II FSK 1820/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-28
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Antoni Hanusz, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe pomiary powierzchni budynków, sporządzone po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli okoliczności dotyczące powierzchni budynków były już przedmiotem ustaleń organu w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Nowe pomiary powierzchni budynków, sporządzone po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli powierzchnia budynków była już przedmiotem ustaleń organu w pierwotnym postępowaniu, a strona nie kwestionowała tych ustaleń w toku pierwotnego postępowania. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności, a jedynie ta druga stanowi przesłankę wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r., powołując się na nowe pomiary powierzchni budynków, które wykazały mniejszą powierzchnię niż ustalona w pierwotnej decyzji. Organy podatkowe obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że nowe pomiary nie stanowią nowych okoliczności faktycznych ani dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż powierzchnia budynków była już przedmiotem ustaleń w pierwotnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Paweł Kowalczyk, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "S." [...] sp. z o. o. z siedzibą w I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Bd 943/12 w sprawie ze skargi "S." [...] sp. z o. o. z siedzibą w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę kasacyjną
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 943/12, mocą którego oddalono skargę "S." Sp. z o. o. z siedzibą w I. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 31 sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że w dniu 2 maja 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta I. z dnia 15 lutego 2010 r., określającą spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 582.482 zł. Strona powołała się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej o.p.) wskazując, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych decyzją organu pierwszej instancji budynków (...) (dalej: budynki).
W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że prezes spółki zarządzeniem wewnętrznym z dnia 10 grudnia 2010 r. powołał komisję do przeprowadzenia kontroli pomiarów budynków na terenie spółki. Komisja w dniach od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. dokonała pomiarów budynków, które wykazały inne wyniki pomiarów powierzchni od tych ustalonych przez organ podatkowy. W związku z faktem, że z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. wynika mniejsza powierzchnia budynków, to zobowiązanie podatkowe jest również mniejsze. Zdaniem strony oprócz ustalenia faktycznej powierzchni budynków konieczne jest także ponowne ustalenie, jaka ich część jest wykorzystywana dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółka wniosła o dopuszczenie dowodów: z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. oraz opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni wszystkich budynków (...).
Po wznowieniu postępowania decyzją z dnia 6 września 2011 r. Prezydent Miasta I. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 15 lutego 2010 r.
Decyzja ta w wyniku wniesionego odwołania została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia 7 grudnia 2011 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
W następstwie przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta I. decyzją z dnia 8 czerwca 2012 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 15 lutego 2010 r. przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r.
W uzasadnieniu organ podatkowy podniósł, że nie wszystkie dowody i okoliczności, które ujawniają się po zakończeniu postępowania, stanowią podstawę dla wznowienia postępowania, gdyż zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 o.p. podstawą do wznowienia jest ujawnienie się okoliczności i dowodów, które są nowe, istniały w dniu wydania decyzji, są istotne dla sprawy, nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Zdaniem organu I instancji materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dowodzi, że powołane przez podatnika okoliczności faktyczne - nie istniały w dniu podjęcia decyzji ostatecznej.
Skoro podatnik na dzień wydania decyzji nie kwestionował dokonanych pomiarów powierzchni budynków (...) - to nie jest zasadne powoływanie się na nowe pomiary dokonane w okresie od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. oraz twierdzenie, że wielkość powierzchni wynikająca z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Organ stwierdził, że stanowisko Prezydenta Miasta I., że wskazywane przez stronę argumenty nie potwierdzają istnienia przesłanek zawartych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., które miałaby istnieć w dniu 15 lutego 2010 r. - jest prawidłowe. SKO podkreśliło, że art. 240 § 1 pkt 5 o.p. normuje dwie alternatywne, rozłączne przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej, tj. ujawnienie nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej lecz nieznanych wydającemu ją organowi podatkowemu. W ocenie organu odwoławczego powołane we wniosku o wznowienie postępowania nowe pomiary dokonane w okresie od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r., zarządzenie z dnia 10 grudnia 2010 r. oraz protokół obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. - stanowią nie jak twierdzi podatnik nowe okoliczności faktyczne, ale nowe dowody ujawnione w sprawie, nieznane organowi wydającemu decyzję ostateczną, jednakże dowody nieistniejące w dacie jej wydania, tj. w dniu 15 lutego 2010 r. SKO podkreśliło, że powoływany protokół został bezsprzecznie sporządzony ponad rok po wydaniu decyzji ostatecznej, a w konsekwencji nie mógł istnieć ani być znany Prezydentowi Miasta B. Dlatego też, w ocenie Kolegium, przesłanka ujawnienia nowych dowodów istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej, nie została spełniona.
Zdaniem organu II instancji procesowa "nowość" okoliczności faktycznych polega na tym, iż muszą one zaistnieć do dnia wydania decyzji ostatecznej, o czym organ nie miał wiedzy wydając decyzję ostateczną. Dla oceny pojęcia "wyjścia na jaw" nowych okoliczności faktycznych - istotny jest moment udostępnienia organowi podatkowemu wiedzy o istnieniu danej okoliczności. Nie można twierdzić, że "wyszła na jaw" nowa okoliczność, skoro jak wynika z akt sprawy, w tym z protokołów przesłuchanych świadków, ujęte w protokole z dnia 31 marca 2011 r. pomiary dotyczyły okresu, z którego był pomiar.
Kolegium wyjaśniło, że ze względu na fakt, iż strona twierdziła, że zeznania świadków P. M., K. K., M. W. są kluczowe w sprawie, organ I instancji dokonał analizy złożonych przez nich zeznań. Organ za zbędne uznał przesłuchanie kolejnego świadka – A. W., której członkowie komisji mieli przekazywać zapisane przez siebie "na brudno" pomiary.
SKO podkreśliło, że decyzja ostateczna z dnia 15 lutego 2010 r. została wydana po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w dniach od 5 grudnia 2008 r. do 2 stycznia 2009 r., które zakończone zostały protokołem kontroli, doręczonym podatnikowi w dniu 2 stycznia 2009 r. Załączniki do przedmiotowego protokołu kontroli stanowią kserokopie opisów technicznych i projektów budowlanych oraz wyniki pomiarów. Poszczególne wyniki pomiarów budynków oprócz podpisów kontrolujących zawierają podpisy upoważnionych przez podatnika osób. Powierzchnia użytkowa budynków oraz ich przeznaczenie została ustalona przede wszystkim w oparciu o pomiary poszczególnych pomieszczeń, dokonane przez pracowników Urzędu Miasta I. urządzeniem Laser Distancemeter w obecności osób upoważnionych, reprezentujących spółkę, oraz o oględziny pomieszczeń. Dokumenty, jakimi dysponował organ podatkowy pierwszej instancji, pochodziły od podatnika, który udostępnił i przedłożył kontrolującym takie dokumenty, jakie wówczas posiadał, w postaci opisów technicznych poszczególnych budynków, opisów technicznych remontów, projektów budowlanych przeprowadzanych remontów, projektów techniczno - architektonicznych.
W tym kontekście SKO podało, że z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. nie wynika, w jaki sposób 3 osobowa komisja powołana zarządzeniem wewnętrznym dokonała ustaleń powierzchni budynków. Z protokołu wynika, że punktem wyjścia dla powołanej komisji był protokół organu podatkowego pierwszej instancji.
Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na fakt, iż we wniosku o wznowienie spółka domagała się ponownego ustalenia wielkości poszczególnych powierzchni w odniesieniu do wszystkich budynków objętych decyzją organu podatkowego I instancji, 20 stycznia 2012 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i wskazanie, jaka dokumentacja była według strony nieaktualna, jakich budynków dotyczyła nieaktualna dokumentacja, wskazanie nazwy budynku, rodzaju i położenia pomieszczenia, powierzchni ze wskazaniem różnicy między powierzchnią ustaloną przez organ podatkowy i stronę. Podkreślono, że podatnik do dnia wydania decyzji, nie wyjaśnił wątpliwości, które sformułował organ podatkowy w ww. wezwaniu.
W ocenie SKO stan faktyczny nieruchomości występujący w 2008 r. został prawidłowo ustalony w ramach czynności kontrolnych. Jednocześnie spółka we wniesionych w dniu 16 stycznia 2009 r. zastrzeżeniach do protokołu kontroli nie zarzuciła błędnego ustalenia powierzchni poszczególnych budynków, nie kwestionując dokonanych ustaleń faktycznych.
W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego, skoro decyzja zapadła po przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym, podatkowym i podatnik na dzień wydania decyzji nie kwestionował dokonanych pomiarów powierzchni budynków (...), to nie jest zasadne powoływanie się na nowe pomiary dokonane w okresie od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r., oraz twierdzenie, że wielkość powierzchni wynikająca z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. istniała w dniu 15 lutego 2010 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 120, 121 § 1, art. 122 i art. 191 w związku z art. 243 § 2, art. 245 o.p. poprzez bezzasadne odmówienie waloru wiarygodności pomiarom powierzchni budynków dokonanych przez świadków: M. W., P. M., K. K., co świadczy o przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego,
- art. 120, 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1, art. 191 w związku z art. 243 § 2 oraz art. 245 o.p. przez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. W., nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na treść decyzji dotyczących wskazania przyczyn, z powodu których organ przyjął, że pomiar utrwalony w protokole z dnia 31 marca 2011 r. jest nieprawidłowy i nie odpowiada powierzchni przyjętej w decyzji z dnia 15 lutego 2010 r., niedopuszczenie i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków (...).
Strona podniosła ponadto zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że strona postępowania w sytuacji wznowienia postępowania nie może skorzystać z dowodów powstałych po dniu wydania decyzji z dnia 15 listopada 2010 r., celem wykazania istotnych okoliczności faktycznych istniejących w tym dniu. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 223 § 2 o.p. (powinno być art. 233 § 2) poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że określona w art. 240-246 o.p. instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 o.p. Art. 240 § 1 pkt 5 o.p. pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. W przypadku wznowienia postępowania na podstawie przywołanego unormowania niezbędne jest zaistnienie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, istotnego dla sprawy i nieznanego organowi w trakcie postępowania lub też nowej okoliczność istniejącej, istotnej i nieznanej organowi w toku prowadzonego postępowania.
Zgodnie z ogólną regułą określoną w art. 180 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże w postępowaniu w zakresie wznowienia postępowania nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji.
Składając wniosek o wznowienie postępowania skarżąca powołała się na nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych budynków. W ocenie Sądu, okoliczności, na które powoływała się skarżąca, nie stanowią takich, które implikowałyby wzruszenie zaskarżonej decyzji ostatecznej. Niewątpliwie sporządzony w oparciu o zarządzenie prezesa spółki protokół z obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r., jak i inne dokumenty sporządzone po dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 15 lutego 2011 r. nie mogą stanowić dowodów, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Ze wskazanego pomiaru budynków wynikają, jak słusznie zauważa strona, konkretne okoliczności faktyczne, tj. inna powierzchnia budynków, niż ujęta w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Zdaniem Sądu rację ma organ twierdząc, że nie można jednak uznać tej okoliczności jako nowej w rozumieniu powołanego przepisu. Nie stanowią bowiem nowych okoliczności takie, które były już przedmiotem oceny we wcześniejszym postępowaniu podatkowym. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzje pierwotne, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. W postępowaniu podatkowym organ przeprowadził kontrolę na miejscu i dokonał oględzin budynków, jak i ich pomiaru pod kątem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dlatego późniejsze wykrycie przez podatnika rzekomego błędu w ustaleniach faktycznych bądź błędnej oceny przez organ materiału dowodowego nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Sąd zgodził się z oceną, jakiej dokonał organ, iż skoro decyzja zapadła po przeprowadzonym postępowaniu i podatnik nie kwestionował dokonanych na dzień jej wydania pomiarów powierzchni budynków, to nie jest zasadne powoływanie się na pomiary dokonane w 2011 r.
W sporze ujawnił się inny wynik pomiarów niż ten dokonany w postępowaniu podatkowym. Jednak wynik ten dotyczył budynków w innym okresie (2011 r.), niż istotny na potrzeby określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2008 r. W takim wypadku, żądając zmiany decyzji ostatecznej, de facto podatnik chce by organy ponownie przeprowadziły postępowanie dowodowe na okoliczność wielkości budynków.
Sąd wyjaśnił, że zebranie dowodów istotnych dla sprawy we wznowieniowym postępowaniu sprowadza się do badania, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 o.p., a w ramach podstawy określonej w pkt 5 tego artykułu, czy nowe dowody lub okoliczności spełniają wszystkie warunki określone w tym przepisie. Dlatego też Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi oparte o art. art. 120. 121 § 1, 122 i 191 o.p., z których skarżący wywodzi prawo do ponownego postępowania wyjaśniającego kwestie powierzchni budynków.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku spółka zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2012, poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy obu instancji:
a) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 w zw. z art. 243 § 2 w zw. z art. 245 o.p. przez odmówienie waloru wiarygodności pomiarom powierzchni budynków ze względu na nieprawidłowe przeprowadzenie pomiarów i błąd formalny protokołu z 31 marca 2011 r.;
b) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 243 § 2 i w zw. z art. 245 o.p. przez: nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania A. W.; niewyjaśnienie, dlaczego organy uznały pomiar z protokołu z dnia 31 marca 2011 r. za nieprawidłowy, skoro nie przeprowadzono na tę okoliczność żadnych dowodów; niewyjaśnienie, dlaczego organ przyjął, że powierzchnia budynków uległa zmianie; nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustaleni a rzeczywistej powierzchni budynków.
c) art. 240 § 1 pkt 5 o.p. przez błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca nie mogła skorzystać z dowodów powstałych po wydaniu decyzji z 15 lutego 2010 r. celem wykazania istotnych okoliczności istniejących w chwili wydania tej decyzji;
d) art. 223 § 2 o.p. przez nieuchylenie decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia 8 czerwca 2012 r.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest w pierwszej kolejności przeprowadzenie kontroli dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 o.p. Powyższa instytucja nie może być wykorzystywana do ponownej i pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest jego kontynuacją, a odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1211/11, publ. Lex nr 1298438). Zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Słusznie Sąd I instancji uznał, że ujawnienie "nowych okoliczności faktycznych", o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Czym innym jest wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy, a czym innym wiedza o faktach (którą w niniejszej sprawie organ posiadał - odnośnie wielkości budynków). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istnienia nowych okoliczności faktycznych skarżąca upatrywała w innych wynikach pomiarów powierzchni budynków od tych ustalonych przez organ podatkowy. W ocenie skarżącej prawidłowa powierzchnia budynków obiektywnie istniała w chwili wydania decyzji i nie była znana organom podatkowym w tym momencie, co stanowi w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie przywołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Taką okolicznością bez wątpienia mógłby być fakt innej rzeczywistej powierzchni budynków, gdyby nie to, że organ podatkowy przeprowadził w trakcie postępowania podatkowego kontrolę na miejscu i dokonał oględzin budynków, jak i przede wszystkim ich pomiaru pod kątem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Słusznie zatem Sąd I instancji stwierdził, że skoro organ badał budynki pod kątem określenia wysokości zobowiązania podatkowego, to późniejsze wykrycie przez podatnika rzekomego błędu w ustaleniach faktycznych bądź błędnej oceny przez organ materiału dowodowego nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Wbrew twierdzeniom spółki, inny wynik pomiaru budynków nie jest nową okolicznością faktyczną bądź też nowym dowodem. Okoliczność ta była organowi znana i została na etapie pierwotnego postępowania podatkowego oceniona. Organ podatkowy dokonał szczegółowej kontroli u skarżącej, którą objęto grunty, budynki i budowle będące w jej posiadaniu. Podkreślić należy, że spółka otrzymała protokół kontroli i jeśli nie zgadzała się z jego ustaleniami, to na podstawie art. 291 § 1 o.p. przysługiwało jej w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia prawo do przedstawienia zastrzeżeń lub wyjaśnień, z możliwością wskazania równocześnie stosownych wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 291 § 3 o.p. w przypadku niezłożenia wyjaśnień lub zastrzeżeń w terminie określonym w § 1, przyjmuje się, że kontrolowany nie kwestionuje ustaleń kontroli. Reasumując, nową okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., nie jest odmienny pomiar powierzchni budynków od dokonanego pierwotnie przez organ podatkowy, w sytuacji gdy powierzchnia budynków jako taka była przedmiotem ustaleń organów podatkowych i nie została przez stronę skarżącą zakwestionowana. Powyższe oznacza, że powierzchnia ta, jako okoliczność faktyczna, była znana organom podatkowym (nawet jeśli ustalono ją błędnie), a to wyklucza uznanie jej za nową okoliczność faktyczną. Podkreślić należy, że w sprawie mamy do czynienia jedynie z odmienną oceną znanej i ocenionej już przez organy okoliczności faktycznej. W konsekwencji słusznie Sąd I instancji uznał, że na gruncie analizowanej sprawy skarżąca nie może skorzystać z dowodów, stanowiących wytworzony przez siebie dokument prywatny, powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, celem wykazania istnienia nowych okoliczności, ponieważ dowód ten wskazywałyby na okoliczności, które były już przedmiotem wypowiedzi organu podatkowego.
W związku z niezaistnieniem przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut dotyczący naruszenia art. 245 o.p., który to przepis podzielony jest na kilka jednostek redakcyjnych, które nie zostały wskazane w skardze kasacyjnej, co z uwagi na powołany na wstępie art. 183 § 1 p.p.s.a. uniemożliwia jego kontrolę kasacyjną.
W konsekwencji nie są zasadnie także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące postępowania dowodowego. Przedmiotem dowodu w postępowaniu wznowieniowym nie mogą być okoliczności, które nie mają znaczenia dla sprawy związanej z tym postępowaniem, którego granice wyznaczają przesłanki wznowienia. Innymi słowy, postępowanie dowodowe w takim przypadku nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym, i nie może służyć usuwaniu innych wad procesowych decyzji, niż wymienione w art. 240 § 1 o.p. Dlatego też przekonanie skarżącej, że organy nie przeprowadziły pełnej analizy materiału dowodowego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, nie może być zweryfikowane w postępowaniu wznowieniowym, na podstawie wniosków dowodowych, które zmierzają do przeprowadzenia od nowa kolejnych nowych dowodów i tym samym kolejnego postępowania dowodowego.
Postawiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 223 § 2 o.p. jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego niezrozumiały. Wskazany przepis Ordynacji podatkowej stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia: decyzji stronie, zawiadomienia, o którym mowa w art. 103 § 1. Dalsza część zarzutu wskazuje, że organy podatkowe naruszyły ten przepis poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji. Prawdopodobnie autorowi skargi kasacyjnej chodziło o naruszenie art. 233 § 2 o.p., niemniej, jak już wskazano powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i w żaden sposób nie może zarzutów skargi kasacyjnej konkretyzować. Dodatkowo należy nadmienić, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiono żadnych argumentów na poparcie tak postawionego zarzutu. Z tych względów nie mógł on zostać poddany merytorycznej kontroli.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło