I SAB/Wa 494/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku P. M. z dnia 25 maja 2000 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego P. M. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nie rozpoznaniem przez organ jego wniosku w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczonej nr hip. [...], która przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., nr 50, poz. 279). W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2000 roku złożył wniosek do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] w trybie, o którym mowa w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.). – dalej jako u.g.n. Zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji merytorycznej czym naruszył art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Skarżący podkreślił, że na rozstrzygniecie czeka już dwanaście lat. Wyjaśnił również, że Prezydent [...] wydawał w sprawie decyzje już cztery razy, każda z tych decyzji była następnie uchylana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwagi na naruszenie przepisów prawa. Ostatnia decyzja organu z dnia [...] lutego 2011 r. roku została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 roku z powodu nie podjęcia przez organ pierwszej instancji wszystkich kroków niezbędnych do ustalenia przesłanki dotyczącej daty utraty możliwości faktycznego władania nieruchomością przez jej poprzednich właścicieli. Ponadto Wojewoda [...] zobowiązał Prezydenta [...] do ustalenia dokładnej daty rozpoczęcia robót budowlanych na przedmiotowym terenie co do wszystkich posadowionych na nim budowli oraz do ustalenia powierzchni zajętego na te cele terenu. P. M. wyjaśnił również, że wniósł do Wojewody [...] zażalenie na nie załatwienie sprawy przez Prezydenta [...] w ustawowych terminach. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowo dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy. W ocenie skarżącego powyższe działania wskazują na naruszenia przepisów art. 35 § 3, art. 37 §1, art. 8 k.p.a. Reasumując, skarżący wskazał, że zgodnie z przepisami procedury administracyjnej obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszystkich kroków niezbędnych do wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. W jego ocenie nie budzi wątpliwości fakt, że Prezydenta [...] pozostaje w bezczynności. Skarżący wniósł również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wyjaśnił, że pismem z dnia 5 listopada 2012 r., poinformowano stronę o wyznaczeniu dodatkowego terminu na zakończenie sprawy do dnia 31 stycznia 2013 roku. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Prezent [...] nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi P. M. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ jego wniosku z dnia [...] maja 2000 r., o przyznanie odszkodowania za opisaną w nim nieruchomość. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Oceniając zasadność skargi na wstępie należy jednak zauważyć, że jakkolwiek strona sygnalizuje, że wniosek o odszkodowania złożyła do organu w dniu [...] maja 2000 r. to jednak analiza akt sprawy wskazuje, że stan bezczynności należy oceniać nie od daty złożenia do organu wniosku o odszkodowanie, a od późniejszej daty. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że w toku postępowania kwestia odszkodowania była czterokrotnie rozpoznawana przez organy administracji. W szczególności decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Prezydent [...] orzekł o odmowie przyznania odszkodowania, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2004 r., nr [...] utrzymał ją w mocy. Oba rozstrzygnięcia został następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 2005/04. Kolejną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., Prezydent [...] ponownie odmówił przyznania odszkodowania, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W związku z powyższym Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., ponownie odmówił przyznania odszkodowania, a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolejna decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011 r., również została uchylona przez Wojewodę [...] w rozstrzygnięciu z dnia [...] marca 2011 roku z powodu nie podjęcia przez organ pierwszej instancji wszystkich kroków niezbędnych do ustalenia przesłanki dotyczącej daty utraty możliwości faktycznego władania nieruchomością przez jej poprzednich właścicieli. Powyższe okoliczności wskazują na to, że organ nie pozostawał w bezczynności – jak twierdzi skarżący - od daty wystąpienia przez niego z wnioskiem z dnia [...] maja 2000 roku o odszkodowanie. Zdaniem Sądu bezczynność należy oceniać od dnia przekazania organowi pierwszej instancji całości akt administracyjnych sprawy, które jak wynika z prezentaty Kancelarii Urzędu Miasta [...] zostały mu zwrócone w dniu [...] maja 2011 r., (por. pismo z dnia 13 maja 2011 r.). Od tej chwili zatem rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Nie ulega wątpliwości, że pomimo obowiązującego kodeksowego terminu do rozpoznania sprawy Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga również to, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lipca 2012 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Zaznaczyć również należy, że z uwagi na to, że w okresie trwania stanu bezczynności organ nie podejmował konkretnych czynności wskazujących na zamiar zakończenia postępowania, jedynie w kolejnych kierowanych do strony pismach poinformował ją, iż postępowanie zostanie zakończone w terminie do 31 czerwca 2012 roku i do 31 stycznia 2013 r., zwłoka organu ma w ocenie Sądu charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a