VI SA/Wa 1981/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-10
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił podobieństwo towarów i oznaczeń w kontekście sprzeciwu wobec prawa ochronnego na znak towarowy, uwzględniając przepisy Prawa własności przemysłowej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP w części oddalającej sprzeciw R. wobec prawa ochronnego na znak towarowy PROVENDA w zakresie niektórych towarów, uznając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) przez brak wyczerpującego zbadania sprawy i wadliwe uzasadnienie. Sąd oddalił natomiast skargę E. Sp. z o.o., uznając, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił podobieństwo towarów i oznaczeń w pozostałym zakresie, uwzględniając kryterium przeznaczenia towarów oraz podobieństwo słowne znaków, co skutkowało brakiem ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu R. wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy PROVENDA na rzecz E. Sp. z o.o. Urząd Patentowy unieważnił prawo ochronne na znak w części dotyczącej niektórych towarów z klasy 30, a w pozostałym zakresie sprzeciw oddalił. Od tej decyzji skargi do WSA w Warszawie złożyły obie strony: R. (domagając się uchylenia decyzji w części oddalającej sprzeciw) oraz E. Sp. z o.o. (domagając się uchylenia decyzji w całości).Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP w części dotyczącej oddalenia sprzeciwu R. (pkt 2 decyzji), oddalił skargę E. Sp. z o.o., stwierdził, że decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu i zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz R. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. spraw ze skarg R. z siedzibą w R., Finlandia i E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję ze skargi R. z siedzibą w R. w pkt 2; 2. oddala skargę E. Sp. z o.o. z siedzibą w G.; 3. stwierdza, że decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. z siedzibą w R., Finlandia kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny PROVENDA o numerze
[...], udzielonego na rzecz E. Sp. z. o.o. z siedzibą w G. wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez R. z siedzibą w R., [...] na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust 2 p.w.p.:
1. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy PROVENDA [...] w części dotyczącej następujących towarów z klasy 30 Klasyfikacji Nicejskiej: koncentraty spożywcze w proszku, koncentraty deserów w proszku oraz koncentraty w proszku chleba i pieczywa, zwłaszcza półprodukty żywnościowe w proszku na bazie mąki zbożowej, w tym: kluski, kopytka, naleśniki, gofry, pizza, tortille, półprodukty żywnościowe w proszku na bazie skrobi w tym sosy i sosy instant, koncentraty zup, ciasta w proszku, kremy deserowe, kremy do ciast i polewy w proszku, galaretki, budynie i kisiele w proszku, sosy do polewania deserów, dodatki spulchniające do pieczenia, aromaty do ciast inne niż oleje esencyjne, chleb wieloziarnisty i chleb z dodatkami np. ziaren słonecznika, ziół, itp., pieczywo kukurydziane, pszenne i z mąki ciemnej, pieczywo z dodatkami smakowymi;
2. w pozostałym zakresie sprzeciw oddalił;
3. przyznał R. z siedzibą w R., [...] od E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę w wysokości 2600 zł (słownie: dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] lipca 2010 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw R. z siedzibą w R., [...] wobec decyzji organu z dnia [...] lipca 2009 r. o udzieleniu z pierwszeństwem od dnia [...] października 2007 r. prawa ochronnego na znak towarowy słowno- graficzny PROVENDA [...] na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. Jako podstawa prawna sprzeciwu wskazany został art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wnoszący sprzeciw powołał się na swoje prawa, przysługujące mu do wspólnotowego znaku towarowego słownego PROVENA [...] od dnia zgłoszenia tj. od dnia [...] września 2005 r.
Podniósł, że oba znaki służą do oznaczania identycznych i podobnych towarów. Istnieje też podobieństwo oznaczeń, gdyż znak PROVENDA jest niemalże w całości odzwierciedleniem znaku PROVENA, a znaki te różnią się jedynie literą "D". Stwierdził również, że znaki te są podobne na płaszczyźnie wizualnej i fonetycznej oraz, że istnieje ryzyko ich pomylenia. Strona zajęte stanowisko we wniosku podtrzymała w toku postępowania.
