IV SA/Wa 2124/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-08
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, obowiązujący na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, wyklucza możliwość uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o charakterze rolnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, wynikający z uchwały rady gminy ustanawiającej zespół przyrodniczo-krajobrazowy, wyklucza możliwość uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o charakterze rolnym. Budowa takiego budynku stanowi zmianę sposobu użytkowania ziemi, co jest niedopuszczalne na chronionym obszarze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który utrzymał w mocy decyzję o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego na działce położonej w granicach zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Organ odmówił uzgodnienia, wskazując na obowiązujący na tym terenie zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, wynikający z uchwały rady miejskiej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o ochronie przyrody i planowaniu przestrzennym, argumentując m.in. brak wykazania stanu faktycznego uzasadniającego naruszenie zakazu oraz dopuszczalność zabudowy w kontekście celów utworzenia zespołu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. B. i J. J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy - oddala skargę -
Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, [...] z [...] grudnia 2010 r., którym - na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8, w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ((Dz.U. z 2012 r., poz. 647) - odmówiono uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] w obrębie geodezyjnym numer [...] przy ul. [...]/[...]w L.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że planowana inwestycja znalazłaby się w granicach Z. (zwanego dalej "Zespołem Przyrodniczym"), którego funkcjonowanie reguluje uchwała nr [...] Rady Miejskiej L. z dnia [...] w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "[...]" (Dz.Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), zwana dalej "Uchwałą".
Podkreślono, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 Uchwały na terenie tym obowiązuje zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi.
W sprawie było istotne wyjaśnienie, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.), wynikającymi z utworzenia Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego "[...]" w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody. W postępowaniu dokonano oceny przedłożonego projektu decyzji. Dokonano jej w zakresie kompetencji organów ochrony przyrody w odniesieniu do obszaru chronionego. W przypadku projektów decyzji o warunkach zabudowy podstawę uzgadniania - w zakresie ochrony przyrody - stanowią jedynie zakazy obowiązujące w granicach danej formy ochrony przyrody, a nie cele dla których została ona utworzona.
Organ podkreślił, że dopuszczenie do zabudowy mieszkaniowej na przedmiotowym terenie (użytek rolny R-VI) spowoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi. Podkreślił, że planowany budynek nie stanowi zabudowy zagrodowej, lecz jednorodzinny budynek mieszkalny.
Organ skonkludował, że ustalenia zawarte w przedłożonym do uzgodnienia projekcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy naruszają zakaz na przedmiotowym obszarze chronionym zmiany sposobu użytkowania ziemi - określony w § 3 ust. 1 pkt 7 ww. Uchwały.
Wywodząc że realizacja zabudowy mieszkaniowej na użytkach rolnych stanowi zmianę sposobu użytkowania przytoczono dodatkowo regulacje ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.).
W skardze na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska p. A. B. oraz p. J. J. (wnioskodawcy ustalenia warunków zabudowy) zarzucili naruszenie:
- art. 7, 77 i 80 w związku z art. 124 § 2 oraz art. 126 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ zebrania i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w którym organ w sposób ogólnikowy uzasadnił swoje stanowisko powołując się na naruszenie zakazu bez wykazania, że w rozpoznawanej sprawie występuje stan faktyczny, który prowadzi do jego naruszenia,
- art. 45 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 7 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 6 ust 2 pkt 1 oraz art. 53 ust. 4 pkt 8 i art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi sprzeczność planowanej inwestycji z regulacjami ustawy o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia Zespołu Przyrodniczego, w szczególności w kontekście obowiązującego na tym obszarze zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi oraz zakazu niszczenia i zanieczyszczania ziemi, wprowadzonych Uchwałą.
Uzasadniając skargę przywołano następujące uwarunkowania:
- art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gwarantuje każdemu, w granicach określonych ustawą, prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami, ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesów osób trzecich; wywieść stąd należy, że wszelkie ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenu muszą wynikać z przepisów prawa, a ich rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna; nie jest zatem możliwa twórcza interpretacja zapisów Uchwały, wprowadzającej zakazy o dużym stopniu ogólności, czego dopuściły się organy obu instancji,
- art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi wyliczenie zakazów, które mogą być wprowadzone w stosunku do zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, przy czym wyliczone rodzaje zakazów tworzą katalog zamknięty; w zamkniętym wyliczeniu nie zamieszczono zakazu budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych - na powyższą okoliczność zwracano już uwagę w orzecznictwie administracyjnym (przywołano wyroki NSA z 13 kwietnia 2010 roku sygn. akt II OSK 169/09, i z 12 maja 2011 roku sygn. akt II OSK 815/10, wyrok WSA w Łodzi z 12 kwietnia 2011 roku sygn. akt II SA/Łd 612/10) a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 29 lipca 2011 roku (sygn. akt II SA/Łd 651/11), w odniesieniu właśnie do zapisów uchwały ustanawiającej Zespół Przyrodniczy; nie jest dopuszczalne ogólnikowe powołanie się na wynikające z przepisów zakazy, bez wykazania, że w rozpoznawanej sprawie występuje stan faktyczny, który prowadzi do jego naruszenia; w takiej sytuacji należy rozważyć także cel, dla którego Zespół Przyrodniczy został ustanowiony, mając na względzie art. 43 ustawy o ochronie przyrody;
- organ administracji ma obowiązek dokonania oceny planowanej inwestycji (konkretnej inwestycji, a nie jakiejkolwiek lub każdej inwestycji) w kontekście jej zgodności z celami utworzenia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego; z § 2 ust. 1 Uchwały wynika, że celem ustanowienia Zespołu Przyrodniczego jest ochrona cennego krajobrazu naturalnego i kulturowego doliny źródłowego odcinka [...], ze względu na jej walory widokowe i estetyczne; zespół przyrodniczo-krajobrazowy stanowi jedną z form ochrony przyrody, a jednocześnie z pewnością nie jest formą, z którą ustawodawca wiąże najostrzejsze zakazy; w orzecznictwie zwraca się uwagę że nawet w parkach narodowych i rezerwatach przyrody, które objęte są dużo dalej idącymi zakazami, nie istnieje bezwzględny zakaz zabudowy; gdyby wolą ustawodawcy było wprowadzenie na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego zakazu zabudowy, wymieniłby taki zakaz wprost w ustawie; nie jest zasadne twierdzenie, jakoby wszelka działalność budowlana z istoty swej powodowała zmiany w stanie i sposobie użytkowania gruntów; ustawodawca - przyjmując prawo zabudowy jako rodzaj wykonywania uprawnień właścicielskich w stosunku do gruntu a jednocześnie wyrażając przekonanie, że każda działalność budowlana ze swe istoty spowoduje zmianę sposobu użytkowania gruntu - wprowadziłby expressis verbis zakaz zabudowy na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego - w przeciwnym razie nie miałoby sensu pominięcie zakazu prawa zabudowy w katalogu zakazów określonych w art. 45 ustawy o ochronie przyrody,
- organ był zatem zobowiązany do wskazania i należytego uzasadnienia twierdzenia, że realizacja inwestycji narusza zakaz zmiany sposobu użytkowania gruntów,
- zgodnie z twierdzeniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zmianę sposobu użytkowania ziemi stanowić będą wszelkiego rodzaju czynności jednorazowe lub ciągłe, na skutek których ustaje dotychczasowy sposób użytkowania ziemi, niezależnie od jego charakteru, a jego miejsce zastępuje nowy, dokonany poprzez wprowadzenie zmiany - ponadto powołano się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (chodzi o wyrok z dnia 3 marca 1998 r. o sygn. akt II/SA/WR 895/97), gdzie wskazano, jakoby wszelka działalność budowlana ze swej istoty powodowała określone - trwałe lub nietrwałe - zmiany w ukształtowaniu powierzchni ziemi oraz w stanie i sposobie użytkowania gruntów; Skarżący nie zgadzają się z takim stanowiskiem,
- uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sprowadza się do powyższego czysto teoretycznego przedstawienia interpretacji pojęcia "zmiany sposobu użytkowania gruntów"; zgodnie z tą interpretację każda robota budowlana jest źródłem takiej zmiany, a zatem w każdym przypadku planowania inwestycji budowlanej organ powinien uznać, sprzeczność inwestycji z przepisami z zakresu ochrony przyrody; prowadziłoby to do wprowadzenia w przypadku zespołu przyrodniczo - krajobrazowego zakazu zabudowy - czyli zakazu nieprzewidzianego przez ustawodawcę;
- organ I. instancji nie dokonał oceny konkretnej inwestycji, a jedynie poczynił pewne teoretyczne założenie, nie poparte żadną głębszą analizą; uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zdaje się bazować na założeniu, zgodnie z którym jakakolwiek działalność budowlana spowoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi;
- na terenie objętym zespołem przyrodniczo - krajobrazowym zlokalizowane są już budynki mieszkalne jednorodzinne i to zarówno budynki starsze, jak i nowobudowane, w tym budowane już w czasie istnienia zespołu; organ I. instancji w przypadku innych inwestycji na terenie Zespołu Przyrodniczego, polegających również na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych. nie stwierdził sprzeczności z Uchwałą;
- rozpatrując sprawę pod kątem celu wprowadzenia powyższej regulacji, a zatem z punku widzenia wartości krajobrazowych, również nie sposób wyprowadzić wniosku o całkowitej sprzeczności inwestycji z założonymi celami; organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy powinien dokonać oceny planowanej inwestycji pod kątem spełniania wymogu, jakim jest zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych terenów otwartych otaczających rzekę [...],
- zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jest jednym z elementów istniejącego na terenie krajobrazu, zaś procesy inwestycyjne w wielu przypadkach są w toku; dotyczy to zarówno terenów zlokalizowanych przy obrzeżach Zespołu Przyrodniczego, jak i w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki [...]: sporna działka nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie koryta rzeki [...], czy też jej źródeł - od rzeki dzieli ją dystans około 300 m.,
- z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby organ przeprowadził szczegółową analizę planowanej inwestycji pod kątem jej rozwiązań techniczno-budowlanych czy obszaru zabudowy, wpływu tych rozwiązań na zmianę formy lub rodzaju użytkowania powodującą okresowe lub stałe zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej oraz gleby - ograniczył się bowiem do wykładni pojęcia "zmiana sposobu użytkowania gruntów", w oparciu o orzecznictwo administracyjne oraz własne przemyślenia,
- dokonując powyższej interpretacji organ odwoławczy zdaje się nie zauważać dość istotnej dla procesu budowlanego zmiany, jaka zaszła w polskim prawie odnośnie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - wskazuje bowiem, że teren inwestycji został sklasyfikowany jako użytki rolne (R-VI), a zatem budowa budynku mieszkalnego spowoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi; tymczasem zgodnie z art. 5b powołanej ustawy, jej przepisów nie stosuje się do gruntów rolnych stanowiących użytki rolne położonych w granicach administracyjnych miast, co oznacza, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie trzeba dokonywać wyłączenia z produkcji rolnej (a zatem zmiany przeznaczenia na budowlane) w stosunku do nieruchomości sklasyfikowanych jako grunty rolne, które położone są w granicach administracyjnych miasta L.; również zapisy ustawy dotyczące zabudowy siedliskowej nie mają dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia prawnego; w przypadku dojścia do skutku planowanej inwestycji, przeznaczenie gruntu nie ulegnie zmianie, zmieni się jedynie jego klasyfikacja gleboznawcza w zapisach rejestru gruntów,
- sporny teren jest typowym nieużytkiem, nie zostały na nim zlokalizowane ekosystemy leśne, łąkowe, murawowe, wodno-błotne itp.; nieruchomość pierwotnie była wykorzystywana jako teren typowo rolniczy, obecnie od wielu lat stanowi nieużytek; w sytuacji zatem, gdy nieruchomość nie odznacza się wymagającą ochrony różnorodnością biotyczną, należy uznać, że realizacja planowanej inwestycji nie wpłynie na zniszczenie aktualnie występującej formacji roślinnej;
- uznając zatem, że na terenie Zespołu Przyrodniczego nie obowiązuje generalny zakaz zabudowy, a ocena naruszenia regulacji z ustawy o ochronie przyrody zależna jest od analizy stanu konkretnej sprawy, należy wskazać, że organ analizy takiej nie dokonał i bezzasadnie nie zaopiniował pozytywnie przedstawionego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
W trakcie rozprawy przed Sądem Pełnomocnik skarżących zwrócił ponownie uwagę na zróżnicowany charakter terenów objętych Zespołem Przyrodniczym - są tam także tereny typowo mieszkalne. Obecnie zrealizowano inne przedsięwzięcie w odległości 20 metrów od rzeki [...], już pod rządami Uchwały. Uzgodniono realizację zabudowy na działce przy tej samej ulicy. Pełnomocnik przedłożył do akt sprawy 2 zdjęcia oraz plan obrazujący usytuowanie działek. Podniesiono, że planuje się przebudowę sieci energetycznej w związku z zakładanym zainwestowaniem terenu (zabudową mieszkaniową). Wywodzono, że ocena sposobu użytkowania powinna się odnosić do charakteru całego terenu a nie tylko do działki inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zasadniczą kwestia w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy organy administracji prawidłowo uznały, że zakazy wynikające z Uchwały uniemożliwiają uzgodnienie projektu przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy.
W sprawie nie jest kwestionowane, że teren planowanej inwestycji jest położony w. Zespole Przyrodniczym.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 7 ww. Uchwały w obszarze tym obowiązuje zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, co zdaniem Sądu wyklucza możliwość uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Zdaniem Sądu, organ orzekający słusznie przyjął, że realizacja przedmiotowej inwestycji doprowadzi do zmiany sposobu użytkowania ziemi. Powyższe zaś naruszałoby zakaz § 3 1 pkt 7 ww. Uchwały. Organ zasadnie podkreślił, że dopuszczenie do zabudowy mieszkaniowej na przedmiotowym terenie (użytek rolny R-VI) spowoduje zmianę sposobu użytkowania ziemi, z gruntu o chrakterze rolnym na grunt pod zabudową mieszkaniową, przy czym planowany budynek nie stanowi zabudowy zagrodowej lecz jednorodzinny budynek mieszkalny.
Jakkolwiek sama wykładnia przepisów prawa nie może prowadzić do ograniczenia możliwości zagospodarowania nieruchomości, a w konsekwencji do ograniczenia wykonywania prawa własności nieruchomości, to jednak należy podkreślić, że prawo własności, choć stanowi najpełniejsze z praw majątkowych, nie może być traktowane jako "ius infinitum" i może podlegać ograniczeniom.
Podstawą tych ograniczeń w przedmiotowej sprawie mogą być zakazy zawarte w uchwale rady gminy wydanej na postawie art. 44 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody - w niniejszej sprawie w Uchwale.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości ustalony przez organy orzekające stan faktyczny, który uzasadnia twierdzenie, że planowana inwestycja doprowadzi do zmiany sposobu użytkowania ziemi.
Charakter planowanej inwestycji nie stanowi też podstawy uzasadniającej wyłączenie zakazów, o których mowa w § 3 ust. 2 ww. Uchwały. Planowana inwestycja nie stanowi bowiem prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody, nie jest inwestycją celu publicznego, zadaniem z zakresu obronności kraju nie wynika też z konieczności likwidowania zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczej.
Niezasadne są argumenty podniesione w skardze, jakoby organ ochrony środowiska nieprawidłowo przeprowadził postępowanie. Wskazać należy, że organ zasadnie ocenił ustalenia zawarte w projekcie decyzji w odniesieniu do zakazów obowiązujących w granicach przedmiotowego Zespołu Przyrodniczego.
Okoliczność, że działka na której inwestor planuje posadowić budynek, nie znajduje się w sąsiedztwie rzeki [...], nie stanowi argumentu przemawiającego za uzgodnieniem omawianego projektu decyzji. Zasadnie wskazał organ centralny, że objęcie granicami Zespołu Przyrodniczego przedmiotowego terenu - stanowi kompetencję Rady Miejskiej w L., która ów obszar wyznaczyła, zakreślając zakazy - spośród wymienionych w ustawie o ochronie przyrody.
W myśl art. 43 wskazanej ustawy zespołami przyrodniczo-krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne.
Odnosząc się do wspomnianego zakazu, przez zmianę sposobu użytkowania ziemi należy zdaniem Sądu rozumieć - jak też trafnie wywiódł organ administracji - wszelkiego rodzaju czynności, jednorazowe lub ciągłe, na skutek których ustaje dotychczasowy sposób użytkowania ziemi, niezależnie od jego charakteru, a jego miejsce zastępuje nowy, dokonany poprzez wprowadzenie zmian. W przedmiotowej sprawie nie ma także znaczenia, że tereny na których planuje się posadowienie budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowią grunty orne nieużytkowane rolniczo.
W przedstawionym stanie sprawy, ocena legalności zaskarżonego postanowienia w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem, nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. Postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe. Wobec powyższego zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.
Odnosząc się do argumentów szczegółowych, należy wskazać, co następuje:
- chybione są wywody, jakoby skutkiem Uchwały nie mógł być faktyczny zakaz zabudowy dla jakiegokolwiek gruntu, jako najdalej idące ograniczenie, zarezerwowane m.in. dla obszarów o szczególnych reżimach ochronnych – parków narodowych i rezerwatów; trzeba zauważyć, że zakaz taki nie został ustawiony, a jest on, w danym przypadku, skutkiem innego – dopuszczalnego – zakazu (zmiany sposobu użytkowania ziemi), analogicznie pewnego rodzaju "zakaz zabudowy" może wynikać z ograniczenie możliwości zmiany stosunków wodnych (§ 3 pkt 4 Uchwały), o ile budowa nie mogłaby zostać zrealizowana bez naruszenia tych stosunków a nie miałyby zastosowania wskazane w tej normie wyjątki,
- podnoszone kwestie aktualnego zagospodarowania okolic spornej działki oraz braku wartości przyrodniczych danego terenu dotyczą problematyki zasadności objęcia go zakazem wskazanym w § 3 pkt 7 Uchwały; jeżeli w istocie zakaz (z uwagi na aktualne zainwestowanie czy wartość przyrodniczą) przypisany do danego terenu nie jest zasadny dla danej części Zespołu Przyrodniczego - w świetle celów jego ustanowienia - powinien zostać zakwestionowany w stosownym trybie przewidywanym do eliminowania z obrotu prawnego wadliwych aktów prawa miejscowego (znanym profesjonalnemu pełnomocnikowi, reprezentującemu Skarżących); w myśl reguł konstytucyjnych dopuszczalna jest bowiem ingerencja w prawo własności jedynie w granicach uzasadnionych interesem publicznym; istnienie tej reguły nie oznacza możliwości badania zasadności ingerencji w dowolnym postępowaniu w sprawie indywidualnej, trzeba mieć bowiem na względzie także reguły ustrojowe; o ile ograniczenie wynika z aktu normatywnego, badanie jego zasadności może się odbywać jedynie w stosownym trybie, gdy prowadzona może być m.in. realnie analiza dokumentacji, stanowiącej podstawę ustanowienia określonych ograniczeń (uzasadnienie aktu normatywnego, zgromadzona dokumentacja itd.),
- chybione są wobec tego wywody, jakoby uzgadniający organ administracji był obowiązany do analizowania, jak - w danym przypadku - brak możliwości zabudowy będzie się miał do realizacji celów ustanowienia Zespołu Przyrodniczego; kwestie te winny być rozważone przez organ władzy publicznej, stanowiący daną formę ochrony przyrody oraz określający ograniczenia; Sąd w tym składzie nie podziela odmiennych tez, prezentowanych w przytoczonych w skardze orzeczeniach; trzeba odnotować, że ustawa o ochronie przyrody nie wyraża zasady, jakoby każde ograniczenie - przewidywane dla określonej obszarowej formy ochrony przyrody - musiało dotyczyć całego jej obszaru; przeczy temu, jedynie możliwość, ustanawiania zakazów spośród przewidywanych dla danej formy ochrony przyrody (w miarę potrzeb); w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest kwestionowana uprawnienie do wprowadzania odstępstw od zakazów innych niż wskazane w ustawie o ochronie przyrody (patrz np. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2091/11 – dostępny w CBOSA) – teza, jakoby odstępstwa nie mogły dotyczyć wyegzemplifikowanych terenów (wskazanie ich, jako negatywnej przesłanki występowania zakazów) byłaby wobec tego dowolna; możliwe jest stąd także niewątpliwie określanie obszarów, gdzie jedynie dane ograniczenie obowiązuje (możliwość wskazanie pozytywnej przesłanki istnienia zakazu na obszarze określonej formy ochrony przyrody);
- dowolnym jest twierdzenie, jakoby organ uzgadniający – przy ocenie, czy zachodzą przesłanki wskazane w § 3 pkt 7 Uchwały - był obowiązany analizować sposób zagospodarowania terenów okolicznych w stosunku do działki objętej wnioskiem; tego rodzaju interpretacja - wobec braku dookreślenia kryterium obszarowego przeprowadzanej oceny - prowadziłaby do całkowitej dowolności, a więc stanu niepewności prawa także dla właścicieli nieruchomości; sytuacja taka musiałaby prowadzić także do ewolucyjnej zmiany sposobu użytkowania terenów (kwalifikowanie kolejnych jako inwestycyjne - w miarę zabudowy przyległych); taką sytuację wyklucza właśnie kategoryczny zakaz, zawarty §. 3 pkt 7 w Uchwały, a kontrola jego celowości wykracza poza granice tej sprawy,
- skoro przedmiotowy teren nie jest objęty generalnym zakazem zabudowy, nie ma znaczenia w sprawie zakładana rozbudowa sieci energetycznej; postanowienia Uchwały - w aktualnym brzmieniu - ograniczają możliwość zabudowy przedmiotowych terenów, lecz ich nie wykluczają (przesądzające znaczenie ma rodzaj użytku oraz rodzaj planowanej zabudowy),
- bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu jest realizacja inwestycji na innych działkach; po pierwsze przedmiotem kontroli jest zaskarżony akt administracyjny nie zaś legalność działania danego organu administracji pod względem stabilności zajmowania stanowiska w przedmiocie uzgodnienia (skutek pozytywny dla inwestora ma również nie zajęcie stanowiska w terminie), po wtóre brak jest informacji o rodzaju gruntów, które podlegają obecnie zabudowie, jak wskazano na danym obszarze nie ustanowiono zakazu zabudowy, nie może ona jedynie prowadzić do zmiany sposobu użytkowania ziemi,
- nie jest zrozumiały zarzut "twórczej interpretacji" Uchwały przez organ administracji, skoro zastosował on normę §. 3 pkt 7 wprost, zgodnie z jego dosłownym brzmieniem,
- trafnie zauważono w skardze, że ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych może nie mieć w danym przepadku zastosowania (terenu w granicach miasta), co jednak nie ma żadnego wpływu na trafność oceny, że zabudowa działki wykazanej jako użytek rolny domen mieszkalnym wpłynie na zmianę sposobu użytkowania ziemi a więc jest niedopuszczalna, w myśl obowiązujących przepisów prawa miejscowego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło