I SA/Ol 515/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Skargą z dnia 31 lipca 2012r. M. K. (dalej jako skarżąca, wnioskodawczyni) zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Zarządzeniem z dnia 11 września 2012r. skarżąca wezwana została, pod rygorem odrzucenia skargi w terminie 7 dni, do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Wezwanie doręczone zostało osobiście skarżącej w dniu 25 września 2012r. Skarżąca dniu 3 października 2012r. uiściła wpis w wysokości 100 zł. Postanowieniem z dnia 3 października 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniesioną skargę z uwagi na uiszczenie wpisu po terminie (doręczone skarżącej w dniu 24 października 2012r.). W dniu 25 października 2012r. złożono bezpośrednio do sądu pismo skarżącej zatytułowane wyjaśnienie, po wezwaniu strona skarżąca sprecyzowała, że wnosi o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazano, iż skarżąca opłatę uiściła w dniu 28 września 2012r., czyli trzy dni po odebraniu wezwania, gdzie wskazano, że wpłatę można dokonać nie tylko w kasie sądu ale również na rachunek bankowy. Skarżąca skorzystała z możliwości zapłaty na rachunek bankowy sądu, zwłaszcza, że obecnie jest w zaawansowanej ciąży. Wskazała, że wpłaciła wpis zachowując termin 7 dni, opłata nie została przekazana w ostatnim dniu, jednak jej działanie miało na celu zachowanie rzetelności i dbałości o nienaruszanie procedur. Do wniosku dołączono kserokopię dokonania płatności w "[...]" ul. "[...]" z dnia 28 września 2012r. Skarżącą wezwano do nadesłania oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem przez uprawnioną do tego osobę zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego powołaną we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności niezdolności do opuszczania miejsca zamieszkania oraz przedłożenia dokumentu, z którego będzie wynikać podstawa prawna dokonania przez "[...]" przelewu oraz wskazania czy transakcja nr "[...]" podlegała rygorom świadczenia usług płatniczych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o usługach płatniczych (Dz. U. Nr 199, poz. 1175, ze zm.), tj. była dokonana przez uprawnionego do tego dostawcę usług płatniczych. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała zaświadczenie pracodawcy stwierdzające, że skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim od dnia 7 sierpnia 2012r. Oryginały zwolnień lekarskich za okres od dnia 28 sierpnia 2012r. do 2 grudnia 2012r. zostały przekazane do ZUS. W aktach osobowych pracownika znajduje się oryginał zwolnienia lekarskiego za okres od dnia 7 sierpnia 2012r. do dnia 27 sierpnia 2012 (kod choroby B). Dołączyła również informację ze strony internetowej firmy A będącej pośrednikiem w przyjmowaniu wpłat, certyfikat wystawiony firmie A potwierdzający zgodność Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji z normą ISO/IEC 27001. Sąd zwrócił się także do Spółki A o wskazanie podstawy prawnej w oparciu, o którą wzywany podmiot dokonuje płatności oraz wskazania czy transakcja nr "[...]" podlegała rygorom świadczenia usług płatniczych zgodnie z przepisami ustawy o usługach płatniczych tj. czy była dokonana przez uprawnionego do tego dostawcę usług płatniczych oraz o wskazanie daty i numeru wpisu dostawcy do rejestru krajowych instytucji płatniczych. W odpowiedzi pełnomocnik spółki poinformował, że spółka A nie dokonuje płatności – nie pośredniczy w przekazywaniu środków pieniężnych pomiędzy jakimikolwiek podmiotami. Na terenie salonu firmowego zlokalizowany jest punkt przyjmowania płatności, który prowadzony jest przez firmę A. Firma A świadczy usługę przyjmowania wpłat pod nazwą "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu podając w uzasadnieniu m.in., iż w jej przekonaniu w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia terminu, gdyż należny wpis uiściła w dniu 28 września 2012r. Dlatego, też Sąd pierwszej kolejności zobowiązany był do stwierdzenia czy w niniejszym przypadku doszło do uchybienia terminu. Zgodnie z treścią art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W myśl zaś § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) przy uiszczaniu wpisu zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu, należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz sygnaturę akt sądowych. Zarówno przepisy p.p.s.a., jak i przepisy powyższego rozporządzenia nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków. Te kwestie reguluje bowiem art. 63 ust. 1-3 oraz art. 5 i art. 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 72, poz. 665 ze zm.). Rozliczenia pieniężne mogą być przeprowadzane za pośrednictwem banków, w formie gotówkowej lub bezgotówkowo za pomocą papierowych lub informatycznych nośników danych; przy czym w obu przypadkach jedna ze stron rozliczających się, powinna posiadać rachunek bankowy (art. 63 ust. 1 Prawa bankowego). Banki ponadto są obowiązane przyjmować wpłaty gotówkowe na rachunki bankowe (art. 66 Prawa bankowego). Powyższe czynności, a w szczególności prowadzenie rozliczeń pieniężnych w formie gotówkowej (art. 63 ust. 1 Prawa bankowego) oraz w formach bezgotówkowych (art. 63. ust. 3 Prawa bankowego), zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa bankowego są tzw. czynnościami bankowymi możliwymi co do zasady do wykonywania przez banki (art. 5 ust. 4 Prawa bankowego). Jednakże czynności te mogą wykonywać również inne jednostki organizacyjne jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego (art. 5 ust 5 Prawa bankowego). Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o usługach płatniczych (Dz. U. Nr 199, poz. 1175 ze zm.): Art. 4. 1. Działalność w zakresie świadczenia usług płatniczych może być wykonywana wyłącznie przez dostawców usług płatniczych, zwanych dalej "dostawcami". 2. Dostawcą może być wyłącznie: 1) bank krajowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo bankowe; 2) oddział banku zagranicznego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo bankowe; 3) instytucja kredytowa w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy - Prawo bankowe i odpowiednio oddział instytucji kredytowej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 18 ustawy - Prawo bankowe; 4) instytucja pieniądza elektronicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych; 5) oddział podmiotu świadczącego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, zgodnie z prawem tego państwa, pocztowe usługi płatnicze, uprawnionego zgodnie z prawem tego państwa do świadczenia usług płatniczych oraz Poczta Polska Spółka Akcyjna w zakresie, w jakim odrębne przepisy upoważniają ją do świadczenia usług płatniczych; 6) instytucja płatnicza; 7) Europejski Bank Centralny, Narodowy Bank Polski, zwany dalej "NBP", oraz bank centralny innego państwa członkowskiego - gdy nie działają w charakterze władz monetarnych lub organów administracji publicznej; 8) organ administracji publicznej; 9) (1) spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa w rozumieniu ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2012 r. poz. 855), zwanej dalej "ustawą o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych" - w zakresie, w jakim odrębne przepisy uprawniają je do świadczenia usług płatniczych, zwane dalej "kasą oszczędnościowo-kredytowa 10) biuro usług płatniczych. 3. Krajowe instytucje płatnicze, biura usług płatniczych, agenci oraz oddziały tych podmiotów, a także kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz ich oddziały, podlegają wpisowi do rejestru krajowych instytucji płatniczych i innych dostawców, zwanego dalej "rejestrem". 4. Określenie "usługi płatnicze" dla określenia wykonywanej działalności gospodarczej, w tym jako element nazwy (firmy), lub w reklamie może być używane wyłącznie przez dostawców usług płatniczych. 5. Wyłącznie uprawnionymi do używania w nazwie (firmie) określenia: 1) "instytucja płatnicza" - są instytucje płatnicze; 2) "biuro usług płatniczych" - są biura usług płatniczych. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne wezwano skarżącą oraz Spółkę A do wskazania, czy płatność przeprowadzona w niniejszej sprawie podlegała rygorom świadczenia usług płatniczych zgodnie z przepisami ustawy o usługach płatniczych tj. czy była dokonana przez uprawnionego do tego dostawcę usług płatniczych. Wskazać jednakże należy, iż w ocenie Sądu, z uzyskanych informacji nie wynika, aby punkt przyjmowania płatności, prowadzony przez firmę A, mógł prowadzić działalność w zakresie świadczenia usług płatniczych, tj. był uprawnionym do tego dostawcą usług płatniczych, zgodnie z ustawą o usługach płatniczych. Podmiot taki nie został bowiem, wpisany do rejestru krajowych instytucji płatniczych i innych dostawców. Podmiot ten był zatem tylko pośrednikiem między skarżącą a bankiem prowadzącym rachunek bankowy wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przyjęcie zatem wpłaty przez taki podmiot nie powoduje skutków, jakie ustawa wiąże z obowiązkiem uiszczenia wpisu. Skutek ten nastąpi bowiem, dopiero wtedy, gdy pośrednik przekaże środki na rachunek wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sytuacja taka powoduje, że to skarżący ponosi ryzyko związane z uiszczeniem opłaty sądowej za pośrednictwem podmiotu nie będącego ani bankiem ani jednostką organizacyjną Poczty Polskiej, ani uprawnionym do tego dostawcą usług płatniczych. Dniem dokonania opłaty sądowej w takim przypadku nie jest zatem, dzień powierzenia temu podmiotowi funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowe (w niniejszej sprawie 28 wrzesień 2012r.). W świetle art. 219 § 2 p.p.s.a. datą uiszczenia wpisu sądowego jest data dokonania wpłaty gotówkowej w kasie właściwego sądu lub - w przypadku przelewu - data uznania rachunku bankowego właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (w niniejszym przypadku 3 październik 2012r.). Podobne stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 10 czerwca 2005 r., sygn. akt II CZ 49/05, Pr. Bankowe 2005/10/9, 26 września 2008r., sygn. akt V CZ 54/08, OSNC-ZD 2009/4/91 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt I FZ 617/05; z dnia 8 grudnia 2005r., sygn. akt II OZ 1190/05; z dnia 27 czerwca 2008r., sygn. akt I OZ 438/08, wyroku NSA z dnia 27 stycznia 2010r., sygn. akt OSK 47/10. Zauważyć zatem należy, co wynika z załączonego do akt sprawy oryginału spod wyciągu bankowego (k.10 akt adm.), że datą obciążenia/wpłaty na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie jest dzień 3 października 2012r. Wpłaty dokonała firma A - czyli wskazany powyżej podmiot pośredniczący. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że doszło do uchybienia terminu. Konieczne więc stało się rozważenie, czy argumenty podnoszone przez skarżącą uprawdopodabniają okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1-4 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez nią, że nie mogła dokonać czynności w terminie, na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. W ocenie sądu podnoszone przez skarżącą argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Pomimo wezwania wnioskodawczyni nie dostarczyła zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego, niezdolność do opuszczania miejsca zamieszkania. Nadesłała jedynie zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, że przebywała na zwolnieniu lekarskim (kod choroby B). Wskazać należy, że kod B oznacza jedynie niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży. Tymczasem z nadesłanego przez nią ksero dowodu dokonania płatności w Salonie Spółki A wynika, że w dniu 28 września 2012r. dokonała jej osobiście. Była więc zdolna do opuszczania miejsca zamieszkania ("[...]") i przyjazdu do Olsztyna. Dodatkowo podnieść należy, że siedziba Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie mieszcząca się przy ul. Emilii Plater 1, gdzie znajduje się kasa sądu, znajduje się w niedalekiej odległości od miejsca, w którym wnioskodawczyni dokonała płatności (Salon Spółki A na ul. "[...]"). Istniała więc możliwość dokonania płatności w kasie sądu, tym bardziej, iż w takim przypadku dokonanie wpłaty nie jest obciążone dodatkowymi kosztami w postaci prowizji. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że strona nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw co powoduje, że nie wykazała zaistnienia nie dającej się przezwyciężyć przeszkody przez nią niezawinionej. Z uwagi na powyższe, w oparciu o art. 86 i 87 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.