I SAB/Wa 543/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku K. P. z dnia [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "Kolonia ze wsi O. Nr [...], hip. [...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 8 listopada 2012 r. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "Kolonia ze wsi O. Nr [...], hip. [...]". W uzasadnieniu skargi podniósł, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] uznał za uzasadnione jego zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wskazanego wniosku i wyznaczył w/w organowi 3 miesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Jednakże pomimo upływu wyznaczonego terminu Prezydent [...] nie rozpoznał przedmiotowego wniosku oraz nie podjął czynności zmierzających do zakończenia postępowania i wydania stosownego rozstrzygnięcia, co powoduje bezczynność organu i w pełni uzasadnia niniejszą skargę. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem K. P. z dnia [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako "Kolonia ze wsi O. Nr [...], hip. [...]". Wobec nie załatwienia przez organ sprawy w terminie wynikającym ze wskazanych przepisów skarżący wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postępowania tj. – jak wynika z materiału dowodowego sprawy do dnia 24 października 2012 r. Zauważyć przy tym należy, że od przedłożenia organowi I instancji opisanego postanowienia Wojewody wraz z aktami sprawy tj. od dnia 24 lipca 2012 r. Prezydent działa w sposób, który sprzyja wydłużaniu terminu zakończenia postępowania, bowiem do dnia 6 grudnia 2012 r. nie dokonał w sprawie żadnej czynności. Następnie pismem z w/w daty organ poinformował pełnomocnika skarżącego, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lipca 2012 r. Jednocześnie Prezydent podał, iż decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia 31 marca 2013 r. Zatem ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, że organ w rozpoznaniu badanej sprawy znacznie przekroczył terminy prawem przewidziane, jak również termin wyznaczony we wskazanym postanowieniu Wojewody. W aktach brak jest bowiem dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia niniejszego postępowania administracyjnego. Nadto organ – od czasu otrzymania postanowienia Wojewody do czasu wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność - nie informował stron o przyczynach zwłoki w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie oraz o ewentualnym terminie jej zakończenia, co powoduje refleksję, że nie traktuje sprawy jako pilnej. Na uwagę zasługuje również informacja zawarta w skierowanym do strony piśmie z dnia 6 grudnia 2012 r., którym organ wyznaczył termin zakończenia sprawy dzień 31 marca 2013 r. Podanie takiego terminu rozpoznania sprawy narusza terminy określone w przepisach kpa i jednocześnie obrazuje podejście Prezydenta do potrzeby jej rychłego zakończenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił uwagę na to, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa." Ponadto zauważyć należy, że złożona do Sądu skarga na bezczynność organu służyć ma doprowadzeniu do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności. Celem jej jest bowiem zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotowa skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest w pełni uzasadniona. Jednocześnie Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1, art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 oraz art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.