II SA/Rz 1005/12

WyrokWSA w Rzeszowie2013-01-09

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka, Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmian w operacie ewidencyjnym, ujawniając nowych właścicieli lub posiadaczy, jeśli istnieją wątpliwości co do tytułu prawnego do nieruchomości, a granice działki uległy zmianie w stosunku do pierwotnych parcel?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. Organy nie mogą samodzielnie rozstrzygać sporów o prawa własności, a aktualizacja ewidencji wymaga jednoznacznych dokumentów. Zmiana konfiguracji działki ewidencyjnej i brak pełnego udokumentowania tytułów prawnych do wszystkich jej części uniemożliwiają uwzględnienie wniosku o wpisanie nowych właścicieli lub posiadaczy.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na ujawnieniu H. L. i H. L. jako właścicieli działki nr 1887 w ½ części oraz K. L. jako władającej tą działką w ½ części. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na wątpliwości co do tytułu prawnego do całej działki, zmianę jej granic w stosunku do pierwotnych parcel oraz brak możliwości rozstrzygania sporów o własność w postępowaniu ewidencyjnym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skarg H. L., E. L. i K. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargi - Sygn. II SA/Rz 1005/12 Uzasadnienie Przedmiotem skargi E. L., H. L., K. L. i S. L. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako WINGiK) z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] zmiany polegającej na ujawnieniu H. L. i H. L. jako właścicieli działki nr 1887 w ½ części na podstawie Zbioru Dokumentów nr [...] oraz K. L. jako władającej na zasadach samoistnego posiadania odnośnie tej działki w ½ części na podstawie aktu notarialnego Rep. A. Nr [...], w miejsce dotychczasowych wpisów dotyczących działki nr 1887. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm., określanej dalej jako Pgik) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 – zwanego dalej Rozporządzeniem). Z akt sprawy oraz decyzji wynika, że H. L., K. L. oraz E. i S. L. pismem z dnia 2 marca 2010 r. zwrócili się do Starostwa Powiatowego [...] o sprostowanie ewidencji gruntów w zakresie dotyczącym działki nr 1887, położonej w K., poprzez doprowadzenie do stanu zgodnego ze zbiorem dokumentów (ZD) [...] oraz znajdującym się w zasobach Starostwa – wykazem zmian gruntowych dla tej działki wykonanym w 2005 r. W dniu 28 listopada 2011 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna na gruncie z udziałem stron. W dniu 12 grudnia 2011 r. H. L., K. L. oraz E. i S. L. złożyli pismo, w którym sprecyzowali swoje żądania i wnieśli o wykazanie działki nr 1887 jako przedmiotu własności H. L. i H. L. w ½ części na podstawie ZD [...] oraz jako samoistne posiadanie K. L. w ½ cześci na podstawie aktu notarialnego Rep. A. [...] z dnia 1 września 1993 r., w miejsce dotychczasowego wpisu w tym zakresie. Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] zmiany polegającej na ujawnieniu H. L. i H. L. na zasadach ustawowej wspólnosci małżeńskiej w ½ części jako właścicieli na podstawie Zbioru Dokumentów nr [...] oraz K. L. w ½ cześci jako władająjcej (na zasadach samoistnego posiadania) na podstawie aktu notarianego Rep. A. Nr [...], w miejsce dotychczasowych wpisów podmiotowych odnośnie działki nr 1887. W uzasadnieniu organ zauważył, że w roku 1984, podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] granice przedmiotowej działki uległy zmianie. Wskazał, że dawna droga oznaczona jako pgr nr 3163/4 w nowym operacie ewidencyjnym stanowi część drogi oznaczonej nr 1887. Zatem zbiór dokumentów nie obejmuje drogi w obecnych granicach. Odtworzenie zaś stanu pierwotnego – katastralnego nie jest przez strony akceptowane. Wyjaśnił, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Dlatego też w ramach postępowania o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków nie można dochodzić, ani udowodnić swoich praw właścicielskich bądź uprawnień do władania nieruchomością. W odwołaniu H. L., K. L. i E. L. zarzuciły naruszenie art. 7, 11, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i należytej oceny zgromadzonych dowodów, a także naruszenie art. 20 Pgik oraz § 46 i 47 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków- poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w zakresie zmiany w ewidencji gruntów dotyczącej działki nr 1887. Wniosły o wprowadzenie zmian zgodnie z wnioskiem. W swoim odwołaniu S. L. wniósł o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie zgodnie z wnioskiem, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I insatncji. WINGiK decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji przeprowadził w sprawie szczegółowe postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem dokumentów i materiałów źródłowych włączonych do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Gedezyjnej i Kartograficznej, a także dokumentów przedłożonych przez zainteresowanych. Z oględzin wynika, że działka nr 1887 jest drogą gruntową biegnącą od działki nr 1847/12 (stanowiącej mienie gminne) do działki nr 1886/3 (własność K. L.). Organ podał, że H. i H. L. przy sporządzaniu umowy darowizny na rzecz K. L. nie powołali się na posiadane prawo własności wynikające z ZD [...], lecz złożyli wówczas oświadczenie, że są współposiadaczami w ½ części m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1887, a przedmiotowej działce odpowiadają jeszcze inne parcele o innym tytule prawnym. Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby inną umową H. L. i H. L. nabyli pozostałą część parceli nr 3163/4, wchodzącej w skład działki nr 1887. Organ ocenił, że żądania H. L., K. L. oraz E. i S. L. dotyczące wykazania H. L. i H. L. jako właścicieli działki nr 1887 w ½ części oraz K. L. jako samoistnego posiadacza w ½ części są niezasadne. Nadto z akt sprawy wynika, że H. L. nie żyje, a brak jest przepisów pozwalających na wykazanie w operacie ewidencji osoby zmarłej. Konkludując organ odwoławczy przychylił się do stanowiska Starosty, że w obecnym stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej nieruchomości, brak jest podstaw do aktualizacji danych ewdencyjnych działki nr 1887 zgodnie z wnioskiem, zarówno co do podmiotu, jak i przedmiotu. Zgromadzony zaś materał dowowodowy wskazuje na spór dotyczący prawa własności nieruchomości. Także w żaden inny sposób nie zostało wykazane stosownymi dokumentami, aby wniosek mógł zostać uwzględniony, w szczególności nie potwierdzają jego zasadności orzeczenia sądowe, którymi organ dysponował. W skardze na tę decyzję E. L., H. L., K. L. i S. L. wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podnieśli, że w niniejszej sprawie organy uporczywie utrzymują zastany stan, gdzie w ewidencji odnośnie działki nr 1887 ujawniono osoby, które nawet nie są posiadaczami ani nią nie władają, nie chcą zaś ujawnić właścicieli i posiadacza samoistnego, mimo przedłożenia stosownych dokumentów. W ten sposób organy utrzymują sprzeczność między stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego z 7 grudnia 1961 r. [...], a stanem w ewidencji, naruszajajc konstytucyjne prawo własności. Nadto skarżący zarzucili decyzji naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i art. 107 § 3 k.p.a., przez brak wskazania w uzasadnieniu, dlaczego niektóre dowody pominięto lub odmówiono im mocy prawnej. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić wypada, że ramy postępowania administracyjnego w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w tym konkretnym wypadku wyznaczały wnioski skarżących, zmodyfikowane w toku tego postępowania. E. L., H. L., K. L. oraz S. L. domagali się ostatecznie wpisania w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę [...] H. L. i H. L. jako współwłaścicieli w ½ części działki ewidencyjnej nr 1887 na podstawie zbioru dokumentów ZD [...] oraz K. L. jako osoby władającej w ½ części tej działki w ramach samoistnego posiadania – na podstawie aktu notarialnego Rep.[...]. Z poświadczenia Sądu Rejonowego [...] z dnia 15 czerwca 2010 r. wynika, że w Sądzie tym - w Wydziale Ksiąg Wieczystych w zbiorze dokumentów [...] prowadzonym m.in. dla nieruchomości położonej w K. składającej się z pgr 3163/4, 4721 i 5422, obszaru 79a, 38 m2, 64 m2 ujawnione jest prawo własności na rzecz H. L. syna L. i K. oraz H. L. córki L. i M. – na prawach ustawowej wspólności w ½ części – na podstawie umowy sprzedaży z dnia 7-12-1961 r., Rep.[...]. Z kolei z wykazu zmian gruntowych sporządzonego w dniu 24 października 2005 r. przez geodetę uprawnionego M. C., [...] przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 28 października 2005 r. wynika, iż z parceli pgr 3163/4 oraz części pgr 3163/1, 3157 i 3158 utworzono działkę nr 1887. Na parcelę 3158 wydany został akt własności ziemi [...], stwierdzający nabycie prawa własności z dniem 4 listopada 1971 r. przez K. P., córkę J. Z kolei prawo własności pgr 3163/1 nabyli na podstawie umowy sprzedaży – aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia 7 grudnia 1961 r. zawartej w PBN w R. małżonkowie H. i H. L. od P. G. Z akt sprawy nie wynika, kto jest lub był właścicielem pgr 3157. Na podstawie umowy darowizny z dnia 1 września 1993 r., Rep. A [...] H. L. i H. L. oświadczyli m.in., że są współposiadaczami w ½ części nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działki nr 1881 i nr 1887 (...) i darowali nieruchomości szczegółowo wymienione w § 4 aktu wraz z gruntem posiadanym swej córce K. L. W Sądzie Rejonowym [...] toczyły się sprawy: z wniosku H. L. i H. L. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności (1/2 części) nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1887. W/w Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 2 lipca 2008 r. w sprawie [...] oddalił ich wniosek a Sąd Okręgowy [...] oddalił apelację postanowieniem z dnia 29 grudnia 2008 r., sygn. akt [...]. Sąd Rejonowy [...] rozpatrywał pod sygn. [...] również sprawę o ustanowienie drogi koniecznej, ale sprawa ta nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej. W w/w Sądzie toczyła się również pod sygn.[...], sprawa z powództwa K. L. przeciwko D. O. o ochronę własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1886/3 położonej w K. Sprawa ta także z uwagi na jej przedmiot nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku przez organy. W rejestrze gruntów z 1970 r. jako osoby władające parcelami nr 3163/4, 4721 i 4722 ujawnieni zostali – J. G., syn J. i H. 1/12, P. S. – 5/12, L. H., syn L. 3/12 oraz L. H., córka L. 3/12. W 1975 r. na mapie w skali 1:2880 nastąpiło przejście z systemu parcelowego na działkowy i jako władający działką nr 1887 o powierzchni 0,07 ha wpisani byli: G. J., syn J. i H. - 1/12, S. W., syn P. i A. – 5/12 części, L. H. i H. – małżonkowie w ½ części. W 1982 r. podstawą do wpisania w miejsce W. S. – D. O. była decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...]. W rejestrze pomiarowo – klasyfikacyjnym z 1983 r. pod nr [...] dotyczącym działek nr 1881 i 1887 wpisano – 1/12 G. J., syn J. i H. , 3/12 L. H., córka L. i M., 3/12 L. H., syn L. i K., 5/12 O. D., córka P. i A. jako władający. W rubryce "uwagi" okoliczność, że wykazany w rejestrze stan posiadania przyjmują jako zgodny ze stanem faktycznym w dniu 10.08.1983 r. potwierdza podpisem "[...]", zaś w dniu 18.08.1983 r. – H. L. i O. D. Przy opracowywaniu mapy w skali 1:2000 nastąpiła zmiana konfiguracji działki a w 1989 r. w miejsce J. G. wpisany został w oparciu o akt notarialny rep. A nr [...] – W. G., syn J. i F. W 1993 r. w oparciu o wyżej wspomniany akt notarialny Rep. A [...] dokonano wpisu K. L., córki H. i H. jako władającej w ½ części. Porównanie kolejno map: katastralnej, ewidencyjnej, na której dokonane były uwłaszczenia (1:2880) i aktualnej (1:2000) potwierdza, że zmiana konfiguracji miała miejsce. W 2001 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] ¼ część swego posiadania przekazała K. L. małżonkom E. i S. L. W 2005 r. K. L. została ujawniona jako władająca 4/12 częściami w oparciu o kolejny akt notarialny Rep. A nr [...]. W 2010 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A. [...] zmieniono wpis w ewidencji dotyczący D. O., przy której pozostawiono 3/12 części, zaś jako władających 2/12 częściami ujawniono małżonków W. S. i J. S. W 2011 r. ci ostatni zostali wskazani jako władający już tylko 1/12 części, zaś w 1/12 części posiadania na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] ujawniono na rzecz małżonków H. S. i J. S. Kolejnym aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia 2 kwietnia 2012 r. D. O. przekazała na A. T. posiadanie 1/3 części ze swojego udziału wynoszącego 3/12 części, tj. 1/12 części działki nr 1887. Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia 14 czerwca 2012 r. jako władający na zasadach posiadania samoistnego działki nr 1887 ujawnieni są: K. L., córka H. i H. w 1/3 części, D. O., córka P. i A. w 2/12 częściach, A. T. w 1/12 części, małżonkowie H. S., syn W. i J. i J. S. w 1/12 części oraz małżonkowie W. S., syn P. i A. i J. S., córka J. i M. w 1/12 części. Wszystkie w/w wpisy dotyczące działki nr 1887 zostały dokonane w oparciu o akty notarialne i dotyczyły wyłącznie przeniesienia posiadania "udziałów". Z załączonej do skargi kopii postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt [...] wynika, że spadek po H. L., synu L. i K., zmarłym w dniu 11 października 2009 r. z mocy ustawy nabyli: żona H. L. oraz dzieci S. L. i K. L. po 1/3 części. Okoliczność powyższa nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Jak to zaznaczono na wstępie, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na konkretny wniosek, który został później sprecyzowany. Zgodnie z art. 20 Pgik ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: _@POCZ@_ _@KON@_1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; _@POCZ@__@KON@_2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. _@POCZ@__@KON@_2. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: _@POCZ@__@KON@_1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części; _@POCZ@__@KON@_2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; _@POCZ@__@KON@_4) wartość nieruchomości. _@POCZ@__@KON@_3. Grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. _@POCZ@__@KON@_3a. Ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. 4. Rada Ministrów może rozszerzyć, w drodze rozporządzenia, zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, uwzględniając zadania administracji publicznej. Według § 10 ust. 1 Rozporządzenia ewidencja obejmuje 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, _@POCZ@__@KON@_2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości. _@POCZ@__@KON@_2. W przypadkach braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że w przypadku braku danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają. Zgodnie z § 44 pkt 2 Rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 1 i 2 Rozporządzenia). Zgodnie z § 35 Rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych, 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych, _@POCZ@__@KON@_4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne, 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 7) wyniki oględzin. Zgodnie z § 46 Rozporządzenia: 1. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. _@POCZ@__@KON@_2. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: _@POCZ@__@KON@_1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, _@POCZ@__@KON@_2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. _@POCZ@__@KON@_3. Wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, powinien określać: 1) identyfikatory jednostki ewidencyjnej i obrębu, 2) numer odpowiedniej jednostki rejestrowej gruntów, budynków lub lokali, 3) numer odpowiedniej pozycji kartoteki budynków lub lokali, 4) numer księgi wieczystej, 5) oznaczenie obiektu bazy danych ewidencyjnych, którego dane ewidencyjne uległy zmianie, 6) dane ewidencyjne, które uległy zmianie, z wyszczególnieniem danych dotychczasowych oraz danych aktualnych, 7) datę sporządzenia wykazu, 8) nazwisko, imię oraz podpis osoby, która sporządziła wykaz. Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 Rozporządzenia). W ocenie Sądu decyzje wydane przez organy w niniejszej sprawie nie naruszają prawa w sposób, który uzasadniałby ich uchylenie. Przeprowadzone zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. postępowanie dowodowe nie dawało bowiem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących, chociaż jego wyniki ujawniły nieprawidłowości w ewidencji, które powinny być przez organy wyeliminowane, jednak nie mogło to nastąpić w ramach tego – wszczętego na konkretny wniosek wyznaczający jego ramy – postępowania. Chodzi tu o okoliczność wynikającą z wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez geodetę uprawnionego M. C., [...] w dniu 24 października 2005 r. przyjętego do zasobu w dniu 28 października 2005 r. Nie do zaakceptowania bowiem pozostaje połączenie do jednej działki ewidencyjnej obszarów gruntu niejednorodnych pod względem prawnym. Z akt sprawy wynika jednak, iż działka nr 1887 nie tylko zmieniała oznaczenie, ale też i konfigurację, co oznacza, że zmianie uległ jej kształt, a więc i przebieg granic. Jednakże te okoliczności nie dawały podstaw do zakwestionowania legalności wydanych w sprawie decyzji, które rozstrzygały konkretny wniosek. Pozwalały bowiem podzielić stanowisko organów, że nie mógł być on uwzględniony z tego powodu, że działka nr 1887 w aktualnej konfiguracji powstała nie tylko z parcel należących w ½ części do H. i H. L., w tym objętych ZD [...] ale też i z części innych parcel, co do których nie mają oni żadnych praw właścicielskich nawet w części. Organy nie mogły też pominąć innych aktów notarialnych, czy decyzji uzasadniających ciąg wpisów "udziałów" we władaniu działką nr 1887 poprzedzających akt notarialny z 1993 r. ani też po nim następujących. Absolutnie uwzględnienie wniosku nie doprowadziłoby bowiem do stanu "aktualności", o którym mowa w § 44 pkt 2 Rozporządzenia. Wypada tylko na marginesie zaznaczyć, że posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawem i to prawem majątkowym. Skarżący zaś popadają w sprzeczność domagając się wpisu jako władającej K. L. w oparciu o akt notarialny, którym objęto przeniesienie posiadania udziału w ½ części m.in. działki nr 1887 a następnie kwestionując co do zasady możliwość wpisu osób władających gruntem, ujawnionych na takich samych zasadach i podstawach jak K. L. Przeniesienie posiadania nie jest czynnością prawną lecz stanem faktycznym. Zdaniem Sądu bez uprzedniego przygotowania dokumentacji geodezyjnej dla działki odpowiadającej dawnej parceli pgr 3163/4 objętej zbiorem dokumentów ZD [...], która nie jest całkowicie tożsama z działką 1887 nie można ujawnić udziałów w ½ części w prawie jej własności. Żadne z orzeczeń sądów powszechnych, które znajdują się w aktach sprawy także nie uzasadniało uwzględnienia wniosku skarżących. Zgromadzone w sprawie pozostałe dowody także nie dawały podstaw do uwzględnienia konkretnego wniosku skarżących. Dostępne dla Starosty dokumenty i materiały źródłowe wskazują, że dane figurujące w ewidencji są aktualne w znaczeniu zgodnym z przepisem § 44 ust. 2 Rozporządzenia, a podstawy kolejnych wpisów stanowiły posiadane przez organ dokumenty. Jak wyżej wskazano posiadanie (władanie) jest stanem faktycznym a nie prawem. Aby wpisać właścicieli – a więc osoby, którym przysługuje prawo własności należałoby najpierw doprowadzić do stanu (przygotowując dokumentację geodezyjną), w którym z działki nr 1887 wyodrębnione zostałyby działki odpowiadające dawnym parcelom, co do których określone osoby mają tytuł prawny – w tym wypadku byłyby współwłaścicielami w ½ części. Ze znajdującego się w zasobach Starosty wykazu zmian gruntowych z 2005 r. jednoznacznie wynika natomiast, że oprócz takich parcel do działki nr 1887 weszły części parcel, których stan prawny nie jest ustalony albo należących do innych osób, co nie pozwalało uwzględnić wniosku. Tymczasem stan faktyczny w zakresie posiadania działki nr 1887 ustalony w 1983 r. został potwierdzony jako zgodny z rzeczywistością m.in. przez H. L., a okoliczność ta aktualnie jest kwestionowana także przez jego następców prawnych. Wbrew zarzutom skargi wpisy w ewidencji nie naruszają prawa własności, bo z ich istoty i istoty samej ewidencji, która jest rejestrem wtórnym w odniesieniu do zdarzeń faktycznych (np. opracowanie map) i prawnych (np. przeniesienie prawa własności, nabycie pierwotne prawa własności), które to zdarzenia są podstawą zmian w ewidencji. Podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] – w trakcie opracowywania nowej mapy w skali 1:2000, wbrew twierdzeniom skarżących granice działki nr 1887 uległy zmianie. Bez opracowania dokumentacji, w której z działki aktualnie oznaczonej nr 1887 zostanie wyodrębniona działka odpowiadająca dawnej parceli pgr 3163/4 i części parceli pgr 3163/1 – co do których istotnie H. L. (aktualnie jego następcy prawni) i H. L. mają udokumentowany udział w ½ części prawa własności, przy odpowiednim jeszcze sformułowaniu stosownego wniosku możliwe będzie doprowadzenie do stanu, w którym w ewidencji można by ujawnić w/w udział w ½ części w prawie własności – ale działki już stosownie do tej nowej dokumentacji oznaczonej. Właśnie m.in. z uwagi na zmianę konfiguracji działki nr 1887 podczas odnawiania ewidencji gruntów i budynków w K. nie było możliwe uwzględnienie wniosku sformułowanego w toku postępowania i z tego względu nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia materiały geodezyjne z wcześniejszego okresu. Mimo, iż wprost nie zostało powyższe wskazane w decyzjach, to taki wniosek jest oczywisty, więc brak szczegółowego omówienia wiarygodności takich dowodów nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a więc nie dawał Sądowi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na marginesie jedynie wspomnieć należy, że stosowne roszczenia przewidziane w pawie cywilnym umożliwiają właścicielom doprowadzenie do stanu, w których osoby nie legitymujące się żadnym tytułem prawnym do posiadanej nieruchomości nie będą mogły z niej korzystać. Ale kwestia ta pozostaje w kognicji sądów powszechnych a nie organów administracji. Wbrew zarzutom skargi organy nie pomijają w żaden sposób i nie negują faktu, że H. i H. L. jako małżonkowie na podstawie aktu notarialnego z 1961 r. nabyli udział w ½ części w prawie własności pgr 3163/4, ale nie ma dowodów na to, że nabyli własność całej tej parceli, a przynajmniej takich, które zgodnie z przepisem mogłoby skutkować podstawą zmian w ewidencji. W postępowaniu dotyczącym zmiany wpisów w ewidencji gruntów organy nie są uprawnione do ustalenia w oparciu o dowody z zeznań świadków złożonych w postępowaniu przed sądem powszechnym, że wbrew treści zapisów aktu notarialnego w rzeczywistości nabyli prawo własności całej parceli. Ustalenie zaś, że działka nr 1887 w aktualnym kształcie nie odpowiada jedynie parceli 3163/4, m.in. z tego powodu, że zmieniła konfigurację (a więc "kształt") także uniemożliwiało uwzględnienie wniosku. Zmiana konfiguracji działki oznacza zmianę przynajmniej częściowo przebiegu granic, więc nawet fakt że granice konkretnej działki nie są kwestionowane nie oznacza wcale, że odpowiada ona dawnej parceli 3163/4, skoro co innego wynika z wykazu zmian gruntowych wskazywanego przez samych wnioskodawców. Nawet z okoliczności, że powierzchnia dawnej pgr 3163/4 wynosiła 0,07 ha i działki nr 1887 jest taka sama nie musi oznaczać, że w istocie tak jest, bo według wcześniej obowiązujących przepisów powierzchnię oznaczało się w hektarach z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku (np. § 11 ust. 2 pkt 2 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20.02.1969 r. w sprawie ewidencji gruntów – [...]), a według aktualnie obowiązującego Rozporządzenia – do czwartego miejsca po przecinku (§ 62 Rozporządzenia). Jeśli w trakcie obowiązywania aktualnych przepisów nie dokonano pomiarów na gruncie to powierzchnia ta została przeniesiona z poprzedniej ewidencji. Z zapisów odnoszących się jedynie do powierzchni nie można wywodzić, iż aktualna działka nr 1887 to tylko dawna parcela pgr 3163/4, bo w aktach znajduje się też archiwalny opis do kopii z mapy katastralnej – [...] z lwh (lwh uległy zniszczeniu w trakcie działań wojennych), gdzie przy lwh [...] wpisano parcelę pgr 3163/4 = droga = 6 ar 98 m2. Powierzchnia ujawniona w ewidencji mogła więc wynikać z matematycznego zaokrąglenia powierzchni do drugiego miejsca po przecinku. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło