I SA/Wr 1389/12
WyrokWSA we Wrocławiu2013-01-11
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r. z powodu rzekomego rażącego naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122 i art. 187 § 1) była zasadna, gdy skarżący powoływał się na zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, służącym eliminowaniu orzeczeń dotkniętych kwalifikowanymi wadami, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. W niniejszej sprawie organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne działania dowodowe, a skarżący nie przedstawił dowodów uzasadniających zwolnienie podatkowe, co wyklucza stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący A.C. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. ustalającej mu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r., zarzucając rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122 i 187 § 1) poprzez zaniechanie działań dowodowych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i niezastosowanie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie utrzymało ją w mocy. Po mediacji, SKO uchyliło swoją wcześniejszą decyzję i wydało nową, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. WSA we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca, Protokolant: Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 10 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] września 2012 r., wydana po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego w sprawie pod sygn. akt I SA/Wr 776/12, w związku z zaskarżeniem przez skarżącego A. C. decyzji tegoż organu podatkowego z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Jak wynikało z treści zaskarżonego obecnie orzeczenia organ podatkowy uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. i na podstawie art. 117 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270 ze zm. – powoływana dalej jako p.p.s.a) utrzymał w mocy orzeczenie z dnia [...] stycznia 2012 r. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2011 r. ustalającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy wskazywał, że w dniu [...] maja 2011 r. Prezydent Miasta B. ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r., decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący wystąpił o stwierdzenie jej nieważności, podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 247 ze zm. – powoływana jako O.p.). W uzasadnieniu wywodził, że w informacji dotyczącej podatku od nieruchomości, złożonej w dniu [...] maja 2009 r., grunt o pow. 252 254 m ² został ujęty jako zwolniony od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm. – dalej powoływana jako u.p.o.l.). Pomimo tej wiedzy organy podatkowe nie podjęły czynności dowodowych potwierdzających istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienia gruntu od podatku. Przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2011 r. oględziny nieruchomości nie czyniły zadość zasadom postępowania podatkowego, gdyż przeprowadzono je w po sezonie, w którym organizowane są obozowiska dla dzieci. Infrastruktura towarzysząca takim przedsięwzięciom ma charakter czasowy i może być demontowana po zakończeniu sezonu wypoczynkowego. Na potwierdzenie swych racji skarżący przedstawił kopię umowy dzierżawy spornego gruntu zawartej w dniu [...] kwietnia 2009 r. przez stronę z B.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej decyzji. W uzasadnieniu nie podzieliło zarzutów skarżącego, potwierdzając prawidłowość działań Prezydenta Miasta B., który dwukrotnie wzywał stronę do przedstawienia dowodów uzasadniających zastosowanie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. W toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających ten fakt. Przeprowadzono oględziny, które nie potwierdziły aby na terenie nieruchomości prowadzona była wskazywana przez stronę działalność tj. aby była ona zajęta na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany stanowiska przyjętego w decyzji I instancji i orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymało je w mocy.
Powołaną decyzję strona zaskarżyła. Na wniosek organu podatkowego strony podjęły mediację wobec naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 130 § 1 pkt 6 O.p.. W efekcie poczynionych ustaleń organ podatkowy zaskarżoną obecnie decyzją uchylił swoje orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2012 r., utrzymując w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. czyniąc zadość wymogom zawartym w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. W dalszych wywodach powołał się na art. 247 § 1 O.p. wskazując, że postępowanie prowadzone w tym trybie nie polega na ponownym zbadaniu sprawy ale wyjaśnieniu czy zaistniały przesłanki wynikające z ww. przepisu. Skarżąca wnosząc o stwierdzenie nieważności wskazała na rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.), odczytując treść tego pojęcia organ podatkowy - kierując się tezami orzeczeń sądów administracyjnych - wywodził, że oznacza ono ewidentną, oczywistą, jasną i bezsprzeczną niezgodność orzeczenia z obowiązującą normą prawną. Takich okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono, organ podatkowy przeprowadził postępowanie, zapewniając stronie czynny w nim udział. W jego toku ustalono, że skarżący na podstawie umowy darowizny z dnia [...] kwietnia 2009 r. nabył prawo użytkowania wieczystego działek w B. przy ul. [...] i własność leżących na tych gruntach budynków. W dniu [...] maja 2009 r. złożył informację podatkową wykazując grunty o pow. 266 954 m² oraz budynki o pow. 1450 m², z czego grunty o pow. 252 254 m² wykazał jako zwolnione od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. pkt 5 u.p.o.l. W toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności dowodowych zmierzających do wyjaśnienia kwestii zwolnienia od opodatkowania, w tym dwukrotnie wzywano stronę do złożenia dowodów potwierdzających uprawnienie do skorzystania z ulgi, skutecznie doręczone wezwania pozostały bez odpowiedzi. W dniu [...] kwietnia 2011 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, wyznaczając stronie termin na zapoznanie się z treścią protokołu, także bezskutecznie. Z przeprowadzonych czynności wynikało, że grunty nie mogły być zajęte na działalność opisaną w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Również po wyznaczeniu stronie terminu w trybie art. 200 O.p. nie wniosła ona żadnych uwag czy dowodów. W konsekwencji organ podatkowy wydał decyzję ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r., przyjmując wykazane przez stronę grunty do opodatkowania. W świetle opisanych faktów, w opinii organu podatkowego, nie można podzielić zarzutu rażącego naruszenia art. 187 § 1 i art. 122 O.p., jakkolwiek bowiem obowiązek dowodzenia faktów nałożony jest na organy podatkowe to nie może być on pojmowany jako całkowite zwolnienie strony od współdziałania z organami podatkowymi w zakresie ustalenia faktów dla niej korzystnych, o których wiedzę ma tylko strona. Zastrzeżenie to odnosi się zwłaszcza do sytuacji korzystania przez podatnika ze zwolnień podatkowych, wówczas to podatnik winien wykazać faktyczne uzasadnienie korzystania z preferencji podatkowej. W rezultacie za chybione uznał organ podatkowy zarzuty rażącego naruszenia powoływanych we wniosku przepisów, co uzasadniało odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta B.. Odnosząc się do przedłożonej wraz z wnioskiem umowy z B organ podatkowy wskazał, że na tym etapie postępowania ocenie poddawana jest decyzja ostateczna, nie gromadzi się nowych dowodów, mogą być one natomiast zgłaszane w innym trybie – wznowienia postępowania.
W skardze strona zarzuciła naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta B. wydanej z rażącym naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 O.p. i niepodjęcie działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zarzuciła też naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 5 u.o.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia ku temu przesłanek. Wnioskowała o uchylenie obu decyzji wydanych w trybie nadzwyczajnym oraz decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, względnie stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu wywodziła, że pojęcie rażącego naruszenia prawa oznacza oczywistą sprzeczność rozstrzygnięcia z przepisem prawa, przy czym jak dowodzi orzecznictwo sądów administracyjnych kwalifikacja ta odnosi się także do przepisów prawa procesowego, w tym zasad ogólnych postępowania. Powołane w skardze przepisy nakładają na organy podatkowe obowiązek wyjaśnienia wszystkich faktów istotnych dla sprawy, za rażące naruszenie tych przepisów należy zatem uznać zaniechanie przeprowadzenia dowodów istotnych dla sprawy. W złożonej informacji strona wykazała, że grunty korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Okoliczności te potwierdza umowa z dnia [...] kwietnia 2009 r. zawarta z B, przekazującą na 5 lat w dzierżawę ww. grunty na potrzeby organizowania wypoczynku dla dzieci i młodzieży. Klub jest stowarzyszeniem wpisanym do rejestru stowarzyszeń. Pomimo posiadania informacji o tak istotnym znaczeniu dla sprawy organ podatkowy zaniechał podjęcia wszystkich działań w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Z pewnością nie czynią temu zadość oględziny, z uwagi na datę ich przeprowadzenia ([...] kwietnia 2011 r.) – zobowiązanie dotyczy rozliczenia za 2010 r., a więc roku poprzedzającego datę oględzin, ponadto infrastruktura techniczna niezbędna dla organizacji wypoczynku dla dzieci jest demontowana, ma bowiem tymczasowy charakter, po okresie zimowym trudno ustalić czy wcześniej obiekty te istniały. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dla skorzystania z opisywanego zwolnienia nie wymagają nieprzerwanego prowadzenia działalności w zakresie wypoczynku dzieci, może mieć ona charakter sezonowy. Ustalenia poczynione rok po powstaniu obowiązku podatkowego stanowią o rażącym naruszeniu prawa, okoliczności te winny zostać ustalone przed wydaniem przez organ podatkowy decyzji wymiarowej. Naruszenie przepisów prawa procesowego doprowadziło do naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, który warunkowałby jej uchylenie.
Na wstępie wskazać trzeba, że objęta skargą decyzja wydana jest w wyniku podjętej przez strony mediacji, w ramach której ustalono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyli swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. jako naruszającą przepis art. 130 § 1 pkt 6 O.p. i w to miejsce wyda orzeczenie czyniące zadość zasadzie wynikającej z powołanego przepisu. Oceniając zaskarżone orzeczenie – wydane w wyniku ustaleń mediacyjnych – stwierdzić trzeba, że czyni ono zadość ustaleniom stron i przepisom prawa w szczególności art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
Sąd nie stwierdził ponadto aby naruszało ono inne przepisy prawa materialnego jak i procesowego, w tym podnoszone w obecnie rozpoznawanej skardze przez stronę.
Na wstępie odnotowania wymaga, że spór między stronami dotyczył zasadności przyjęcia przez organy podatkowe, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do wydania orzeczenia dotkniętego wadami stanowiącymi podstawę do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej.
Objęte bowiem skargą rozstrzygnięcie wydane zostało w szczególny trybie – w wyniku rozpoznania wniosku strony o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. Tryb ten nie bez przyczyny opisywany w doktrynie jako nadzwyczajny służy do eliminowania z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych tzw. kwalifikowanymi wadami naruszenia prawa. Wynika to wprost z treści art. 247 § 1 O.p. Zgodnie z jego brzmieniem organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Nie chodzi zatem o "zwykłe" naruszenie przepisów prawa, zwykłe wady decyzji ale takie, które mają nadzwyczajny, kwalifikowany charakter. Ma to także przełożenie na skutki prawne, w przypadku stwierdzenia nieważności orzeczenie, którego ono dotyczy jest usuwane z obrotu prawnego wraz ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi jakie uprzednio ono wywołało. Taki charakter powoduje, że decyzja musi być obarczona wyłącznie wadami opisanymi w powołanym przepisie, którego interpretacja nie może być rozszerzająca.
Co także istotne i wynika z treści powołanego przepisu w odniesieniu do stwierdzenia nieważności wada powodująca taki skutek musi tkwić w samej decyzji, nie zaś w postępowaniu w ramach, którego została ona wydana. W tym ostatnim przypadku stwierdzenie wadliwości prowadzonego postępowania może być, w określonych prawem przypadkach, przedmiotem procedowania w innym trybie nadzwyczajnym tj. w ramach wznowienia postępowania (art. 240 i nast. O.p.). Obie instytucje – wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności wzajemnie się uzupełniają stanowiąc system służący eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć, które dotknięte są poważnymi wadami, przy czym pierwszy ze wskazanych trybów co do zasady ma na celu weryfikacje orzeczeń wydanych w wyniku postępowania, które dotknięte zostało istotnymi, kwalifikowanymi wadami, zaś drugi dotyczy sytuacji gdy wada tkwi w treści samej decyzji. Cechą wspólną obu tych trybów, podobnie jak pozostałych wskazanych w ustawie Ordynacja podatkowa trybów nadzwyczajnego uchylenia decyzji ostatecznych, jest to, że nie stanowią one kolejnego etapu procedowania w zakresie ustalenia praw i obowiązków strony (rozpoznania sprawy w kolejnej instancji). Stąd ich wykorzystanie nie jest możliwe w ramach zwyczajnej kontroli poprawności wydanego orzeczenia, nie rozstrzygają one bowiem merytorycznie o istocie sprawy ale procedura ich stosowania ograniczona jest do zbadania istnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w przepisach regulujących ww. tryby, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem nie jest ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy, co do jej istoty, tylko sprawdzenie, czy decyzja ostateczna nie została dotknięta jedną z najpoważniejszych wad wymienionych w art. 247 § 1 O.p. Postępowanie to nie może się więc przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy. Dotyczy to każdego postępowania w tym przedmiocie bez względu na to, czy zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Po 248/10 publ. LEX 952396).
W odniesieniu zatem do trybu, w ramach którego zostało wydane objęte skargą orzeczenie, ocena istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności musi być odnoszona wyłącznie do samej decyzji. Jak bowiem wskazano wada, której istnienie zainicjowało postępowanie musi doprowadzić do wydania decyzji naruszającej prawo. Z tych względów przesłanki stwierdzenia nieważności dotyczą w znacznej mierze naruszenia przepisów prawa materialnego, co nie eliminuje jednak możliwości stwierdzenia naruszenia przepisów prawa procesowego, jednakże może tu chodzić wyłącznie o takie naruszenie prawa, które będzie źródłem wad samej decyzji, prowadzi do tego, że taka decyzja nie odpowiada prawu i to w sposób kwalifikowany.
W rozpoznawanej sprawie strona swój wniosek oparła na przesłance opisanej w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. - rażącego naruszenia przepisów – wskazując na rażące naruszenie przepisów o charterze procesowym tj. art. 122 i art. 187 § 1 O.p., co miało doprowadzić do wydania decyzji z uchybieniem art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Odnosząc się do ww. zarzutów po pierwsze stwierdzić trzeba, że zasadnie organ podatkowy interpretuje pojęcie rażącego naruszenia prawa jako oczywistą sprzeczność przepisu z treścią podjętego rozstrzygnięcia. Potwierdza to utrwalona już linia orzecznicza stanowiąca, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić w wypadku oczywistego naruszenia prawa, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawnej z treścią orzeczenia zapadłego w sprawie. Zastosowana w orzeczeniu norma prawna powinna być rozumiana jednolicie. Rozbieżności w zakresie jej wykładni wykluczają możliwość uznania aktu za rażąco naruszający prawo, z uwagi na brak oczywistości takiego naruszenia. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1822/09, publ. LEX 992225).
W odniesieniu jednak do sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie, w której przesłanka stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa dotyczy przepisów prawa procesowego, konieczne jest także stwierdzenie, że uchybienie to doprowadziło w efekcie do wydania decyzji stojącej w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, co wyjaśniono w toku wcześniejszych wywodów. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie takiego zarzutu postawić nie można ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta B., co zasadnie wywiódł organ podatkowy w treści zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej.
Załączony do odpowiedzi na skargę materiał aktowy dowodzi, że organ podatkowy dokonując ustalenia stronie należności z tytułu podatku od nieruchomości za 2010 r. podjął wszelkie możliwe działania zmierzające do prawidłowego ustalenia faktów. Ocena tych działań przedstawiona w treści zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń. Organ podatkowy uczynił zadość przepisom ustawy Ordynacja podatkowa odnoszącym się do zasad prowadzenia postępowania dowodowego, podejmując działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jak wskazano w treści zaskarżonego aktu, po uzyskaniu od strony informacji powołującej się na zwolnienie od opodatkowania w trybie art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. wzywano stronę do okazania podstawy faktycznej, z której wywodzi prawo do zwolnienia od opodatkowania. Wezwania kierowane w tym względzie do strony pozostawały bez odpowiedzi. Także na dalszych etapach postępowania prowadzonego przy zachowaniu praw strony do udziału w postępowaniu i jego poszczególnych czynnościach procesowych strona nie wskazała i nie przedstawiła żadnych okoliczności mogących potwierdzić dane zawarte w informacji.
Rację ma organ podatkowy twierdząc, że obowiązek ustalania istotnych dla sprawy faktów nie ma charakteru nieograniczonego, nie może być bowiem postrzegany jako powinność organu podatkowego do pozyskania informacji, o których nie może mieć on wiedzy. Taka okoliczność miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, jedyną wiadomością dotyczącą zwolnienia od opodatkowania gruntów skarżącego jaką dysponował organ podatkowy były zapisy w informacji o posiadanych nieruchomościach. W żaden sposób nie można z nich wyczytać na jakiej podstawie i w oparciu o jakie fakty strona uważa, że powinna korzystać ze zwolnienia, w tych okolicznościach jedynym możliwym krokiem było wezwanie strony o przedstawienie faktów uprawniających ją do skorzystania z preferencji podatkowych. Wobec braku reakcji skarżącego organ podatkowy podjął jedyną dostępną w tych okolicznościach czynność dowodową – oględziny (przy udziale strony), które także nie potwierdziły prawa do zwolnienia ww. gruntów spod opodatkowania.
W tej sytuacji zasadnie przyjął organ podatkowy w treści zaskarżonej decyzji, że działaniom organu podatkowego nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa nie mówiąc już o jej kwalifikowanej formie. Skoro podmiot najbardziej zainteresowany uzyskaniem zwolnienia, pomimo wezwań, nie przedstawia jakichkolwiek okoliczności, czy też dowodów pośrednich pozwalających na podjęcie jakichkolwiek czynności procesowych zmierzających do potwierdzenia deklarowanych przez niego tez, to trudno wyobrazić sobie jakie jeszcze czynności miałby podjąć organ podatkowy aby ustalić korzystne dla strony fakty. Tezy te niejednokrotnie formułowało orzecznictwo sądów administracyjnych, dowodząc w nich, że powinność organu podatkowego w zakresie ustalenia faktów jest ograniczona w przypadku gdy istotne dane - wiedzę o faktach posiada jedynie strona i w jej interesie jest ich ujawnienie.
Wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności, jak też w skardze i innych pismach strony zarzuty nie mogły okazać się skuteczne. Formułowane pod adresem organów podatkowych oskarżenia są spóźnione na tym etapie postępowania, zarzut błędnych wniosków wyprowadzonych z oględzin winien być bowiem formułowany w toku prowadzonego postępowania wymiarowego, jednakże mając ku temu okazję i możliwość strona nie podjęła żadnych działań. W ramach obecnie kontrolowanej przez Sąd procedury zarzuty strony nie mogły okazać się skuteczne, zebrany bowiem przez organy podatkowe materiał dowodowy dawał podstawę do sformułowania wniosków zawartych w decyzji ostatecznej. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., a tylko taka kwalifikacja dawałaby podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
W rozpoznawanej sprawie byłoby to możliwe gdyby organ podatkowy dysponował jakakolwiek wiedzą o faktycznych okolicznościach uzasadniających zwolnienie od opodatkowania na podstawie ww. przepisu i fakty te pominął lub uznał za nieistotne. Jak dowodzi przedstawiony Sądowi materiał aktowy takich okoliczności jednak w sprawie nie stwierdzono.
Jak wskazano w rozpoznawanej sprawie zakres prowadzonego postępowania ograniczała norma art. 247 § 1 pkt 3 O.p., badaniu podlegała objęta wnioskiem decyzja w kontekście przesłanek wynikających z ww. przepisu. Zapisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. stanowią, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Wobec takiego brzmienia wskazywanych przez skarżącego norm prawnych, będących podstawą wnioskowania o stwierdzenie nieważności, aby uczynić zadość żądaniu strony musiałoby dojść do takiego naruszenia ww. przepisów, które doprowadziłoby do wydania decyzji sprzecznej z prawem – wada musiałaby tkwić w samej decyzja, czego w rozpoznawanej sprawie stwierdzić nie można.
Końcowo stwierdzić trzeba, że wbrew sugestii zawartej w skardze "pomimo posiadania informacji o tak istotnym znaczeniu dla sprawy organ podatkowy zaniechał podjęcia wszystkich działań w zakresie ustalenia stanu faktycznego", materiał dowodowy nie wykazał aby organy podatkowe posiadały wiedzę o istnieniu załączonej do wniosku umowy z B. Jej przedstawienie (ujawnienie) już po wydaniu decyzji ostatecznej mogłoby co najmniej stanowić podstawę do wznowienia postępowania, co wymagałoby jednak uruchomienia przez stronę właściwej procedury. Treść wniosku o stwierdzenie nieważności, sformułowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie budziła wątpliwości, co do zakresu żądania.
Mając powyższe na względzie nie sposób uznać, że wydając zaskarżone orzeczenie organy podatkowe naruszyły przepisy prawa, co uzasadniało oddalenie skargi, stosowanie do brzmienia art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło