IV SA/Gl 282/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B.G. (G.) na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212 poz. 1263 z późn. zm.) nie stwierdził u B. G. choroby zawodowej – pylica płuc górników kopalń węgla wymienionej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869). Organ stwierdził, że B. G. był zatrudniony: w latach 1981-1983 w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w G. na stanowiskach: ładowacz pod ziemią, murarz pod ziemią, młodszy górnik pod ziemią oraz górnik pod ziemią; w latach 1999-2005 w A Sp. z o.o. w G. na stanowisku górnik pod ziemią (ostatnie 6 miesięcy przebywał na zwolnieniu lekarskim). Od 2005r. B.G. otrzymywał rentę, a od 2011r. emeryturę. Inspektor wskazał, że warunkiem koniecznym do stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez specjalistyczną placówkę służby zdrowia oraz wskazanie, że warunki pracy w okresie zatrudnienia miały wpływ na wystąpienie zachorowania. Wskazano, że strona była narażona na szkodliwe działanie pyłów węgla kamiennego o stężeniach przekraczających dopuszczalne normy w latach 1981-1983, 1987-1999 (pył całkowity: 2,3 – 24 mg/m³, pył respirabilny: 0,4-2,1 mg/m³ przy zawartości SiO² - dwutlenku krzemu - 3,9-6,3%) i 1999-2005 (pył całkowity: 2,1 - 15,3 mg/m³, pył respirabilny: 0,4 - 8,1 mg/m³ przy zawartości SiO² 2,0-10%. Zauważono, że w latach 1976-1981 i 1984-1986 B.G. nie pracował w warunkach narażenia na pyły zwłókniające. Inspektor podkreślił, że strona była badana w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, gdzie lekarze specjaliści w wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdzili zmian upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia nr [...] z dnia [...]r. wskazano, że podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980r. natomiast badanie radiologiczne z dnia 8 sierpnia 2011r. nie ujawniło zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc. Wskutek odwołania przez B.G. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wydał orzeczenie lekarskie nr [...], w którym nie znaleziono podstaw do rozpoznania pylicy. Stwierdzono w trakcie obserwacji klinicznej w badaniu fizykalnym nad polami płucnymi szmer pęcherzykowy prawidłowy, a w badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. Zauważono, iż podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej zmian ogniskowych w płucach (regularnych, okrągłych, o odpowiedniej gęstości) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Dodano, że aktualny radiogram klatki piersiowej pacjenta nie wykazuje zmian dostatecznie uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego Państwowy Powiatowy Inspektor sanitarny wydał opisaną na wstępie decyzję. W odwołaniu pełnomocnik B. G. zarzucił sprzeczność decyzji z prawem oraz rzeczywistym stanem rzeczy albowiem odwołujący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania schorzenia narządu oddechowego, a zatem pomiędzy pracą a dolegającą mu chorobą istnieje związek przyczynowy. Ponadto zarzucił niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w zakresie narażenia na działanie czynnika szkodliwego, który jest przyczyną dolegającej mu choroby zawodowej. Pełnomocnik zauważył, że odwołujący pracując na stanowisku górnika był narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci pyłów kamiennych i węglowych powodujących schorzenie zawodowe. Praca w ekspozycji na czynnik szkodliwy stanowi jedyną przyczynę rozpoznanej u odwołującego pylicy płuc, gdyż nie stwierdzono żadnych dodatkowych okoliczności (narażenia na czynnik szkodliwy poza miejscem pracy, zmian chorobowych samoistnych), które uzasadniałyby wydanie negatywnego orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec powyższego należy przyjąć, że skoro wykryto schorzenie pylicę płuc, a warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową i organ nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego, to obowiązkiem organu było stwierdzenie choroby zawodowej. Pełnomocnik wniósł o powtórne przeprowadzenie badań przez inną placówkę medyczną na okoliczność występowania choroby zawodowej. Pełnomocnik B. G. poinformowany pismem z dnia 23 lutego 2012r.. w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy wyjaśnił, że podtrzymuje w całości zarzuty odwołania oraz poinformował, że nie rozporządza innymi dowodami i argumentami przytoczonymi w odwołaniu. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją Nr [...] z dnia [...]r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a utrzymał w całości zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż rozpatrując sprawę wzięto pod uwagę definicję choroby zawodowej zawartą w art. 235¹ K.p. W konsekwencji tego dokonano ustaleń, co do przebiegu zatrudnienia odwołującego, podzielając w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Organ odwołał się do treści wydanych w sprawie orzeczeń upoważnionych placówek medycznych, zauważając, że wykonane badanie radiologiczne z dnia 8 sierpnia 2011r. nie ujawniło zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc. Wskazano, że aktualny radiogram klatki piersiowej B. G. oceniony zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazał obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie choroby zawodowej. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. W konsekwencji tego stwierdzono, iż pomimo udokumentowanego narażenia zawodowego na pyły zwłókniające stwarzające ryzyko wystąpienia pylicy płuc, zważywszy na obowiązujące w zakresie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze, lekarze specjaliści obu jednostek orzeczniczych nie znaleźli podstaw do rozpoznania u B. G. choroby zawodowej pylicy płuc górników kopalń węgla. Organ wyjaśnił, że proces pyliczny przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim czasie, dlatego w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych został zachowany, a odwołujący został zbadany w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych, gdzie lekarze specjaliści w wydanych orzeczeniach uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno-medycznych do rozpoznania pylicy płuc górników W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik B. G. zarzucił zaskarżonej decyzji organu odwoławczego błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, iż dolegające stronie schorzenie nie jest pylicą płuc, mimo że fakt występowania tego schorzenia wskazuje dokumentacja medyczna. Jako bezsporne uznano wieloletnie wykonywanie przez skarżącego pracy w narażeniu zawodowym. Nie ulega więc wątpliwości, że narażenie na pyły w środowisku pracy stało się przyczyną jego choroby. Zdaniem pełnomocnika nietrafna jest diagnoza organu sanitarnego, że skarżący nie cierpiał na pylicę płuc, gdyż w trakcie leczenia rozpoznano u niego to schorzenie. Przeprowadzone przez placówki orzecznicze postępowanie epidemiologiczne nie było wyczerpujące, gdyż nie wzięto pod uwagę dokumentacji leczenia odwołującego. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko, jak w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 zwanej dalej P.p.s.a.), przy czym sąd ten nie jest związany postawionymi w skardze zarzutami i kontroluje zaskarżony akt również z urzędu ( art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oceniając sprawę według wskazanych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Po myśli art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym". Skarżący domagał się stwierdzenia u niego pylicy płuc, która jest ujęta w pozycji 3/2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), a jego praca uznana została przez inspektora sanitarnego, jako wykonywana w narażeniu zawodowym. Odmowa stwierdzenia pylicy płuc wynikała z braku rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, wymienionych w § 5 powołanego rozporządzenia. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, która powinna odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 kpa (przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.kwietnia.1998 r., sygn. I SA 2074/97, zbiór LEX nr 45828). Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczegółowe uzasadnienie postawionej diagnozy z ustosunkowaniem się do zebranej dokumentacji medycznej, a zwłaszcza tej, która formułuje odmienne wnioski. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żadne z wydanych w sprawie orzeczeń, nie odpowiada wymaganiom stawianym w art. 84 § 1 K.p.a. Są one bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie mogą służyć za podstawę wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej. Orzeczenie Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w K., a także Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. uzasadniało brak możliwości rozpoznania u B.G. choroby zawodowej pod postacią pylicy górników kopalń węgla w powołaniu na brak u badanego zmian radiologicznych upoważniających do rozpoznania tej choroby zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Jednocześnie jednak nie wskazano, jakie zmiany w obrazie RTG są wymagane dla stwierdzenia tego schorzenia. Stwierdzono wyłącznie, iż badania te nie ujawniły zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających. Podkreślić przede wszystkim należy, iż posługiwanie się, dla sklasyfikowania objawów występujących na pełnowymiarowym standartowym zdjęciu rentgenowskim, zaleceniami wydanymi w 1980r. przez Międzynarodowe Biuro Pracy pod nazwą Międzynarodowa Klasyfikacja Zdjęć Radiologicznych Pylicy nie zwalnia placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia wydawanego orzeczenia. Natomiast powołanie się przez organy inspekcji sanitarnej w wydanych decyzjach na zalecenia MOP ILO, jako na obowiązujące kryteria diagnostyczno-orzecznicze, narusza zasadę praworządności wynikającą z art. 6 K.p.a. Choroba zawodowa pylicy płuc nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej. Po myśli art. 237 § 4 Kodeksu pracy jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych jest minister właściwy do spraw zdrowia. Minister ten został upoważniony do wydania aktu wykonawczego zawierającego uregulowanie tej problematyki. Do chwili obecnej przepisów takich brak. Nie zastępują ich zdecydowanie zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy. Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem od chwili jej założenia, a to od 1919r. jest również Polska, zgodnie z treścią art. 10 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy ma charakter organu wykonawczego i nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" nie zawiera przepisów prawa bezwzględnie obowiązujących na terenie Polski. Ma charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Celem wydanej w 1980r. klasyfikacji było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów choroby pylicy takich jak zaciemnienia, zagęszczenia drobnoguzkowe itp. Nie służy ona natomiast tworzeniu prawnej definicji choroby pylicy. Klasyfikacja nie definiuje patologicznych jednostek chorobowych, ani nie bierze pod uwagę zdolności do pracy. Ponadto nie wyznacza prawnych definicji pylicy dla celów odszkodowań, ani nie implikuje poziomu, na którym wypłacane jest odszkodowanie. Na marginesie zaznaczyć można nadto, iż ostateczne zmiany w najnowszej edycji "Klasyfikacji" zostały zakończone w 2011 r. (ILO 2011). Wymagane byłoby zatem, by organy, nadając odpowiednie nazewnictwo zaobserwowanym zamianom odnosiły się do aktualnej klasyfikacji obrazu RTG przedstawionej w znowelizowanej wersji wytycznych ze względu na poprawioną z biegiem lat jakość obrazu RTG. Powołując się na "Klasyfikację", lekarze orzecznicy wskazać powinni, w jaki sposób, zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane u skarżącego zmiany. Wykazanie z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości itp. nie można tych zaobserwowanych zmian w płucach badanego zdiagnozować jako pylica, wymaga starannego uzasadnienia z powołaniem na wiedzę medyczną, co poddane musi być kontroli organu wydającego decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej. Reasumując stwierdzić należy, że przedstawione orzeczenia nie dawały organom inspekcji sanitarnej możliwości skontrolowania słuszności stanowiska lekarzy. Orzeczenia lekarskie będące podstawą zaskarżonej decyzji nie spełniają wymagań stawianych opinii biegłego, która powinna być szczegółowo uzasadniona, a w konsekwencji tego doszło w sprawie do naruszenia prawa procesowego wskutek oparcia się na zbyt ogólnikowo uzasadnionych orzeczeniach placówek diagnostycznych. Ograniczają się do lakonicznego stwierdzenia o braku zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc organ nie dokonał jakiejkolwiek oceny wydanych orzeczeń, przyjmując jedynie ich konkluzję za podstawę zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Tym samym uznać trzeba, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Bez względu na przewidziane prawem, tylko dwuszczeblowe postępowanie diagnostyczne, na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia. Stwierdza chorobę zawodową lub odmawia takiego stwierdzenia organ inspekcji sanitarnej, a nie placówka diagnostyczno-konsultacyjna. Jego rolą jest więc uzyskać takie dane, na podstawie których można wyprowadzić i uzasadnić wniosek, czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej, czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, czy też rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia. Mając do dyspozycji orzeczenie lekarskie niewyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u badanego jednostki chorobowej organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji zgodnej z przywołanymi wyżej przepisami procedury administracyjnej. Organ musi nadto pamiętać, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek jej organów należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995r. sygn SA/Lu 2479/94 publ. LEX nr 27106). Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji niewątpliwie wpływać też musi naruszenie zasady przekonywania, uregulowanej w treści art. 11 K.p.a. Reguła ta powinna przenikać do całokształtu działań administracji w toku całego postępowania. W szczególności duże znaczenie dla realizacji wskazanej zasady ma przedstawienie procesu ustalania stanu faktycznego i zastosowania do niego przepisu prawa w uzasadnieniu decyzji. Wyjaśnienie stronie zasadności decyzji może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna dla niej, jest zasadna, co ma ogromny wpływ na efektywność działań organów (por. S. Rozmaryn O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. PiP 1961 Nr 12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1984 sygn akt Sa/ Po 1122/83 nie publ., W. Dawidowicz Postępowanie Administracyjne Zarys Wykładu Warszawa 1983). Wydaje się słuszne, by powołując się na zalecenia MPB ILO organ dołączył ją do akt sprawy, jako całość materiału braną pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Przyjmując, że choroba pylicy, jako choroba zawodowa nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje za konieczne uchylić zaskarżoną decyzję i sprawę przekazać [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. do jej ponownego rozpoznania z uwzględnieniem wskazań, a także oceny prawnej przedstawionej powyżej. Rolą organu będzie więc uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego, które zawierać będzie uzasadnienie wyjaśniające z jakiego względu, z powołaniem na wiedzę medyczną, stwierdzone u badanego objawy nie mogą uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy i nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych nie ograniczonej tam żadnymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. Być może, że pylica płuc w jej początkowych stadiach nie odpowiada jeszcze chorobie zawodowej pylicy górników kopalń węgla. Takie stwierdzenie wynikać musi jednak z przekonywujących i logicznych ustaleń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lekarskim. Tego rodzaju rozważań nie zawierają jednak wydane w sprawie orzeczenia. Z tych przyczyn w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych organ zwróci się do Instytutu Medycyny Pracy o wydanie opinii uzupełniającej. Zauważa się nadto, iż powoływanie się przez organy inspekcji sanitarnej na kryteria orzeczniczo-diagnostyczne w postaci klasyfikacji pylicy MOP wymaga przedstawienia tych materiałów w aktach sprawy, w celu umożliwienia zapoznania się z nimi, jako materiałem dowodowym, przez strony postępowania. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. ----------------------- 9