku bankowego Skarżącej, jednakże brak jest dowodów powalających na stwierdzenie, że okoliczność ta stonowiła przeszkodę w terminowym zwrocie nadwyżki podatku naliczonego. Wskazane powyżej okoliczności świadczą o czymś zupełnie przeciwnym, a mainowicie o tym, że organ w ogóle w tej sprawie nie zajmował się kwestią numeru rachunku bankowego, na który należało dokonać zwrotu nadwyżki podatku naliczonego. W tym stanie rzeczy za pozbawione znaczenia należało uznać podnoszoną w zaskarżonej decyji okolicznosć naruszenia przez Skarżącą przepisów art. 5a ust. 1 i ust. 2 oraz art. 9 ust. 1c ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników przez brak zawiadomnienia organu o numerze rachunku bankowego Skarżącej. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy organ nie podjął działań świadczących o tym, że usiłował dokonać zwrotu nadwyżki podatku w przepisanym termnie, nie może powoływać się na brak numeru rachunku bankowego, jako okoliczność świadczącą o tym, że nie zwrócił nadwyżki podatku nalicoznego w termnine wyłacznie z podu braku tego numeru. Zdaniem Sądu pzostawanie, w rozpoznej sprawie, przez organ w zupełnej bezczynności w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego i odmawianie Skarżącej prawa do odsetek od nieterminowego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego, w sytuacji gdy organ w ogóle w przepisanym terminie nie podjął działań w celu zrealizowania tego zwrotu, naruszało zasady ogólne postepowania ustnaowine w art. 120 i 125 O.p. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 87 ust. 7 ustawy o VAT i art. 78 § 3 pkt 3 lit. c) O.p., które miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.