II OZ 237/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. i P.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1253/12 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. J. i P.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi. A. J. i P. J. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 grudnia 2012 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie zostało doręczone stronie dnia 24 grudnia 2012 r., zatem ostatnim dniem terminu na uiszczenie wpisu od skargi był dzień 31 grudnia 2012 r. Tymczasem wpis od skargi został uiszczony w dniu 2 stycznia 2013 r. Wobec tego, iż brak formalny skargi został uzupełniony po terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 r. odrzucił skargę i nakazał zwrot solidarnie na rzecz skarżących uiszczonego wpisu od skargi. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem doręczono skarżącym w dniu 18 stycznia 2013 r. W piśmie z dnia 22 stycznia 2013 r. skarżący wskazali, iż w dniu 28 grudnia 2012 r. uiścili wpis od skargi, ale pieniądze na konto sądu dotarły w dniu 2 stycznia 2013 r. Do pisma skarżący dołączyli kserokopię dowodu wpłaty gotówkowej w punkcie kasowym z dnia 28 grudnia 2012 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 stycznia 2013 r. powyższe pismo skarżących potraktowano jako wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1253/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia skarżącym terminu do uiszczenia wpisu od ich skargi. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd w pierwszej kolejności wskazał, że w piśmie doręczającym odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi skarżący zostali pouczeni, iż o zachowaniu terminu do uiszczenia wpłaty decyduje data jej uiszczenia, którą jest dzień dokonania wpłaty w kasie sądu, na rachunek bankowy w banku lub urzędzie pocztowym. Tymczasem strona uiściła wpis od skargi za pośrednictwem punktu kasowego, czyli pośrednika typu agencja finansowa, który nie jest ani bankiem, ani urzędem pocztowym. Zdaniem Sądu dniem dokonania opłaty sądowej, uiszczanej za pośrednictwem podmiotu niebędącego bankiem, nie jest dzień powierzenia mu funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowej, ale data uznania rachunku bankowego prowadzonego przez bank dla właściwego sądu. Posłużenie się pośrednikiem, którym jest agencja finansowa, następuje na ryzyko i odpowiedzialność strony zobowiązanej do dokonania wpłaty na rachunek sądu i to stronę obciążają ewentualne uchybienia pośrednika w bezzwłocznym przekazaniu powierzonych mu środków finansowych. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, uiszczenie należnej opłaty sądowej za pośrednictwem innej instytucji niż wskazana w piśmie doręczającym odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, należało ocenić jako brak należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Skarżący nieuprawdopodobnili zatem, w ocenie Sądu, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczność przedstawiona przez skarżących nie świadczy bowiem o zachowaniu przez nich należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wnioskodawcy nie powołali się na fakt, iż w terminie do uiszczenia wpisu od skargi znajdowali się w wyjątkowej, niezależnej od siebie sytuacji uniemożliwiającej zachowanie terminu do dokonania czynności. Zażaleniem A. J. i P. J. zaskarżyli powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia podnieśli, że w dniu 28 grudnia 2012 r. dokonali wpłaty wpisu od skargi na wskazane w wezwaniu konto. Nie mając jednak w tym względzie wiedzy ani doświadczenia uiścili wpis za pośrednictwem punktu kasowego I. Dokonując tej wpłaty skarżący byli przekonani i pewni, że dotrzymali wskazanego terminu dlatego uważają, że to nie z ich winy pieniądze dotarły do Sądu dopiero 2 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 219 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), opłatę sądową, a w rozpatrywanym przypadku wpis od skargi (art. 212 § 1 p.p.s.a.) uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Stosownie zaś do treści art. 86 § 1, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Brak winy o jakim mowa w tym przepisie stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność, jak również fakt że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, strona skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela bowiem pogląd, iż nie można postawić stronie zarzutu niedbalstwa, jeżeli wypełniła ona ciążącą na niej powinność za pośrednictwem instytucji dopuszczonej przez państwo do obrotu pieniędzmi, w tym do dokonywania przelewów w imieniu i na rzecz zleceniodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 521). Ponadto strona nie może ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonania zleconych zadań (np. polecenia wykonania przelewu) przez podmioty pośredniczące (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 104/07; postanowienie NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 313/09). W związku z powyższym stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi niezasadnie odmówił w niniejszej sprawie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.