Spółka E. Sp. z o.o. w odpowiedzi na wniosek wniosła o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego. Według jej oceny towary oznaczone przeciwstawionymi sobie znakami nie są do siebie podobne, albowiem w przypadku znaku spółki polskiej towary mają postać koncentratów w proszku a nie gotowych produktów, jak to jest u firmy f. oraz oferowane są do sektora usług wyspecjalizowanych i kierowane do ograniczonego kręgu odbiorców. Porównując oznaczenie obu znaków strona stwierdziła, że też nie są do siebie podobne. Znak sporny w języku łacińskim oznacza "prowiant", natomiast przeciwstawiony mu nie ma żadnego znaczenia. Pod względem fonetycznym istnieją zarówno podobieństwa jak i różnice. Poza tym sporny znak posiada charakterystyczną grafikę. Wszystkie te okoliczności sprawiają, że znaki nie są podobne i nie zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.
Spółka polska analogiczne argumenty podnosiła w czasie toczącego się postępowania administracyjnego. Urząd Patentowy RP po szczegółowym rozpatrzeniu wszystkich materiałów uznał sprzeciw firmy f. za częściowo zasadny.
Dokonując oceny podobieństwa na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w pierwszej kolejności organ porównał towary oznaczone przeciwstawionymi sobie znakami. Wskazał, iż znak towarowy PROVENA o numerze [...] służy do oznaczenia m.in. towarów w klasie 29 i 30, natomiast znak PROVENDA o numerze [...] towarów z klasy 30. Zdaniem organu, w sprawie zachodzi podobieństwo i identyczność towarów takich, jak: koncentraty spożywcze w proszku, koncentraty deserów w proszku oraz koncentraty w proszku chleba i pieczywa, zwłaszcza półprodukty żywnościowe w proszku na bazie mąki zbożowej, w tym: kluski, kopytka, naleśniki, gofry, pizza, tortille, półprodukty żywnościowe w proszku na bazie skrobi w tym sosy i sosy instant, koncentraty zup, ciasta w proszku, kremy deserowe, kremy do ciast i polewy w proszku, galaretki, budynie i kisiele w proszku, sosy do polewania deserów, dodatki spulchniające do pieczenia, aromaty do ciast inne niż oleje esencyjne, chleb wieloziarnisty i chleb z dodatkami np. ziaren słonecznika, ziół, itp., pieczywo kukurydziane, pszenne i z mąki ciemnej, pieczywo z dodatkami smakowymi objętych ochroną znaku spornego PROVENDA do większości towarów objętych ochroną znaku przeciwstawionego PROVENA w klasach 29 i 30. Nie ulega bowiem wątpliwości, według oceny Urzędu, że koncentraty spożywcze w proszku mogą zawierać się w ekstraktach mięsnych, koncentraty deserów w proszku zawierają się w galaretkach, owocach i warzywach suszonych lub ciastach i wyrobach cukierniczych, koncentraty w proszku chleba i pieczywa, zwłaszcza półprodukty żywnościowe w proszku na bazie mąki zbożowej, w tym kluski, kopytka, naleśniki, gofry, pizze, tortille zawierają się lub są podobne do chleba i ciast, półprodukty żywnościowe w proszku na bazie skrobi, w tym sosy i sosy instant zawierają się w sosach owocowych, koncentraty zup są podobne do ekstraktów mięsnych, warzyw konserwowych, suszonych i gotowanych, ciasta w proszku zawierają się w ciastach i wyrobach cukierniczych, kremy do ciast i polewy w proszku, budynie i kisiele w proszku, sosy do polewania deserów są podobne do wyrobów cukierniczych, miodu, dżemu i melasy, galaretki są identyczne z galaretkami, dodatki spulchniające do pieczenia są podobne do drożdży, aromaty do ciast inne niż oleje esencyjne są podobne do wyrobów cukierniczych, chleb wieloziarnisty i chleb z dodatkami np. ziaren słonecznika, ziół itp. zawierają się w chlebie, pieczywo kukurydziane, pszenne i z mąki ciemnej, pieczywo z dodatkami smakowymi są podobne do chleba. Wszystkie ww. towary mają to samo przeznaczenie. A mianowicie służą do przygotowania posiłków i przekąsek lub też są ich składnikami.
Natomiast organ nie podzielił opinii wnoszącego sprzeciw o podobieństwie towarów takich, jak półprodukty żywnościowe w proszku na bazie skrobi, w tym placki ziemniaczane, ziemniaki puree, panierki, przyprawy, preparaty usztywniające do bitej śmietany z klasy 30 znaku spornego [...] ponieważ towary te, ani też towary podobne czy komplementarne nie są objęte ochroną znaku przeciwstawionego [...].
Urząd Patentowy RP podkreślił, że ocenił podobieństwo towarów do oznaczenia których, przeznaczone zostały porównywane znaki w takim zakresie, w jakim zostały udzielone prawa ochronne na te znaki nie zaś w takim, w jakim w sposób faktyczny uprawnieni z niego korzystają.
Przystępując do oceny podobieństwa samych znaków organ podkreślił, że oceniał je jako całość.
Oba porównywane znaki są podobne w warstwie fonetycznej. Składają się z tych samych liter PROVENA a sporny znak dodatkowo posiada literę "D" umieszczoną jako przedostatnia litera w znaku. Znaki te posiadają trzy sylaby, gdzie pierwsza sylaba "PRO" jest wymawiana identycznie, druga sylaba podobnie "WEN" (w znaku spornym) i "VE" (w znaku przeciwstawionym) a trzecia odmiennie "DA" (w znaku spornym) i "NA" (w znaku przeciwstawionym). Jednakże w wymowie całego znaku litera "D" jest wymawiana "krótko" i niewyraźnie co nie pozwala na dostateczne odróżnienie porównywanych znaków towarowych, potencjalny odbiorca może tę drobną różnicę pominąć.
Na ocenę podobieństwa porównywanych znaków, zdaniem organu nie ma wpływu warstwa wizualna znaku spornego. Przy tym nie ma znaczenia, że sporny znak jest znakiem słowno-graficznym, ponieważ w przypadku, gdy ocenie podobieństwa poddawane są dwa znaki- wcześniejszy słowny i późniejszy sporny znak słowno-graficzny, wówczas ocena podobieństwa jest ograniczona do płaszczyzny słownej.
Taka metodyka jest zgodna z orzecznictwem Sądu Pierwszej Instancji zaprezentowanym w wyroku z dnia [...] stycznia 2005 r. wydanym w sprawie
[...].
Organ, podkreślił również, że porównywane znaki są oznaczeniami fantazyjnymi w odniesieniu do towarów i usług, do oznaczania których zostały przeznaczone. Sporny znak towarowy wywodzi się z języka łacińskiego i oznacza "prowiant", jednakże język ten jest "martwy" i przeciętny polski odbiorca nie tylko nie będzie znał znaczenia słowa "provenda", ale także nie domyśli się, że to słowo posiada jakieś znaczenie w języku łacińskim. Z tych wszystkich względów porównywane znaki towarowe są podobne zarówno i przede wszystkim w warstwie słownej ale także i wizualnej.
Zarówno identyczność jak i podobieństwo towarów i oznaczeń w obu znakach powoduje powstanie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów nimi oznaczonych. W ocenie organu praktyczni odbiorcy, którymi są w niniejszej sprawie przeciętni polscy konsumenci uznają, że porównywane znaki pochodzą z jednego źródła lub też należą do serii znaków. Towary oznaczone porównywanymi znakami PROVENDA i PROVENA są oferowane w tych samych miejscach, mianowicie w sklepach spożywczych, super i hipermarketach.
Na decyzję z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły: R. z siedzibą w R., [...] oraz E. Sp. z o.o. z siedzibą w G.
Firma F. zaskarżyła decyzję w części oddalającej sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy PROVENDA nr [...] w zakresie następujących towarów "półprodukty żywnościowe na bazie skrobi, w tym placki ziemniaczane, ziemniaki puree, panierki, preparaty usztywniające do bitej śmietany umieszczone w klasie 30 towarowej" zarzucając jej:
1) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy oraz pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji,
3) naruszenie art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1) uchylenie decyzji w zakresie jej pkt 2 tj. w części oddalającej sprzeciw w zakresie następujących towarów: półprodukty żywnościowe na bazie skrobi, w tym placki ziemniaczane, ziemniaki puree, panierki, preparaty usztywniające do bitej śmietany umieszczone w klasie 30 towarowej oraz o przekazanie sprawy w zakreślonym skargą zakresie do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę skarżąca aprobując w całości rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 decyzji podniosła jednocześnie, że w pozostałym zakresie ustalenia organu co do braku podobieństwa należy ocenić jako wadliwe, z naruszeniem przepisów k.p.a., o których mowa w petitum skargi. Ponadto analiza uzasadnienia w tym zakresie każe postawić zarzut wadliwej wykładni art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., polegającej na nieprawidłowym rozumieniu przesłanki "towary identyczne lub podobne".
W konsekwencji, zdaniem skarżącej doszło do wadliwego zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w stanie faktycznym sprawy poprzez jego niezastosowanie w zaskarżonym zakresie.
Niesłusznie Urząd Patentowy nie dopatrzył się relacji identyczności lub podobieństwa m.in. pomiędzy:
1) półproduktami żywnościowymi na bazie skrobi w tym plackami ziemniaczanymi, ziemniakami puree, a suszonymi warzywami oraz mąką;
2) przyprawami, a solą i musztardą;
3) preparatami usztywniającymi do bitej śmietany, a ciastem, wyrobami cukierniczymi, proszkiem do pieczenia, kakao;
4) panierkami, a mąką, chlebem czy ciastem
pomimo ich identycznego przeznaczenia, tych samych kanałów dystrybucji, jak również komplementarności.
Organ uznał, że towary podobne lub komplementarne z omawianymi towarami uprawnionego nie są objęte ochroną znaku skarżącego. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Poprzestanie jedynie na powyższym stwierdzeniu bez prezentacji szczegółowego uzasadnienia rozstrzygnięcia znacząco utrudnia odniesienie się przez skarżącego do racji organu. Ponadto zestawiając towary, które uznane zostały za identyczne lub podobne z towarami, które organ uznał za niepodobne lub nie komplementarne trudno nie dostrzec licznych podobieństw pomiędzy tymi dwoma grupami towarów.
Z tych względów Urząd Patentowy RP nie miał żadnych podstaw do uznania, że towary będące przedmiotem niniejszej skargi są niepodobne do towarów umieszczonych w klasie 29 i 30 wcześniejszego wspólnotowego znaku towarowego Provena zwłaszcza, że analogiczną grupę towarów uznał za towary podobne lub wręcz identyczne.
W tym stanie rzeczy poprzez poczynienie wadliwych ustaleń odnośnie ocenianych towarów organ naruszył art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. odmawiając jego zastosowania w stanie faktycznym sprawy w omawianym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Spółka E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2012 r.; nr [...] w całości zarzucając jej naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawo własności przemysłowej przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w niezastosowaniu przesłanek, wynikających z wykładni tego przepisu w ustaleniu podobieństwa znaków i towarów oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Poza tym wskazała na naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, przekroczenie swobodnej oceny dowodów, naruszenie obowiązku przestrzegania przez organ zasad praworządności i dążenia do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne założenia natury faktycznej i prawnej oraz pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy argumentów strony.
Podnosząc powyższe zarzuty E. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie.
Uzasadniając podnoszone zarzuty spółka przede wszystkim zakwestionowała sposób dokonania przez Urząd Patentowy oceny podobieństwa towarów i znaków oraz określenie modelu odbiorców wskazanych w wykazie znaku PROVENDA towarów.
W pierwszym rzędzie strona podniosła, że objęty analizą wykaz towarów, zwłaszcza z klasy 30 znaku wspólnotowego PROVENA nr [...] w polskiej wersji językowej nie jest zgodny z wykazem tych towarów w innych wersjach językowych, według których objęte ochroną towary są nazwą tożsame z odpowiednimi terminami głównymi klasy 30 według 8 edycji klasyfikacji nicejskiej, przy czym wykaz objęty ochroną w wyniku rejestracji znaku nie obejmuje wszystkich tytułów tej klasy 30, o co wnoszono w zgłoszeniu tego znaku, ponieważ wskutek sprzeciwu został on ograniczony.
Zgodnie z klasyfikacją nicejską VIII edycji, opublikowaną przez WIPO w wersji językowej angielskiej klasa 30 to: coffee, tea, cocoa. sugar, rice, tapioca, sago, artificial coffee, flour and preparations made from cereals, bread, pasty and confectionary, ice, honey, treacle, yeast, banking powder, salt, mustard, vinegar, sauces (condiments), spices, ice. Natomiast wersja polska językowa 8 edycji, wydana przez Urząd Patentowy RP stanowi tłumaczenie z języka angielskiego oficjalnej 8 edycji, wydanej przez WIPO w 2001 r. w Genewie.
Klasa 30 tej edycji klasyfikacji to: kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioca, sago, kawa nienaturalna, mąka i produkty zbożowe, chleb, wyroby cukiernicze i słodycze, lody, miód, melasa (syropy), drożdże, proszek do pieczenia, sól, musztarda, ocet, sosy (przyprawy), przyprawy, lód.
W dokumentacji sprzeciwu, z dokumentu (o urzędowym charakterze) potwierdzającym zakres ochrony znaku wspólnotowego PROVENA
nr [...], który stanowi wydruk w j. polskim z bazy OHIM wynika, że do zakresu towarów w klasie 30 klasyfikacji nicejskiej, objętego prawem z rejestracji znaku wspólnotowego PROVENA nr [...] (gdzie reklamacja brzmi: ciasto i wyroby cukiernicze) został wprowadzony dodatkowy produkt tj. ciasto, nie uwzględniono natomiast towaru słodycze. Ciasto jako produkt, stanowiło bezpośrednie wskazanie podobieństwa w przeprowadzonej przez Urząd Patentowy RP ocenie towarów, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Urząd Patentowy RP w sprawie autentyczności informacji o znaku PROVENA nr [...] nie kierował się wskazaniem art. 116 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, zmienionego rozporządzeniem (WE)
nr 3288/94, który stanowi: " w przypadku wątpliwości autentyczny jest tekst w języku Urzędu, w którym zostało dokonane zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego.
Jeżeli zgłoszenie zostało dokonane w języku Urzędowym Wspólnoty Europejskiej innym niż jeden z języków Urzędu, autentyczny jest tekst w drugim języku wskazanym przez zgłaszającego.
Zdaniem skarżącej spółki, niesłusznie Urząd Patentowy RP poczynił ustalenie odnośnie podobieństwa towarów na podstawie jedynie jednego kryterium oceny, jakim było ich przypisanie do klas 29 i 30 (według klasyfikacji nicejskiej), obejmujących artykuły spożywcze, co z oczywistych względów determinuje ich przeznaczenie. Według organu wszystkie towary (tj. znaku PROVENDA) mają to samo przeznaczenie, a mianowicie służą do przygotowania posiłków i przekąsek lub też są ich składnikami. Natomiast Urząd Patentowy RP dokonując oceny podobieństwa nie uwzględnił podniesionego przez spółkę szczególnego charakteru produktów, które są koncentratami w proszku, nie poddał także ocenie rodzaju produktu, jego głównego składnika, jako nośnika informacji o odrębnych istotnych cechach tego produktu oraz znaczenie tej informacji dla nabywcy.
Według oceny skarżącej wadliwe organ ustalił, że koncentraty spożywcze w proszku mogą zawierać się w ekstraktach mięsnych. Ekstrakty mięsne wytwarzane są bowiem w przedsiębiorstwach działających w branży przetwórstwa mięsnego, stanowią wysoko przetworzone produkty mięsne, pozyskiwane np. metodą hydrolizy z udziałem enzymów, stosowane następnie jako składnik surowca mięsnego w innych artykułach spożywczych. Produkt ten kierowany jest wyłącznie do nabywców będących specjalistami w zakresie technologii przetwórstwa w przemyśle spożywczym a nie do przeciętnego polskiego konsumenta. Stosowanie ekstraktów mięsnych jako składnika w innych produktach nie jest niezbędne do ich wytworzenia i ma aspekt ekonomiczny.
Koncentrat jest to produkt żywnościowy utrwalony najczęściej przez wysuszenie surowca lub przez częściowe odparowanie z niego wody, niekiedy wzbogacony w szczególnie cenne składniki.
Powyższe oznacza, że pojęcie koncentrat i ekstrakt oznaczają produkty między którymi nie zachodzi związek komplementarności.
Urząd Patentowy RP podobne kryteria oceny zastosował do ustalenia, że półprodukty żywnościowe w proszku na bazie skrobi, w tym sosy i sosy instant zawierają się w sosach owocowych.
Urząd Patentowy RP stwierdzając, że półprodukty żywnościowe w proszku na bazie skrobi, w tym sosy i sosy instant zawierają się w sosach owocowych, przypisał sosom owocowym zdolność wskazywania nieujawnionej listy towarów, objętych ochroną, która nie wynika z treści znaczeniowej określenia "sosy owocowe" pozostających ponadto w innej klasie towarowej [30], charakteryzowanej przez produkty pochodzenia roślinnego. Istotna jest również informacja, że owoce dojrzałe do przetwórstwa zasadniczo nie zawierają skrobi.
Zdaniem skarżącej, organ niewłaściwie porównał oznaczenia w obu znakach. Pominął bowiem pogląd utrwalony w orzecznictwie wspólnotowym, jak i w wielu orzeczeniach krajowych, gdzie wyrażono pogląd, że dla oceny podobieństwa znaków należy zbadać całościowo przeciwstawione oznaczenia tzn. przeprowadzić syntetyczną ocenę ogólnego wrażenia jakie wywołują porównywane znaki na potencjalnym odbiorcy towarów opatrzonych tymi znakami.
Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem Urzędu, że w wymowie całego znaku PROVENDA litera "D" jest wymawiana krótko i niewyraźnie co nie pozwala na dostateczne rozróżnianie porównywanych znaków towarowych i potencjalny odbiorca może tę drobną różnicę pominąć. W słowie Provenda wszystkie głoski, za wyjątkiem spółgłoski "p" są dźwięczne, rozdzielone samogłoskami o, e, a. Poprzedzająca spółgłoskę "d" spółgłoska "n" (nie posiada bezdźwięcznego odpowiednika) wymawiana jest jako "n" przednio-językowe dziąsłowe i przybiera formę " półsamogłoskową".
Natomiast spółgłoska "d" jest tzw. zwarto-wybuchowa i co prawda nie można jej przedłużać w wymowie, lecz aby zrealizować wymowę tej grupy spółgłoskowej, trzeba każdą z tych dźwięcznych głosek wymówić z osobna. Ponadto spółgłoska "d" z ostatnią samogłoską "a" tworzy sylabę otwartą "da".
Wynikłe z artykulacji obydwu słów różnice podkreśla również akcent, ponieważ akcentowana (i złożona z dźwięcznych głosek) sylaba fonetyczna posiada mylny poziom głośności niż pozostałe, może zostać wypowiedziana dłużej i precyzyjnie, a tym samym podkreśla odmienności wynikłe z podziału sylabicznego, słyszane jako "pro-venda" w jednym oraz "provena" w drugim, powodująca także odmienne skojarzenia z obydwoma słowami.
Kolejnym uchybieniem ze strony Urzędu było to, że nie przeprowadził całościowej oceny znaku słowno-graficznego, pominął jego element graficzny. Znak PROVENA jest znakiem słownym, wyrażonym prostą drukowaną czcionką i nie posiada żadnych dodatkowych graficznych cech odróżniających. W znaku PROVENDA przez połączenie elementów graficznych, kolorystyki oraz wzajemnego układu tych elementów z elementem słownym oddziaływanie znaku ma charakter dynamiczny i sugestywny. Część graficzna znaku nawiązuje do półmiska w sposób dwojaki: jako kolorystycznie zdecydowanie zielone tło, na którym jest umieszczone słowo "Provenda" praz podkreślenie tego słowa linią lekko łukowatą podtrzymywaną konturowo zarysowaną dłonią.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania R. z siedzibą w R., [...] wniósł o oddalenie skargi.
Skarżąca na rozprawie w dniu 10 stycznia 2013 r. popierając skargę, ograniczyła ją do pkt 1 decyzji. Jednocześnie wniosła o oddalenie skargi R. z siedzibą w R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga R. z siedzibą w R., [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja Urzędu Patentowego RP w zaskarżonym przez firmę f. zakresie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powinnością organu w toku postępowania było podjęcie wszystkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy tj. należyte zebranie materiału dowodowego i jego wszechstronna ocena, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Tymczasem Urząd Patentowy RP nie sprostał powyższym wymogom oddalając sprzeciw E. Sp. z o.o. w G. wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy PROVENDA nr [...] w zakresie następujących towarów: "półprodukty żywnościowe na bazie skrobi w tym placki ziemniaczane, ziemniaczane puree, panierki, przyprawy, preparaty usztywniające do bitej śmietany umieszczone w 30 klasie towarowej". Tym samym R. z siedzibą w R. zasadnie zarzuca naruszenie przez organ art. 7, 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zbadania sprawy oraz pominięciu szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie decyzji a także brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Organ uzasadniając rozstrzygnięcie w pkt 2 ograniczył się do stwierdzenia, że towary takie, jak półprodukty żywnościowe w proszku na bazie skrobi, w tym placki ziemniaczane, ziemniaki puree, panierki, przyprawy, preparaty usztywniające do bitej śmietany z klasy 30 znaku spornego [...], ani też towary podobne, czy komplementarne nie są objęte ochroną znaku przeciwstawionego [...]. Stwierdzenie to bez szczegółowego uzasadnienia rozstrzygnięcia należy uznać za niewystarczające i niespełniające wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. i uniemożliwia przeprowadzenie legalności decyzji w zaskarżonej części. Powyższa wadliwość skutkowała uchyleniem decyzji co do pkt 2 decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.
Wobec tego, że Sąd uwzględnił skargę firmy f. w całości wstrzymał wykonanie decyzji w uchylonej części na podstawie art. 152 p.p.s.a. oraz zasądził od E. Sp. z o.o. na rzecz skarżącej firmy f. koszty postępowania w oparciu art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ porówna zakwestionowane skargą towary tj. półprodukty żywnościowe na bazie skrobi, w tym placki ziemniaczane, ziemniaki puree, panierki, przyprawy, preparaty usztywniające do bitej śmietany, objęte klasą towarową znaku spornego PROVENDA nr [...] z towarami objętymi ochroną znaku PROVENA [...] biorąc pod uwagę wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów takie jak charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą czy też wzajemnie się uzupełniają. Ostateczne stanowisko organu winno być uzasadnione w sposób, który pozwoliłby zapoznać się z motywami, jakimi kierował się organ przy dokonaniu oceny podobieństwa towarów.
Z uwagi na stwierdzone uchybienia formalnoprawne Sąd nie ustosunkował się do podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. uznając go za przedwczesny.
Ustosunkowując się do skargi E. Sp. z o.o. siedzibą w G. należy stwierdzić, że nie jest ona zasadna.
Skarżąca przede wszystkim zakwestionowała poprawność dokonanej przez Urząd Patentowy RP oceny podobieństwa towarów chronionych przeciwstawionymi sobie znakami towarowymi z uwagi na fakt, że organ dokonując porównania wziął pod uwagę wykaz towarów znaku PROVENA [...], który nie jest zgodny z wykazem tych towarów w innych wersjach językowych. Mianowicie skarżąca wskazała, że w polskim tłumaczeniu wykazu towarów figuruje m.in. "ciasto i wyroby cukiernicze", tymczasem w innych językach są "wyroby cukiernicze i słodycze". Ustosunkowując się do tego zarzutu należy podnieść, że tłumaczenie towarów umieszczone na stronie OHIM są tłumaczeniami oficjalnymi i korzystają z domniemania ich prawdziwości.
Tak jak to wskazała firma fińska w odpowiedzi na skargę, zgodnie z art. 116 ust. 3. Rozporządzenia Rady WE nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego w przypadkach wątpliwości autentyczny jest tekst w języku Urzędu, w którym dokonane zostało zgłoszenie wspólnotowego znaku towarowego.
Jeżeli zgłoszenie zostało dokonane w języku urzędowym Wspólnoty Europejskiej innym niż jeden z języków Urzędu autentyczny jest tekst w drugim języku wskazanym przez zgłaszającego. Należy mieć na uwadze, że strona w toku postępowania nie zgłaszała wątpliwości co do zgodności tłumaczenia wykazu z tekstem autentycznym, dlatego też organ porównując towary oparł się na wykazie towarów znaku PROVENA [...] w języku polskim umieszczonym na stronie internetowej OHIM.
Dokonując oceny podobieństwa towarów chronionych obydwoma znakami towarowymi, organ słusznie przyjął, że decyduje kryterium przeznaczenia. Przeciętny konsument nabywając towary nie dostarcza bowiem wykazywanych przez skarżącą różnic między ekstraktami a koncentratami czy też między sosami owocowymi bez skrobi a półproduktami żywnościowymi w proszku na bazie skrobi, w tym sosami i sosami instant. Dla nabywcy tych towarów będą to wszystko produkty żywnościowe bądź w postaci gotowej do spożycia bądź służące do przygotowywania posiłków i przekąsek.
Poza tym organ w uzasadnieniu decyzji przyjmując podobieństwo towarów w sposób szczegółowy wskazał jakie relacje zachodzą pomiędzy poszczególnymi towarami znajdującymi się w wykazach obu znaków. Organ prawidłowo przyjął, że podobieństwo towarów nie tylko może zachodzić w obrębie tej samej klasy towarowej, gdyż klasyfikacja ta ma charakter techniczno-porządkujący i służy celom administracyjnym. Stąd tez podobieństwo, jak wskazał organ, towarów w spornym znaku zaliczonych do 30 klasy towarowej istnieje w stosunku do towarów objętych także klasą 29 znaku PROVENA.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż organ nie dostrzegł różnić w kanałach dystrybucji towarów oznaczanych znakami PROVENDA i PROVENA należy przyjąć, że Urząd Patentowy porównał znaki w takim zakresie, w jakim zostały udzielone prawa ochronne na te znaki. Okoliczności aktualnego wykorzystywania i sposobu wyprowadzania towarów nie mogą być brane pod uwagę, gdyż w każdym czasie mogą być zmienione.
Sąd podzielił ostateczną konkluzję organu co do podobieństwa oznaczeń w obu znakach towarowych. Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 391/11 ) porównania znaków dokonuje się według występujących między nimi podobieństw a nie różnic. Stąd też słusznie organ skupił swoją uwagę na elemencie słownym PROVENA i PROVENDA dostrzegając podobieństwo tych oznaczeń. Sąd w całości podziela stanowisko Urzędu w tym względzie, tymbardziej, że grafika w znaku PROVENDA nie jest na tyle charakterystyczna aby przeważała nad elementem słownym.
Sąd nie znalazł także podstaw, aby zakwestionować ocenę organu co do istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych przeciwstawionymi znakami towarowymi.
Wysokie bowiem podobieństwo towarów i oznaczeń w obu znakach stwarza zagrożenie pomyłki wśród nabywców towarów, którzy mogą uważać, że towary te pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa, bądź z różnych przedsiębiorstw powiązanych ze sobą prawnie bądź organizacyjnie.
Z tych wszystkich względów Sąd nie podzielił słuszności zarzutów skargi co do naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. jak również prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o oddaleniu skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło