II GSK 1150/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-09
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Ludmiła Jajkiewicz, Anna Robotowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie posiada statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania płatności rolnych, może skutecznie wnieść odwołanie od decyzji wydanej w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Podmiot, który nie posiada statusu strony w postępowaniu administracyjnym, nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji wydanej w tym postępowaniu. Prawo do wniesienia odwołania przysługuje jedynie stronie, której interes prawny lub obowiązek dotyczy postępowanie, a nie osobie posiadającej jedynie interes faktyczny. W przypadku wątpliwości co do posiadania statusu strony, należy kierować się przepisami prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania R.W. od decyzji Dyrektora ARiMR umarzającej postępowanie odwoławcze. R.W. kwestionował brak przyznania mu statusu strony w postępowaniu, w którym przyznano płatności rolne D.W., twierdząc, że posiada interes prawny ze względu na użytkowanie tych samych działek. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając R.W. za podmiot niebędący stroną. WSA oddalił skargę R.W., a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Anna Robotowska Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 876/12 w sprawie ze skargi R.W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 876/12 oddalił skargę R. W. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu [...]r. do Biura Powiatu D. ARiMR z siedzibą w Z. wpłynął wniosek D. W. j o przyznanie płatności na rok [...] w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do działek gruntu, w tym m.in. o numerze ewidencyjnym [...] położonej w powiecie s., gmina B., obręb ew. S. C.
Decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...] (organ II instancji jako datę wydania decyzji omyłkowo wskazał [...] r.) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) przyznał D. W. wnioskowane płatności.
W dniu [...] r. R. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc w niej zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach.
R. W. wskazał, że zaskarżona decyzja do dnia wniesienia odwołania nie została jemu, jako "stronie" postępowania doręczona. Skarżący wskazał, że o fakcie jej wydania dowiedział się w dniu [...] r. podczas prowadzonego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. przesłuchania, w związku z postępowaniem prowadzonym z jego wniosku w sprawie dopłat za rok [...] dotyczących m.in. tożsamej działki położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (powiat s., gmina B., obręb ew. S. C.). W ocenie odwołującego się z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że przyznanie mu statusu strony w postępowaniu prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu D. jest bezsporne. W protokole z rozprawy administracyjnej z dnia [...] r. jako jedną ze stron wskazano R. W., zaś pod protokołem widnieje jego podpis jako strony postępowania. Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dla Powiatu D. kierował do R. W. zawiadomienie o podejmowanych przez organ czynnościach w sprawie. R. W. nie został natomiast powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału w sprawie, czym uchybiono art. 10 k.p.a., a nadto nie doręczono mu decyzji stanowiącej przedmiot odwołania. Odwołujący się wskazał także, że D. W. na dzień [...] r. nie była posiadaczem nieruchomości stanowiącej działkę o numerze [...], której posiadaczem był R. W., a okoliczności te wynikają z ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy w S. I Wydział Cywilny.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR nie znajdując podstaw do rozpoznania odwołania R. W. umorzył na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 w związku z art. 28 k.p.a. postępowanie odwoławcze.
Organ II instancji podkreślił, że nie jest dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od osoby niebędącej stroną postępowania, a wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez podmiot niemający przymiotu strony czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Wskazał także, że przystępując do rozpatrzenia odwołania, we wstępnej fazie postępowania, organ ma obowiązek ustalenia, czy żądanie zgłoszone w tym przedmiocie pochodzi od strony postępowania, tj. podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Natomiast ustalenie, że odwołanie wniosła osoba nie posiadająca przymiotu strony, obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Organ wyjaśnił także, że w rozpoznawanej sprawie o tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony decydują regulacje materialno-prawne zawarte w ww. ustawie o płatnościach, która określa warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych.
Powołując się na treść art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, organ II instancji stwierdził, że stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania płatności tego rodzaju jest podmiot, który spełnia wskazane wymogi oraz złoży wniosek o przyznanie płatności. Nie jest natomiast legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami, które według jego zamiarów, wystąpią dopiero w przyszłości.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji wskazał, że zarówno R. W., jak i D. W., składając indywidualnie wnioski o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na podstawie których wszczęto odrębne postępowania, stali się stronami w dwóch indywidualnych postępowaniach ich dotyczących. Organ wskazał także, że postępowanie prowadzone względem spornego obszaru nie dawało uprawnień R. W. do wywodzenia, że stał się stroną postępowania w sprawie D. W., równolegle do bycia stroną we własnej sprawie, zainicjowanej wnioskiem złożonym w dniu [...] r.
Organ wyjaśnił, że decyzja w sprawie z wniosku R. W. nie została jeszcze wydana, natomiast decyzja, od której składa on odwołanie nie rozstrzyga w żaden sposób o przysługujących mu uprawnieniach do płatności. Takie rozstrzygnięcie może bowiem zapaść tylko i wyłącznie poprzez wydanie decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., przed którym to organem toczy się postępowanie w sprawie z wniosku R. W. o przyznanie płatności m.in. do działki nr [...]. Nadmienił przy tym, że w postępowaniu dotyczącym wniosku R. W. przymiot strony nie przysługuje D.W.
Organ II instancji nie zgodził się również ze stanowiskiem R. W. , że status strony w postępowaniu z wniosku D. W. wynika z wezwania go przez Kierownika Biura Powiatu D. ARiMR z siedzibą w Z. do wzięcia udziału w charakterze strony oraz wykazaniu go w charakterze strony w protokole z rozprawy administracyjnej. Organ stwierdził, że przesłane zawiadomienia oraz sporządzony na okoliczność stawiennictwa protokół z rozprawy dotyczyły kwestii ustalenia faktycznego posiadacza działki ewidencyjnej nr [...] w związku z jednoczesnym zadeklarowaniem przez dwóch producentów tych samych gruntów w ramach składanych odrębnych wniosków. W ocenie organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatu D. ARiMR popełnił oczywisty błąd, uznając R. W. za stronę postępowania wszczętego na wniosek innej osoby. Wskazał też, że jedynym łącznikiem między tymi osobami jest jedna działka ewidencyjna, której dotyczył wniosek. W ocenie organu okoliczność ta nie jest wystarczająca, by można było uznać, że spełnione są wszystkie ustawowe przesłanki dla uznania R. W. za stronę postępowania w sprawie D. W., a co za tym idzie - rozpatrzenia odwołania z dnia [...] r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. R.W. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego ARiMR, z uwagi na mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 28 k.p.a., poprzez nieprzyznanie mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r. oddalił skargę. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Sąd I instancji zaznaczył, że przesłanką podmiotową skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego jest złożenie środka zaskarżenia przez legitymowany do tego podmiot.
Pojęcie strony definiuje przepis art. 28 k.p.a. stanowiąc, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wskazał Sąd, pojęcie "interesu prawnego" nie zostało normatywnie zdefiniowane, jednak w piśmiennictwie i judykaturze przeważa pogląd, że interes prawny występuje wówczas, gdy strona - w rozumieniu procesowym - może lub powinna, na podstawie obowiązującego prawa, uzyskać konkretną korzyść albo może lub powinna być obarczona powinnością określonego zachowania, jednakże po skonkretyzowaniu tego aktem (lub czynnością) organu administracji publicznej. To zaś oznacza, że o tym, czy strona ma interes prawny decyduje odpowiedź na pytanie, czy jej żądanie znajduje podstawę w materialnym przepisie prawa publicznego, a w szczególności prawa administracyjnego.
Sąd podkreślił, że w orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, że interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w wyeliminowaniu z obrotu prawnego określonego aktu administracji publicznej. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej, każdy, o czyjej sytuacji faktycznej dany akt w jakiś sposób przesądza. Pojęcie "interesu prawnego" trzeba natomiast wiązać ze sferą indywidualnych praw i obowiązków, wynikających z określonych norm prawa materialnego, w której zaskarżony akt wywiera skutki. A zatem interes prawny powinien mieć zatem charakter bezpośredni, konkretny i indywidualny - a więc jest uwarunkowany istnieniem normy prawnej, nakładającej na dany podmiot obowiązki lub określającej prawa (uprawnienia), których dotyczy zaskarżony akt.
Natomiast, jak wskazał Sąd, jeżeli dana sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wprost wynika z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Nie można zatem wyprowadzać własnego interesu prawnego z okoliczności istnienia interesu prawnego innego podmiotu.
Ponadto Sąd zaznaczył, że art. 28 k.p.a. musi być interpretowany w związku z normami prawa materialnego zawartymi w przepisach szczególnych, a ponieważ sprawa dotyczy płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego to sięgnąć należy do ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w szczególności do jej przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1.
W związku z treścią tego przepisu Sąd wskazał, że stroną postępowania administracyjnego o przyznanie płatności jest rolnik, który na grunty będące w jego posiadaniu w dniu [...] danego roku, złoży wniosek o przyznanie płatności.
Dlatego też Sąd podkreślił, że skoro przedmiotem niniejszego postępowania nie jest wniosek R. W., a sprawa z jego wniosku toczy się w innym, odrębnym postępowaniu, w którym to zostanie rozstrzygnięta, to samo powołanie się na fakt posiadania w dniu [...] r. działki nr [...] objętej wnioskiem D. W. nie dawało R. W. podstaw do przyjęcia, że odwołujący posiada interes prawny na gruncie niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu fakt posiadania bądź nie, spornych z innym producentem działek przesądza o istnieniu interesu faktycznego, bowiem okoliczność ta jest elementem stanu faktycznego a nie prawnego. Sąd podzielił też stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niedostateczne i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności, zaś pojęcie posiadania na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy odczytywać w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych, jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego. Istotą przedmiotowych płatności jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty.
Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że fakt, że jak twierdzi odwołujący jest on posiadaczem tych samych działek rolnych, co podmiot z którego wniosku toczyło się postępowanie, nie wskazuje na istnienie interesu prawnego, a jedynie na interes faktyczny. Natomiast nie może uzyskać statusu strony w postępowaniu administracyjnym podmiot, który ma wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu danej sprawy, niepoparty żadnymi przepisami prawa, mogącymi stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności w tej konkretnej sprawie. Również okoliczność dopuszczenia przez organ administracji publicznej jakieś osoby do udziału w postępowaniu, czy nawet doręczenia wydanej w sprawie decyzji, nie czyni jej automatycznie stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Jednocześnie Sąd zaznaczył, że skarżący ma interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia w sprawie, w której złożył wniosek o przyznanie płatności na rok [...] i w ramach tego postępowania może dowodzić istnienia okoliczności faktycznej jaką jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych na spornych działkach. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego zaprezentowanego w skardze, że w przypadku, gdy organ administracji prowadzi postępowania z wniosku dwóch rolników ubiegających się o przyznanie płatności za te same działki winien każdego z nich uznać stroną w dwóch postępowaniach administracyjnych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. W. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:
1. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj.:
• art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 28 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał za prawidłowe ustalenia organu administracji, iż skarżący R. W. nie legitymuje się w przedmiotowej sprawie interesem prawnym i tym samym nie posiada statusu strony w postępowaniu toczącym się przed Dyrektorem Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
• art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez błędne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie brak było przesłanki materialnoprawnej po stronie skarżącego uprawniającej go do uzyskania statusu strony w toczącym się przed Dyrektorem Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postępowaniu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje.
Wnoszący skargę kasacyjną podniósł zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i a) w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach przez pozbawienie go prawa do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w stosunku do innego rolnika.
Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
Odwołanie jest więc zwyczajnym środkiem prawnym zaskarżenia. Prawo do jego wniesienia przysługuje stronie postępowania. Według poglądu opartego na obiektywnej koncepcji legitymacji strony do wniesienia odwołania, do którego przychyla się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, prawo to nie jest zależne ani od tego czy strona brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ani od tego, kogo wskazano jako adresata tej decyzji. Ważne jest natomiast, aby strona wykazała, że ma do tego legitymację. Oznacza to, że odwołanie może wnieść jedynie osoba, która mogła być co do zasady stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czyli osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu opartego na subiektywnej koncepcji legitymacji strony do wniesienia odwołania, zgodnie z którym twierdzenie jednostki, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, daje podstawę do wszczęcia postępowania odwoławczego. Zatem wyznaczenie strony postępowania (w pierwszej i drugiej instancji) powinno nastąpić w oparciu o przesłanki obiektywne (materialnoprawne). Podmiot, który nie może mieć statusu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną w pierwszej instancji, nie może również wnieść skutecznie odwołania. Osoba ta może mieć interes we wzruszeniu takiej decyzji, lecz nie jest to interes, w rozumieniu art. 28 k.p.a. W myśl tego przepisu stroną jest bowiem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zatem zostały wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim a nie innym rozstrzygnięciu. Stąd pojęcia strony należy poszukiwać przede wszystkim na gruncie prawa materialnego, czyli norm prawnych, które stanowią podstawę ustalania uprawnień lub obowiązków podmiotów.
W stanie sprawy, organ pierwszej instancji wydał decyzję, na podstawie przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich, w której przyznał D. W. (a więc nie kasatorowi) jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową na rok [...].
Analiza przepisów tej ustawy (w tym powołanego w skardze kasacyjnej art. 7) prowadzi do wniosku, że jest to postępowanie wszczynane na wniosek rolnika zainteresowanego w przyznaniu płatności. Co oznacza, że zakres podmiotowy i przedmiotowy tego postępowania każdorazowo wyznacza treść wniosku. W ramach tego postępowania organ dokonuje weryfikacji złożonego przez rolnika wniosku pod względem formalnym i materialnym i w zależności od wyników tego postępowania podejmuje stosowne rozstrzygnięcie (przyznaje płatności, odmawia ich przyznania bądź określa je w innej wysokości niż wnioskowana). Stosownie do art. 3 powołanej ustawy organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć całość materiału dowodowego oraz udzielić stronie, na jej żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także zapewnić stronie, na jej żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na jej żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 3 ust. 2 pkt 3-5).
Z regulacji tej wynika więc, iż wnoszący skargę kasacyjną nie mógł wnieść odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wszczętym na wniosek innego rolnika. Podniesiona przez kasatora argumentacja wskazująca, że przyznane innemu rolnikowi płatności obejmują działki rolne zgłoszone również przez kasatora może co najwyżej świadczyć o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego, w takim a nie innym rozstrzygnięciu sprawy. Natomiast, odrębną kwestią jest to czy decyzja ta została podjęta zgodnie z prawem czy też nie. Zwalczanie dokonanych przez organ w tym zakresie ustaleń będzie jednak możliwe dopiero w ramach wniesionego przez kasatora odwołania od decyzji wydanej w sprawie z jego wniosku.
Odnosząc się natomiast do powołanych w skardze kasacyjnej przepisów p.p.s.a. należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja podjęta przez organ administracji publicznej (ARiMR) umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania podmiotu nieuprawnionego do jego wniesienia.
Tym samym brak było podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., w myśl którego sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zaskarżone orzeczenie nie narusza też art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., skoro jak wcześniej zostało wywiedzione istniały podstawy do oddalenia skargi.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Wskazany przepis stanowi zatem podstawę orzeczniczą dla Sądu, co oznacza, że jego zastosowanie byłoby możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Na marginesie wypada jedynie zauważyć, iż pewne wątpliwości może budzić wydanie przez organy ARiMR decyzji zamiast postanowienia.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Z uwagi jednak na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, na mocy powołanego na wstępie art. 183 p.p.s.a., kwestia ta nie mogła być przedmiotem rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do wyręczania strony w formułowaniu podstaw kasacyjnych czy też ich poszukiwania. Wypada jedynie wskazać, że przyjęta przez organ forma załatwienia "odwołania" w niczym nie ograniczała praw kasatora.
Podsumowując, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło