II SA/Wa 1975/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-17
Skład orzekający: Danuta Kania, Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stawienie się funkcjonariusza Policji na terenie jednostki w stanie nietrzeźwości, ale bez faktycznego podjęcia obowiązków służbowych i posiadając usprawiedliwione zwolnienie lekarskie, stanowi przewinienie dyscyplinarne polegające na "stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo pojawienie się funkcjonariusza na terenie jednostki w stanie nietrzeźwości, bez faktycznego podjęcia obowiązków służbowych i przy posiadaniu usprawiedliwionego zwolnienia lekarskiego, nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego polegającego na "stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu". Kluczowe jest przy tym podpisanie listy obecności lub inne jednoznaczne potwierdzenie gotowości do podjęcia służby, czego w tej sprawie zabrakło. Ponadto, sąd wskazał na konieczność uwzględnienia okoliczności łagodzących, takich jak dotychczasowy przebieg służby i stan zdrowia, przy wymiarze kary dyscyplinarnej.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Policji E. K. została oskarżona o stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości. Zdarzenie miało miejsce w dniu, w którym miała rozpocząć służbę. Zabezpieczono dowody w postaci nagrania z monitoringu i badania krwi wykazującego 3,97 promila alkoholu. Funkcjonariuszka twierdziła, że nie miała zamiaru podjąć służby, a jedynie poinformować o zwolnieniu lekarskim, które uzyskała z datą wsteczną. Organy dyscyplinarne uznały ją winną i wymierzyły karę wydalenia ze służby. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując kwalifikację prawną czynu i sposób wymiaru kary.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz E. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi E. K. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., 2) określa, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz E. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej KWP w [...]) wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko asp. szt. E. K. (dalej skarżąca) - detektywowi Sekcji I Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], zarzucając wyżej wymienionej, że w dniu [...] czerwca 2012 r. ok. godz. [...] stawiła się do służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] przy ul. [...] będąc w stanie nietrzeźwości, co wypełnia znamiona czynu z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. nr 217, poz. 1280 ze zm.).
Po przeprowadzeniu czynności dowodowych, ustalono następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu [...] czerwca 2012 r. ok. godz. [...] J. J. - pracownik ochrony Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], pełniący służbę na posterunku ochronnym nr [...] umiejscowionym przy bramie wjazdowej na teren komendy od strony ul. [...], zauważył, że na teren jednostki weszła skarżąca, która po kilku krokach zatoczyła się, a następnie upadła. J. J. natychmiast podszedł do niej, aby pomóc jej wstać. W tym czasie pod bramę wjazdową podjechał samochód służbowy marki [...], kierowany przez P. M., zatrudnionego w Wydziale Transportu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. P. M. widząc zaistniałe zdarzenie zatrzymał samochód, a następnie razem z J. J. podnieśli skarżącą i doprowadzili ją do pomieszczenia posterunku ochronnego nr [...]. Z uwagi na fakt, iż od skarżącej czuć było woń alkoholu, J. J. o powyższej sytuacji telefonicznie poinformował podinsp. W. N. - zastępcę naczelnika Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], który niezwłocznie przybył na posterunek. Na miejscu J. J. poinformował go o zaistniałym zdarzeniu. Skarżąca na pytanie podinsp. W. N. o cel przybycia na teren jednostki, odpowiedziała, że jest funkcjonariuszką Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i od godz. [...] rozpoczyna służbę. Mając na uwadze stan w jakim znajdowała się skarżąca, tj. nieskładne wypowiedzi oraz kłopoty z utrzymaniem równowagi, podinsp. W. N. powiadomił telefonicznie o tym zdarzeniu jej przełożonego - podinsp. R. M., naczelnika Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], a także dyżurnego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], prosząc o przysłanie policjantów z urządzeniem do badania stanu trzeźwości. Po chwili do pomieszczenia posterunku przybył podinsp. R. M., a następnie patrol z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] z urządzeniem do badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu. Skarżąca odmówiła poddania się badaniu stanu trzeźwości na wymienionym urządzeniu, natomiast wyraziła zgodę na pobranie krwi celem ustalenia zawartości alkoholu. Wobec powyższego, podinsp. R. M. do dalszych czynności wyznaczył swojego zastępcę - nadkom. T. P., który wraz ze skarżącą oraz przybyłym patrolem udali się do Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA przy ul. [...] w [...]. Tam, jak wynika z protokołu pobrania krwi, o godz. [...] pobrano do badań próbkę krwi od skarżącej. Podczas wywiadu lekarskiego skarżąca oświadczyła, że w dniu [...] czerwca 2012 r. w godz. [...] spożywała alkohol w ilości 300 ml. Uwzględniając okoliczności zdarzenia oraz stan w jakim znajdowała się skarżąca, nadkom. T. P. podjął decyzję o niedopuszczeniu jej do wykonywania w tym dniu obowiązków służbowych i po zakończeniu badań w szpitalu wraz z nadkom. T. B. - kierownikiem Sekcji I Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] odwieźli skarżącą do jej miejsca zamieszkania.
Z grafiku dyżurów Sekcji I Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wynika, że w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżąca miała pełnić służbę na drugiej zmianie w standardowo przyjętych godzinach, tj. [...], przy czym w dniu [...] czerwca 2012 r. nadkom. T. B. zaplanował skarżącej służbę w godz. [...], ale w wyniku nieprzekazania jej powyższej informacji, skarżąca powinna stawić się w jednostce na godz. [...]. Z uwagi na zaistniałe w dniu [...] czerwca 2012 r. zdarzenie, obowiązki służbowe skarżącej przejął w tym dniu jej bezpośredni przełożony - nadkom. T. B. Jednocześnie skarżąca została zwolniona z pełnienia dyżuru służbowego w niedzielę, tj. [...] czerwca 2012 r., do którego wyznaczono asp. E. B.
W kolejnym dniu swojej służby, tj. [...] czerwca 2012 r. (w godzinach: [...]) skarżąca stawiła się w jednostce przed godz. [...], a następnie po przybyciu nadkom. T. P. złożyła na jego ręce raport do KWP w [...] z prośbą o zwolnienie ze służby z dniem [...] czerwca 2012 r. Skarżąca spotkała się również z naczelnikiem Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Polcji w [...] - podinsp. R. M., którego przeprosiła za zaistniałe zdarzenie, uzasadniając to uroczystością rodzinną, która odbyła się w jej domu.
Następnie, nie informując przełożonych, skarżąca udała się do Poradni Zdrowia Psychicznego mieszczącej się w Zakładzie Opieki Zdrowotnej MSWiA przy ul. [...] w [...], gdzie została przyjęta przez specjalistę psychiatrę, dr n. med. K. M., który wystawił jej zwolnienie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z datą wsteczną, tj. od dnia [....] czerwca 2012 r. do dnia [...] lipca 2012 r. (w wystawionym zaświadczeniu lekarz popełnił oczywistą omyłkę pisarską podając jako datę początkową niezdolności do pracy dzień [...] maja 2012 r., co zostało wyjaśnione w protokole przesłuchania lekarza w charakterze świadka z dnia [...] lipca 2012 r.). Przedmiotowe zwolnienie lekarskie skarżąca pozostawiła na biurze przepustek Komendy Wojewówdzkiej Policji w [...], o czym poinformowała koleżankę z pracy, która je odebrała i przekazała przełożonemu.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. policjantka została poinformowana, że decyzja w sprawie jej raportu z prośbą o zwolnienie ze służby - zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji - zostanie podjęta w terminie do 3 miesięcy.
Przeprowadzone w Laboratorium Kryminalistycznym Komendy Wojewówdzkiej Policji w [...] badanie pobranej od skarżącej próbki krwi wykazało w niej zawartość alkoholu etylowego w ilości 3,97 promila.
Natomiast na płycie CD zabezpieczono zapis obrazu z kamer monitoringu umiejscowionego przy posterunku ochronnym nr [...] Komendy Wojewówdzkiej Policji w [...]. Sporządzony protokół oględzin zawartości płyty [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wskazuje, że w dniu [...] czerwca 2012 r. o godz. [...] (faktycznie było to ok. 8 minut później, bowiem czas wskazywany przez kamery monitoringu był o ok. 8 minut wcześniejszy od rzeczywistego) skarżąca, która nadeszła od strony ul. [...] w [...], weszła na teren Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] przez tripod (tj. urządzenie, poprzez które osoba dysponująca kartą zbliżeniową może wejść na teren jednostki), a następnie po zrobieniu dwóch kroków zatoczyła się. W dalszej kolejności zarejestrowano jak skarżąca idąc zatacza się, a następnie jest podtrzymywana za lewą rękę przez pracownika ochrony, po czym prowadzona przez niego i innego mężczyznę do pomieszczenia posterunku.
Przesłuchana w charakterze obwinionej skarżąca nie przyznała się do zarzucanego jej czynu. Wyjaśniła, że w ostatnią sobotę kwietnia 2012 r. jedna z jej córek brała ślub. W dniu [...] czerwca 2012 r. część gości przybyła do jej mieszkania, gdzie razem z nimi spożywała alkohol. Z uwagi na fakt, iż dzień [...] czerwca 2012 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy (Boże Ciało) w godzinach porannych wspólnie ze swoim partnerem udała się na działkę, oddaloną o około 40 km od [...]. Tam przez nieuwagę pozostawiła swój telefon komórkowy. Po powrocie do miejsca zamieszkania, dowiedziała się o problemach rodzinnych i zadzwoniła po swoją przyjaciółkę, która przyjechała do niej wraz z mężem. Wszyscy rozmawiali i spożywali alkohol. Spotkanie przedłużyło się do ok. godz. [...] nad ranem następnego dnia. W dniu [...] czerwca 2012 r. skarżąca miała stawić się do służby na drugą zmianę dyżuru (zaplanowanego w godz. [...]), lecz z uwagi na fakt, że jej stan psychiczny i fizyczny nie pozwalał na podjęcie służby, udała się do dr n. med. K. M., specjalisty psychiatry z Poradni Zdrowia Psychicznego mieszczącej się w Zakładzie Opieki Zdrowotnej MSWiA przy ul. [...] w [...] w celu uzyskania zwolnienia lekarskiego. Na miejscu lekarz poinformował ją, że ma komplet pacjentów i tego dnia nie może jej przyjąć. Zaproponował wizytę w poniedziałek rano, tj. [...] czerwca 2012 r., jednocześnie obiecując, że zwolnienie lekarskie o jej czasowej niezdolności do pracy wystawi z datą wsteczną od dnia [...] czerwca 2012 r. W związku z powyższym skarżąca udała się do Komendy Wojewówdzkiej Policji w [...], aby powiadomić przełożonych o swojej absencji chorobowej i zwolnieniu lekarskim. Jej osobiste stawienie się w jednostce spowodowane było faktem, iż w dniu [...] czerwca 2012 r. przez nieuwagę pozostawiła swój telefon na działce, dlatego nie miała możliwości telefonicznego poinformowania przełożonych o nieobecności w służbie. Na posterunku ochronnym nr [...] została zatrzymana przez dyżurnego, który nie pozwolił jej udzielić wyjaśnień, nie wpuścił jej na teren jednostki i zadzwonił po zastępcę naczelnika Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych Komendy Wojewówdzkiej Policji w [...], podinsp. W. N., a ten z kolei wezwał policjantów, którzy mieli zbadać jej stan trzeźwości. Na miejsce przybył również przełożony skarżącej - podinsp. R. M. oraz jego zastępca - nadkom. T. P., z którym udała się na badanie krwi. Skarżąca oświadczyła, że nie pamięta czy policjanci proponowali jej badanie urządzeniem do badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, jak również w jakiej placówce zdrowia została od niej pobrana krew. Pamiętała jednak, iż po przeprowadzonym pobraniu krwi została odwieziona do miejsca zamieszkania. Skarżąca podkreśliła, że tego dnia nie planowała stawić się do służby, ani podjąć jakichkolwiek czynności służbowych. Nadmieniła, że następną służbę miała zaplanowaną na dzień [...] czerwca 2012 r. (niedziela), lecz wiedząc, że będzie przebywać na zwolnieniu lekarskim, nie stawiła się do służby. W dniu [...] czerwca 2012 r. ok. godz. [...] stawiła się w jednostce, gdzie za pośrednictwem nadkom. T. P. złożyła raport do KWP w [...] prośbą o zwolnienie ze służby z dniem [...] czerwca 2012 r. Następnie udała się na umówioną wizytę do dr n. med. K. M., który wystawił jej zwolnienie o czasowej niezdolności do pracy z datą od dnia [...] czerwca 2012 r. do dnia [...] lipca 2012 r. Z otrzymanym zwolnieniem lekarskim skarżąca wróciła do jednostki, gdzie pozostawiła je na biurze przepustek dla.koleżanki R. G., która je odebrała i przekazała przełożonemu. Reasumując skarżąca oświadczyła, nie przyszła do służby w dniu [...] czerwca 2.012 r. i nie miała zamiaru jej pełnić.
Dr n. med. K. M. zeznał, że jego rozmowa ze skarżącą w piątek (tj. [...] czerwca 2012 r.) była bardzo krótka i dotyczyła wyłącznie tego, czy przyjmie skarżącą w tym dniu poza rejestracją. Potwierdził, że wystawiając skarżącej w dniu [...] czerwca 2012 r. zwolnienie lekarskie z datą wsteczną od dnia [...] czerwca 2012 r. doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w oznaczeniu miesiąca (wpisano "05" zamiast "06").
KWP w [...], mając za podstawę art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. uznał skarżącą winną zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył jej karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu orzeczenia organ pierwszej instancji wskazał, że wyjaśnienia skarżącej są w znacznej części wiarygodne. Organ zakwestionował wyjaśnienia skarżącej odnośnie okoliczności, iż dr n. med. K. M. podczas rozmowy ze skarżącą w dniu [...] czerwca 2012 r. zapewnił ją, że w poniedziałek (tj. [...] czerwca 2012 r.) wystawi jej zwolnienie z datą wsteczną (od piątku), gdyż są one sprzeczne z innymi dowodami zebranymi w sprawie, w szczególności z zeznaniami ww. lekarza przesłuchanego w charakterze świadka. Ponadto organ nie dał wiary skarżącej, że celem jej przybycia w dniu [...] czerwca 2012 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] było wyłącznie poinformowanie o niedyspozycji i zwolnieniu lekarskim. W tym kontekście organ podniósł, że przesłuchani w charakterze swiadków: poinsp. W. N., podinsp. R. M., nadkom. T. P. oraz nadkom. T. B. zgodnie stwierdzili, że chce podjąć służbę w tym dniu. Gdyby skarżąca faktycznie chciała poinformować o niemożności pełnienia służby, to nie wchodziłaby na teren Komendy przez bramę. Tymczasem skarżąca obrała drogę prowadzącą do budynku, w którym miała pełnić służbę (przechodząc przez tripod). Nie jest też prawdą, że pracownik ochrony nie chciał jej wpuścić, gdyż interweniował dopiero gdy upadła na pasie dla ruchu pojazdów. Powyższe znajduje odzwierciedle w zapisie obrazu z kamer.
Zdaniem organu, nie ma wątpliwości, że skarżąca przybyła w dniu [...] czerwca 2012 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] celem pojęcia służby. Skarżąca nie musiała osobiście informować przełożonego o niemożności stawienia się do służby; mogła uczynić to również za pośrednictwem innej osoby poprzez środek łączności lub drogą pocztową, stosownie do § 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. nr 151, poz. 1261). Stawienie się skarżącej do służby w stanie nietrzeźwości (3,97 promila alkoholu etylowgo we krwi) miało charakter działania zawinionego. Nie wyłącza ani nie umniejsza tej winy okoliczność, iż skarżąca starała się o wizytę u dr n. med. K. M. Spożywając alkohol, nie mogła mieć pewności, iż uzyska zaświadczenie o czasowej niezdolności do służby. Skarżąca pełniła bardzo ważne obowiązki o charakterze niejawnym z zakresu kontroli operacyjnej. Jako funkcjonariusz o 21-letnim stażu miała wystarczające doświadczenie zawodowe, aby właściwie ocenić negatywne skutki swojego postępowania.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od powyższego orzeczenia KWP w [...], Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2012 r., na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, że analiza akt postępowania dyscyplinarnego oraz odwołania skarżącej pozwala na stwierdzenie, iż KWP w [...] orzekając na podstawie zebranego materiału dowodowego, w sposób prawidłowy zakwalifikował czyn zarzucany skarżącej jako przewinienie dyscyplinarne polegające na stawieniu się do służby w stanie po użyciu alkoholu. O popełnieniu przez skarżącą zarzucanego jej czynu świadczą zeznania świadków, a także wynik badania krwi oraz zabezpieczony na płycie CD zapis obrazu z kamer monitoringu umiejscowionego przy posterunku ochronnym nr [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].
W świetle art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, oraz, gdy nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Skarżąca - jak sama wyjaśniła - w dniu [...] czerwca 2012 r. spotkała się ze znajomymi, z którymi spożywała alkohol do godz. [...] nad ranem dnia [...] czerwca 2012 r., a więc dnia, w którym miała stawić się do służby. Powinna zatem wiedzieć, jako osoba dorosła i doświadczona, że może nadal pozostawać pod jego wpływem. Zachowanie skarżącej jest karygodne zarówno w kontekście nałożonych na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnionych przede wszystkim społeczną rolą jaką pełni Policja, jak i charakterem powierzonych jej zadań, uprawnień oraz związanym z jej działalnością zaufaniem społecznym. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca w dniu [...] czerwca 2012 r. nie miała zniesionej lub ograniczonej zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem.
KWP w [...] w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji. Wziął pod uwagę rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej), okoliczności jego popełnienia (stawienie się do służby w stanie nietrzeźwości), skutki, w tym następstwa dla służby (negatywny odbiór zachowania policjantki, która powinna być wzorem do naśladowania), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionej obowiązków (przestrzeganie dyscypliny służbowej, dbanie o godność i dobre imię służby, jej społeczny wizerunek oraz podejmowanie działań służących budowaniu zaufania do niej) oraz zachowanie obwinionej po zaistniałym zdarzeniu (nieprzyznanie się do zarzucanego jej czynu, brak krytycznej oceny swojego postępowania).
W ocenie Komendanta Głównego Policji, uznanie przez organ pierwszej instancji winy skarżącej i wymierzenie jej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby jest rozstrzygnięciem prawidłowym.
Od powyższego orzeczenia Komendanta Głównego Policji skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości.
Zasarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, poprzez nieprawidłowe uznanie, iż zachowanie skarżącej wyczerpało znamiona stawienia się do służby w dniu [...] czerwca 2012 r.,
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść skarżącej,
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 135e ust. 1 ustawy o Policji polegające na niezebraniu i niepodjęciu wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy przez brak wyjaśnienia jakie czynności miałaby wykonywać obwiniona po spożyciu alkoholu oraz nieprecyzyjne ustalenie, jaki był dokładny przebieg rozmowy skarżącej ze świadkiem M.,
art. 135f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych psychologów na okoliczność stanu psychicznego skarżącej w dniu zdarzenia i jej zdolności do podejmowania decyzji w sytuacji, gdy dowód ten zmierzał do ustalenia okoliczności zdarzenia,
art. 135f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych psychologów oraz dowodu z karty informacyjnej historii choroby skarżącej w sytuacji, gdy dowody te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że jej zachowanie nie wyczerpało znamienia czasownikowego deliktu w postaci stawiennictwa do służby w stanie nietrzeźwości. Dokonując literalnej wykładni przepisu art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, wskazała, iż zawiera on trzy hipotezy norm prawnych określających odrębne przypadki naruszenia dyscypliny służbowej, a mianowicie: 1) stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu (...), 2) spożywanie alkoholu (...) w czasie służby, 3) spożywanie alkoholu w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję. Stawienie się do służby oznacza wykazanie pełnej gotowości do jej podjęcia i pełnienia obowiązków służbowych. W przedstawionym stanie faktycznym nie sposób uznać, iż niedysponowana, doświadczona 21-letnim stażem pracy, skarżąca była gotowa w tej sytuacji podjąć obowiązki służbowe. Zaznaczyła rownież, że KWP w [...] na podstawie wystawionego przez dr K. M. zaświadczenia lekarskiego, uznał za usprawiedliwioną jej nieobecność w pracy w dniu zdarzenia. Z zaświadczenia tego wynika, iż skarżąca w tym dniu nie była w stanie wykonywać nie tylko służbowych obowiązków, ale także podejmować jakiejkolwiek innej pracy. Zatem z jednej strony organ uznając winę skarżącej, stwierdza, iż stawiła się ona do służby celem jej pełnienia, zaś z drugiej strony uznając zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, zdaje się twierdzić, iż w tym dniu obowiązki służbowe z przyczyn zdrowotnych nie mogły być pełnione przez skarżącą.
Skarżąca zarzuciła również, że w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniono jaka była dokładna treść jej rozmowy ze świadkiem M. Poprzestano tylko na przyznaniu wiarygodności zeznaniom tego świadka oraz stwierdzeniu, iż rozmowa była krótka i dotyczyła możliwości odbycia wizyty lekarskiej. Tymczasem zamiar uzyskania zwolnienia lekarskiego przez skarżącą , celem przedłożenia pracodawcy, był oczywisty. Ponadto nie zostały uwzględnione dowody w postaci nienagannego przebiegu służby oraz karty infrormacyjnej historii choroby w Poradni Zdrowia Psychicznego MSWiA w [...] potwierdzającej fakt, iż skarżąca od wielu lat leczy się z powodu schorzeń nerwicowych, co niewątpliwie ma wpływ na jej zachowania w życiu codziennym oraz zawodowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalnie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne badają akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – tekst jednolity: Dz. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 ze zm. (dalej zwanej ustawą), policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ustawy). W ust. 3 art. 132 ustawy został zawarty przykładowy katalog czynów, które można zakwalifikować jako naruszenie dyscypliny służbowej. Użyte w treści tego przepisu sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż nie tylko stypizowane w tym przepisie czyny (zachowania policjantów) można uznać za naruszenie dyscypliny służbowej. Ustawodawca, uznając, iż niemożliwe jest ich enumeratywne wyliczenie, odsyła do klauzuli generalnej zawartej w art. 132 ust. 2 ustawy, która definiuje ogólnie pojęcie naruszenia dyscypliny służbowej. Przykładowo jako naruszenie dyscypliny służbowej w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy wskazano stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego organy (przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny) są obowiązane wnikliwie badać oraz uwzględniać wszystkie okoliczności zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Objętego czynnościami wyjaśniającymi uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym. Natomiast niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na jego korzyść (vide art. 135g ustawy).
Zgodnie z art. 134 ustawy, karami dyscyplinarnymi są:
1) nagana;
2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania;
3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;
5) obniżenie stopnia;
6) wydalenie ze służby.
Gradacja kar określonych w art. 134 ustawy jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Zatem organ wymierzając karę dyscyplinarną działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ ma wprawdzie prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, jednakże wybór ten nie może być dowolny, lecz adekwatny do ustaleń dokonanych na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zebranego w sposób wyczerpujący (art. 77 k.p.a.), przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku koniecznego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby (art. 134h ust. 1 ustawy). Ponadto przy doborze kary organ winien uwzględnić okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (art. 134h ust. 2 i 3 ustawy).
Odnosząc zasady prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz dyrektywy wymiaru kary dyscyplinarnej do materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, należy zgodzić się ze skarżącą, iż organy prowadzące postępowanie błędnie zakwalifikowały jej zachowanie jako przewinienie dyscyplinarne polegające na stawieniu się do służby w stanie nietrzeźwości. Na powyższą ocenę organów wpływ miały następujące okoliczności: wejście skarżącej (znajdującej się w stanie nietrzeźwości) na teren jednostki, trasa jaką obrała, tj. przejście przez bramę z użyciem karty zbliżeniowej (tzw. tripod), kierowanie się w stronę budynku, w którym pełniła służbę oraz zgodne zeznania świadków wskazujące, że skarżąca w dniu zdarzenia, tj. [...] czerwca 2012 r. deklarowała chęć pełnienia obowiązków służbowych. Zdaniem Sądu, organy nieprawidłowo oceniły zebrane w sprawie dowody. Fakt pojawienia się skarżącej w stanie nietrzeźwości na terenie Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] ok. godz. [...] nie oznacza, że zgłosiła ona gotowość do podjęcia obowiązków służbowych (służbę w tym dniu skarżąca zaczynała wg pierwotnego planu od godz. [...], nie została bowiem powiadomiona o przesunięciu czasu rozpoczęcia służby na godz. [...]). Określenie "stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu" (o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy) jest odpowiednikiem "stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości" zawartym w art. 108 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.). Aby mówić o stawieniu się do pracy/służby w stanie nietrzeźwości/stanie po użyciu alkoholu muszą być spełnione kumulatywnie co najmniej dwie przesłanki:
1) przybycie pracownika/funkcjonariusza do miejsca świadczenia pracy/ pełnienia służby w celu wykonywania pracy/obowiązków służbowych, potwierdzone podpisem na liście obecności (chyba że dany pracodawca nie prowadzi ewidencji czasu pracy pracowników) oraz
2) znajdowanie się pracownika/funkcjonariusza w stanie nietrzeźwości/stanie po użyciu alkoholu.
W kontekście pierwszej przesłanki należy wskazać, że zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu pracy służby policjantów (Dz. U. nr 131, poz. 1471), przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych. Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się protokół oględzin z części listy obecności, z którego wynika, iż w rubryce odpowiadającej dacie [...] czerwca 2012 r. w kolumnie opatrzonej nazwiskiem i imieniem skarżącej widnieje zapis "nieobecność" (wykonany niebieskim środkiem kryjącym), a na tym zapisie widnieje zapis "ch" (wykonany czerwonym środkiem kryjącym). Zapisy o treści "ch" (wykonane czerwonym środkiem kryjącym) widnieją także w pozostałych rubrykach tej kolumny - począwszy od rubryki odpowiadającej dacie [...] czerwca 2012 r. do rubryki odpowiadającej ostatniemu dniowi miesiąca. Zatem nieobecność skarżącej w pracy w dniu [...] czerwca 2012 r. (i dniach następujących po tej dacie) została usprawiedliwiona na podstawie zwolnienia lekarskiego wystawionego przez dr n. med. K. M., stwierdzającego czasową niezdolność skarżącej do pracy od dnia [...] czerwca 2012 r. do dnia [...] lipca 2012 r. Tylko podpisanie przez skarżącą listy obecności w dniu [...] czerwca 2012 r. oznaczałoby jej gotowość do pełnienia obowiązków w tym dniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dlatego nie można mówić o stawieniu się skarżącej do służby w dniu [...] czerwca 2012 r.
Natomiast nie ulega wątpliwości, że mając zawartość 3,97 promila alkoholu we krwi, skarżąca nie znajdowała się w stanie po użyciu alkoholu, lecz w stanie nietrzeźwości. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (test jednolity: Dz. U. z 2012 r. nr 1356 ze zm.), stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do:
1) stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo
2) obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.
Z kolei w myśl art. 46 ust. 3 ww. ustawy, stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do:
1) stężenia we krwi powyżej 0,5‰ alkoholu albo
2) obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.
Z powyższą definicją stanu nietrzeźwości koreluje definicja zawarta w art. 15 § 16 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - Dz. U. nr 88, poz. 553 ze zm. (zgodnie z ww. przepisem, stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy: 1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub 2) zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość).
Nawet jeśli skarżąca zgłaszała w dniu [...] czerwca 2012 r. chęć podjęcia obowiązków służbowych, to zważywszy na stan nietrzeźwości (wręcz upojenia alkoholowego), w jakim się wówczas znajdowała, trudno uznać jej wypowiedzi za wiarygodne.
Ponadto ma rację skarżąca, że wymierzając najsurowszą karę wydalenia ze służby, organy – wbrew ww. przepisom art. 134h i art. 135g ustawy - nie wzięły pod uwagę przebiegu jej dotychczasowej służby ani dowodu w postaci historii choroby w Poradni Zdrowia Psychicznego MSWiA w [...].
Ponownie badając sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, organy powinny wszechstronnie rozważyć cały zebrany materiał dowodowy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby. W szczególności winny rozważyć zachowanie skarżącej (stawienie się na terenie jednostki Policji, a więc w miejscu publicznym ) w kontekście przestrzegania zasad etyki zawodowej. Charakter stosunku służbowego policjanta, polegający na szczególnym podporządkowaniu, oznacza, iż przewinienie dyscyplinarne można popełnić także poza godzinami służby, w tym przebywając na zwolnieniu lekarskim. Funkcjonariusz Policji także poza godzinami służby jest zobowiązany postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11, Lex nr 1115958). Ponadto przy ponownej kwalifikacji czynu skarżącej organy nie mogą ograniczyć się do zarzutów, lecz powinny także zważyć okoliczności łagodzące, które mogą wpływać na wymiar kary.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło