VIII SA/Wa 672/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. S., T. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 z 2003 r. poz. 1568, ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 134 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) (dalej: "k.p.a."), w związku z odwołaniem D. S. i T. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] września 2011 r., nakazującej D. S. i T. S. przeprowadzenie prac przy budynku oficyny wschodniej kamienicy przy ul. [...] [...] w R. - stwierdził niedopuszczalność odwołania. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r., nakazał D. S. i T. S. przeprowadzenie zabezpieczenia przed zniszczeniem oraz odbudowę i doprowadzenie do stanu sprzed katastrofy budowlanej, uszkodzonej w wyniku częściowego zawalenia się oficyny wschodniej kamienicy przy ul. [...] [...] w R., wpisanej do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] lutego 1992 roku pod nr rej.[...], znajdującej się na obszarze zabytkowego zespołu urbanistyczno-architektonicznego miasta R., wpisanego do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] września 1989 roku pod nr rej.[...]. Decyzja ta została doręczona skarżącym w dniu [...] października 2011 roku. D. i T. małżonkowie S. wnieśli od niej odwołanie. Odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu [...] stycznia 2012 r. Pismem z dnia [...] października 2011 roku D. i T. małżonkowie S. wystąpili do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z żądaniem uzupełnienia decyzji z dnia [...] września 2011 roku, które to żądanie zostało rozstrzygnięte postanowieniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 roku. Postanowienie to zostało skarżącym doręczone w dniu [...] grudnia 2011 roku z pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia. Decyzja z dnia [...] września 2011 roku, o której mowa wyżej została utrzymana w mocy decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania M. P. Tym samym w ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 roku, wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie, wobec tego, iż zarówno w dacie wniesienia odwołania, jak i w dniu orzekania, decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] września 2011 r. nie funkcjonowała w obrocie prawnym, została bowiem utrzymana w mocy decyzją organu II instancji, która decyzja jest ostateczna, odwołanie w świetle art. 134 k.p.a. jest niedopuszczalne. Pismem z dnia [...] lipca 2012 roku T. S. i D. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 2, 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) (dalej: "p.p.s.a.") wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucili naruszenie art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie strony prawa do zaskarżenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, art. 134 k.p.a. mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego zastosowanie pomimo, że brak było podstaw prawnych do jego zastosowania. Postępowanie w sprawie niniejszej jest bowiem dwuinstancyjne i tym samym brak było podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż jedną z konstytucyjnych zasad wyrażonych w ustawie zasadniczej jest zasada dwuinstancyjności, która stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Zgodnie z zasadą ustanowioną w art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2011 roku nakazywała skarżącym jako stronie postępowania przeprowadzenie w budynku stanowiącym własność skarżących prac budowlanych. Treść decyzji dotyczyła skarżących bezpośrednio. W toku postępowania organ jako strony postępowania uznał również osoby będące sąsiadami wskazanej w decyzji z dnia [...] września 2011 roku nieruchomości. Jedna w tych osób – M. P. w dniu [...] października 2011 roku wniosła odwołanie, które w ocenie skarżących nie powinno być rozpoznane do czasu upływu terminów do odwołania dla innych uczestników postępowania. Wnoszący skargę podnieśli, iż realizując prawo do wniesienia odwołania od decyzji nie ostatecznej, oczekiwali na jego merytoryczne rozpoznanie. Brak bowiem było podstaw do uznania, że jest ono niedopuszczalne zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Uczestnik postępowania M. P. pismem z dnia [...] grudnia 2012 roku wniosła o oddalenie skargi w całości jako nieuzasadnionej. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniosła, między innymi, iż decyzja z dnia [...] września 2011 roku została odebrana przez D. S. i T. S. w dniu [...] października 2011 roku. Od tego dnia biegł termin do wniesienia odwołania. Odwołanie to skarżący nadali dopiero w dniu [...] stycznia 2012 roku, już po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Tym samym skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2011 roku, a wszelkie wywody jakie podnieśli w swojej skardze nie znajdują uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, Nr 270) (dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie z uwagi na przedmiot zaskarżonego postanowienia kontroli Sądu podlega prawidłowość, w świetle przepisów prawa, stwierdzenia przez organ niedopuszczalności odwołania skarżących od decyzji z dnia [...] września 2011 roku nr [...]. Wbrew twierdzeniom skargi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zaskarżonym postanowieniu nie dopuścił się wskazywanych w skardze naruszeń. W myśl art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, a wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Nie ulega wątpliwości, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie. Zgodnie z art.127 § 1 k.p.a., który ma zastosowanie w niniejszej sprawie i stanowi o powyższym wynika jednocześnie, iż odwołanie, o którym mowa służy tylko do jednej instancji. Możliwość skorzystania z odwołania przez stronę jest jednak ograniczona terminem. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Decyzja z dnia [...] września 2011 roku zawiera prawidłowe pouczenie w tej mierze. Zauważyć jednocześnie należy, iż termin do wniesienia odwołania dla każdej ze stron postępowania biegnie z osobna i liczony jest od daty doręczenia, ewentualnie w przypadku ogłoszenia, od ogłoszenia decyzji organu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2011 roku Nr [...] została skarżącym doręczona w dniu [...] października 2011 roku i od tej daty biegł dla skarżących termin do wniesienia odwołań. Z tych względów termin ten dla skarżących upłynął w dniu [...] października 2011 roku. Zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji jakie mało miejsce w niniejszej sprawie nie wstrzymało biegu terminu do wniesienia odwołania. Prawo skarżących do wniesienia odwołania nie było w decyzji z dnia [...] września 2011 roku kwestionowane i decyzja ta została doręczona z prawidłowym pouczeniem. Z pisma zawierającego żądanie uzupełnienia decyzji z dnia [...] września 2011 roku, złożonego na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. wynika, iż dotyczyło ono uzupełnienia jedynie co do rozstrzygnięcia. Jednocześnie złożenie odwołania przez jedną ze stron, nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia odwołania przez inną stronę. Tym samym organ wobec wniesienia odwołania przez M. P. rozpoznał je, czym uczynił zadość treści art. 15 k.p.a., z którego wynika dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Złożenie przez skarżących odwołania nastąpiło po upływie terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a., liczonego zgodnie z jego treścią od daty doręczenia decyzji. Jednocześnie zostało złożone wtedy, gdy zostało już zakończone postępowanie przed organem odwoławczym, albowiem po rozpoznaniu odwołania M. P. została wydana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu [...] grudnia 2011 roku decyzja kończąca postępowanie przed organami administracji. Wydanie tej decyzji otworzyło stronom postępowania możliwość wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia tej decyzji (art. 53 § 1 p.p.s.a.) Stosowne pouczenie znalazło się w treści decyzji z dnia [...] grudnia 2011 roku. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Tym samym w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, trafnie organ w zaskarżonym postanowieniu zastosował art. 134 k.p.a., stwierdzając niedopuszczalność odwołania skarżących. W dacie złożenia odwołania skarżących postępowanie odwoławcze zostało już zakończone, co sprawia, że odwołanie wniesione w takich okolicznościach jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Na marginesie zauważyć wypada, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2011 roku znak: [...], została poddana kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 9 maja 2012 roku wydanym w sprawie VIII SA/Wa 85/12 skargę M. P. oddalił. Wyrok ten jest prawomocny. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił zgodnie z treścią wyroku.