I SAB/Wa 434/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-11
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Jolanta Dargas, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że mimo upływu ustawowych terminów, organ podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy, co wykluczało kwalifikację bezczynności jako rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, który został złożony 11 maja 2010 r. Zarzucili organowi znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy. Pomimo postanowienia Wojewody wyznaczającego organowi termin na rozstrzygnięcie, decyzja merytoryczna nie została wydana. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że podejmował czynności zmierzające do zakończenia sprawy.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 11 maja 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. R., I. E. i W. R na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 11 maja 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...] , oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...],[...]m2 wydzielonej z nieruchomości hipotecznej pod nazwą [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: J. R., I. E. i W. R. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J. R., W. R. i I. E. pismem z dnia 3 września 2012 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic[...] , oznaczoną hip. jako [...] , działka ewid. nr [...] o pow. [...] m², objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Skarżący zarzucili Prezydentowi W. naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy i wnieśli o:
1. zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,
2. stwierdzenie na podstawie art. 149 ppsa, rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego;
3. zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z art. 200 ppsa.
W uzasadnieniu skargi J. R., W. R. i I. E. wskazali, że wnioskiem z 11 maja 2010 r. wystąpili w trybie art. 215 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w rejonie ulic[...] , oznaczoną nr [...], wydzieloną z nieruchomości hipotecznej pod nazwą [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. przeszła na własność Gminy, a następnie Skarbu Państwa.
W dniu 13 lipca 2010 r. Wydział [...] wystąpił do Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych.
Pismem z 15 listopada 2011 r. do sprawy zostało złożone opracowanie geodezyjne geodety uprawnionego mgr inż. A. R. wraz z mapami sytuacyjnymi nieruchomości hipotecznej pod nazwą [...], obejmujące wszystkie dawne działki hipoteczne na tle obecnego podziału ewidencyjnego.
Wobec braku informacji od organu na temat prowadzonego postępowania, skarżący w dniu 9 stycznia 2012 r. wystąpili do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
Pismem z 8 marca 2012 r. Prezydent poinformował wnioskodawców o konieczności zebrania materiału dowodowego i o tym, że decyzja w sprawie wydana zostanie w terminie do 31 lipca 2012 roku.
Skarżący wskazali, że postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał ich zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia.
Pomimo powyższego rozstrzygnięcia i upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę[...], jak również upływu terminu dodatkowego wyznaczonego do dnia 31 lipca 2012 r., Prezydent W. nie wydał decyzji merytorycznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że podejmował czynności zmierzające do zakończenia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W przedmiotowej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi na bezczynność, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Zgodnie z art. 149 ustawy ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podkreślić należy, że od momentu złożenia przez skarżących wniosku odszkodowanie za ww. nieruchomości upłynęły prawie 3 lata, co zdaniem Sądu było wystarczającym okresem do zebrania całości materiału dowodowego i wydania właściwego orzeczenia.
Zauważyć również należy, że ze zgromadzonych dokumentów sprawy, wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia przez skarżących z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ulic [...] , organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. (występowano do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania), jednakże działania te nie doprowadziły do zakończenia sprawy.
Oczywistym jest zatem, że organ nierozpoznając wniosku skarżących naruszył art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał jednocześnie, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W przedmiotowej zaś sprawie, mimo że wniosek skarżących o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość [...] jest rozpoznawany przez Prezydenta W. z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, nie mniej jednak organ po wydaniu postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. podjął działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Świadczą o tym m.in. pismo z dnia 17 maja 2012 r., skierowane do Związku [...] o udzielenie informacji w sprawie decyzji lokalizacyjnej, jak również notatka służbowa inspektor A. W. z dnia 28 września 2012 r., z której treści wynika, że sprawę tę organ monitorował. Ponadto organ zwracał się w dniu 7 września 2012 r. do Archiwum Państwowego o przesłanie kopii fragmentu ogólnego planu zabudowania miasta W. , zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych 11 sierpnia 1931 r., obejmującego m.in. nieruchomość nr [...]. Również pismem z dnia 8 października 2012 roku, Prezydent poinformował strony o przewidywanym terminie wydania decyzji do dnia 31 stycznia 2013 roku.
Tym samym, w ocenie Sądu nie można zarzucić organowi braku aktywności bądź przedłużania prowadzenia postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło