II OZ 141/13

Dnia 5 marca 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2013 roku, sygn. akt II SA/Kr 1627/12 o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi S.S. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie toczące się ze skargi S.S. (dalej jako "skarżący") na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2010 r. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. II SA/Kr 429/12 odrzucił skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu. Odrzucenie to nastąpiło z powodu niedopuszczalności drogi sądowej ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 428/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. o wniesieniu z uchybieniem terminu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 429/12 skarżący wniósł skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. sygn. II OSK 2586/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem mieszczącym się w grupie postanowień "kończących postępowanie", a zatem służy na nie skarga do sądu administracyjnego. Zawieszając postępowanie Sąd I instancji wyjaśnił, że w wyroku z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 428/12, oddalającym skargę na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie obszernie odniósł się do kwestii związanych z uprawdopodobnieniem okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym Sąd I instancji doszedł do przekonania, że sprawa dotycząca odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz sprawa dotycząca stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, pozostają ze sobą w związku. Wyrok w sprawie II SA/Kr 428/12 oddalający skargę skarżącego na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie jest wyrokiem prawomocnym, bowiem została wniesiona od niego skarga kasacyjna. Jednocześnie Sąd I instancji zastrzegł, że przesłanką podjęcia postępowania będzie wydanie orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 428/12. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Zarzucił naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej rozpoznania skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zależy od wyniku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego rozpoznania skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżącego związek między tymi rozstrzygnięciami nie jest bezpośredni i treść jednego z postanowień, nie może determinować treści drugiego z nich. Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił ponadto naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 i 2 k.p.a. oraz w związku z art. 134 zdanie 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej rozpoznania skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zależy od wyniku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego rozpoznania skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżącego, przepisy art. 59 § 1 i 2 k.p.a. oraz w związku z art. 134 zdanie 1 k.p.a. wyznaczają porządek rozstrzygnięć – w pierwszej kolejności powinno być wydane postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, a dopiero potem postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżącego, w związku z takim porządkiem rozstrzygnięć, to postępowanie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania zależy od postępowania w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W wypadku, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1, Sąd może więc zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Względy ekonomii procesowej przemawiają więc za tym, aby w takich wypadkach, gdy zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, zawiesić dokonywanie kontroli jej zgodności z prawem, jeśli toczy się już postępowanie dotyczące tej innej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pomiędzy postanowieniami z dnia [...] stycznia 2012 r. dotyczącymi odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania zachodzi niewątpliwy, bezpośredni związek, który uzasadniał zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Należy jednak podkreślić, że związek ten, jak to wskazuje Sąd I instancji, nie polega jedynie na tym, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 428/12 poruszono kwestie związane z przywrócenie terminu. Zasadnicze znaczenie ma bowiem zakres i wzajemna zależność między postanowieniami z dnia [...] stycznia 2012 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ewentualnie wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, przy jednoczesnym stwierdzeniu przez Sąd I instancji czy też Naczelny Sąd Administracyjny, że do uchybienia terminu nie doszło, determinuje orzekanie w sprawie niniejszej. Oczywistym jest, że kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sposób bezpośredni zależy od tego, czy do uchybienia terminu w ogóle doszło. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady podziela pogląd wyrażony w zażaleniu, zgodnie z którym w przypadku jednoczesnego złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania, w pierwszej kolejności rozpoznana powinna być kwestia przywrócenia terminu, a dopiero organ powinien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W przypadku ewentualnego przywrócenia terminu orzekanie przez organ o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania byłoby bowiem nieuzasadnione, bezcelowe. Pogląd ten oparty jest jednak wyłącznie na ekonomice procesowej postępowania administracyjnego, nie wynika natomiast wprost z przepisów regulujących procedurę administracyjną. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zarówno postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak i postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, są postanowieniami ostatecznymi, a jedynym środkiem ich ewentualnego zakwestionowania jest skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne co do zasady nie wstrzymuje szeroko rozumianej "wykonalności" rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu administracyjnym, co oznacza, że w przypadku ostatecznej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, brak jest przeszkód do jednoczesnego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przedmiot tych rozstrzygnięć nie jest niewątpliwie jednakowy, a ewentualne późniejsze (na skutek wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego) przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie podważa legalności stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a jedynie pozwala odwołującemu się uniknąć negatywnych skutków uchybienia terminu. Natomiast o braku podobnej zależności nie można już mówić w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, bowiem rozstrzygnięcie takie bez wątpienia musi zostać uwzględnione, jak już wyżej wskazano, przy ocenie legalności postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. To z kolei oznacza, że jeśli organ administracji jednocześnie, czy nawet w krótkich odstępach czasu, rozstrzygnie o odmowie stwierdzenia uchybienia terminu oraz o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to wojewódzki sąd administracyjny jest uprawniony do zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dlatego też zarzuty zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.