IV SA/Po 1067/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-01-16
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie budowy dokonane po wybudowaniu obiektu budowlanego, w sytuacji braku sprzeciwu organu, może być uznane za skuteczne i legalizować samowolę budowlaną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgłoszenie budowy dokonane po faktycznym wybudowaniu obiektu budowlanego nie może być uznane za skuteczne, nawet jeśli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu. "Milcząca zgoda" organu nie legalizuje samowoli budowlanej, a organy nadzoru budowlanego mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sprawie legalności takiego obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku gospodarczego wybudowanego przez S. N. na działce nr [...]. K. P., sąsiadka, wniosła o kontrolę legalności budowy. W toku postępowania ustalono, że budynek został wybudowany, a zgłoszenie zamiaru budowy nastąpiło po jego faktycznym powstaniu. Organy nadzoru budowlanego kolejno umarzały postępowanie, uchylały decyzje i przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, rozważając kwestię skuteczności zgłoszenia i legalności budowy. Ostatecznie WSA oddalił skargę S. N. na decyzję WWINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę S. N. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2009 r. K. P. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej – PINB) o przeprowadzenie kontroli w sprawie zbadania legalności wybudowanego przez S. N. (dalej - skarżąca) budynku gospodarczego z prefabrykowanych płyt betonowych w granicy działek nr [...] i [...] w m. [...] (dalej odpowiednio – dz. nr [...], [...]). Dnia [...] stycznia 2009 r. organ przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdzono pobudowanie budynku gospodarczego z prefabrykowanych płyt betonowych (wym. dł. ok. 6,0 m x szer. ok. 4,50 m, wys. w kalenicy ok. 3,0 m), na budowę którego, według oświadczenia, S. N. posiadała zgłoszenie budowy w Starostwie Powiatowym w [...]
Dnia [...] stycznia 2009 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku gospodarczego z prefabrykowanych płyt betonowych przez S. N. w granicy działek nr [...] i [...] w m. [...]. Organ, w toku postępowania ustalił, że w dniu [...] listopada 2005 r. S. N. dokonała zgłoszenia do właściwego organu zamiaru budowy budynku gospodarczego, do produkcji rolnej o pow. zabudowy do 35 m2, na działce nr [...] położonej w m. [...], w granicy z działką nr [...]. Na powyższe zgłoszenie Starostwo Powiatowe nie wydało sprzeciwu (art. 30. ust. 6 Prawa budowlanego).
Dnia [...] lutego 2009 r. do PINB wpłynęło oświadczenie S. N., wskazujące, że dnia 27 marca 2009 r. ma się odbyć wizja lokalna Sądu Rejonowego w [...], w sprawie sporu granicznego. W opisanych okolicznościach PINB – postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. – zawiesił postępowanie, z powodu toczącej się sprawy w Sądzie Rejonowym w [...], o rozgraniczenie działek nr [...] (właściciel K. P.) i nr [...] (właściciel S. N.).
Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. K. P. poinformowała organ o zakończeniu przed Sądem Rejonowym w [...] sprawy ustalenia rozgraniczenia nieruchomości. W związku z powyższym organ zawiadomił strony postępowania o jego wznowieniu postępowania oraz zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] z prośbą o przekazanie kopi zgłoszenia wraz z załącznikiem graficznym zamiaru budowy budynku gospodarczego przez S. N., w m. [...] dz. nr [...], celem zweryfikowania, czy budynek został postawiony zgodnie ze zgłoszeniem, tj. w granicy działek nr [...] i [...]. Starosta Ostrowski pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. przekazał szkic stanowiący załącznik do zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego dokonanego dnia [...] listopada 2005 r. w m. [...] [...], wykonany na mapie z roku 1986, z którego wynikało, że S. N. postawiła budynek gospodarczy zgodnie ze zgłoszeniem, tj. w granicy z działką K. P..
W dniu [...] marca 2011 r. PINB przeprowadzi kontrolę, podczas której nie stwierdził jakichkolwiek prac budowlanych związanych z przedmiotowym budynkiem, a jedynie potwierdzono postawienie budynku gospodarczego, tak jak podczas pierwszych oględzin z dnia [...] stycznia 2009 r. zgodnie ze zgłoszeniem, tj. w granicy z działką nr [...], należącą do K. P., o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 35 m2.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r. K. P. złożyła wyjaśnienia do protokołu z kontroli z dnia [...] marca 2011 r., w którym określiła swoje żądania względem Nadzoru Budowlanego oraz swoje wyjaśnienia w sprawie. Uczyniła to ponownie - pismami z dnia [...] kwietnia 2011 r., [...] kwietnia 2011 r., [...] maja 2011 r., [...] czerwca 2011 r. i [...] września 2011 r.
Dnia [...] września 2011 r. PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego o udostępnienie kopi szkicu polowego, z rozgraniczenia działek w m. [...] działki nr [...] i [...] z dnia [...] listopada 2005 r. z którego wynika, że podczas wykonywania szkicu przez geodetę D. L. dnia [...] listopada 2011 r., w miejscu przedmiotowego budynku gospodarczego stał budynek o podobnych wymiarach.
Decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] znak sprawy [...] PINB umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...] w m. [...], przez S. N., stwierdzając, iż nie ma podstaw do wydania decyzji na rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego, ani na rozbiórkę tylko części, która po ustaleniu nowej granicy znajduje się na działce K. P., pomimo faktu, że S. N. dokonała zgłoszenia jak wynika z dokumentów po wybudowaniu przedmiotowego budynku.
Od powyższej decyzji, w dniu [...] stycznia 2012 r. odwołała się do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej - WWINB) K. P..
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] WWINB uchylił zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu decyzji wskazując na brak wydania przez PINB postanowienia o podjęciu postępowania (na podstawie art. 97 § 2 k.p.a.).
Dnia [...] lutego 2012 r. PINB wydał postanowienie nr [...] o podjęciu postępowania na żądanie strony na podstawie art. 97 § 2 i art. 101 k.p.a., na które S. N. złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...].03.2012 r. nr [...] WWINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...].02.2012 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] PINB, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej – Kpa), w związku z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] stycznia 2009 r., wydanym na podstawie art. 61 Kpa umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...], na nieruchomości w m. [...], przez S. N.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż analiza pism K. P. z dnia [...] marca 2012 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2012 r. kierowanych do organu wykazała, że pisma te nie przedstawiają nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, czy też dowodów. Organ zaś rozpatrzył sprawę dotyczącą legalności budowy budynku gospodarczego, nie zaś ocenę ważności granicy działki między nieruchomościami w m. [...] (dz. nr [...] i [...]). Organ wskazał również, że do Inspektoratu wpłynęły mapy z różnym przebiegiem granic, co jednak nie stanowi o legalności budowy budynku gospodarczego. Mapa z roku 2010 pokazuje przebieg granic, z której wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy należący do S. N. znajduje się w całości na jej nieruchomości, a inne mapy przedstawiają inny przebieg granic. Zgłoszenie dokonane przez S. N. opierało się na mapie, z której wynikało, że obiekt w całości jest na Jej nieruchomości. Organ stwierdził, iż nie ma podstaw do wydania decyzji na rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego, ani na rozbiórkę tylko jego części, która po ustaleniu nowej granicy znajduje się na działce K. P., pomimo faktu, że S. N. dokonała zgłoszenia – jak wynika z dokumentów – po wybudowaniu przedmiotowego budynku. Zdaniem organu, ani Prawo budowlane, ani też Kpa nie przewidują możliwości kontroli instancyjnej prawidłowości przyjętego zgłoszenia, przez właściwy Organ administracji architektoniczno - budowlanej, na podstawie art. 29 ustawy - Prawo budowlane. Jednocześnie organ poinformował, że jeśli wystąpiło w sprawie naruszenie prawa własności poprzez przekroczenie granicy przy wznoszeniu budynku, to strony mogą problem ten uregulować na drodze cywilnoprawnej w oparciu o art. 231 Kodeksu cywilnego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. K. P. odwołała się od decyzji organu I instancji wskazując, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją oraz wnosząc o usunięcie z jej posesji części szopy należącej do Pani N., uzasadniając to tym, iż jest to samowola budowlana, pobudowana niezgodnie ze zgłoszeniem budowy. Odwołująca się podkreśliła, że szopa z płyt należąca do S. N. leży poza granicami działki do niej należącej. Odwołując się podniosła również, że organ kierował się jedynie mapą znajdująca się w posiadaniu Pani N., nie biorąc pod uwagę znajdujących się w aktach sprawy innych map, przedstawiających ten sam przebieg granic począwszy już od 1953 r. Tymczasem, w ocenie odwołującej się – mapa należąc do Pani N. jest niekompletna.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] WWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ podniósł, że w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji uchylającej zawarł wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podkreślono, iż organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji winien był przede wszystkim rozważyć kwestię skuteczności zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego w świetle dowodu, jakim jest szkic polowy z dnia [...] listopada 2005 r. sporządzony przez geodetę D. L.. Zauważając, że skuteczne zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych (tj. takie, co do którego właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu, czyli dokonane w formie tzw. "milczącej zgody organu") nie może być wzruszone przez organy nadzoru budowlanego w drodze nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego oraz, że wszelkie naruszenia prawa własności mogą być przedmiotem roszczeń dochodzonych przed sądami powszechnymi, organ wskazał jednak, że skuteczne zgłoszenie zamiaru budowy obiektu budowlanego, w sytuacji gdy udowodnione zostało wykonanie tego obiektu jeszcze przed datą zgłoszenia, nie stanowi żadnej przeszkody prawnej dla podjęcia niezbędnych działań przez organy nadzoru budowlanego.
Przedstawiając argumentację służącą poparciu wyżej wymienionej tezy organ dokonał klasyfikacji obiektu, będącego przedmiotem postępowania, kwalifikując go – zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, jako budynek (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego) i to budynek gospodarczy (art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego), dla którego warunkiem legalnego wybudowania jest zgłoszenie przez inwestora zamiaru jego budowy (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
Organ skonstatował, że nie budzi wątpliwości, iż Inwestor (tj. S. N.) w dniu [...] listopada 2005 r. zgłosiła Staroście [...] zamiar wykonania budowy przedmiotowego budynku gospodarczego, zaś organ ten nie wniósł sprzeciwu w stosunku do tego zgłoszenia (art. 30 ust. 5 prawa budowlanego), przez co stało się ono skuteczne. Za niewątpliwy, w świetle dokumentu urzędowego, jakim jest szkic polowy wykonany przez geodetę D. L. obrazujący zabudowę działek nr [...] i [...] w dniu [...] listopada 2005 r., uznał organ również fakt, iż w dniu wykonania tego szkicu budynek gospodarczy stanowiący przedmiot wspomnianego zgłoszenia już istniał. Z treści art. 30 ust. 5 zd. 1 Prawa budowlanego wynika natomiast, zdaniem Organu, jednoznacznie, że zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonywania robót budowlanych można przystąpić dopiero przy braku sprzeciwu w przewidzianym prawem – 30-dniowym terminie (art. 30 ust. 5 zd. 2).
Reasumując organ stwierdził, iż skoro zgłoszenie zostało dokonane już po wybudowaniu przedmiotowego budynku gospodarczego, to wybudowany on został bez wymaganego zgłoszenia. Jednocześnie, skoro "milcząca zgoda" właściwego organu względem zgłoszenia nie "legalizuje" w takiej sytuacji obiektu budowlanego, to w efekcie postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego właśnie w sprawie legalności budowy tego obiektu budowlanego nie staje się w żadnym razie bezprzedmiotowe, zaś na organach nadzoru budowlanego ciąży wówczas obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, o jakim mowa w art. 49b Prawa budowlanego. Dokonanie zgłoszenia przez inwestora nie może też uzasadniać jego kwalifikacji do grupy przypadków ujętych w art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Przyjęcie przeciwnego stanowiska równałoby się, w ocenie organu, z przyzwoleniem dla działań inwestorów ukierunkowanych wyłącznie na obejście prawa tj. zgłaszanie zamiaru budowy obiektów już wybudowanych).
Organ wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę legalności budowy budynku gospodarczego posadowionego na działkach nr [...] i [...], położonych w miejscowości [...] [...], PINB powinien przeprowadzić postępowanie, o jakim mowa w art. 49b prawa budowlanego. Nadmieniono również, że to nie wątpliwości związane z przebiegiem granic działek na poszczególnych mapach, lecz wyłącznie fakt wybudowania przedmiotowego budynku bez zgłoszenia uzasadniały konieczność przeprowadzenia postępowania w oparciu o wspomniane przepisy prawa budowlanego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła S. N. zaskarżając decyzję WWINB w całości i zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 76 § 1 kpa, poprzez przyjęcie, iż szkic polowy z dnia [...] listopada 2005 roku, jest dokumentem urzędowym potwierdzającym, iż w tym dniu istniał budynek, którego zamiar budowy zgłoszono w dniu [...] listopada 2005 roku oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając zarzuty skargi skarżąca podniosła, że dokonała zgłoszenia zamiaru budowy Staroście [...] w dniu [...] listopada 2005 roku, przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a więc zgodnie z art. 30 ust. 5 zd. 1 Prawa budowlanego. Skarżąca podkreśliła, że szkic polowy wykonany przez geodetę nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 79 § 1 kpa i nie może stanowić dowodu na okoliczność terminu rozpoczęcia robót budowlanych przez skarżącą. Umiejscowienie budynków gospodarczych na planie sporządzonym przez geodetę przed rozpoczęciem robót zgodne jest z aktualnym stanem, ponieważ działania skarżącej polegały na rozbiórce i wybudowaniu w takich samych granicach nowego budynku o tym samym przeznaczeniu, co dotychczasowy budynek. Jednocześnie skarżąca wskazał, że faktycznie wyremontowano stary budynek zastępując stare odeskowanie nowymi płytami prefabrykowanymi, co powoduje, że brak jest podstaw do uznania, że budynki umiejscowione na planie są budynkami nowo wybudowanymi. W ocenie skarżącej zgłoszenie zamiaru dokonania robót budowlanych w przepisanym terminie, tj. przed ich rozpoczęciem i brak sprzeciwu organu administracyjnego w terminie 30 dni powodują, iż roboty budowlane zostały dokonane przez skarżącą zgodnie z przepisami prawa. Zdaniem skarżącej, to na organie, któremu zgłoszono zamiar rozpoczęcia budowy budynku, ciążył obowiązek ustalenia, czy szkic polowy odpowiada stanowi faktycznemu, a w szczególności, czy budynek, którego zamiar budowy zgłoszono, istniał przed zgłoszeniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego.
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U.10.243.1623 j.t. ze zm., dalej - Prawo budowlane).
Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego pod pojęciem budynku należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej w postaci parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W stosunku jednak do takich budów (określonych w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 i 20a-21) wymagane jest zgłoszenie ich zamiaru właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1).
Na podstawie powyższych przepisów należy uznać, że organ prawidłowo ustalił, iż budynek, będący przedmiotem niniejszego postępowania jest budynkiem gospodarczym w rozumieniu Prawa budowlanego, którego powierzchnia zabudowy wynosi 28,80 m2, jest on związany z produkcją rolną, zaś rozpiętość jego konstrukcji nie przekracza 4,80 m. Organ prawidłowo uznał również, iż legalne wybudowanie powyższego budynku wymaga wcześniejszego zgłoszenia zamiaru jego budowy właściwemu organowi.
W sprawie niewątpliwym jest, iż w wyniku kontroli przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] stycznia 2009 r. ustalono istnienie w tej dacie, na działce [...], przy granicy z działką [...] budynku gospodarczego z prefabrykowanych płyt betonowych (wym. dł. ok. 6,0 m x szer. ok. 4,50 m, wys. w kalenicy ok. 3,0 m). Ponowna kontrola przeprowadzona w dniu [...] marca 2011 r. również wykazała istnienie rzeczonego budynku. Nie ulega również wątpliwości, że w dniu [...] listopada 2005 r. S. N. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego do produkcji rolnej o pow. zabudowy do 35m2, na działce nr [...], w granicy z działką nr [...].
Sąd miał na względzie również fakt, iż zaskarżona decyzja WWINB jest drugą wydaną w niniejszym postępowaniu, ponieważ uprzednio już organ ten uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne (decyzją z dnia [...] lutego 2012 r.).
Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy, może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Uchylając decyzję PINB organ wyraźnie wskazał, że organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji winien przede wszystkim rozważyć kwestię skuteczności zgłoszenia (podanie z dnia [...] listopada 2005 r.) zamiaru budowy budynku gospodarczego w świetle dowodu (art. 75 § 1 Kpa), jakim jest szkic polowy z dnia [...] listopada 2005 r. sporządzony przez geodetę D. L..
Tymczasem organ ponownie orzekając w sprawę okoliczności tych nie wziął pod uwagę, poprzestając na stwierdzeniu, iż ani przepisy Prawa budowlanego, ani Kpa nie przewidują możliwości kontroli instancyjnej prawidłowości przyjętego zgłoszenia zamiaru budowy.
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że organ I instancji, nie zastosował się do wskazówek zawartych w rozstrzygnięciu organu odwoławczego, który wskazał prawidłowy kierunek przeprowadzenia ponownego postępowania.
Należy bowiem zgodzić się z WWINB, że nie stanowi przeszkody do podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego zgłoszenie zamiaru budowy obiektu budowlanego oraz brak zgłoszenia sprzeciwu przez organ właściwy, w sytuacji gdy obiekt został pobudowany jeszcze przed zgłoszeniem zamiaru jego budowy. Zbadanie zatem okoliczności, czy w dniu zgłoszenia zamiaru budowy budynek już istniał, a na to zdaje się wskazywać wykonany przez uprawnionego geodetę szkic polowy, ma znaczenie rozstrzygające dla dalszego toku postępowania. Organ dysponuje przy tym, w świetle przepisów Kpa, szeroką inicjatywą dowodową oraz wieloma dostępnymi środkami dowodowymi umożliwiającymi przeprowadzenie prawidłowo, rzetelnie i skutecznie postępowania dowodowego. W szczególności organ może przeprowadzić dowód z akt sądowych. W niniejszej sprawie celowym wydaje się przeprowadzenie dowodu z akt sprawy I Ns [...], w szczególności zeznań S. N. dotyczących budowy budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 80 Kpa to, czy dana okoliczność została w sprawie udowodniona organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ustalenie zaś daty pobudowania budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowanie, w świetle orzecznictwa sądowego, na znaczenie kardynalne. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r. "zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu tego przepisu przed jego zmianą ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę (ONSAiWSA 2004/1/26).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 145/08 (dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał natomiast wprost, iż "zgłoszenie budowy, aby było skuteczne musi być dokonane przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu (art. 30 ust. 5)."
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że słusznie organ II instancji uchylił rozstrzygniecie organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Ubocznie Sąd wskazuje, że przedmiotem postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie jest kwestia wzniesienia budynku na cudzym gruncie. Roszczenia w tej mierze mogą być przedmiotem postępowania cywilnego toczącego się przez sądem powszechnym.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło