III SA/Wa 1375/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-10

Skład orzekający: Marek Krawczak, Małgorzata Długosz-Szyjko, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekazanie przez koproducenta części zysku ze sprzedaży praw do eksploatacji filmu na rzecz innego koproducenta, w ramach wspólnego przedsięwzięcia, stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Przekazanie przez koproducenta części zysku ze sprzedaży praw do eksploatacji filmu na rzecz innego koproducenta, w ramach wspólnego przedsięwzięcia, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Działania te należy oceniać jako złożone i wspólne, tworzące jedną całość gospodarczą, której celem jest wytworzenie filmu, a nie wzajemna wymiana odpłatnych usług między uczestnikami. W związku z tym, czynność ta nie powinna być dokumentowana fakturą VAT.
Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. zwróciła się o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania podatkiem VAT przekazania przez koproducenta części zysku ze sprzedaży praw do eksploatacji filmu. Spółka finansowała produkcję filmu, a koproducent odpowiadał za dystrybucję i sprzedaż praw, przekazując następnie Spółce część zysku. Spółka uważała, że jest to czynność niepodlegająca VAT, dokumentowana notą księgową. Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że jest to wynagrodzenie za usługi dystrybucji i sprzedaży, podlegające opodatkowaniu VAT i wymagające wystawienia faktury.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być ona wykonana, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz H. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Minister Finansów z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem, który wpłynął do organu 18 października 2011 r. H. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka", "Skarżąca") zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przekazania udziału w zysku z tytułu sprzedaży prawa do eksploatacji filmu. W przedmiotowym wniosku przedstawiła następujący stan faktyczny. Spółka prowadząc działalność gospodarczą podejmuje się tzw. wspólnych przedsięwzięć, tj. zawiera umowy koprodukcji filmów w ramach, których część produkcji filmu finansuje Spółka a część koproducent. Zgodnie z umową prawo do eksploatacji filmu w Polsce i za granicą posiada zarówno Spółka jak i koproducent. Do dystrybucji filmów zobowiązany jest Koproducent, który osiąga obroty z tytułu sprzedaży prawa do eksploatacji filmów kontrahentom krajowym i zagranicznym. Skarżąca wskazała, że koproducent dystrybuuje film, a następnie przesyła Spółce raport ze sprzedaży. Część zysku z tytułu sprzedaży praw do eksploatacji filmu w wysokości odpowiadającej udziałowi Skarżącej w koprodukcji filmu, koproducent przekazuje Spółce na podstawie okresowych raportów z eksploatacji filmu. Spółka wystawia notę księgową z adnotacją "transakcja nie podlega VAT", ponieważ zapłatę w ramach podziału zysku Spółka traktuje jako czynność nie podlegającą opodatkowaniu VAT. Nota księgowa na otrzymaną kwotę odpowiadającą udziałowi w zyskach, którą Spółka wystawia koproducentowi, służy stronom jako dokument we wzajemnych rozliczeniach. W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Spółka zadała następujące pytanie: Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, że otrzymana kwota od koproducenta w ramach podziału zysku traktowana jest jako zapłata za czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT i dokumentowana jest notą księgową z adnotacją "czynność nie podlega VAT", jako dokument służący tylko do wzajemnych rozliczeń stron? W uzasadnieniu własnego stanowiska Spółka przywołała treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej "ustawa o VAT" regulujących kwestię opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju. Wskazała, że przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o VAT zalicza do usług każde świadczenie, które nie stanowi dostawy w rozumieniu art. 7. Zaznaczyła jednakże, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Albowiem czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter na tyle wyraźny, aby można powiedzieć; że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego. Skarżąca wyjaśniła, że celem podmiotów współfinansujących produkcję filmów jest wytworzenie składnika majątku stanowiącego przedmiot ich współwłasności; zatem jest to działanie na swoją rzecz, a nie czynność na rzecz podmiotów trzecich. Zamiarem obu podmiotów jest uzyskiwanie dochodów od osób trzecich z efektów wspólnego przedsięwzięcia - filmów, a nie wzajemna wymiana świadczeń. Skutkiem działania koproducentów jest wytworzenie utworu audiowizualnego, do którego prawa będą posiadały wszystkie współfinansujące go podmioty (adekwatnie do włożonych środków); przy czym nabycie praw autorskich do filmu przez producenta i koproducenta następuje nieodpłatnie - na mocy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.; dalej u.p.a.p.p.) - z chwilą stworzenia utworu. W ocenie Skarżącej przekazanie przez koproducenta części zysku wynikającego z udziału Spółki nie jest wynagrodzeniem za świadczone usługi, stanowi natomiast element wzajemnych rozliczeń między stronami umowy. Przekazanie części zysku wynika z zawartej umowy dotyczącej realizacji wspólnego przedsięwzięcia, a powyższa czynność nie rodzi skutków w podatku od towarów i usług. Fakturami VAT, zgodnie z art. 106 ust. 1 oraz art. 2 pkt 22 ustawy, dokumentuje się jedynie czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast czynności niepodlegające opodatkowaniu tym podatkiem dokumentuje się notami księgowymi lub innymi dowodami księgowymi w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Biorąc powyższe pod uwagę Spółka stwierdziła, iż przekazanie przez koproducenta części zysku wynikającego z udziału Spółki we wspólnym przedsięwzięciu nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji powyższa czynność nie powinna być dokumentowana fakturą VAT, lecz innym dowodem księgowym - notą księgową. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Na wstępie uzasadnienia przytoczył treść z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT regulujących zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy towarów i świadczenie usług na terytorium kraju. Następnie stwierdził, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o VAT, jednakże przy spełnieniu następujących warunków: – w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, – świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Minister Finansów przywołał również treść art. 15 ust. 1 ustawy o VAT definiującego pojęcie podatnika oraz art. 15 ust. 2 ww. ustawy definiującego z kolei termin działalności gospodarczej. Stwierdził, wskazując na okoliczności sprawy, że podmioty uczestniczące w produkcji filmów - producent i koproducent - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego, nie mogą być uznane za jednego podatnika VAT. Zdaniem Ministra Finansów oznacza to, że relacje zachodzące pomiędzy stronami umowy dotyczącej produkcji filmów, dla potrzeb rozliczeń podatku od towarów i usług, należy oceniać zgodnie z ogólnymi zasadami obowiązującymi w zakresie tego podatku. Zaznaczył, że zgodnie ze wskazaniem Spółki, skutkiem działania koprodukcji jest wytworzenie utworu audiowizualnego, do którego prawa będą posiadały wszystkie współfinansujące go podmioty, adekwatnie do włożonych środków. Podkreślił, że w ramach swobody zawierania umów, podmioty realizujące wspólne przedsięwzięcie, określiły, iż koproducent zobowiązany jest do dystrybucji filmów, w wyniku czego osiąga obroty z tytułu sprzedaży praw do eksploatacji filmów dla kontrahentów krajowych i zagranicznych, następnie część zysku (stosownie do udziału) przekazuje Spółce. W ocenie Ministra Finansów, analiza przedstawionego opisu sprawy prowadzi do wniosku, że przekazywana przez koproducenta na rzecz Spółki należna część zapłaty - tj. udział w zysku, stanowić będzie faktyczne wynagrodzenie za świadczone usługi dystrybucji i sprzedaży praw do eksploatacji filmów dla kontrahentów krajowych i zagranicznych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. Organ podatkowy wyjaśnił również, że obowiązek wystawiania faktur określony w art. 106 ust. 1 ustawy o VAT został sprecyzowany w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 68, poz. 360) – dalej "rozporządzenie z 2011 r.", zgodnie z którym zarejestrowani podatnicy, jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej, wystawiają faktury oznaczone wyrazami "FAKTURA VAT". Reasumując stwierdził, że otrzymana przez Spółkę od koproducenta kwota w ramach podziału zysku, stanowi zapłatę odpowiedniej dla Spółki części należności z tytułu świadczenia usług dystrybucji i sprzedaży praw do eksploatacji filmów dla kontrahentów krajowych i zagranicznych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych i powinna być dokumentowana fakturą VAT. W odpowiedzi na wezwanie Skarżącej do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożonej na powyższą interpretację Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie: – art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT przez uznanie, że działania Skarżącej opisane w stanie faktycznym wniosku stanowią świadczenie usług; – art. 106 ustawy o VAT przez uznanie, że Skarżąca powinna dokumentować fakturami VAT przekazanie, przez koproducentów, części zysku z tytułu sprzedaży prawa do eksploatacji filmu, do którego to filmu Skarżąca posiada prawa. Na wstępie uzasadnienia Skarżąca wskazała, że przedmiotem skargi jest również odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nieuwzględniającą stanowiska Skarżącej z dnia 20 stycznia 2012 r. Podkreśliła, iż w rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest zagadnienie, czy przekazanie przez koproducenta Skarżącej części zysku, z tytułu sprzedaży praw do eksploatacji filmu, ustalana na podstawie okresowych raportów z eksploatacji filmu, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Zdaniem Skarżącej uzyskane od jej kontrahentów środki stanowią wypłatę należnego jej z tytułu współwłasności do praw do filmu części zysku, co nie mieści się w katalogu czynności opodatkowanych określonych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji Skarżąca uważa, iż wzmiankowane czynności nie mogą być udokumentowane fakturą, o której stanowi art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, lecz dokumentem przewidzianym w ustawie o rachunkowości (notą księgową). Powołując się na okoliczności stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację stwierdziła, że przy ocenie charakteru świadczenia, jako usługi należy mieć na względzie, że przepisy u.p.t.u. zaliczają do grona usług każde świadczenie, które nie stanowi dostawy w rozumieniu art. 7 tej ustawy. Zaznaczyła jednak, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym uznała, że czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym podkreśliła, że związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Stwierdziła, że powyższa konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego. Wyjaśniła, że celem podmiotów współfinansujących ww. wspólne przedsięwzięcie jest wytworzenie współwłasnego składnika majątku, zatem jest to działanie na swoją rzecz, a nie czynność na rzecz podmiotów trzecich. Oba podmioty są zainteresowane w uzyskiwaniu dochodów od osób trzecich, a nie we wzajemnej wymianie świadczeń. Skutkiem działania koprodukcji jest wytworzenie utworu audiowizualnego, do którego prawa będą posiadały wszystkie współfinansujące go podmioty (adekwatnie do włożonych środków). Wskazała, że zgodnie z u.p.a.p.p. nabycie praw autorskich do filmu przez producenta i koproducenta następuje nieodpłatnie z chwilą stworzenia utworu. Z uwagi na powyższe, w ocenie Skarżącej, przekazanie przez koproducenta części zysku wynikającego z udziału Spółki nie jest wynagrodzeniem za świadczone usługi, stanowi natomiast element wzajemnych rozliczeń między stronami umowy, bowiem przekazanie części zysku wynika z zawartej umowy dotyczącej realizacji wspólnego przedsięwzięcia. Uznała, że powyższa czynność nie rodzi skutków w podatku od towarów i usług, gdyż wypłata Skarżącej przez koproducenta udziału w zysku nie wiąże się z wykonywaniem (lub powstrzymaniem od wykonania) przez Skarżącą jakichkolwiek świadczeń, które mogłyby zostać uznane za świadczenie usług. Stwierdziła zatem, że nie został spełniony podstawowy warunek opodatkowania tego transferu środków podatkiem VAT. Na potwierdzenie swojego stanowisko przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1788/07, wskazując, że dotyczy on wspólnego przedsięwzięcia o innym charakterze, niż opisany we wniosku, jednak może służyć jako kierunkowa dyrektywa interpretacyjna, która powinna być wykorzystywana przy analizie opodatkowania wszelkich tego rodzaju wspólnych przedsięwzięć. W związku z powyższym zaznaczyła, że ocena podatkowa powinna być poprzedzona ustaleniem sensu ekonomicznego analizowanych działań. W kontekście powyższej sprawy uznała, że skoro kwoty otrzymywane z tytułu udziału w zysku koproducenta nie stanowią wynagrodzenia za jakiekolwiek czynności wykonywane przez Skarżącą dla koproducenta, to nie można stwierdzić, że Skarżąca wykonała usługę na rzecz koproducenta, a zatem usługa ta ma być opodatkowana podatkiem od towarów i usług. W opinii Skarżącej, biorąc pod uwagę unormowania zawarte w art. 106 ust. 1 oraz w art. 2 pkt 22 u.p.t.u., przekazanie przez koproducenta części zysku wynikającego z udziału Skarżącej we wspólnym przedsięwzięciu nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a czynność ta powinna być dokumentowana notą księgową. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. 1. Na wstępie wyjaśnić należy, że w przypadku skargi na interpretację indywidualną przedmiotem zaskarżenia może być wyłącznie ta interpretacja, a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Albowiem stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Nr 270;) dalej powoływanej jako "P.p.s.a." skarga przysługuje na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach i chociaż przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują, że skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, to udzielona odpowiedź, ani nie staje się przedmiotem zaskarżenia (nie wymieniono jej w art. 3 § 2 P.p.s.a.), ani w przypadku uznania przez organ argumentacji wnioskodawcy nie zmienia wcześniejszej interpretacji. 2. Odnosząc się natomiast do przedstawionych zarzutów stwierdzić należy, że stanowisko Skarżącej w całej rozciągłości zasługuje na aprobatę. W niniejszej sprawie organ podatkowy wadliwie ocenił w aspekcie podatku od towarów i usług stan faktyczny, do którego odnieść się miała interpretacja. Przypomnieć więc należy, że we wniosku podano, iż Skarżąca podejmuje się tzw. wspólnych przedsięwzięć, tj. zawiera umowy koprodukcji filmów w ramach, których część produkcji filmu finansuje Spółka a część koproducent, strony dzielą się także zakresem czynności faktycznych przy współprodukcji i późniejszej eksploatacji filmu. Zgodnie z umową prawo do eksploatacji filmu w Polsce i za granicą posiada zarówno Spółka jak i koproducent. Do dystrybucji filmów zobowiązany jest Koproducent, który osiąga obroty z tytułu sprzedaży prawa do eksploatacji filmów kontrahentom krajowym i zagranicznym. Skarżąca wskazała, że koproducent dystrybuuje film, a następnie przesyła Spółce raport ze sprzedaży. Część zysku z tytułu sprzedaży praw do eksploatacji filmu w wysokości odpowiadającej udziałowi Skarżącej w koprodukcji filmu, koproducent przekazuje Spółce na podstawie okresowych raportów z eksploatacji filmu. W tak zakreślonych czynnościach Wnioskodawczyni i jej partnera Minister Finansów dopatrzył się odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, bowiem uznał, że w przedstawionym stanie faktycznym występuje podmiot konsumujący usługę, a jest nim Skarżąca. Wadliwość tego toku rozumowania wynika z pominięcia istotnych elementów stanu faktycznego (to koproducent dystrybuował film i jednocześnie przekazywał Skarżącej uzyskane pieniądze – obu świadczeń dokonywał zatem ten sam podmiot), błędnej oceny charakteru współpracy podmiotów zarysowanej we wniosku o interpretację oraz jej gospodarczego sensu, który pozostał w ogóle poza polem rozważań organu. 3. Co do zarzutu błędnej wykładni art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, to trzeba odnotować, że według tego przepisu przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy VAT, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej. Szerokie, odwołujące się do pojęcia świadczenia, określenie zakresu przedmiotowego w art. 8 ust. 1 ustawy VAT, nie oznacza jednak, że świadczeniem usług jest każda czynność czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek działania bądź zaniechania innej strony. Z powyższych uregulowań wynika bowiem, że usługą jest każde, co do zasady, odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów i które przejawia się tym, że świadczeniobiorca (konsument) odnosi z niego, choćby nawet potencjalną korzyść. W szeregu orzeczeń (por.: C-498/99, C-16/93, C-89/81, czy C-154/80), istotnych z punktu widzenia spornej w tej sprawie kwestii Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyraził pogląd, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których: a) istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, b) wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy, c) istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, d) odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem, e) istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. Takich elementów, typowych dla świadczenia usług za wynagrodzeniem nie można dostrzec w koprodukcji filmowej, prowadzonej przez Skarżącą wspólnie z koproducentem na podstawie zawartej umowy. Sąd, w składzie rozpoznającym wniesioną w tej sprawie skargę, podziela w pełni stanowisko, które można uznać za utrwalone w orzecznictwie, że przy ustalaniu na gruncie art. 8 ust. 1 ustawy VAT – jako przedmiotu opodatkowania – świadczenia usług przy czynnościach o złożonym charakterze, jakie wynikają z umów o współpracy (kooperacyjne, koproducenckie), należy uwzględniać podstawowy cel wynikający z takich porozumień gospodarczych, a nie dokonywać wyodrębniania na potrzeby podatkowe w sposób oderwany od ich sensu gospodarczego poszczególnych czynności służących realizacji tego celu (por. wyroki NSA: z 23 kwietnia 2008 r.,(I FSK 1788/07) z 9 października 2008 r. (I FSK 291/08), z dnia 29 lutego 2012 r. (I FSK 562/11). W uzasadnieniach wskazanych wyżej wyroków podkreślono, że celem kooperacji (koprodukcji, współpracy, współdziałania) jest uzyskanie przez skoordynowane i wspólne działania partnerów rezultatu o korzystnym dla nich wymiarze ekonomicznym. Działań takich nie można do celów podatku od towarów i usług oceniać jednostkowo, lecz z uwzględnieniem ich charakteru jako działania złożonego i wspólnego, tworzącego w aspekcie gospodarczym jedną całość, którego końcowym efektem, jak w niniejszej sprawie jest wytworzenie filmu. 4. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba odnotować, że w przedstawionym w wydanej interpretacji stanowisku Minister Finansów – w oderwaniu od przyjętych w umowie stron celów i zasad wspólnej działalności producenckiej – ograniczył się do jednego tylko aspektu, a mianowicie do podziału ról przy współpracy oraz rozliczenia wpływów i związanego z tym przepływu środków pieniężnych pomiędzy koproducentami, uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia. Nie wykazał przy tym, aby przepływ tych środków nastąpił w wykonaniu usług świadczonych przez Skarżącą na rzecz Koproducenta. Co więcej przyjął, całkowicie abstrahując od przedstawionego stanu faktycznego, że otrzymane przez Skarżącą kwoty są zapłatą za usługi związane z dystrybucją filmu, gdy z przedstawionych okoliczności wynika, że to koproducent zarówno zajmował się dystrybucją filmu (wykonujący usługi) jak i przekazywał Skarżącej część (w proporcji do udziału we współprodukcji) uzyskanych przez siebie należności z dystrybucji. Nie było zatem żadnego powodu by uznać, że kwoty te stanowiły zapłatę za usługę. Tym samym organ błędnie, w oderwaniu od przedstawionego stanu faktycznego i celu gospodarczego przedsięwzięcia, przyjął, że czynności te będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tymczasem we współdziałaniu przy współprodukcji filmów, nie dochodzi do wzajemnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, gdyż w przedsięwzięciu takim nie chodzi o wzajemne świadczenie usług pomiędzy uczestnikami działań kooperacyjnych, gdyż nie z tych działań osiągają "bezpośrednią i jasno zindywidualizowaną korzyść", lecz z osiągnięcia wspólnego celu podjętej współpracy tj. wyprodukowania filmu. Oczywiście, w ramach działań podejmowanych przez współpracujące podmioty, dokonują one określonych świadczeń, przekazują sobie, tytułem wkładu do wspólnego przedsięwzięcia lub przychodu z niego, prawa, i środki służące do realizacji wspólnego przedsięwzięcia, albo wpływy uzyskane ze wspólnego dzieła, ale nie świadczą w ten sposób wzajemnych usług odpłatnych. 5. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegać będzie natomiast obrót z ich wspólnego przedsięwzięcia, czyli przychód uzyskany z wyprodukowanego filmu. W tym bowiem momencie uzyskiwane jest wynagrodzenie z tytułu przedmiotu kooperacji, opodatkowane stosownym podatkiem od towarów i usług (o ile nie jest zwolnione przedmiotowo). Jednakże jeżeli strony umowy koprodukcyjnej tak podzieliłyby się czynnościami, że tylko jedna z nich zajmowałaby się dystrybucją wspólnego filmu, działając we własnym imieniu ale także na rzecz drugiego współproducenta, któremu przekazywałaby należny udział we wpływach i nie pobierałaby za to dodatkowego wynagrodzenia, to jako podatnik VAT występowałby wyłącznie koproducent-dystrybutor. Te kwestie nie zostały jednakże wyczerpująco przedstawione w opisie stanu faktycznego i nie zostały przez stronę wyeksponowane w zapytaniu jako przedmiot interpretacji. 6. W rezultacie braku właściwej analizy przedstawionych we wniosku działań Spółki i jej partnera organ dokonał wadliwej oceny prawnopodatkowej współpracy tych podmiotów, uznając za podlegający opodatkowaniu, jako świadczenie wzajemne między koproducentami, podział przychodów z dystrybucji filmu. W świetle powyższego za zasadne należy uznać sformułowane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 8 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 analizowanej ustawy przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że w ramach opisanego we wniosku o interpretację wspólnego przedsięwzięcia Skarżącej i jej partnera, dochodzi między tymi podmiotami do wzajemnego świadczenia usług o charakterze odpłatnym opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Sąd, podzielając stanowisko, że współpracy pomiędzy współproducentami, polegającej na wzajemnych rozliczeniach z tytułu finansowania działalności lub podziałów zysku nie można zakwalifikować jako czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, uznaje tym samym za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 106 ust. 1 ustawy VAT. Stosownie do tego przepisu obowiązek wystawienia faktury VAT wiąże się bowiem z dokonaniem czynności opodatkowanej przez podatnika VAT działającego w takim charakterze. Brak tych przesłanek oznacza, że rozliczenia pomiędzy Skarżącą a koproducentem z tytułu wspólnego przedsięwzięcia polegającego na produkcji i dystrybucji filmu, a następnie podziale zysku w wykonaniu zawartej umowy, nie wymagały wystawienia faktury VAT przez Skarżącą. Z tego powodu na podstawie art. 146 § 1, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło