II SA/Bd 986/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-01-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski, Sędzia WSA Wojciech Jarzembski, Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie obecności włosów w jednej próbce paszy jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji o zakazie wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, zwłaszcza gdy skarżący kwestionuje sposób pobrania próbek i możliwość przypadkowego zanieczyszczenia?Ratio decidendi
Organy administracyjne obu instancji orzekały z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Stwierdzenie obecności włosów w jednej próbce paszy nie stanowiło wystarczającej podstawy do wydania decyzji o zakazie wprowadzania do obrotu brojlerów i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, bez dalszej weryfikacji i wyjaśnienia okoliczności mogących podważać to ustalenie, co doprowadziło do dowolnej oceny dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii nakładającej na K. W. zakaz wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych z uwagi na stwierdzenie w próbce paszy materiału pochodzenia zwierzęcego (włosów), co miało świadczyć o naruszeniu zakazu stosowania przetworzonego białka zwierzęcego. K. W. wniósł odwołanie, a następnie skargę do WSA, zarzucając błędy proceduralne, niewystarczające postępowanie dowodowe, a także potencjalne sfałszowanie protokołu pobrania próbek. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję K. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w I., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...][...] Lekarza [...] w [...] z dnia[...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Lekarza [...] w[...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...][...] Lekarza [...] w [...] na rzecz skarżącego kwotę 457 (słownie czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w I., na podstawie art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. z 2006 r., Nr 144, poz. 1045 ze zm.), art. 54 ust 1, ust. 2 lit a i b rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz.UE.L. 165 z 30.04.2004, str. 1, dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 882/2004), § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii (Dz.U. z 2007 r., Nr 2, poz. 20) oraz art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako: "kpa"), nałożył na K. W. zakaz wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych znajdujących się w kurniku nr 2 (K2-hala górna) rasy [...], wiek 8 tyg. w ilości [...] szt. w celu zapobieżenia przeprowadzenia ich uboju z przeznaczeniem pozyskanego mięsa do spożycia przez ludzi, oraz nakazał mu wykonać i udokumentować czynności czyszczenia, mycia i dezynfekcji wszystkich urządzeń oraz pomieszczeń, które miały kontakt z niedozwolonymi białkami pochodzenia zwierzęcego. Powyższej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w związku z czynnościami kontrolnymi w zakresie żywienia brojlerów kurzych w gospodarstwie strony w ramach urzędowego nadzoru Powiatowego Lekarza Weterynarii w I., w dniu [...] pobrano w obecności właściciela bezpośrednio z karmideł, z których żywione były kurczęta brojlery, próbkę mieszanki paszowej pełnoporcjowej typu grower dla brojlerów kurzych, z kurnika K2 (hala górna), do badania w kierunku wykrycia przetworzonego białka zwierzęcego w paszy (protokół nr [...] pobrania próbek pasz do badań). Próbkę paszy pobrano z partii w ilości 1750 kg przedmiotowej mieszanki paszowej (deklarowana data produkcji [...]), którą w dniu [...] przekazano do badania laboratoryjnego do Zakładu Higieny Weterynaryjnej w B. W dniu [...] otrzymano zaś wynik badania, z którego wynikało, że w poddanej badaniu laboratoryjnemu próbce mieszanki paszowej stwierdzone zostały składniki pochodzące ze zwierząt lądowych (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...]). Z uwagi na okoliczność, jak wskazał organ, że obecność składników pochodzących ze zwierząt lądowych świadczy bezspornie o tym, że do produkcji zbadanej paszy i żywienia brojlerów kurzych użyto przetworzonego białka zwierzęcego, w dniu [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w I. wydał dla strony postanowienie nr [...] o zakazie wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych rasy [...] w ilości [...] sztuk (stan na dzień [...]), znajdujących się w kurniku K2 - hala górna, w celu zapobieżenia przeprowadzenia ich uboju i przeznaczenia pozyskanego mięsa do spożycia przez ludzi. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 999/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (Dz.Urz.UE.L 147, rok 2001 poz. 1, dalej powoływanego jako rozporządzenie nr 999/2001), obowiązuje zakaz karmienia zwierząt hodowlanych, z wyjątkiem mięsożernych zwierząt futerkowych, przetworzonym białkiem zwierzęcym i paszami zawierającymi takie białka. Wskazał, że w myśl art. 11 ust. 1 lit. a sekcji 1 rozdziału II rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego), zabrania się skarmiania zwierząt lądowych danego gatunku przetworzonym białkiem zwierzęcym pochodzącym z całych zwierząt lub z części zwierząt tego samego gatunku. Podkreślił także, że przepis art. 9 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2006 r., Nr 17, poz. 127 ze zm.) stanowi, że na rynek mogą być wprowadzane zwierzęta, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. W świetle treści przytoczonych przepisów stwierdził, że w związku z naruszeniem zakazu stosowania przetworzonych białek pochodzenia zwierzęcego w żywieniu zwierząt gospodarskich (używanie do karmienia brojlerów kurzych niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego), nałożenie na stronę środka w postaci zakazu wprowadzenia do obrotu drobiu jest uzasadnione. Argumentując natomiast nadany decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, wskazał że zastosowanie do produkcji kwestionowanej mieszanki paszowej pełnoporcjowej typu grower dla brojlerów kurzych - mączki zwierzęcej, jako komponentu nieznanego pochodzenia i nieznanej jakości zdrowotnej, stwarza realne zagrożenie dla zdrowia człowieka w przypadku spożycia mięsa lub produktów mięsnych pochodzących od zwierząt karmionych paszą niespełniającą wymogów bezpieczeństwa (istnieje ryzyko, że zakwestionowana pasza mogła być zakażona mikrobiologicznie chorobotwórczymi patogenami lub skażona chemicznie substancjami szkodliwymi np. metalami ciężkimi, dioksynami itp.). Zdaniem organu zastosowany rygor miał na celu ochronę zdrowia ludzi i konieczność wyeliminowania zagrożenia dla ich zdrowia.
Od powyższej decyzji K. W. wniósł odwołanie, w którym zaskarżając rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie w jakim zakazuje ono wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych i nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w wskazanym zakresie. Odwołujący zarzucił organowi błędne ustalenie, iż do skarmiania kurcząt użyto paszy nie spełniającej wymogów bezpieczeństwa, oraz wydanie decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego. Podkreślił, w uzasadnieniu odwołania, że nigdy nie przygotowywał paszy ze składnikami, które są niedozwolone, że pasza jest przygotowywana dla wszystkich zwierząt jednocześnie w jednym mieszalniku, i że w takiej sytuacji niedozwolone białko zwierzęce w paszy powinno wystąpić we wszystkich kurnikach, co nie zostało przez organ stwierdzone.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, K. Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 kpa, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że nałożony zakaz wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych wynika z zastosowania przez hodowcę w ich żywieniu niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego w mieszance paszowej wytworzonej przez hodowcę, pobranej do badania bezpośrednio z karmideł (wynik badania paszy z dnia [...]) oraz, że takich niedozwolonych składników nie stwierdzono w badaniu próbek poszczególnych komponentów służących do produkcji paszy. Podkreślił, że zakaz stosowania w żywieniu zwierząt białka pochodzącego z ssaków wynika z art. 7 rozporządzenia nr 999/2001 i, że zakaz ten został podtrzymany w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1292/2005 z dnia 5 sierpnia 2005 r. zmieniającym załącznik IV do rozporządzenia nr 999/2001. Przytoczył również treść art. 9 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 marca 2010 r. (Dz.U. z 2010 r., Nr 81, poz. 528) o zmianie ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2010 r., Nr 81, poz. 528), z której wynika, że produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które: 1) spełniają wymagania weterynaryjne określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, 2) były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. W kontekście przytoczonego artykułu zaznaczył, że brojlery kurze w gospodarstwie K. W. były żywione niezgodnie z prawem paszowym. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa oraz, że organ I instancji wydając ją działał zgodne z prawem w celu ochrony zdrowia i życia ludzi. Pomijając nawet fakt zastosowania w żywieniu kurcząt zabronionej substancji, jak wskazał, w sprawie należało wziąć pod uwagę nieznane pochodzenie zastosowanych mączek mięsno-kostnych oraz okoliczność, że taki materiał mógł zawierać substancje szkodliwe, które dostając się w cykl przemian biochemicznych kurcząt mogą w efekcie stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka. Taka sytuacja zaś zdaniem organu odwoławczego całkowicie uprawniała organ I instancji do nadania własnej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W skardze na powyższą decyzję K. W. wniósł o stwierdzenie jej nieważności, z uwagi na:
1. rażące naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez pobieżne przeprowadzenie postępowania dowodowego, łamanie procedur podczas kontroli, zaniechanie przeprowadzenia koniecznych badań, nie ustalenie prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśnienie istoty sprawy oraz dowolną ocenę zebranych dowodów, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnej decyzji, a także wadliwością uzasadnienia, które nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych, a jedynie przywołuje w oderwaniu od meritum przepisy prawa europejskiego;
2. naruszenie przepisów art. 127 § 1 kpa w zw. z art. 140, 107 § 3, 80, art. 77 § 1 i 2, art. 75 § 1 i art. 7 kpa poprzez brak należytej kontroli odwoławczej, nie przeprowadzenie niezbędnych czynności weryfikujących prawidłowość decyzji organu I instancji oraz brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwej merytorycznie decyzji organu I instancji;
3. wydanie decyzji na podstawie przerobionego niezgodnie z prawem protokołu z dnia [...] nr [...] pobrania próbek pasz do badań, sporządzonego przez kontrolera weterynaryjnego A. L., i naruszenie przy tym przepisów art. 68 § 1 w zw. z art. 71, art. 7, art. 8 i art. 9 kpa;
4. utrzymanie w mocy wydanego przez organ I instancji zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów bez uzasadnionej podstawy faktycznej i prawnej.
W uzasadnieniu skargi K. W. ponownie zaznaczył, że pasza dla wszystkich kurników (H1, H2, K1 i K2) pochodzi z jednego mieszalnika, z którego jest ona następnie dystrybuowana w sposób uniemożliwiający ingerencję w jej skład, że wszystkie kurniki zatem korzystają z tej samej mieszanki paszowej i, że w takiej sytuacji niedozwolone białko zwierzęce w paszy powinno wystąpić we wszystkich kurnikach, tymczasem w przedmiotowej sprawie Powiatowy Lekarz Weterynarii uchylił wydane wcześniej postanowienia zakazujące wprowadzania brojlerów do obrotu, które dotyczyły kurników H1, H2 i K1, jako że w ich przypadku badania paszy z nich pochodzącej nie wykazały żadnych zanieczyszczeń czy odchyleń od normy, natomiast takiego rozstrzygnięcia nie podjął w stosunku do kurnika K2, gdyż w przypadku tego kurnika, w wyniku kontroli pobranych z niego prób składników do produkcji pasz oraz mieszanki paszowej typu grover, stwierdzono w mieszance obecność nieokreślonej ilości i nieokreślonego bliżej rodzaju materiału zwierzęcego - włosy (sprawozdania z badania pobranych prób nr [...]). Zdaniem skarżącego stwierdzenie materiału zwierzęcego jedynie w kurniku K2, i nie dokonanie takiego ustalenia w przypadku pozostałych kurników - H1, H2 i K1, podważa wynik przeprowadzonej kontroli w stosunku do kurnika K2, albowiem karma dla wszystkich kurników i kurczaków znajdujących się w kurnikach H1, H2, K1 i K2 wytwarzana była w tym samym miejscu - w jednym mieszalniku, z którego pasza transportowana jest systemem zadawania paszy do kurników i nie ma możliwości, aby na tym etapie były dodawane niedozwolone składniki. Wskazując, że włos czy też włosy mogą stanowić naturalne zanieczyszczenie powstałe w wyniku przypadkowego przedostania się ich do paszy na etapie produkcji czy transportu, oraz że podczas przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono obecności istnienia innych tkanek odzwierzęcych takich jak tkanki kostne, wysuszone tkanki mięśniowe itp., skarżący pokreślił, że stwierdzenie w badanej próbce włosa (włosów) nie jest wystarczające dla formułowania kategorycznych wniosków co do stosowania do karmienia kurcząt przetworzonego białka zwierzęcego. Gdyby bowiem faktycznie było ono używane w toku produkcji paszy to śladów jego byłoby więcej, byłyby to różne rodzaje tkanek, i musiałyby być one ujawnione w toku badań paszy z pozostałych kurników. Zdaniem skarżącego powyższe wskazuje, że stwierdzone ślady zwierząt lądowych w postaci włosów, znalazły się w badanej próbce w sposób całkowicie przypadkowy. Poza tym skarżący zarzucił, że porównanie protokołu pobrania próbek pasz do badań z dnia [...] nr [...] znajdującego się w aktach sprawy z kopią tego protokołu będącą w posiadaniu skarżącego, wskazuje że protokół znajdujący się w aktach sprawy został sfałszowany, gdyż po podpisaniu go przez skarżącego, przerobiono w nim zapis K1 na K2, stanowiący informację o kurniku z którego zostały pobrane do badania próby paszy. Zakwestionował on również sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w szczególności nie zweryfikowanie w oparciu o dalsze dowody przyjętej przez organ I instancji - na podstawie wyniku jednorazowego badania jednej próbki paszy wskazującego na istnienie w niej włosów - tezy o obecności białka zwierzęcego w paszy i o zagrożeniu jakie niesie dla zdrowia ludzi spożycie mięsa spornych kurcząt. W ocenie skarżącego olbrzymie skutki kwestionowanej decyzji dla [...] sztuk zwierząt (jego utylizacja) oraz dla działalności rolniczej i majątku skarżącego, obligowały organ do podjęcia przed wydaniem decyzji czynności weryfikujących ww. tezę, a w szczególności do pobrania próbek tkanek od kurcząt pochodzących ze spornego stada i zlecenie badań tychże tkanek na ewentualną obecność szkodliwych substancji. Stwierdzenie bowiem obecności włosów w jednej próbce paszy stanowić mogło jedynie podstawę do dalszych czynności dowodowych, a nie stanowić samoistną przesłankę do wydania decyzji, której skutki były tak daleko idące. Pomimo tych rażących nieprawidłowości postępowania wyjaśniającego organ II instancji, jak podkreślił skarżący, nie dopatrzył się żadnych jego wad i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uzasadniając przy tym swoje rozstrzygnięcie w sposób bardzo lakoniczny, ogólnikowy, pozbawiony merytorycznego odniesienia się do przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego, a także dowolny. O tym ostatnim świadczy, zdaniem strony, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, iż okoliczność używania przez K. W. do karmienia zwierząt niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego organ ustalił na podstawie dokumentów, a w szczególności faktur VAT. Skarżący zaznaczył, że w aktach sprawy nie ma żądnych dokumentów, w tym i faktur, potwierdzających tę okoliczność. Ponadto zarzucił on organowi II instancji nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, pomimo istnienia podstaw ku temu w świetle zarzutów zawartych w odwołaniu do decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej odrzucenie z uwagi na zawarty w skardze wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, lub ewentualnie o oddalenie skargi ze względu na bezzasadność zarzutów skargi. Organ podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów i, że ocena materiału dowodowego przedmiotowej sprawy oraz zakres jego zgromadzenia, zostały dokonane w granicach tej zasady.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie określonym w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu organy administracyjne obu instancji orzekały w przedmiotowej sprawie z naruszeniem przepisów postępowania i to w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Spowodowało to, że w kontrolowanej sprawie wypełniona została przesłanka uchylenia decyzji określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), obligująca Sąd do uwzględnienia skargi.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w I., wykonując swoje kompetencje wynikające z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii (Dz.U. z 2007 r., Nr 2, poz. 20 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz.U. z 2006 r., Nr 144, poz. 1045 ze zm.), w celu realizacji zadań wynikających z przepisów rozporządzenia nr 882/2004, zastosował w stosunku do skarżącego, kwestionowany przez niego środek w postaci zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych znajdujących się w kurniku nr 2 w ilości [...] sztuk, nadając temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Nałożony zakaz organ uzasadnił okolicznością wykrycia w próbce mieszanki paszowej, pobranej w dnu [...] z karmideł znajdujących się w kurniku K2, materiału pochodzenia zwierzęcego – włosy (przetworzone białko zwierzęce), i w związku z tym naruszeniem wynikającego z obwiązujących przepisów prawa zakazu stosowania w karmieniu zwierząt przetworzonego białka pochodzenia zwierzęcego, oraz stworzeniem na skutek naruszenia tego zakazu zagrożenia dla zdrowia człowieka. Wskazane rozstrzygniecie Powiatowego Lekarz Weterynarii w I. podtrzymał K. Wojewódzki Lekarz Weterynarii, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Skarżący natomiast zakwestionował decyzje organów obu instancji, zarzucając im szereg uchybień proceduralnych, a w szczególności nieprawidłowo i niewystarczające przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Odnosząc się do przedmiotu sprawy należało zatem przede wszystkim ocenić czy orzekające organy wykazały w sposób zgodny z prawem, niebudzący wątpliwości i przekonywujący, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy, w szczególności dowodowe, do nałożenia na skarżącego środka w postaci zakazu wprowadzania do obrotu brojlerów kurzych znajdujących się w kurniku nr 2 i nadania temu nakazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy bowiem podkreślić, że niezbędnym i koniecznym elementem możliwości prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego (w tym i tych uprawniających do zastosowania kwestionowanego zakazu) oraz stwierdzenia wystąpienia przesłanek w nich określonych, jest poczynienie przez orzekające organy jasnych, wyczerpujących i niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu podjętych decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 ust. 3 kpa. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie spełniły jednak tych wymogów. Wymaga wskazania, że obowiązek dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wynika z obwiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej - art. 7 kpa. Obowiązek ten jest realizowany dzięki, wynikającemu z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Jako dowolne należy traktować więc ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 i 11 kpa). Obowiązek organu administracyjnego zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, znajduje odzwierciedlenie w powinności organu podjęcia stosownych działań, m.in. przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy czy zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Z powyższego wynika, że ustawodawca zobligował organy administracyjne do podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a zatem do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i rozpatrzenia w jego całokształcie czy dana okoliczność została udowodniona czy też nie. Przytoczone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wykluczają zdaniem Sądu możliwości stwierdzenia zastania danej okoliczności w oparciu o jeden środek dowodowy. Niemniej jednak w takich sytuacji szczególnie koniecznym i niezbędnym jest wyjaśnienie i zweryfikowanie wszystkich okoliczności mogących podważać tak poczynione ustalenie.
W sytuacji zatem gdy K. Wojewódzki Lekarz Weterynarii powziął na skutek zarzutów skarżącego (zawartych już w odwołaniu) informacje o okolicznościach, mogącą podważać lub poddawać w wątpliwość poczynione w oparciu o jeden środek dowodowy (badanie jednej próbki paszy) ustalenie organu I instancji o stosowaniu przetworzonych białek pochodzenia zwierzęcego w karmieniu brojlerów kurzych, powinien był on podjąć, jak słusznie wskazał to skarżący, działania czy czynności, które pozwoliłyby na zweryfikowanie przyjętego przez organ I instancji ustalenia, np. przeprowadzić z urzędu inny dowód, chociażby ten wskazany przez skarżącego tj. zbadać próbki tkanek pochodzące ze spornego stada. W niniejszej sprawie takiej aktywności organu zabrakło, pomimo że skarżący wskazywał, iż pasza dla wszystkich kurników (H1, H2, K1 i K2) była przygotowywana w jednym mieszalniku, że dystrybucja jej prowadzana była w sposób uniemożliwiający ingerencję w jej skład, że w związku z tym wszystkie kurniki korzystały z tej samej mieszanki paszowej i, że w takiej sytuacji niedozwolone białko zwierzęce w paszy w postaci włosa/włosów powinno wystąpić we wszystkich kurnikach, tymczasem zostało ono stwierdzone jedynie w próbce paszy pochodzącej z kurnika K2. W ocenie Sądu w świetle wskazanej argumentacji skarżącego nie można wykluczyć podnoszonej przez niego tezy, że wykryte w próbce paszy włosy/włos mogły stanowić naturalne zanieczyszczenie paszy i znaleźć się w niej w sposób całkowicie przypadkowy. Także okoliczność, że podczas przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono obecności istnienia innych tkanek odzwierzęcych, stanowiła dodatkowe uzasadnienie stanowiska skarżącego. Wobec zatem ww. zarzutów i argumentacji skarżącego, cechujących się zdaniem Sądu racjonalnym i logicznym wnioskowaniem, które poddało w wątpliwość dokonane przez organ I instancji ustalenie o stosowaniu do karmienia kurcząt przetworzonego białka zwierzęcego, organ II instancji powinien był przed podjęciem zaskarżonej decyzji zweryfikować to ustalenie, przeprowadzając dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecając przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji, a więc postąpić zgodnie z normą wyrażoną w art. 136 kpa. Sąd wyraża stanowisko, że dla przyjęcie tezy o stosowaniu do karmienia kurcząt przetworzonego białka zwierzęcego, należało wykluczyć możliwość przypadkowego wystąpienia w paszy niedozwolonego materiału, w szczególnie w sytuacji gdy stanowił go włos/włosy. Zauważyć należy, że z decyzji organów obu intonacji nie wynika nawet ilość stwierdzonego zanieczyszczenia. Tym samym więc Sąd w pełni podziela stanowisko skarżącego, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, stwierdzenie obecności włosów w jednej próbce paszy stanowić powinno było jedynie asumpt do dalszych czynności dowodowych, a nie stanowić wyłącznej podstawy do wydania decyzji o tak istotnych skutkach nie tylko dla skarżącego, ale również dla niemal [...] sztuk kurcząt. Poczyniony wniosek należy w pełnym zakresie odnieść, do dokonanego przez organy ustalenia o stworzeniu, na skutek zastosowania do produkcji mieszanki paszowej przetworzonego białka zwierzęcego, zagrożenia dla zdrowia człowieka. Biorąc zatem pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie orzekające organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zebrały w sposób wyczerpujący i wystarczający dla możliwości zastosowania spornego zakazu materiału dowodowego, przez co w sposób istotny naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Niewątpliwie organy administracyjne mają prawo do swobodnej oceny dowodów, niemniej jednak ocena ta nie może być dowolna. W przedmiotowej sprawie natomiast przybrała ona taki właśnie dowolny charakter, z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich ww. istotnych okoliczności sprawy. Tym samym więc Sąd uznał za konieczne uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z poczynionych w uzasadnieniu wyroku uwag. Zawarte w nim oceny i wskazania mają w świetle art. 153 ppsa dla organów moc wiążącą. Ponownie rozpoznając sprawy organy wyjaśnią także kwestię ewentualnego sfałszowania znajdującego się w aktach sprawy protokołu pobrania próbek pasz do badań z dnia [...] nr [...] poprzez przerobienie znajdującego się w nim zapisu K1 na zapis K2, a ponadto poczynią w sposób jednoznaczny i oparty na materiale dowodowym ustalenie czy okoliczność używania przez skarżącego do karmienia zwierząt niedozwolonych białek pochodzenia zwierzęcego potwierdzają faktury VAT.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie zawarte w pkt 2 oparto na art. 152 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło