I SA/Bd 943/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-01-15

Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe pomiary powierzchni budynków, dokonane po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi?
Ratio decidendi
Nowe pomiary powierzchni budynków, dokonane po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli nie istniały w dniu wydania decyzji. Instytucja wznowienia postępowania nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy ani weryfikacji błędnej oceny materiału dowodowego przez organ, lecz ma na celu naprawienie wadliwości postępowania, które doprowadziły do wydania decyzji z naruszeniem prawa. Kluczowe jest, aby nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2008 r., powołując się na nowe pomiary budynków wykazujące mniejszą powierzchnię niż ustalona przez organ. Po odmowie uchylenia decyzji przez organ I instancji i utrzymaniu jej w mocy przez SKO, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną wykładnię art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Skarżąca twierdziła, że nowe pomiary, choć wykonane po wydaniu decyzji, odzwierciedlają stan istniejący w dacie jej wydania, a organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant sekretarz sądowy N.N. po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi ,,S.’’ U. I. Sp. z o.o. w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. oddala skargę "S" Uzdrowisko [...] Sp. z o. o. z siedzibą w I. (skarżąca) w dniu [...] r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta I. z dnia [...] r. określającą spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł. Strona powołała się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749), dalej o.p. wskazując, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych decyzją organu pierwszej instancji budynków Sanatorium [...] 2, Zakładu Przyrodoleczniczego nr II – [...], budynków warsztatowych przy obiekcie [...], Zakładu Przyrodoleczniczego nr I + Administracja. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że prezes spółki zarządzeniem wewnętrznym z dnia 10 grudnia 2010 r. powołał komisję do przeprowadzenia kontroli pomiarów budynków na terenie spółki. Komisja w dniach od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. dokonała pomiarów budynków, które wykazały inne wyniki pomiarów powierzchni od tych ustalonych przez organ podatkowy. W związku z faktem, że z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. wynika mniejsza powierzchnia budynków, to zobowiązanie podatkowe jest również mniejsze. Zdaniem strony oprócz ustalenia faktycznej powierzchni budynków konieczne jest także ponowne ustalenie jaka ich część jest wykorzystywana dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółka wniosła o dopuszczenie dowodów: z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. oraz opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni wszystkich budynków Sanatorium. Po wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta I. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Decyzja ta w wyniku wniesionego odwołania została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W następstwie przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r. przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. W uzasadnieniu organ podatkowy podniósł, że nie wszystkie dowody i okoliczności, które ujawniają się po zakończeniu postępowania, stanowią podstawę dla wznowienia postępowania, gdyż zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 o.p. podstawą do wznowienia jest ujawnienie się okoliczności i dowodów, które zarazem: - są nowe, - istniały w dniu wydania decyzji, - są istotne dla sprawy, - nie były znane organowi, który wydał decyzję. Organ I instancji odnosząc się do argumentacji strony zawartej we wniosku o wznowienie postępowania stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dowodzi, że powołane przez podatnika okoliczności faktyczne - nie istniały w dniu podjęcia decyzji ostatecznej. Skoro podatnik na dzień wydania decyzji nie kwestionował dokonanych pomiarów powierzchni budynków Sanatorium - to nie jest zasadne powoływanie się na nowe pomiary dokonane w okresie od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. oraz twierdzenie, że wielkość powierzchni wynikająca z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej. Reasumując, w ocenie organu podatkowego I instancji argumenty podatnika nie potwierdziły istnienia przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy o.p. Nie zgadzając się z powyższą decyzją spółka wniosła odwołanie, w którym zarzucono organowi naruszenie szeregu przepisów postępowania, poprzez m.in. bezzasadne odmówienie waloru wiarygodności pomiarom powierzchni budynków, odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. W. i z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków sanatorium. Zarzucono naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że strona postępowania w sytuacji wznowienia postępowania nie może skorzystać z dowodów powstałych po dniu wydania decyzji z dnia [...] r. celem wykazania istotnych okoliczności faktycznych istniejących w tym dniu. W ocenie strony w jej sprawie przesłanki wymienione w tym przepisie są spełnione, gdyż nowe okoliczności faktyczne zostały ujawnione w rezultacie przeprowadzenia dowodów po wydaniu decyzji, natomiast dotyczą faktów istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi w momencie podejmowania decyzji. W ocenie spółki organ tak naprawdę nie wyczerpał możliwości dowodowych pozwalających na zweryfikowanie tezy, że okoliczności z protokołu z dnia 31 marca 2011 r. nie istniały w dniu [...] r., w szczególności nie przesłuchał osób dokonujących pomiarów powierzchni. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Organ stwierdził, że stanowisko Prezydenta Miasta I., że wskazywane przez stronę argumenty nie potwierdzają istnienia przesłanek zawartych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., które miałaby istnieć w dniu [...] r. - jest prawidłowe. SKO podkreśliło, że przepis art. 240 § 1 pkt 5 o.p. normuje dwie alternatywne, rozłączne przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej, tj. ujawnienie nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej lecz nieznanych wydającemu ją organowi podatkowemu. W ocenie organu odwoławczego powołane we wniosku o wznowienie postępowania nowe pomiary dokonane w okresie od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r., zarządzenie z dnia 10 grudnia 2010 r. oraz protokół obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. - stanowią nie jak twierdzi podatnik nowe okoliczności faktyczne ale nowe dowody ujawnione w sprawie dowody nieznane organowi wydającemu decyzję ostateczną, jednakże dowody nieistniejące w dacie jej wydania, tj. w dniu [...] r. SKO podkreśliło, że powoływany protokół został bezsprzecznie sporządzony przeszło rok po wydaniu decyzji ostatecznej, a w konsekwencji nie mógł istnieć ani być znany Prezydentowi Miasta B.. Dlatego też w ocenie Kolegium przesłanka ujawnienia nowych dowodów, jednakże istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej nie została spełniona. Zdaniem organu II instancji strona zdaje się pomijać fakt, że procesowa "nowość" okoliczności faktycznych polega na tym, iż muszą one zaistnieć do dnia wydania decyzji ostatecznej, o czym organ nie miał wiedzy wydając decyzję ostateczną. Dla oceny pojęcia "wyjścia na jaw" nowych okoliczności faktycznych - istotny jest moment udostępnienia organowi podatkowemu wiedzy o istnieniu danej okoliczności. Nie można twierdzić, że "wyszła na jaw" nowa okoliczność, skoro jak wynika z akt sprawy, w tym z protokołów przesłuchanych świadków ujęte w protokole z dnia 31 marca 2011 r. pomiary dotyczyły okresu z którego był pomiar. Kolegium wyjaśniło, że ze względu na fakt, iż strona twierdziła, że zeznania świadków P. M., K. K., M. W. są kluczowe w sprawie organ I instancji dokonał analizy złożonych przez świadków zeznań, która jest zgodna z tym co świadkowie zeznali. Odnosząc się do zasadności przesłuchania kolejnego świadka – A. W., której członkowie komisji mieli przekazywać zapisane przez siebie "na brudno" pomiary organ stwierdził, że okoliczność w jaki sposób funkcjonuje spółka i jej wewnętrzne procedury nie mają związku z ustalonymi okolicznościami. Wskazano jednocześnie, że zeznania świadków odnośnie sporządzenia zestawienia komputerowego obmiarów komisji są sprzeczne w tym zakresie. SKO podkreśliło, że decyzja ostateczna z dnia [...] r. została podjęta po przeprowadzonym uprzednio postępowaniu kontrolnym i podatkowym w "S." Uzdrowisko [...] Sp. z o. o. Prezydent Miasta I. przeprowadził czynności kontrolne w dniach od 5 grudnia 2008 r. do 2 stycznia 2009 r., które zakończone zostały protokołem kontroli, doręczonym podatnikowi w dniu 2 stycznia 2009 r. Załączniki do przedmiotowego protokołu kontroli stanowią dokumenty w postaci kserokopii opisów technicznych i projektów budowlanych oraz wyniki pomiarów. Poszczególne wyniki pomiarów budynków oprócz podpisów kontrolujących zawierają podpisy upoważnionych przez podatnika osób. Powierzchnia użytkowa budynków oraz ich przeznaczenie została ustalona przede wszystkim w oparciu o pomiary poszczególnych pomieszczeń dokonane przez pracowników Urzędu Miasta I. urządzeniem Laser Distancemeter w obecności osób upoważnionych, reprezentujących spółkę, oraz oględziny pomieszczeń. Dokumenty jakimi dysponował organ podatkowy pierwszej instancji pochodziły od podatnika, który udostępnił i przedłożył kontrolującym, takie dokumenty jakie wówczas posiadał, w postaci: opisów technicznych poszczególnych budynków, opisów technicznych remontów, projektów budowlanych przeprowadzanych remontów, projektów techniczno - architektonicznych. W tym kontekście SKO podało, że z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. nie wynika w żadnej mierze w jaki sposób 3 osobowa komisja powołana zarządzeniem wewnętrznym dokonała ustaleń powierzchni budynków. Z protokołu tego wynika, że punktem wyjścia dla powołanej komisji był protokół organu podatkowego pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że z uwagi na fakt, iż we wniosku o wznowienie spółka domagała się ponownego ustalenia wielkości poszczególnych powierzchni w odniesieniu do wszystkich budynków objętych decyzją organu podatkowego I instancji wezwaniem z dnia 20 stycznia 2012 r. organ wezwał stronę do przedłożenia wyjaśnień i wskazanie: jaka dokumentacja była według strony nieaktualna, jakich budynków dotyczyła nieaktualna dokumentacja, wskazanie nazwy budynku, rodzaju i położenia pomieszczenia, powierzchni, ze wskazaniem różnicy między powierzchnią ustaloną przez organ podatkowy i stronę. Podkreślono, że podatnik do dnia wydania decyzji, nie wyjaśnił wątpliwości, które sformułował organ podatkowy w ww. wezwaniu. W ocenie SKO stan faktyczny nieruchomości występujący w 2008 r. został prawidłowo ustalony w ramach czynności kontrolnych. Jednocześnie spółka we wniesionych w dniu 16 stycznia 2009 r. zastrzeżeniach do protokołu kontroli nie podniosła kwestii błędnego ustalenia powierzchni poszczególnych budynków, nie kwestionując dokonanych ustaleń faktycznych. W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego, skoro decyzja zapadła po przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym, podatkowym i podatnik na dzień wydania decyzji nie kwestionował dokonanych pomiarów powierzchni budynków Sanatorium, to nie jest zasadne powoływanie się na nowe pomiary dokonane w okresie od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r., oraz twierdzenie, że wielkość powierzchni wynikająca z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. istniała w dniu [...] r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Decyzji zarzucono naruszenie: - art. 120, 121 § 1, art. 122 i art. 191 w związku z art. 243 § 2, art. 245 o.p. poprzez bezzasadne odmówienie waloru wiarygodności pomiarom powierzchni budynków, dokonanych przez świadków: M. W., P. M., K. K., co świadczy o przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego, - art. 120, 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1, art. 191 w związku z art. 243 § 2 oraz art. 245 o.p. poprzez nie dopuszczenie i nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. W., nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na treść decyzji dotyczących wskazania przyczyn, z powodu których organ przyjął, że pomiar utrwalony w protokole z dnia 31 marca 2011 r. jest nieprawidłowy i nie odpowiada powierzchni przyjętej w decyzji z dnia [...] r., nie dopuszczenie i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków sanatorium. Strona podniosła ponadto zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że strona postępowania w sytuacji wznowienia postępowania nie może skorzystać z dowodów powstałych po dniu wydania decyzji z dnia [...] r. celem wykazania istotnych okoliczności faktycznych istniejących w tym dniu,. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 223 § 2 op (powinno być art. 233 § 2).poprzez brak uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy decyzja tego organu była dotknięta istotnymi wadami proceduralnymi. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że podczas postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, odmówiono stronie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a w szczególności bezzasadnie odmówiono weryfikacji nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu przepisu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Uzasadniając swoje tezy skarżąca spółka przywołała orzeczenia Sądu Najwyższego dotyczące naruszeń procedury podatkowej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące podstawy wznowienia postępowania podatkowego. W ocenie strony organy podatkowe obu instancji nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, mających wpływ na treść obu decyzji, a dotyczących przyczyn, z powodu których przyjęto, że pomiar powierzchni budynków Sanatorium utrwalony w protokole z dnia 31 marca 2011 r., nie odpowiada powierzchni przyjętej przy wydaniu decyzji w dniu [...] r. Odnosząc się do stanowiska organów podatkowych w zakresie zeznań złożonych przez świadków skarżąca spółka stwierdziła, że działanie organów podatkowych to przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, bowiem w jej ocenie organy nie wyczerpały możliwości dowodowych w sprawie. Skarżąca podała, że zadaniem osób dokonujących pomiarów było jedynie dokonanie pomiarów powierzchni budynków należących do strony postępowania. Organy nie wykazały, iż dokonany pomiar powierzchni budynków jest nieprawidłowy. W ocenie strony gdyby zostały wykonane w sposób nieprawidłowy pomiary budynków, których pomieszczenia lub ich części oraz części kondygnacji są o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m, tzn. z pominięciem zasady, że w przypadku takich pomieszczeń i kondygnacji oraz ich części zalicza się do powierzchni użytkowej 50 % powierzchni tych części obiektów, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, to ich powierzchnię pomija się, to w takim razie ustalona w dniu 31 marca 2012 r. łączna powierzchnia z pewnością musiałaby być znacznie większa niż ta ustalona w decyzji z dnia [...] r., a tak nie jest, gdyż ustalona łączna powierzchnia jest mniejsza od tej w decyzji z dnia [...] r. Zdaniem spółki bardzo lakoniczne i nie jasne są względy, dla których organ odwoławczy nie widział potrzeby dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A. W., której to osobie świadkowie M. W., P. M. i K. K. przekazywali wszystkie dane z przeprowadzonych obmiarów wraz ze wskazaniem jakich pomieszczeń dotyczą poszczególne pomiary. Takie uchybienie organu II instancji spowodowało nie wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a dotyczących zasad i sposobu ustalenia ostatecznej łącznej powierzchni w protokole pomiarów powierzchni z dnia 31 marca 2012 r. Organy nie przeprowadziły żadnych dowodów i w konsekwencji nie udowodniły, że okoliczności wskazane w protokole z dnia 31 marca 2011 r. nie istniały w dniu [...] r. W szczególności organy nie dysponowały nawet informacją od Starosty I. o ewentualnych przebudowach Sanatorium po dacie [...] r., co świadczyłoby, iż nowe okoliczności faktyczne rzeczywiście nie istniały w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji, a powstały dopiero po tej dacie. Zdaniem strony wszystkie wątpliwości związane z ustaleniem powierzchni można było rozwiązać poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków: Sanatorium [...] 2, Zakład Przyrodoleczniczy Nr II [...], Budynki warsztatowe przy obiekcie [...] i Zakład Przyrodoleczniczy Nr I + Administracja. Brak takiego dowodu powoduje, iż organ I instancji nie ma podstaw do tego, aby kwestionować pomiary dokonane przez stronę postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne spółka podniosła, że dla wznowienia postępowania podstawę stanowi również wadliwe ustalenie stanu faktycznego a okoliczność faktyczne należy uznać za nieznane również wtedy, gdy mimo sygnalizowania o nich przez stronę, nie zostały objęte postępowaniem wyjaśniającym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467). Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza prawa. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest odmowa uchylenia decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym, dotyczącym wznowienia postępowania podatkowego ze względu na nieistnienie przesłanek, o których mowa w art. 240 § 1 o.p., a konkretnie nowych dowodów lub nowych okoliczności wskazanych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Należy podkreślić, że określona w art. 240-246 o.p. instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 o.p. Zaznaczyć też trzeba, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Art. 240 § 1 pkt 5 o.p. pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego. Powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Zauważyć w tym miejscu należy, że instytucja wznowienia postępowania nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy przy uwzględnieniu wszystkich zasad, dowodów i okoliczności, jakie mogłyby odegrać istotną rolę w postępowaniu zwykłym. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kolejnej możliwości, następnej instancji umożliwiającej weryfikację zajętego przez organy stanowiska. Aby doszło do weryfikacji decyzji ostatecznej w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 o.p. muszą w sprawie wystąpić łącznie wszystkie powołane wyżej przesłanki. Jak wyżej wskazano, w przypadku wznowienia postępowania na podstawie przywołanego unormowania niezbędne jest zaistnienie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, istotnego dla sprawy i nieznanego organowi w trakcie postępowania lub też nowej okoliczność istniejącej, istotnej i nieznanej organowi w toku prowadzonego postępowania. Zgodnie z ogólną regułą określoną w art. 180 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże w postępowaniu w zakresie wznowienia postępowania nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt. FSK 833/10). Wznowienia postępowania nie będzie zatem uzasadniać powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt SA/Gl 828/08). Składając wniosek o wznowienie postępowania skarżąca powołała się na nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych decyzją ostateczną Prezydenta Miasta I. z dnia [...] r. budynków: Sanatorium [...] 2, Zakładu Przyrodoleczniczego nr II – [...], budynków warsztatowych przy obiekcie [...], Zakładu Przyrodoleczniczego nr I + Administracja. Strona podniosła, że przeprowadzone przez nią w dniach od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. obmiary budynków wykazały inne wyniki pomiarów powierzchni, niż te których dokonał organ podatkowy. W tym zakresie wskazała na nowy dokument – protokół obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. W ocenie Sądu, okoliczności, na które powoływała się skarżąca, nie stanowią takich, które implikowałyby wzruszenie zaskarżonej decyzji ostatecznej. Niewątpliwie sporządzony w oparciu o zarządzenie prezesa spółki protokół z obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r., jak i inne dokumenty sporządzone po dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. nie mogą stanowić dowodów, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Należy zauważyć, że ze wskazanego pomiaru budynków wynikają, jak słusznie zauważa strona, konkretne okoliczności faktyczne tj. inna powierzchnia budynków, niż ujęta w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Zdaniem Sądu rację ma organ twierdząc, że nie można jednak uznać tej okoliczności jako nowej w rozumieniu powołanego przepisu. Nie stanowią bowiem nowych okoliczności takie, które były już przedmiotem oceny we wcześniejszym postępowaniu podatkowym. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzje pierwotne, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyrok NSA z dnia 05 listopada 2008 r., sygn. akt I FSK 1163/07, LEX nr 542315; wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 832/10, LEX nr 991163). Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie, w postępowaniu podatkowym organ przeprowadził kontrolę na miejscu i dokonał oględzin budynków, jak i ich pomiaru pod kątem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skoro organ badał przedmiotowe budynki pod kątem określenia wysokości zobowiązania podatkowego, to późniejsze wykrycie przez podatnika rzekomego błędu w ustaleniach faktycznych bądź błędnej oceny przez organ materiału dowodowego nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II FSK 840/08, LEX nr 550426). Sąd zgadza się z oceną, jakiej dokonał organ, iż skoro decyzja zapadła po przeprowadzonym postępowaniu i podatnik nie kwestionował dokonanych na dzień jej wydania pomiarów powierzchni budynków, to nie jest zasadne powoływanie się na pomiary dokonane w 2011r. (s. 7 decyzji). W sporze ujawnił się inny wynik pomiarów niż ten dokonany w postępowaniu podatkowym. Jednak wynik ten dotyczył budynków w innym okresie (2011r.) niż istotny na potrzeby określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2008r. W takim wypadku, żądając zmiany decyzji ostatecznej, de facto podatnik chce by organy ponownie przeprowadziły postępowanie dowodowe na okoliczność wielkości budynków. Skarga opiera się o zarzut braku działań w celu wyjaśnienia sprzeczności nowego obmiaru z ustaleniami dokonanymi w postępowaniu podatkowym zwykłym. Takie stanowisko skarżącego wskazuje na chęć wykorzystania trybu nadzwyczajnego do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy podatkowej, czemu tego rodzaju postępowanie nie służy. Sąd wyjaśnia, że zebranie dowodów istotnych dla sprawy we wznowieniowym postępowaniu sprowadza się do badania, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 o.p., a w ramach podstawy określonej w pkt 5 tego artykułu, czy nowe dowody lub okoliczności spełniają wszystkie warunki określone w tym przepisie. Dlatego też Sąd za niezasadne uznał zarzuty skargi oparte o art. art. 120. 121 § 1, 122 i 191 o.p., z których skarżący wywodzi prawo do ponownego postępowania wyjaśniającego kwestie powierzchni budynków. Słusznie też taką linię prezentuje SKO, co nie ma nic wspólnego ze stwierdzoną przez podatnika "odmową waloru wiarygodności pomiaru powierzchni" dokonanej przez niego. W takim też wypadku za prawidłowe uznaje się zastosowanie art. 233 § 1 o.p. (a nie art. 233 § 2 o.p.). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. M. Łent E. Kruppik-Świetlicka L. Kleczkowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło